II SA/Bd 1227/11

WyrokWSA w Bydgoszczy2012-04-12

Skład orzekający: Jarosław Wichrowski, Wojciech Jarzembski, Małgorzata Włodarska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji prawidłowo odmówił wznowienia postępowania administracyjnego z powodu przekroczenia terminu, mimo że decyzja organu pierwszej instancji odnosiła się do wniosku o wznowienie postępowania z datą sprzed terminu?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji naruszyły przepisy postępowania, nie stosując się do wskazań poprzedniego wyroku WSA i nie dokonując ustaleń dotyczących stron postępowania. Ponadto, organ nie wziął pod uwagę dowodów pośrednio wskazujących na złożenie wniosku o wznowienie postępowania w terminie, w szczególności treści decyzji organu pierwszej instancji z dnia [...] listopada 2005 r., która odnosiła się do wniosku z dnia [...] września 2005 r. W związku z tym, zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji zostały uchylone.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego w przedmiocie udzielenia pozwolenia na użytkowanie budynku. Organy administracji dwukrotnie odmówiły wznowienia postępowania, uznając, że wniosek został złożony po terminie i że wnioskodawca (B.W.) nie był stroną postępowania. Wnioskodawca twierdził, że wniosek został złożony w terminie, a organy celowo usunęły go z akt. Po wcześniejszych wyrokach WSA uchylających decyzje organów, sprawa wróciła do ponownego rozpatrzenia, gdzie ponownie odmówiono wznowienia postępowania. Skarżący zarzucił niewykonanie wyroku WSA i naruszenie przepisów proceduralnych.
Rozstrzygnięcie
1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] na rzecz skarżącego kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Jarosław Wichrowski (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Wojciech Jarzembski sędzia WSA Małgorzata Włodarska Protokolant Maciej Hoffman po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi B.W. na postanowienie [... ] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z [...] września 2011 r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania dotyczącego udzielenia pozwolenia na użytkowanie budynku 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] 2 lipca 2011 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] na rzecz skarżącego kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. J. B. dokonał rozbudowy istniejącego pawilonu handlowego wraz z nadbudową części mieszkalnej na działce nr [...] przy ul. [...] w [...] na podstawie decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] grudnia 2002 r. nr [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę. Wobec stwierdzenia istotnych odstępstw od ww. pozwolenia na budowę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2005 r. znak: [...] odmówił wydania pozwolenia na użytkowanie ww. obiektu. Po przeprowadzeniu postępowania naprawczego w trybie art. 50-51 Prawa budowlanego (tekst jednolity Dz. U. Nr 207 z 2003 r., poz. 2016 ze zm.) organ I instancji decyzją z dnia [...] lipca 2005 r. znak: [...] zatwierdził projekty zamienne i udzielił pozwolenia na wznowienie i dokończenie robót przy rozbudowie przedmiotowego pawilonu handlowego z nadbudową części mieszkalnej, a po przeprowadzeniu kontroli wynikającej z art. 59a Prawa budowlanego decyzją z dnia [...] września 2005 r. znak: [...] udzielił pozwolenia na użytkowanie ww. obiektu. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w [...] decyzją z dnia [...] listopada 2005 r. odmówił wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie udzielonego J. B. pozwolenia na użytkowanie rozbudowanego budynku usługowego. Organ zaznaczył, iż wydał swoje rozstrzygnięcie po rozpatrzeniu wniosku B. W. z dnia [...] września 2005 r. W uzasadnieniu wskazano na treść art. 59 ust. 7 Prawa budowlanego, z którego wynika, że stroną w postępowaniu w sprawie pozwolenia na użytkowanie jest wyłącznie inwestor, wobec czego wniosek B. W. o wznowienie postępowania w sprawie pozwolenia udzielonego J. B. winien zostać załatwiony odmownie. Od powyższej decyzji zostało złożone odwołanie przez [...]. Odwołujący się powołali się na swe wystąpienie do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] września 2005 r. stwierdzając, że jest ono żądaniem wszczęcia postępowania z urzędu i dodali, że żądanie doręczenia decyzji na użytkowanie wynika z prawa własności, skoro strefa ochronna obiektu wkroczyła w obszar sąsiedni. