II SA/Bd 1216/12
PostanowienieWSA w Bydgoszczy2013-10-16
Skład orzekający: Joanna Brzezińska, Renata Owczarzak, Jarosław Wichrowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny powinien zawiesić postępowanie w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości i odszkodowania, jeśli rozstrzygnięcie tej sprawy zależy od wyniku postępowania nadzorczego dotyczącego stwierdzenia nieważności decyzji uwłaszczeniowej?Ratio decidendi
Sąd zawiesił postępowanie, ponieważ rozstrzygnięcie sprawy o zwrot wywłaszczonej nieruchomości i odszkodowanie zależy od wyniku postępowania nadzorczego dotyczącego stwierdzenia nieważności decyzji uwłaszczeniowej. Stwierdzenie nieważności decyzji uwłaszczeniowej ma skutek wsteczny (ex tunc) i może prowadzić do zmiany właściciela nieruchomości oraz organu właściwego do rozpatrzenia wniosku o zwrot, co ma istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.Stan faktyczny
Starosta wydał decyzję o zwrocie części wywłaszczonej nieruchomości i odmowie zwrotu drugiej części, ustalając jednocześnie wysokość odszkodowania. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy. Skargę do WSA wniosły Gmina B. i Z. J. Skarżąca Z. J. wniosła o zawieszenie postępowania, wskazując na toczące się postępowanie nadzorcze dotyczące stwierdzenia nieważności decyzji uwłaszczeniowej, które może wpłynąć na własność nieruchomości i właściwość organów.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowił zawiesić postępowanie sądowe.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Joanna Brzezińska Sędziowie: sędzia WSA Renata Owczarzak sędzia WSA Jarosław Wichrowski (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Elżbieta Brandt po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 16 października 2013 r. sprawy ze skarg Gminy B. i Z. J. na decyzję Wojewody K.-P. z dnia [...] października 2012 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości oraz odszkodowania postanawia na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zawiesić postępowanie sądowe.
Starosta B. decyzją z dnia [...].05.2012 r., znak: [...] zwrócił na rzecz Z. J., T. W. i J. B. część nieruchomości położonej w B. przy ul. T., stanowiącej obecnie część działki nr [...], obr. [...], zapisanej w księdze wieczystej KW nr [...] jako własność Gminy B., oznaczonej według projektu podziału nr [...] o pow. [...] ha oraz w punkcie 2 odmówił zwrotu na rzecz w/w części nieruchomości o pow. [...] ha, położonej w B. przy ul. T., stanowiącej obecnie część działki nr [...], obr. [...], zapisanej w księdze wieczystej KW nr [...] jako własność Gminy B., oznaczonej według projektu podziału nr [...]. W punkcie 3 decyzji organ ustalił wysokość zwaloryzowanej kwoty odszkodowania za określoną w pkt 1 część nieruchomości podlegającej zwrotowi w wysokości [...] zł.
Na skutek odwołania złożonego przez strony Wojewoda K.-P. decyzją z dnia [...].10.2012 r., nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożyły Gmina B. i Z. J.
Pismem z dnia [...].10.2013 r. Z. J. wniosła o zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego.
W uzasadnieniu wniosku skarżąca wskazała, że Minister Administracji i Cyfryzacji działając w trybie nadzoru bada legalność decyzji Wojewody B. z dnia [...].04.1992 r., znak: [...], na mocy której orzeczono o nieodpłatnym przekazaniu na własność Gminie B. wywłaszczonych nieruchomości. Wynik postępowania nadzorczego ma istotne znaczenie w sprawie będącej przedmiotem postępowania sądowoadministracyjnego z tego względu, że w przypadku stwierdzenia przez organ nadzorczy nieważności decyzji Wojewody B. z dnia [...].04.1992 r. Gmina B. przestanie być podmiotem władającym nieruchomościami objętymi wnioskiem o zwrot, albowiem ich stan prawny wróci do istniejącego sprzed daty wydania decyzji uwłaszczeniowej i stanowić będą ponownie własność Skarbu Państwa. W przypadku zaistnienia takich okoliczności sprawy Starosta B. nie będzie organem właściwym do orzekania o zwrocie w/wym. nieruchomości, w związku z czym wydana przez niego w tym przedmiocie decyzja z dnia [...].05.2012 r. i utrzymana w mocy skarżoną decyzją Wojewody K.-P. z dnia [...].10.2012 r. obarczona będzie wadą nieważności w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a.
W załączeniu skarżąca przedłożyła pismo Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia [...].09.2013 r., znak: [...], zawiadamiające strony o wszczęciu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody B. z dnia [...].04.1992 r., znak: [...].
