II SA/Bd 1197/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Klotz Sędziowie: Sędzia NSA Wiesław Czerwiński (spr.) Sędzia WSA Wojciech Jarzembski Protokolant Krystyna Witt po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 16 listopada 2010 r. sprawy ze skargi G. Sp. z o.o. w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie dofinansowania kosztów kształcenia z tytułu zatrudnienia młodocianego pracownika oddala skargę. Decyzją z dnia [...] Nr [...] Burmistrz Ś. orzekł, na podstawie art. 70b ust. 6 ustawy z dnia 7 września 1991r. o systemie oświaty (tekst jedn. Dz. U. z 2004r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.) oraz art. 104 k.p.a., o nieprzyznaniu dofinansowania kosztów kształcenia w zakresie nauki zawodu młodocianego pracownika N. W., poniesionych przez G. Sp. z o.o. w O. w okresie od 4 września 2006r. do 30 maja 2008r. Decyzja wydana została po ponownym rozpatrzeniu sprawy. W uzasadnieniu decyzji podano, iż M. G., Zakład Produkcyjno – Usługowo – Handlowy zawarł w dniu 4 września 2006r. z młodocianym pracownikiem umowę o pracę na okres 36 miesięcy w celu praktycznej nauki zawodu w zawodzie drukarz – maszynista maszyn offsetowych. Następnie przedsiębiorstwo M. G. wniesione zostało aportem do spółki G. Sp. z o.o. w O., w konsekwencji czego przedsiębiorstwo przejmujące stało się dysponentem wszelkich praw i obowiązków wynikających ze stosunku pracy. W dniu 30 maja 2008r. spółka G. Sp. z o.o. w O. sprzedała część przedsiębiorstwa spółce R. I. Sp. z o.o z siedzibą w W. (obecna nazwa: S. Sp. z o.o. z siedzibą w L.), w związku z czym nowy właściciel stał się następcą całości praw i obowiązków wynikających ze stosunku pracy. Organ wskazał, iż jak wynika z art. 70b ust. 5 ustawy o systemie oświaty, w przypadku rozwiązania umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego z przyczyn niezależnych od pracodawcy i podjęcia przez młodocianego pracownika nauki zawodu na podstawie umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego u innego pracodawcy, przysługująca kwotę dofinansowania dzieli się między wszystkich pracodawców, zgodnie z zasadą proporcjonalności. W przypadku rozwiązania umowy o pracę z winy pracodawcy, dofinansowanie nie przysługuje. Organ zauważył, iż w przedmiotowej sprawie nie został rozwiązany stosunek pracy, a młodociany pracownik kontynuował naukę, brak jest zatem podstaw do uznania, iż dofinansowanie podzielić między pracodawców, bowiem nie wynika to art. 70b ust. 5 ustawy o systemie oświaty, wyraźnie wskazującego sytuacje, w których należy dofinansowanie dzielić między pracodawców. Organ pierwszej instancji zauważył, iż stosunki pracy z pracownikami zatrudnionymi w zakładzie w chwili przejęcia zakładu przez innego pracodawcę trwają nada z tą różnicą, że w miejsce dotychczasowego pracodawcy wstępuje nowy podmiot, nabywający na zasadzie następstwa prawnego wszelkie prawa wynikające z nawiązanych stosunków pracy z poprzednim pracodawcą, a także przejmujący wszelkie obowiązki. We wniesionym odwołaniu firma G. Sp. z o.o. w O. podniosła, iż do przyznania dofinansowania konieczne jest stwierdzenie spełniania warunków enumeratywnie wymienionych w art. 70b ust. 5 ustawy o systemie oświaty. Strona odwołująca się wskazała, iż warunki te zostały przez nią spełnione, zawarta została bowiem z młodocianym pracownikiem umowa o pracę w celu przygotowania zawodowego, ponadto zatrudnione w przedsiębiorstwie osoby posiadały wymagane kwalifikacje do prowadzenia przygotowania zawodowego, wreszcie młodociany pracownik naukę ukończył i zdał egzamin. W dalszym ciągu opierając się na wskazanym art. 70b ust. 5 ustawy odwołująca się spółka zauważyła, że w przedmiotowej sprawie młodociany pracownik podjął naukę zawodu w cyklu 36-miesięcznego okresu kształcenia, na podstawie umowy o pracę, w celu przygotowania zawodowego w firmie G. Sp. z o.o., kontynuując ją następnie u drugiego pracodawcy. Odwołujący się zauważył, że do niniejszej sprawy nie mają zastosowania przepisy Kodeksu pracy, tylko przepisy ustawy o systemie oświaty dotyczące dofinansowania. Odwołujący się wskazał, iż zasada podziału kwoty dofinansowania pomiędzy kilku pracodawców, proporcjonalnie do liczby miesięcy przeprowadzonej przez nich nauki zawodu była zamysłem ustawodawcy nowelizującego prawo oświatowe w drodze ustawy o zmianie ustawy o systemie oświaty z dnia 20 kwietnia 2004r., w związku z czym przy interpretacji art. 70b użyć należy wykładni celowościowej, nie natomiast. Jak to uczynił organ, wykładni literalnej. Decyzją z dnia [...] Nr [...], wydaną na podstawie art. 70b ust. 1 – 3 i 5 – 7 ustawy o systemie oświaty oraz art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Jak podał w uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy, w dniu 30 maja 2008r. G. Sp. z o.o. sprzedała część przedsiębiorstwa spółce R. I. Sp. z o.o. (obecna nazwa S. Sp. z o.o. w La.), w związku z czym, w trybie art. 23¹ § 1 Kodeksu pracy, doszło do przejęcia części zakładu pracy, w konsekwencji czego S. Sp. z o.o. stał się następcą pranym w zakresie praw i obowiązków wynikających ze stosunku pracy. Organ drugiej instancji nie uwzględnił argumentacji zawartej w odwołaniu, dotyczącej spełnienia przez odwołująca się spółkę przesłanek dofinansowania kształcenia, zawartych w art. 70b ust. 1, a także ust. 5 ustawy o systemie oświaty. SKO podkreśliło, iż w omawianej sprawie doszło do przejścia zakładu pracy na nowego pracodawcę w trybie art. 23¹ § 1 Kodeksu pracy, nie doszło zatem do rozwiązania stosunku pracy, osoba natomiast przejmująca zakład weszła z mocy prawa w rolę pracodawcy, a co za tym idzie w istniejące relacje pomiędzy stronami stosunku pracy. Na gruncie zaistniałego stanu prawnego nie jest możliwy do zaakceptowania pogląd, iż każdy z pracodawców ma prawo do dofinansowania kosztów kształcenia w stopniu proporcjonalnym do liczby miesięcy prowadzonej nauki zawodu u danego pracodawcy. Organ drugiej instancji zauważył, iż nie można w drodze cywilno- pranej wyłączyć stosowania art. 23¹ § 1 Kodeksu pracy W związku z powyższym organ drugiej instancji uznał, że jedynym pracodawcą mogącym się ubiegać o dofinansowanie kosztów kształcenia poniesionych z tytułu zatrudnienia młodocianego pracownika jest firma S. Sp. z o.o. w L. Skargę na powyższą decyzję złożyła G. Spółka z o.o. z siedzibą w O., zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów prawa zarówno materialnego, jak i procesowego. W uzasadnieniu skargi, po przedstawieniu biegu sprawy, wskazano, że podstawowe znaczenie mają przepisy art. 70b ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty. Ustęp 1 tego artykułu stanowi, iż pracodawcom, którzy zawarli z młodocianymi pracownikami umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego, przysługuje dofinansowanie kosztów kształcenia, jeżeli: 1/ pracodawca lub osoba prowadząca zakład w imieniu pracodawcy albo osoba zatrudniona u pracodawcy posiada kwalifikacje wymagane do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych, określone w odrębnych przepisach; 2/ młodociany pracownik ukończył naukę zawodu lub przyuczenie do wykonywania określonej pracy i zdał egzamin, zgodnie z odrębnymi przepisami. Następnie przytoczono treść ust. 5 i 6 art. 70b. W ocenie skarżącego zestawienie tych uregulowań wskazuje, że konieczne, ale i wystarczające jest stwierdzenie spełnienie warunków dofinansowania wymienionych enumeratywnie w przepisie art. 70b ust. 1 ustawy o systemie oświaty. Poza wątpliwościami pozostaje to, skarżący spełnił warunki dofinansowania kosztów kształcenia. Zawarł bowiem z młodocianym pracownikiem stosowną umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego, osoby przez niego zatrudnione posiadały wymagane kwalifikacje do prowadzenia przygotowania zawodowego, jak również młodociany ukończył naukę i zdał egzamin. Skarżący wskazał, że art. 70b ust. 5 odnosi się wprost do sytuacji, gdy dochodzi do rozwiązania umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego. W niniejszej sprawie nie miało to miejsca. W trakcie trwania umowy doszło bowiem do przejścia zakładu pracy na nowego pracodawcę w trybie art. 23 1 Kodeksu pracy. Istotą tego przejścia jest brak rozwiązania stosunku pracy i wstąpienie osoby która przejmuje zakład pracy, z mocy prawa, w rolę pracodawcy w istniejące relacje pomiędzy stronami stosunku pracy. W ocenie skarżącego, na zasadzie analogii, należy zastosować przepis art. 70b ust. 5 ustawy, przyjmując, iż każdy z pracodawców ma prawo do dofinansowania kosztów kształcenia w stopniu proporcjonalnym do liczby miesięcy nauki u danego pracodawcy. W ocenie skarżącego przy interpretacji art. 70b ustawy o systemie oświaty, winna zostać zastosowana wykładnia celowościowa. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w By. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w treści zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. W przedmiotowej sprawie istota sporu sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy w niniejszym stanie faktycznym i prawnym skarżącemu przysługuje dofinansowanie kształcenia młodocianego pracownika w związku z zawarciem umowy o pracę w celu praktycznej nauki zawodu. Kwestię dofinansowania kosztów kształcenia na rzecz pracodawcy reguluje art. 70b ustawy z dnia 7 września 1991r. o systemie oświaty (tekst jedn. Dz. U. z 2004r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.). I tak, zgodnie z ust. 1 tego artykułu, pracodawcom, którzy zawarli z młodocianymi pracownikami umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego, przysługuje dofinansowanie kosztów kształcenia, jeżeli: 1) pracodawca lub osoba prowadząca zakład w imieniu pracodawcy albo osoba zatrudniona u pracodawcy posiada kwalifikacje wymagane do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych, określone w odrębnych przepisach; 2) młodociany pracownik ukończył naukę zawodu lub przyuczenie do wykonywania określonej pracy i zdał egzamin, zgodnie z odrębnymi przepisami. Jak natomiast wynika z art. 70b ust 5 ustawy, jeżeli umowa o pracę w celu przygotowania zawodowego została rozwiązana z przyczyn niezależnych od pracodawcy, a młodociany pracownik podjął naukę zawodu na podstawie umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego u innego pracodawcy - przysługującą kwotę dofinansowania dzieli się między wszystkich pracodawców, proporcjonalnie do liczby miesięcy prowadzonej przez nich nauki zawodu. Dofinansowanie nie przysługuje temu pracodawcy, z którym umowa o pracę w celu przygotowania zawodowego została rozwiązana z winy pracodawcy. Ponadto wskazać należy, iż zgodnie z art. 70b ust. 6 ustawy o systemie oświaty, dofinansowanie przyznaje wójt (burmistrz, prezydent miasta) właściwy ze względu na miejsce zamieszkania młodocianego pracownika, w drodze decyzji, po stwierdzeniu spełnienia warunków określonych w ust. 1. Zauważyć należy, iż dofinansowanie, określone w cytowanym przepisie, nie jest zobowiązaniem wynikającym ze stosunku pracy. W sprawie będącej przedmiotem rozpoznania pracodawca, M. G. Zakład PUH zawarł w dniu 4 września 2006r. z młodocianym pracownikiem, N. W., umowę o pracę na okres 36 miesięcy w celu praktycznej nauki zawodu w zawodzie drukarz-maszynista maszyn offsetowych. W dniu 1 stycznia 2007 r. M. G. wniósł aportem, na podstawie aktu notarialnego prowadzone przez siebie przedsiębiorstwo w rozumieniu art. 551 K.c. do spółki G. sp. z o.o. z siedzibą w O\. W dniu natomiast 30 maja 2008 r. nastąpiła sprzedaż części przedsiębiorstwa Spółce R. I. – obecna nazwa S. Sp. z o.o. Zgodnie z art. 551 K.c. przedsiębiorstwo jest zorganizowanym zespołem składników niematerialnych i materialnych przeznaczonym do prowadzenia działalności gospodarczej. Obejmuje ono w szczególności: 1) oznaczenie indywidualizujące przedsiębiorstwo lub jego wyodrębnione części (nazwa przedsiębiorstwa); 2) własność nieruchomości lub ruchomości, w tym urządzeń, materiałów, towarów i wyrobów, oraz inne prawa rzeczowe do nieruchomości lub ruchomości; 3) prawa wynikające z umów najmu i dzierżawy nieruchomości lub ruchomości oraz prawa do korzystania z nieruchomości lub ruchomości wynikające z innych stosunków prawnych; 4) wierzytelności, prawa z papierów wartościowych i środki pieniężne; 5) koncesje, licencje i zezwolenia; 6) patenty i inne prawa własności przemysłowej; 7) majątkowe prawa autorskie i majątkowe prawa pokrewne; 8) tajemnice przedsiębiorstwa; 9) księgi i dokumenty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Art. 552 K.c. stanowi z kolei, że czynność prawna mająca za przedmiot przedsiębiorstwo obejmuje wszystko, co wchodzi w skład przedsiębiorstwa, chyba że co innego wynika z treści czynności prawnej albo z przepisów szczególnych. Skarżący nie wskazał, aby roszczenie z tytułu dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego było wyłączone z przejęcia. Należy uznać, że sprzedaż przedsiębiorstwa obejmuje "wszystko, co wchodzi w skład przedsiębiorstwa", w tym wierzytelność w postaci prawa ubiegania się o dofinansowanie kosztów kształcenia młodocianego pracownika. Podobnie jeżeli przedmiotem aportu do spółki jest przedsiębiorstwo, to zostaje ono przeniesione na rzecz tej spółki w całości, a więc również z wierzytelnościami, o ile wchodzą w jej skład (wyrok SN z 18 sierpnia 2005 r., sygn. V CK 104/05, LEX nr 358805). Jak to wyjaśnił Sąd Najwyższy w uchwale z 25 czerwca 2008 r. sygn. III CZP 45/08 (Lex nr 393765) "przy zawarciu umowy zbycia przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 551 K.c. zachowują aktualność ograniczenia lub wyłączenia dopuszczalności przeniesienia poszczególnych składników tego przedsiębiorstwa wynikające z przepisów ustawy, zastrzeżenia umownego lub właściwości zobowiązania" Zgodnie z art. 231.§ 1 Kodeksu pracy, w razie przejścia zakładu pracy lub jego części na innego pracodawcę staje się on z mocy prawa stroną w dotychczasowych stosunkach pracy. W dalszej części art. 231 Kodeksu pracy reguluje sytuację prawną pracowników zatrudnionych w zakładzie pracy, który przechodzi na innego pracodawcę w całości lub w części. Określa sytuację prawną podmiotu, który przejmując zakład pracy, stał się pracodawcą wszystkich pracowników zatrudnionych w tych jednostkach. Zmiana stanu prawnego następuje z chwilą przejścia zakładu lub jego części na innego pracodawcę. Przepis ten ma na celu ochronę stosunku pracy, który po przejęciu zakładu pracy przez nowego pracodawcę trwa nadal. Art. 70b ustawy o systemie oświaty przewiduje tylko jedną sytuację, w której dzieli się kwotę dofinansowania. Jeżeli umowa o pracę w celu przygotowania zawodowego została rozwiązana z przyczyn niezależnych od pracodawcy, a młodociany pracownik podjął naukę zawodu na podstawie umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego u innego pracodawcy – przysługującą kwotę dofinansowania dzieli się między wszystkich pracodawców, proporcjonalnie do liczby miesięcy prowadzonej przez nich nauki zawodu. Inne sytuacje natomiast nie są przewidziane. W rozpatrywanej sprawie umowa o pracę nie została rozwiązana. Stosowanie analogii – jak to sugeruje skarżący – nie jest w takiej sytuacji możliwe, Luka w prawie występuje tylko wtedy, gdy dla danego stanu faktycznego brak jest w ogóle uregulowania, oraz wówczas, gdy istnieje uregulowanie ogólne, które można odnieść do tego stanu faktycznego, ale które jest całkowicie nieadekwatne do uzasadnionych potrzeb społecznych. Art. 70 b przewiduje konkretne uregulowanie. W świetle art. 23 1 § 1 Kodeksu pracy, art. 70b ust. 5 ustawy o systemie oświaty oraz art. 548. § 1 Kodeksu cywilnego stanowiącego, że z chwilą wydania rzeczy sprzedanej przechodzą na kupującego korzyści i ciężary związane z rzeczą oraz niebezpieczeństwo przypadkowej utraty lub uszkodzenia rzeczy należy podzielić pogląd orzekających w sprawie organów, że pracodawcą mogącym ubiegać się o dofinansowanie kosztów kształcenia poniesionych z tytułu zatrudnienia młodocianego pracownika jest Stralfors Sp. z o.o. Laskowice. W ocenie Sądu nie doszło zatem do obrazy art. 70b ust. 1 ustawy o systemie oświaty mówiący o prawie do dofinansowania kosztów kształcenia jeżeli pracodawca posiada odpowiednie kwalifikacje a młodociany pracownik ukończył naukę zawodu i zdał egzamin. Należy nadmienić, że N. W. nie ukończyła nauki zawodu w firmie G. Sp. z o.o. Przepis art. 70b ust. 5 ustawy o systemie oświaty nie ma w sprawie zastosowania ponieważ nie doszło do rozwiązania umowy o pracę. Z kolei ust. 6 art. 70b ustawy może mieć zastosowanie w sytuacji spełnienia wszystkich warunków pozytywnych i braku negatywnych do przyznania dofinansowania. Decyzja wójta (prezydenta, burmistrza) może być podjęta tylko po spełnieniu warunków określonych w ust. 1 art. 70b ustawy. Wbrew poglądom skarżącego stan faktyczny sprawy został wyjaśniony w stopniu wystarczającym i nie doszło do obrazy art. 7 K.p.a., podobnie jak i art. 8 K.p.a. Negatywne dla skarżącego rozstrzygnięcie sprawy nie można utożsamiać z naruszeniem zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa. Zaufanie takie pogłębia załatwienie sprawy zgodnie z obowiązującym prawem. Uzasadnia to, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 202 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oddalenie skargi.