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2006 r. nr [...] utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji uznając, że w myśl art. 59 ust. 7 Prawa budowlanego jedynie inwestor jest uprawnionym do skutecznego ubiegania się o wznowienie postępowania w sprawie udzielonego pozwolenia na użytkowanie obiektu. Na skutek skargi złożonej przez [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 26 września 2007 r. w sprawie II SA/Bd 241/06 uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w [...] z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...]. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że decyzja zaskarżona oraz ją poprzedzająca zostały wydane bez uprzedniego wniesienia przez B. W. wniosku o wznowienie postępowania. Przed wyznaczeniem terminu rozprawy Sąd wezwał organ odwoławczy do nadesłania tego wniosku w terminie 7 dni pod rygorem uznania, że organy obu instancji nie posiadają ww. dokumentu. W odpowiedzi na to organ nadesłał notatkę służbową z dnia [...] sporządzoną na okoliczność wizyty strony w siedzibie organu I instancji. Z treści tejże notatki nie wynika jednak, by B. W. złożył wniosek o wznowienie postępowania. Wobec twierdzenia skarżącego w trakcie rozprawy, że składał wniosek o wznowienie postępowania i posiada kopię wniosku z poświadczeniem złożenia go w organie, Sąd zobowiązał stronę do przedłożenia tego dokumentu pod rygorem uznania, że nie posiada go, co jest jednoznaczne z brakiem udowodnienia tej okoliczności. Skarżący przedłożył wniosek o wznowienie postępowania, lecz bez adnotacji organu o złożeniu go w jego siedzibie. W tej sytuacji Sąd przesyłając kopie tego dokumentu zobowiązał organ odwoławczy do wyjaśnienia, czy skarżący składał organowi ww. pismo, pod rygorem uznania, że pisma takiego strona nie składała. W odpowiedzi na powyższe organ odwoławczy w piśmie z dnia [...] lipca 2007 r. poinformował Sąd, że skarżący nie złożył wniosku, dodając, że całość akt została przekazana Sądowi. W świetle powyższego Sąd stwierdził, że decyzje organów obu instancji zostały wydane bez istnienia wniosku o wznowienie postępowania. W związku z tym organ odwoławczy nie miał podstaw do przyjęcia, że podanie o wznowienie postępowania zostało złożone, niezależnie od tego, iż w chwili obecnej skarżący dowodzi tej okoliczności. W konsekwencji istniały podstawy do uchylenia w całości decyzji organu pierwszej instancji i umorzenia postępowania tej instancji. W dniu [...] października 2007 r. B. W. złożył do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w [...] kserokopię wniosku z dnia [...] września 2005 r. o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną tego organu z dnia [...] września 2005 r. PINB PG w [...] po rozpatrzeniu ww. wniosku B. W. decyzją z dnia [...] marca 2010 r. znak [...] odmówił wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną z dnia [...] września 2005 r. stwierdzając, że podanie w ww. sprawie wniosła osoba nieuprawniona, podobnie odnosząc się do pełnomocnictw udzielonych B. W. przez sąsiadów, kategorycznie uznając, iż podmiotem postępowania w sprawie o udzielenie pozwolenia na użytkowanie (jak również jego wznowienia), może być tylko inwestor. Organ stwierdził bowiem, że zarówno B. W., jak i sąsiedzi nie byli inwestorem przedmiotowego obiektu, a co za tym idzie nie są także podmiotem uprawnionym do złożenia wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego, zakończonego decyzją o pozwoleniu na użytkowanie obiektu, dlatego wniosek należało uznać za bezzasadny. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] po rozpatrzeniu odwołania B. W. decyzją z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Na skutek skargi wniesionej przez B. W. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z dnia [...] grudnia 2010 r. w sprawie II SA/Bd 703/10 uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w [...] z dnia [...] marca 2010r. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że w postępowaniu o wznowienie postępowania przymiot strony przysługuje podmiotom wymienionych w art. 28 k.p.a., tj. każdemu, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W związku z tym organy orzekające naruszyły przepisy prawa materialnego stosując art. 59 ust. 7 Prawa budowlanego i stwierdzając niejako automatycznie, że skarżący i pozostałe podmioty wcześniejszych postępowań zwykłych nie dysponują interesem prawnym w postępowaniu wznowieniowym. Dokonały tego bez odpowiedniego wyjaśnienia okoliczności całego postępowania legalizacyjnego kończącego się wydaniem decyzji, czym naruszyły również bezwzględnie obowiązujące reguły procesowe wyrażone w art. 7, 77 i 80 k.p.a. Sąd uznał, że przymiot strony w niniejszym postępowaniu winien zostać ustalony w oparciu o przepis art. 28 k.p.a. W tym zakresie brak jest jakichkolwiek rozważań organu. Sąd nakazał organom ustalenie, czy osoby, którym odmówiono przymiotu strony w postępowaniu nieważnościowym, brały udział postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę dotyczącego rozbudowy istniejącego pawilonu handlowego wraz z nadbudową części mieszkalnej przy ul. [...] w [...] oraz w szeroko pojętym postępowaniu legalizacyjnym zakończonym kwestionowaną decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w [...] z dnia [...] września 2005 r. udzielającą pozwolenia na użytkowanie. Nadto Sąd zobowiązał organy do oceny interesu prawnego wnioskodawców nie w oparciu o art. 59 ust. 7 Prawa budowlanego, lecz art. 28 k.p.a. w związku z odpowiednimi przepisami Prawa budowlanego, w tym art. 5 tej ustawy. Postanowieniem nr [...] z dnia [...] lipca 2011 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] odmówił wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w [...] z dnia [...] września 2005 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że postanowieniem [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2011 r. został wyznaczony do dalszego prowadzenia postępowania w przedmiocie wznowienia postępowania. W niniejszej sprawie B. W. i sąsiedzi, których jest pełnomocnikiem, wystąpili z wnioskiem z dnia [...] września 2005 r. o wznowienie postępowania administracyjnego. Dokument ten został złożony w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w [...] dnia [...] października 2007 r. Żądanie wnioskodawców oparte zostało na podstawie art. 28 i art. 145 k.p.a. ze wskazaniem, że rozstrzygnięcie wydane zostało w oparciu o fałszywe dowody. Pismem z dnia [...] maja 2011 r. organ wezwał wnioskodawców do doprecyzowania wniosku o dokładne wskazanie przesłanki do wznowienia przedmiotowego postępowania. W odpowiedzi z dnia [...] maja 2011 r. wnioskodawcy wskazali następujące przesłanki do wznowienia postępowania administracyjnego: - dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe, - strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, - decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu. Dnia [...] czerwca 2011 r. organ skierował do wnioskodawców pismo z prośbą o wskazanie i udowodnienie, kiedy (w jakiej dacie) dowiedzieli się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania oraz o decyzji z dnia [...] września 2005 r. udzielającej pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego obiektu. W odpowiedzi z dnia [...] lipca 2011 r. wskazano, że o decyzji udzielającej pozwolenia na użytkowanie B. W., a od niego mocodawcy, dowiedzieli się w październiku 2005 r. Nie przedłożono żadnych dokumentów potwierdzających datę, w jakiej wnioskodawcy dowiedzieli się o wskazanych okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania. Załączono kserokopię żądania z dnia [...] października 2005 r. (data wpływu do organu [...] października 2005 r.) skierowanego do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w [...]. Z pisma tego wynika, że B. W. domagał się wówczas doręczenia decyzji udzielającej pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego obiektu, wstrzymania postępowania, ustalenia wszystkich stron postępowania oraz uwzględnienia podnoszonych zarzutów, m.in. dotyczących faktu oparcia decyzji pozwolenia na użytkowanie na fałszywych, zdaniem wnioskodawcy, dowodach. Dalej organ wywodził, że z wyjaśnień i analizy akt sprawy wynika, iż wnioskodawcy od 2001 r. śledzili sprawę rozbudowy pawilonu handlowego. Wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją udzielającą pozwolenia na użytkowanie wpłynął do organu dnia [...] października 2007 r. Datowany jest na dzień [...] września 2005 r., co świadczy o tym, że wnioskodawcy już w tej dacie wiedzieli o okolicznościach będących podstawą do wznowienia postępowania, jednak wówczas wniosku o wznowienie postępowania nie złożyli. Dopiero po wyroku WSA w Bydgoszczy, tj. w dniu [...] października 2007 r. B. W. złożył wniosek o wznowienie przedmiotowego postępowania. Z brzmienia art. 148 § 1 k.p.a. wynika, że podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. W § 2 art. 148 ustawodawca uściśla, że termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 (tj. strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu) biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Biorąc powyższe pod uwagę nie ulega zdaniem organu wątpliwości, że przekroczony został w sprawie ww. termin zawity jednego miesiąca. Charakter tego środka prawnego w przypadku przekroczenia oznaczonego czasu powoduje skutki prawne w postaci utraty uprawnienia do jego wniesienia. Ocena formalnych podstaw wznowienia sprowadza się do badania, czy żądanie wznowienia postępowania zostało zgłoszone przez stronę, czy przywołane zostały podstawy wznowienia, wymienione w art. 145 § 1 k.p.a. oraz czy został zachowany miesięczny termin do wniesienia podania o wznowienie postępowania. Niezaistnienie którejkolwiek z trzech ww. przesłanek powoduje niedopuszczalność wznowienia postępowania. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył B. W. zarzucając mu niewykonanie wyroku WSA w Bydgoszczy z dnia [...] grudnia 2010 r. i naruszenie wskutek tego art. 153 p.p.s.a., obrazę art. 149 § 3 k.p.a. i art. 145 § 1 pkt 1,4,6 k.p.a. w zw. z art. 28 k.p.a., art. 59 ust. 1,2,7 Prawa budowlanego, § 323 ust. 1 i § 324 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002 r. oraz zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 i rozwinięta w art. 77 k.p.a. W uzasadnieniu odwołujący się wskazał, że wniosek o wznowienie postępowania w tej sprawie został złożony dnia [...] września 2005 r. w trybie art. 63 § 1 i 4 k.p.a. Fakt doręczenia wniosku jest poza sporem - został potwierdzony treścią decyzji PINB PG w [...] z dnia [...] listopada 2005 r., znak [...] - zdanie "po rozpatrzeniu wniosku z dnia [...] września 05 r. Pana B. W. zamieszkałego przy ul. [...] w [...], w sprawie wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną z [...] września 2005 r., znak: [...]". Nadto organ powinien zauważyć, że w tym dniu nie tylko doręczono wniosek p. B., ale na wezwanie w sprawie doręczonego wniosku - dodatkowo spisano notatkę służbową, ponieważ odwołujący się żądał też wówczas doręczenia decyzji z dnia [...] lipca 2005 r. w sprawie legalizacji samowoli budowlanej. Odwołujący się twierdził, że organ celowo usunął przedmiotowy wniosek z akt sprawy. Dalej skarżący wywodził, że dnia [...] października 2007 r. doręczył do akt kserokopię wniosku z [...] września 2005 r. w celu ich skompletowania, co wyraźnie wynika z treści jego pisma do PINB PG w Toruniu. Skarżący doręczył organowi wniosek w terminie, ponieważ decyzja na użytkowanie została wydana dnia [...] września 2005 r., a wniosek o wznowienie postępowania został doręczony dnia [...] września 2005 r., czemu nie można zaprzeczyć w świetle materiału dowodowego. Zachowano więc termin ustawowy do złożenia wniosku, co zdaniem skarżącego nie ma znaczenia, na obecnym etapie - po wyroku WSA z dnia [...] grudnia 2010 r., albowiem na organie ciąży obowiązek wykonania tego wyroku. Postanowieniem znak [...] z dnia [...] września 2011 r. [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] na podstawie art. 123 w zw. z art. 144, 138 § 1 pkt 1 i 149 § 3 k.p.a. oraz art. 81 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 83 ust. 2 Prawa budowlanego utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu organ wskazał, że zarzut skarżących, iż zaskarżone postanowienie zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa, gdyż odmowa wznowienia postępowania następuje w drodze decyzji, jest niezasadny, ponieważ zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 03.12.2010 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2011 r. Nr 6, poz. 18) wprowadzono w k.p.a. zmiany nadając art. 149 § 3 następujące brzmienie: "Odmowa wznowienia postępowania następuje w drodze postanowienia. Na postanowienie to służy zażalenie." Okoliczność podniesiona przez skarżących w zażaleniu, że wniosek o wznowienie postępowania w tej sprawie został złożony w dniu [...] września 2005 r. nie znajduje potwierdzenia w aktach sprawy. Wniosek z dnia [...] września 2005 r. o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną PINB PG w [...] z dnia [...] września 2005 r. został złożony przez B. W. w imieniu swoim i sąsiadów przez niego reprezentowanych w dniu [...] października 2007 r. do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego PG w [...], o czym świadczy pieczęć kancelarii tego organu. Fakt braku złożenia wniosku we wskazanym przez skarżących terminie został potwierdzony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w wyroku z dnia 26.09.2007 r. sygn. akt II SA/Bd 241/06, w uzasadnieniu którego Sąd wskazał, że zaskarżone decyzje organów I i II instancji zostały wydane bez uprzedniego wniesienia wniosku o wznowienie postępowania. Od powyższego postanowienia skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożył B. W. wnosząc o uchylenie go oraz poprzedzającego postanowienia w całości wskutek niewykonania wyroku WSA w Bydgoszczy z dnia 29 grudnia 2010 r., (czym naruszono art. 153 p.p.s.a.) oraz zasądzenie od organu kosztów procesu. W uzasadnieniu skargi skarżący wywodził, że zaskarżone rozstrzygnięcie powinno mieć formę decyzji, a nie postanowienia. Nadto skarżący wywodził, że twierdzenie, iż w sprawie wznowienia postępowania złożono wniosek dopiero dnia [...] października 2007 r. jest bezzasadne. Po wyroku z dnia 26 września 2007, sygn. akt: IISA/Bd 241/06, skarżący skierował do organów pismo z dnia [...] października 2007 r., w którym jednoznacznie pisze, że doręcza kserokopię wniosku o wznowienie postępowania jako uzupełnienie akt organu. Skarżący zastosował się w ten sposób do wytycznych wyroku - wskazanego przepisu art. 64 § 2 k.p.a. -, w związku z następującym zdaniem: "w sytuacji braku wniosku o wznowienie , pomimo twierdzenia strony o jego złożeniu, nie sposób jest poczynić ustalenia, czy zachodziły przesłanki do rozpoznania żądania, czy też do pozostawienia podania bez rozpatrzenia". WSA precyzyjnie ustala w tym zdaniu, że organ nie posiada wniosku w aktach, a akta wymagają uzupełnienia. Przepis art. 9 k.p.a. stanowi, że organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków. Tego rodzaju powinności wypływają z utrwalonej w orzecznictwie zasady ochrony zaufania obywatela do prawidłowości działań organów i sądów, z której wynika pożądany w demokratycznym państwie prawa skutek, iż nie powinien być narażony na uszczerbek obywatel działający w przekonaniu o odnoszących się doń działaniach organów państwa jako prawidłowych i odpowiadających prawu (por. orzeczenia TK: K 3/89, K 3/90, K 15/91; także orzeczenie SN z dnia 14 lutego 1991 r., IPRN 1/91). Skarżący uzupełnił akta kserokopią wniosku, ponieważ organ usunął z akt oryginał na potrzebę utrudniania postępowania przed WSA. W dalszej części uzasadnienia skarżący wskazywał na okoliczności przemawiające za merytoryczną zasadnością wniosku o wznowienie postępowania. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek nie wszystkie jej zarzuty były zasadne. Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) sąd administracyjny kontroluje legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia administracyjnego, czyli jego zgodność z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i procesowego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zaskarżona decyzja (postanowienie) może być uchylona tylko wówczas, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego albo inne naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć wpływ na rozstrzygnięcie (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Wychodząc z tych przesłanek Wojewódzki Sąd Administracyjny uwzględnił skargę, gdyż stwierdził, że zaskarżona oraz poprzedzająca ją decyzja pierwszej instancji naruszają przepisy postępowania administracyjnego w sposób mający wpływ na wynik sprawy, co w myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. stanowi podstawę do ich uchylenia. Słusznie skarżący wskazuje, że organ w żaden sposób nie zastosował się do wyraźnych wskazań zawartych w wyroku WSA w Bydgoszczy z dnia 29 grudnia 2010 r., tj. nie dokonał ustaleń dotyczących tego, kto mógł być w niniejszej sprawie stroną postępowania. Tym samym organ naruszył art. 153 p.p.s.a., zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. W tym zakresie organ nie poczynił jakichkolwiek ustaleń. Sąd rozpoznając niniejszą sprawę również był związany oceną prawną i wskazaniami dokonanymi w uzasadnieniu ww. wyroku. Skoro Sąd wydając wówczas swój wyrok nie był związany, stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a., zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, to należy dojść do wniosku, że nie uznał on za zasadne przyjęcie ustalenia, iż skarżący złożył podanie o wznowienie postępowania po terminie określonym w art. 148 § 1 k.p.a., albowiem dysponował aktami sprawy, z których wynikało, kiedy skarżący ponownie złożył to podanie i nie wytknął organowi tej okoliczności, lecz nakazał mu zbadanie, kto mógł być stroną postępowania. Należy przyjąć zatem, że Sąd w ww. wyroku poddał swojej kontroli również kwestie związane ze złożeniem podania o wznowienie postępowania w terminie i nie uznał, aby skarżący tego terminu nie dochował. Należy zatem również podzielić zarzut skarżącego dotyczący tego, że organ uznając, iż podanie o wznowienie postępowania zostało złożone po upływie terminu wskazanego w art. 148 § 1 k.p.a., nie wziął w ogóle pod uwagę dowodów pośrednio wskazujących na to, że faktycznie zostało ono złożone w tym terminie. Słusznie skarżący wywodzi, że okoliczność ta wynika z treści decyzji PINB PG w [...] z dnia [...] listopada 2005 r. znak [...]. Wskazano w niej bowiem, że została ona wydana "po rozpatrzeniu wniosku z dnia [...] września 2005 r., Pana B. W. (...) w sprawie wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną znak: [...] z dnia [...] września 2005 r.". Wynika z tego wprost, że organ orzekając wówczas musiał posiadać ww. podanie, ponieważ nie można wytłumaczyć w odmienny sposób tego, że znał on wówczas jego datę i treść. Na złożenie podania w dniu [...] września 2005 r. wskazuje dodatkowo fakt sporządzenia tego dnia notatki urzędowej i twierdzenia skarżącego, że właśnie wówczas złożył to pismo podczas pobytu w urzędzie. Mając na względzie powyższe przyjęcie przez organ, że skarżący nie złożył pisma, kłóci się z zasadami logiki. Biorąc pod uwagę powyższe należało dojść do wniosku, że organy swoim działaniem oprócz ww. art. 153 p.p.s.a. naruszyły art. 148 § 1 oraz art. 7 i art. 8, a także art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Ponadto z treści decyzji nie wynika, kto oprócz B. W. jest stroną postępowania. W szczególności niedopuszczalne jest zawarcie przez organ II instancji określenia, że sprawa została rozpoznana na skutek zażalenia wniesionego przez B. W. i osób przez niego reprezentowanych. Może to świadczyć o braku ustalenia przez organ rzeczywistego kręgu stron niniejszego postępowania. Ustalenie takiego kręgu będzie niezbędne w celu ustalenia interesu prawnego poszczególnych osób stosownie do zaleceń zawartych w uzasadnieniu wyroku WSA w Bydgoszczy w sprawie II SA/Bd 703/10. W szczególności w świetle treści pisma M. C. z dnia [...] czerwca 2011 r. organ winien ustalić, czy cofa on podanie o wznowienie postępowania. Równocześnie organ winien w oparciu o znajdujące się w aktach pełnomocnictwa ustalić, kogo w niniejszym postępowaniu reprezentuje skarżący, co powinno znaleźć odzwierciedlenie przy ponownym rozstrzyganiu w sprawie. Niedopuszczalne jest przy tym zwracanie się przez organ do poszczególnych osób, czy podtrzymują one swoje pełnomocnictwo dla skarżącego bez powołania się na jakiekolwiek wątpliwości co do tego, że pełnomocnictwo zostało wypowiedziane. Niezasadny był natomiast zarzut skarżącego dotyczący tego, że organ winien wydać w niniejszej sprawie decyzję, a nie postanowienie, albowiem w aktualnym brzmieniu art. 149 § 3 k.p.a. (obowiązującym od dnia 11 kwietnia 2011 r., a więc już w dacie rozstrzygania przez organ I instancji) odmowa wznowienia postępowania następuje w drodze postanowienia. Ponowne rozpoznanie sprawy winno nastąpić z uwzględnieniem poczynionych przez Sąd uwag dotyczących terminu złożenia przez skarżącego podania o wznowienie postępowania. Ponownie rozpoznając sprawę organ winien również stosownie do wskazań zawartych w wyroku WSA w Bydgoszczy z dnia 29 grudnia 2010 r. w sprawie II SA/Bd 703/10 w prawidłowy sposób ustalić to, kto winien być w przedmiotowej sprawie uznany za stronę postępowania i następnie biorąc pod uwagę wynik tych ustaleń wydać stosowne rozstrzygnięcie. Mając powyższe na uwadze w oparciu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. Na podstawie art. 152 cyt. ustawy Sąd określił, iż zaskarżone postanowienie nie może być wykonana. O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło