II SA/Bd 1196/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Sędzia WSA Małgorzata Włodarska Protokolant Katarzyna Korycka po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 listopada 2010 r. sprawy ze skargi spółki G. w O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie dofinansowania kosztów kształcenia z tytułu zatrudnienia młodocianego pracownika oddala skargę. U z a s a d n i e n i e: Burmistrz [...] decyzją z [...]2010 r., na podstawie art. 70 b ustawy z dnia 07 września 1991 r o systemie oświaty (tj. Dz.U.z 2004 r., Nr 256 poz.2572 ze zm.), art. 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty ( Dz.U. 2004 r. nr 145, poz. 1523) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U z 2000 r. nr 98, poz.1071 ze zm.), dalej powoływany jako: kpa, orzekł o odmowie przyznania dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika [...] w zakresie nauki zawodu, poniesionych w okresie od [...].2006 r. do [...].2008 r. przez skarżącą. Powyższe rozstrzygnięcie organ oparł o następujące ustalenia i rozważania: Pracodawca [...]Zakład Produkcyjno-Usługowo-Handlowy [...].2006 r. zawarł z młodocianym pracownikiem umowę o pracę na okres [...] miesięcy (począwszy od [...].2006 r.) w celu praktycznej nauki zawodu. Następnie [...].2007 r., przedsiębiorstwo [...] zostało wniesione aportem do spółki [...] Sp zo.o w [...] – skarżącej. Konsekwencją tego było przejście zakładu pracy na nowego pracodawcę na podstawie art. 23¹ § 1 Kodeksu pracy. W związku z powyższym skarżąca przejęła całość praw i obowiązków wynikających za stosunku pracy. Następnie [...]2008 r. skarżąca sprzedała część swojego przedsiębiorstwa spółce [...]Sp. z o.o. z siedzibą w [...] (obecna nazwa [...] Sp. z o.o ul. [...] w [...]). Jak wynika ze złożonych dokumentów przejęcie części zakładu również nastąpiło na zasadzie art. 23¹ §1 Kodeksu pracy. Zgodnie z tym [...] Sp. z o.o. stała się następcą całości praw i obowiązków wynikających ze stosunku pracy. Nie wystąpiła jednak żadna z przesłanek podziału dofinansowania młodocianego pracownika określona w przepisie art. 70 lit b ust. 5 ustawy o systemie oświaty, albowiem stosunek pracy nie został rozwiązany a młodociany pracownik kontynuował naukę. Artykuł 23¹ § 1 kp reguluje sytuację prawną pracowników zatrudnionych w zakładzie pracy, który przechodzi na innego pracodawcę w całości lub części. Z mocy tego przepisu stosunki pracy z pracownikami zatrudnionymi w zakładzie (lub w jego części) w chwili przejęcia zakładu przez innego pracodawcę trwają nadal z tą różnicą, że w miejsce dotychczasowego pracodawcy wstępuje jako strona nowy podmiot posiadający zdolność zatrudniania pracowników w charakterze pracodawcy (art. 3). Nowy pracodawca nabywa na zasadzie następstwa prawnego wszelkie prawa wynikające z nawiązanych stosunków pracy z poprzednim pracodawcą oraz przechodzą nań wszystkie obowiązki, jakie ciążyły na poprzednim pracodawcy wobec pracowników przejętego zakładu. We wniesionym odwołaniu skarżąca zarzuciła naruszenie przez organ I instancji przepisów art. 7 i art. 8 kpa poprzez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prowadzenie postępowania w sposób naruszający powinność pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz naruszenie przepisów art. 70b ust. 1, ust. 5 i ust. 6 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty poprzez ich błędną wykładnię. Skarżąca podniosła, iż do przyznania dofinansowania, wystarczające jest spełnienie trzech warunków określonych w ust. 1 art. 70 lit. b w/w ustawy, tj. - zawarcia z młodocianym pracownikiem umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego, - posiadanie (samodzielnie lub przez zatrudnione osoby) kwalifikacji wymaganych do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych, oraz - ukończenia nauki zawodu lub przyuczenie do wykonywania określonej pracy i zdania egzaminu. Warunki te zostały spełnione, więc w ocenie strony wprowadzoną przez powyższy przepis zasadę podziału kwoty dofinansowania między pracodawców prowadzących naukę zawodu należy zastosować nie tylko w sytuacji o