Ponadto skarżąca wskazała, że wyrokiem z dnia 8.08.2013 r., sygn. akt I SA/Wa 118/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Gminy B. na postanowienie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dn. [...].11.2012 r. utrzymujące w mocy postanowienie Wojewody K.-P. z dnia [...].08.2012 r. stwierdzające nieważność postanowienia Kierownika Urzędu Rejonowego B. z dnia [...].10.1996 r. zawieszającego postępowanie w sprawie zwrotu nieruchomości. Wskazany wyrok ma istotne znaczenie w sprawie, albowiem wytrąca argument ustawicznie podnoszony przez organy obu instancji w skarżonych decyzjach, jakoby wnioskiem inicjującym postępowanie w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości było pismo pełnomocnika J. W. W. dnia [...].07.2003 r., a nie wnioski w tej sprawie złożone w 1992 r. W ocenie Starosty B. działającego w I instancji wnioski te w świetle przepisu art. 98 § 2 k.p.a. należało uznać za niebyłe z mocy prawa, ponieważ wszczęte na ich podstawie postępowanie zostało zawieszone na wniosek ówczesnego pełnomocnika skarżącej postanowieniem Kierownika Urzędu Rejonowego w B. z dnia [...].10.1996 r. znak [...] i nie zostało podjęte w okresie 3 lat z braku stosownego wniosku stron. W wyniku tej na wskroś wadliwej oceny materiału dowodowego Starosta B. działając wbrew woli skarżących objął postępowaniem o zwrot tylko część wnioskowanej nieruchomości (odpowiadającej około [...] części obszaru wywłaszczonego) zawierającej się w części działki nr [...] z obr. [...] o pow. [...] m2 jako powierzchni wytypowanej do zwrotu i w takim zakresie orzekł o jej zwrocie decyzją z dnia [...].05.2012 r., i utrzymaną w mocy zaskarżoną decyzją Wojewody K.-P. z dnia [...].10.2012 r. będącej aktualnie przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego. Stwierdzenie nieważności w/w postanowienia Kierownika Urzędu Rejonowego otwiera skarżącej drogę do roszczeń o objęcie postępowaniem zwrotowym całej wykupionej przez Państwo Polskie nieruchomości, to jest o pow. [...] ha stosownie do wniosków złożonych w tej sprawie w 1992 r. Wskazany wyrok WSA w Warszawie nie jest prawomocny, jednakże zważyć należy, iż ostateczne rozstrzygnięcie sprawy nieważności kwestionowanego postanowienia Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia [...].10.1996 r., ma istotny wpływ na wynik niniejszego postępowania, co niewątpliwie uzasadnia wniosek o jego zawieszenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 poz. 270), dalej p.p.s.a., Sąd może zawiesić postępowanie z urzędu jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym.
W ocenie Sądu niewątpliwie należy podzielić pogląd skarżącej, że wynik zakończenia sprawy dotyczącej stwierdzenia nieważności, na mocy której orzeczono o nieodpłatnym przekazaniu na własność Gminie B. wywłaszczonych nieruchomości, będzie miał znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. W takiej sytuacji może się okazać, że organ, który został wyznaczony do rozpoznania niniejszej sprawy w I instancji, nie będzie właściwy do jej rozpoznania, przede wszystkim jednak podmiotem zobowiązanym do zwrotu nieruchomości i uprawnionym do otrzymania zwrotu odszkodowania nie będzie Gmina B., lecz aktualny właściciel nieruchomości (vide art. 140 ustawy z dnia 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami, Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651). Jak wskazał NSA w postanowieniu z dnia 26.10.2012 r., II OZ 952/12, LEX nr 1240847, i który to pogląd Sąd w niniejszym składzie w pełni podziela, stwierdzenie nieważności jest aktem deklaratoryjnym, który działa z mocą wsteczną (ex tunc) od daty wydania decyzji stwierdzającej nieważność decyzji administracyjnej dotkniętej wadą. Decyzja stwierdzająca nieważność innej decyzji administracyjnej uchyla wszelkie skutki prawne, jakie powstały od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji nieważnej, a organ nadzoru, wydający decyzję o stwierdzeniu nieważności jedynie potwierdza ten fakt swoim rozstrzygnięciem. W związku z powyższym rozstrzygając niniejszą sprawę Sąd musiałby uwzględnić te zmiany i orzec biorąc pod uwagę fakt ewentualnej zmiany właściciela nieruchomości.
Nie można natomiast podzielić poglądu skarżącej, że również wynik postępowania zakończonego nieprawomocnym wyrokiem WSA w Warszawie w sprawie I SA/Wa 118/13 może mieć wpływ na wynik niniejszego postępowania. W ocenie Sądu nic nie stoi na przeszkodzie, w przypadku ustalenia, że organy winny rozpatrzyć wniosek skarżącej i pozostałych byłych właścicieli nieruchomości z 1992 r. obejmujący oprócz nieruchomości będącej przedmiotem niniejszego postępowania również pozostałą część wywłaszczonej nieruchomości, prowadzić osobne postępowanie dotyczące zwrotu tej części niezależnie od niniejszego postępowania.
Mając na uwadze powyższe należało na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. postanowić jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło