II SA/Bd 1220/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Jarzembski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Anna Klotz Sędzia WSA Renata Owczarzak Protokolant Maciej Hoffman po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 3 kwietnia 2013 r. sprawy ze skargi Z. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie podziału nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy L. z dnia [...] października 2012 r. nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Decyzją z dnia [...] października 2012 r. nr [...] Wójt Gminy L. na podstawie art. 93 ust. 1, art. 96 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2010 r. nr 102 poz. 651 ze zm.) oraz Miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części wsi Grębocin przyjętego uchwałą nr XLIV/465/10 Rady Gminy Lubicz z dnia 23 kwietnia 2010 r. opublikowanej w Dzienniku Urzędowym Województwa Kujawsko-Pomorskiego Nr 149 poz. 1848 zatwierdził podział nieruchomości oznaczonej w katastrze numerem działki [...] w obrębie ewidencyjnym G., zapisanej w KW nr [...] stanowiącej własność Z. K. w wyniku którego powstały działki oznaczone numerami [...] o powierzchni [...] m² (położona w granicach terenów przeznaczonych pod drogę publiczną) oraz [...] o powierzchni [...] m² (położona w granicach terenów przeznaczonych pod zabudowę jednorodzinną). W uzasadnieniu organ wyjaśnił, iż postępowanie w sprawie podziału przedmiotowej nieruchomości wszczął z urzędu w związku z przeznaczeniem jej części w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego pod drogę publiczną. Wyjaśnił też, że postanowienie nr [...] z dnia [...] września 2011 r. w sprawie wstępnego projektu podziału nieruchomości, utrzymane w mocy postanowieniem Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] było przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z dnia 13 czerwca 2012 r. sygn. akt II SA/Bd 345/12 oddalił skargę Z. K.. Powołując się na powyższy wyrok organ stwierdził, iż zarówno zgodność z planem miejscowym jak i dopuszczalność wszczęcia i prowadzenia postępowania z urzędu została zweryfikowana pozytywnie, a projekt podziału nieruchomości został sporządzony na podstawie i zgodnie ze wstępnymi projektem podziału, co świadczy o jego zgodności z planem miejscowym. Odwołanie od decyzji Wójta złożyła Z. K., która w piśmie z dnia [...] października 2012 r. stwierdziła, iż nie wyraża zgody na podział przedmiotowej nieruchomości. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. decyzją z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] na podstawie art. 93 ust. 1, 2 i 4, art. 96 ust. 1, art. 97 ust. 3 pkt 1 w zw. z art. 6 pkt 1 ww. ustawy utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Organ odwoławczy w uzasadnieniu zaznaczył, że podziału nieruchomości można dokonać, jeżeli jest on zgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wskazał, iż zasadniczo o tym czy i w jaki sposób będzie podzielona nieruchomość decyduje jej właściciel, jednak na podstawie art. 97 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami podział nieruchomości może zostać dokonany z urzędu, jeżeli jest on niezbędny do realizacji celów publicznych, a celem publicznym jakim motywowany był podział przedmiotowej nieruchomości jest wydzielenie gruntów pod gminną drogę publiczną. Podział ten jest również zgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części wsi Grębocin podjętego uchwałą nr XLIV/465/10 Rady Gminy Lubicz z dnia 23 kwietnia 2010 r., gdyż część nieruchomości o nr [...] została w nim przeznaczona pod drogę publiczną klasy lokalnej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Z. K. podniosła, iż działka nr [...] stanowi jej własności i nie wyrażą zgody na jej podział. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. wniosło o jej oddalenie w skazując na zgodność decyzji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Organ oparł swoje stanowisko o sądową kontrolę postanowienia projektu podziału nieruchomości, jednocześnie wskazując, że w skardze nie sformułowano żadnych zrzutów. Wojewódzki Sad Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270, powoływanej dalej jako P.p.s.a.). W myśl tego przepisu sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to między innymi, że sąd administracyjny nie musi w ocenie legalności (zgodności z prawem) ograniczać się tylko do zarzutów sformułowanych w skardze. Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że skarga zasługuje na uwzględnienie Przedmiotem sądowej kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. nr [...] z dnia [...] listopada 2012 r. utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy L. z dnia [...] października 2012 r. nr [...] zatwierdzającą podział nieruchomości (działki nr [...]). Decyzje te wydano na podstawie art. 97 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2010 r. Nr 102 poz. 651 zwanej dalej ustawą o gospodarce nieruchomościami). Stosownie do art. 97 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami podziału nieruchomości dokonuje się na wniosek i koszt osoby która ma w tym interes prawny. Jednak w ust. 3 pkt 1 tego artykułu ustawodawca przewidział również możliwość przeprowadzenia takiego podziału z urzędu jeżeli jest on niezbędny do realizacji celów publicznych. Wskazać również należy na art. 93 ust. 1 ww. ustawy, który uwarunkowuje dokonanie podziału nieruchomości od zgodności tego podziału z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. W rozpatrywanej sprawie poza sporem pozostaje fakt, iż w uchwale Nr XLIV/465/10 Rady Gminy Lubicz z dnia 23 kwietnia 2010 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części wsi Grębocin dla terenów oznaczonych symbolami [...] (a więc również dla działki o nr. [...]) jako podstawowe przewidziano przeznaczenie na drogi publiczne(§ 77 pkt 1). Niewątpliwie więc zaskarżona decyzja spełnia wymóg określony w art. 93 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, bowiem zgodna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zgodzić również należy się ze stanowiskiem organu, że przeznaczenie nieruchomości pod budowę drogi publicznej jest celem publicznym, bowiem stosownie do art. 6 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami celem takim jest wydzielenie gruntów pod drogi publiczne i drogi wodne, budowa, utrzymywanie oraz wykonywanie robót budowlanych tych dróg, obiektów i urządzeń transportu publicznego, a także łączności publicznej i sygnalizacji. Niemniej jednak nie sposób odnaleźć w decyzji organu wypełnienia drugiej z przesłanek wskazanych w art. 97 ust. 3 pkt 1 ww. ustawy, a więc niezbędności podziału nieruchomości dla realizacji celu publicznego. Do dokonania z urzędu podziału nieruchomości nie wystarczy by podział ten był zgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz wykazanie, że podział ten zmierza do realizacji celu publicznego. Wskazany powyżej przepis konstruuje dodatkową przesłankę "niezbędności", która powinna być wykazana przez inicjatora podziału będącego jednocześnie organem podział ten zatwierdzającym. Przesłanka niezbędności oraz przepis art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego(Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm. powoływanej dalej jako K.p.a). nakładają na organ właściwy w sprawach podziału wyważenie dwóch przeciwstawnych sobie interesów: interesu społecznego (interesu społeczności lokalnej w urządzeniu i korzystaniu z drogi publicznej) oraz słusznego interesu właściciela dzielonej nieruchomości (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 marca 2008 r. sygn. akt I SA/Wa 2023/07, LEX nr 491353 ) W kontrolowanych przez Sąd decyzjach zabrakło jednak wyjaśnienia dlaczego podział przedmiotowej nieruchomości jest niezbędny do realizacji wskazanego w nich celu publicznego, jakim jest budowa drogi. Zarówno w decyzji Wójta Gminy L. jak i w decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. w żaden sposób nie odniesiono się do przesłanki niezbędności podziału działki o nr [...] w obrębie ewidencyjnym G.. Własność myśl art. 21 Konstytucji RP podlega ochronie, a jej ograniczenie dopuszczalne jest tylko w szczególnych przypadkach. Przykładem wyjątku od tej zasady jest niewątpliwie art. 97 ust. 3 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, przewidujący możliwość podziału nieruchomości bez zgody jej właściciela. Jednak taki szczególny przypadek ingerowania organu w uprawnienia właściciela nieruchomości nakłada na ten organ obowiązek wyjaśnienia czy podział w trybie ww. przepisu jest niezbędny i czy nie ma możliwości zrealizowania celu publicznego, dla którego wskazanego podziału się dokonuje, w mniej dotkliwy dla właściciela gruntu sposób. Tego w ocenie Sądu zabrakło w postępowaniu będącym przedmiotem niniejszej kontroli. Jak już powyżej wskazano art. 7 K.p.a. nakłada na organ prowadzący postępowanie podziałowe wszczęte z urzędu obowiązek wyważenia dwóch przeciwstawnych sobie interesów: interesu społecznego oraz interesu właściciela dzielonej nieruchomości, który przeciwstawia się ingerowaniu w jego własność oraz obowiązek wyważenie, któremu z tych interesów dać pierwszeństwo. Natomiast w rozpatrywanej sprawie organ bezrefleksyjnie zastosowując się do zapisów planu zagospodarowania przestrzennego wydał decyzję dokonującą podziału działki o nr [...] w obrębie ewidencyjnym G.. Z decyzji nie wynika by organ rozważył interes sprzeciwiającego się podziałowi właściciela nieruchomości. Nie wskazał również temu właścicielowi dlaczego ingerowanie w jego własność jest niezbędne dla realizacji planowanej inwestycji oraz nie zbadał czy nie można jej przeprowadzić w sposób mniej dla niego uciążliwy. Ponownie rozpatrując sprawę organ mając na uwadze powyższe wskazania oceni niezbędność przeprowadzenia podziału przedmiotowej nieruchomości dla realizacji celu publicznego jakim jest budowa drogi publicznej jednocześnie rozważając społeczny interes planowanego przedsięwzięcia i interesem właściciela dzielonej nieruchomości i dać temu wyraz w uzasadnieniu decyzji zgodnie z art. 107 K.p.a W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 145 § ust. 1 pkt 1 lit. a i c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku. O wykonalności decyzji Sąd orzekł na podstawie art. 152 ww. ustawy.