jakiej mowa w ust. 5 art. 70 lit. b w/w ustawy, tj. w przypadku rozwiązania z młodocianym umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego, ale też w sytuacji, w której następują zmiany podmiotowe stosunku pracy po stronie pracodawcy, albowiem każdy z nich w pewnym stopniu przyczynił się do osiągnięcia celu w postaci odpowiedniego przygotowania zawodowego młodocianego pracownika. Skarżąca podniosła, że zasada podziału kwoty dofinansowania pomiędzy kilku pracodawców, proporcjonalnie do liczby miesięcy przeprowadzonej przez nich nauki zawodu była zamysłem ustawodawcy nowelizującego prawo oświatowe w drodze ustawy o zmianie ustawy o systemie oświaty z dnia 20 kwietnia 2004r., w związku z czym przy interpretacji art. 70 lit. b w/w ustawy, użyć należy wykładni celowościowej, nie natomiast, jak to uczynił organ, wykładni literalnej. W ocenie strony przemawia też za tym likwidacja ulg podatkowych dofinansowania kosztów kształcenia, które przejęło Państwo. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], decyzją z [...]2010 r., wydaną na podstawie art. 70b ust. 1 – 3 i 5 – 7 ustawy o systemie oświaty oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Powyższe rozstrzygnięcie organ odwoławczy oparł o następujące ustalenia i rozważania: Umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego z młodocianym pracownikiem [...] zawarł w dniu [...]2006 r. [...] - Zakład Produkcyjny w [...] na okres [...] miesięcy. Następnie [...]2007r. Przedsiębiorstwo to zostało wniesione aportem do Spółki [...] Spółka z o.o. w Osiu. Konsekwencją tego było przejście zakładu pracy na nowego pracodawcę na podstawie art. 23 ¹ § 1Kodeksu pracy. Skarżąca przejęła w związku z tym całość praw i obowiązków wynikających ze stosunku pracy, lecz w dniu [...]2008 r. sprzedała część swojego przedsiębiorstwa - Spółce [...] z siedzibą w [...] (obecna nazwa [...] Sp. z o.o. w [...]), więc przejście części zakładu nastąpiło również na zasadzie art. 23 ¹ § 1 Kodeksu Pracy, co oznacza, że [...] Sp. z o.o., stała się następcą prawnym w zakresie praw i obowiązków wynikających ze stosunku pracy. Bez wpływu na meritum sprawy pozostaje twierdzenie skarżącej zawarte w piśmie z dnia [...]2008 r., że "odmiennie niż w przypadku wspomnianego wcześniej przedsiębiorstwa, w opisywanej sytuacji nie nastąpiło przekazanie na rzecz Spółki [...], wierzytelności z tytułu dofinansowania kosztów kształcenia". Trudno też zgodzić się z argumentacją odwołania, albowiem przepis art. 70 lit. b ust. 5 cyt. ustawy odnosi się do sytuacji, gdy dochodzi do rozwiązania umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego, co w rozpatrywanej sprawie nie miało miejsca. Doszło jedynie do przejścia zakładu pracy na nowego pracodawcę w trybie art. 23 ¹ § Kodeksu Pracy, który to przepis reguluje jednoznacznie sytuację prawną pracowników zatrudnianych w zakładzie pracy, który przechodzi na innego pracodawcę w całości lub w części. Określa też sytuację prawną podmiotu, który przejmując ten zakład stał się pracodawcą wszystkich pracowników zatrudnianych w tych jednostkach. Zmiana pracodawcy następuje "z mocy prawa", w związku z czym strony, między którymi nawiązał się stosunek pracy, "z mocy prawa" nie muszą zawierać umowy o pracę (por. wyrok SN z dnia 28 września 1990r., IPR 251/90, OS Nep 1991, li 10-12, poz. 130). Nowy pracodawca nabywa na zasadzie następstwa prawnego wszelkie prawa wynikające z nawiązanych stosunków pracy z poprzednim pracodawcą oraz przechodzą nań wszystkie obowiązki, jakie ciążyły na poprzednim pracodawcy wobec pracowników przejętego zakładu. Można podzielić pogląd skarżącej, że dofinansowanie określone w art. 70 lit. b ust. 1 ustawy o systemie oświaty nie jest zobowiązaniem wynikającym ze stosunku pracy, o którym mowa w art. 23 ¹ § 1 Kodeksu pracy, niemniej stosunek pracy i jego przekształcenie wynikające z tego przepisu mają wpływ na to, komu takie dofinansowanie przysługuje. W tej sytuacji jedynym pracodawcą mogącym ubiegać się o dofinansowanie kosztów kształcenia poniesionych z tytułu zatrudnienia młodocianego pracownika [...] jest [...] Sp. z o.o. [...]. Analogiczny pogląd zawarł też w wyroku z 29 czerwca 2010 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w sprawie sygn. akt II SA/Bd 277/10. W skardze złożonej do Sądu, skarżąca zarzuciła naruszenie przepisu art. 7 k.p.a. poprzez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, nie uwzględniwszy interesu społecznego i słusznego interesu strony, naruszenie przepisu art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób naruszający powinność pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa, naruszenie przepisu art. 70b ust. 1, 5 i 6 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty poprzez jego błędną wykładnię. Skarżąca podtrzymała swoją argumentację wyrażoną w odwołaniu a ponadto odniosła się do stanowiska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy w wyroku z 29 czerwca 2010 r., w sprawie sygn. akt II SA/Bd 277/10, w którym zostały powołane przepisy art. 55 ¹ kc oraz 55 ² kc, zwracając uwagę na okoliczność, że przedsiębiorstwo [...] zostało wniesione aportem do skarżącej na podstawie art. 55 ¹ kc, natomiast przedmiotem sprzedaży z [...]2008 r. była zorganizowana część przedsiębiorstwa i do tej czynności prawnej winien mieć zastosowanie przepis art. 353 ¹ kc. Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] zważył, co następuje: Skarga pozbawiona jest uzasadnionych podstaw. W przedmiotowej sprawie Sąd dokonał oceny zaskarżonej decyzji w sposób wynikający z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 134 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", nie stwierdzając przesłanek do uwzględnienia skargi i uchylenia zaskarżonego aktu. Skarżąca powołuje się na okoliczność, iż spełnia określone w ust. 1 art. 70 lit. b ustawy o systemie oświaty, warunki do uzyskania dofinansowania, albowiem zaszły przesłanki: - zawarcia z młodocianym pracownikiem umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego, - posiadania (samodzielnie lub przez zatrudnione osoby) kwalifikacji wymaganych do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych, oraz - ukończenia nauki zawodu lub przyuczenie do wykonywania określonej pracy i zdania egzaminu. Skarżąca nie jest jednak pracodawcą młodocianego pracownika z uwagi na to, że [...]2008 r. sprzedała część swojego przedsiębiorstwa spółce [...]Sp. z o.o. z siedzibą w [...] (obecna nazwa [...] Sp zo.o ul. [...]w [...]), w następstwie czego bezspornym jest, iż pracodawcą jest [...] Sp zo.o. Jak wynika bowiem z przepisu art. 23¹ §1 Kodeksu pracy, w razie przejścia zakładu pracy lub jego części na innego pracodawcę staje się on z mocy prawa stroną w dotychczasowych stosunkach pracy. Wobec powyższego wbrew twierdzeniom skarżącej nie spełnia ona podstawowego warunku z przepisu art. 70 lit. b w/w ustawy o systemie oświaty, albowiem nie jest pracodawcą młodocianego pracownika, choć przepracował on u skarżącej określony okres czasu, jako u jednego z trzech dotychczasowych pracodawców. Możliwość proporcjonalnego podziału kwoty dofinansowania pomiędzy wszystkich pracodawców, u których młodociany pracownik był zatrudniony przewiduje jedynie przepis art. 70 lit. b ust. 6 w/w ustawy, który stanowi, że jeżeli umowa o pracę w celu przygotowania zawodowego została rozwiązana z przyczyn niezależnych od pracodawcy, a młodociany pracownik podjął naukę zawodu na podstawie umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego u innego pracodawcy - przysługującą kwotę dofinansowania dzieli się między wszystkich pracodawców, proporcjonalnie do liczby miesięcy prowadzonej przez nich nauki zawodu. Dofinansowanie nie przysługuje temu pracodawcy, z którym umowa o pracę w celu przygotowania zawodowego została rozwiązana z winy pracodawcy. Z przytoczonego przepisu wynika, że podział kwoty dofinansowania może mieć miejsce jedynie w jednej sytuacji, której warunkiem koniecznym jest rozwiązanie umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego (z przyczyn niezależnych od pracodawcy). Inne sytuacje nie są przewidziane. W rozpatrywanej sprawie umowa o pracę nie została rozwiązana. Stosowanie analogi – jak to sugeruje skarżąca – nie jest w takiej sytuacji możliwe. Luka w prawie występuje tylko wtedy, gdy dla danego stanu faktycznego brak jest w ogóle uregulowania, oraz wówczas, gdy istnieje uregulowanie ogólne, które można odnieść do tego stanu faktycznego, ale które jest całkowicie nieadekwatne do uzasadnionych potrzeb społecznych. Art. 70 lit. b w/w ustawy przewiduje konkretne uregulowanie. W świetle art. 23 ¹ § 1 Kodeksu pracy, art. 70b ust. 5 ustawy o systemie oświaty oraz art. 548 § 1 Kodeksu cywilnego stanowiącego, że z chwilą wydania rzeczy sprzedanej przechodzą na kupującego korzyści i ciężary związane z rzeczą oraz niebezpieczeństwo przypadkowej utraty lub uszkodzenia rzeczy, należy podzielić pogląd orzekających w sprawie organów, że pracodawcą mogącym ubiegać się o dofinansowanie kosztów kształcenia poniesionych z tytułu zatrudnienia młodocianego pracownika jest [...] Sp zo.o. [...]. W ocenie Sądu nie doszło zatem do obrazy art. 70 lit. b ustawy o systemie oświaty stanowiącego o prawie do dofinansowania kosztów kształcenia jeżeli pracodawca posiada odpowiednie kwalifikacje a młodociany pracownik ukończył naukę zawodu i zdał egzamin, od którego to momentu możliwe jest złożenie wniosku o dofinansowanie. Moment ten jednak nastąpił, kiedy młodociana była pracownikiem [...] Sp zo.o. Spółka ta (wówczas [...]Sp. z o.o. z siedzibą w [...]), nabyła od skarżącej część przedsiębiorstwa w dniu [...]2008 r., a więc w [...] miesiącu [...] miesięcznego cyklu kształcenia młodocianej (umowę o pracę zawarto na okres [...] miesięcy, począwszy od [...].2006 r.). Stan faktyczny sprawy w sposób wystarczający mógł stanowić podstawę do prawidłowego rozstrzygnięcia organów. Dlatego też wbrew poglądom skarżącej nie doszło do obrazy art. 7 k.p.a., podobnie jak i art. 8 k.p.a. Negatywne dla skarżącej rozstrzygnięcie sprawy nie można utożsamiać z naruszeniem zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa. Zaufanie takie pogłębia załatwienie sprawy zgodnie z obowiązującym prawem. Odnosząc się do wywodów skarżącej, kwestionującej zastosowanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w wyroku z 29 czerwca 2010 r., w sprawie sygn. akt II SA/Bd 277/10, przepisów art. 55 ¹ kc oraz 55 ² kc, to należy zauważyć, że zagadnienie to jest zagadnieniem o charakterze ubocznym dla sprawy z uwagi na treść przepisu art. 70 lit. b ust. 5 w/w ustawy, w świetle którego skarżąca nie spełnia wszystkich przesłanek do przyznania proporcjonalnego dofinansowania. Jednakże należy zauważyć, że poza sporem jest, iż w wyniku sprzedaży części przedsiębiorstwa, skarżąca utraciła przymiot pracodawcy na rzecz [...] (poprzednio [...]Sp. z o.o.). W tych warunkach przy zawieraniu umowy cywilnoprawnej skarżąca miała możliwość zabezpieczenia swych interesów w odpowiedni sposób, w szczególności zawierając klauzulę umożliwiającą proporcjonalne odzyskanie od [...], kosztów [...] miesięcznego kształcenia młodocianej. Jest to jednak zagadnienie o charakterze cywilnoprawnym, co do którego brak jest kognicji sądu administracyjnego, tak samo jak dokonywanie oceny, czy zawarta umowa sprzedaży części przedsiębiorstwa w istocie wyczerpywała znamiona sprzedaży całości przedsiębiorstwa. Trzeba bowiem pamiętać, że to nie nazwa umowy stanowi w istocie o jej rzeczywistym przedmiocie i skutkach. Jak stwierdził Sąd Najwyższy w powołanej w skardze uchwale z 25 czerwca 2008 r., III CZP 45/2008,: "Ocena bowiem, czy nastąpiło zbycie całości, czy tylko części przedsiębiorstwa zależy od okoliczności konkretnego przypadku, a sąd nie jest związany oznaczeniem umowy. Może się zatem okazać, że umowa zbycia objęła w istocie przedsiębiorstwo, nawet pierwotnie mieszczące się w ramach większej całości, jeżeli taki przedmiot zbycia stanowił organizacyjną całość, funkcjonował samodzielnie i ma zdolność do takiego funkcjonowania". Jak to już jednak podkreślono, powyższe zagadnienia o charakterze cywilnoprawnym pozostają poza oceną sądu w przedmiotowym postępowaniu. Biorąc pod uwagę powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku.