II SA/Bd 1236/13

PostanowienieWSA w Bydgoszczy2014-05-05

Skład orzekający: Małgorzata Włodarska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy brak osób upoważnionych do reprezentowania spółki w zarządzie, w sytuacji gdy ustanowiono kuratora na podstawie art. 42 Kodeksu cywilnego, stanowi podstawę do obligatoryjnego zawieszenia postępowania sądowego z urzędu?
Ratio decidendi
Sąd zawiesił postępowanie, ponieważ brak osób upoważnionych do reprezentowania spółki w zarządzie, w sytuacji gdy ustanowiono kuratora na podstawie art. 42 Kodeksu cywilnego, stanowi brak w składzie organu strony uniemożliwiający jej działanie. Kurator ustanowiony na podstawie art. 42 k.c. nie może zastępować organów osoby prawnej w prowadzeniu jej spraw i reprezentowaniu jej w postępowaniu sądowym, a jego rolą jest doprowadzenie do powołania organów spółki lub jej likwidacji.
Stan faktyczny
Przedsiębiorstwo [...] Sp. z o.o. wniosło skargę na postanowienie Dyrektora Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o niedopuszczalności odwołania. Kurator ustanowiony dla spółki przedstawił dokumenty wskazujące na brak osób upoważnionych do reprezentacji spółki w Krajowym Rejestrze Sądowym oraz poinformował o toczącym się postępowaniu o likwidację spółki. Sąd, powołując się na przepisy PPSA i Kodeksu cywilnego, uznał, że sytuacja ta obliguje go do zawieszenia postępowania.
Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił zawiesić postępowanie sądowe na podstawie art. 124 § 1 pkt 2 i art. 131 PPSA.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Włodarska po rozpoznaniu w dniu 5 maja 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa [...] Sp. z o.o. w [...] na postanowienie Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...] września 2013 r., nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności odwołania postanawia na podstawie art. 124 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zawiesić postępowanie sądowe. Pismem z dnia 17 września 2013 r. Przedsiębiorstwo [...] Sp. z o.o. w [...] reprezentowane przez kuratora S. N. wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na postanowienie Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...] września 2013 r., nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności odwołania. Na wezwanie Sądu kurator przedstawił postanowienie z dnia 24 kwietnia 2009 r. Sądu Rejonowego w [...] III Wydział Rodzinny i Nieletnich o ustanowieniu S. N. kuratorem Przedsiębiorstwa [...] Sp. z o.o. w [...] oraz aktualny odpis z krajowego rejestru sądowego z dnia [...] grudnia 2013 r., z którego wynika, że obecnie brak jest osób upoważnionych do reprezentacji spółki. Pismem z dnia 8 stycznia 2014 r. kurator S. N. wyjaśnił, że w dniu 13 lipca 2012 r. złożył do Sądu Rejonowego w [...] wniosek o rozwiązanie i likwidację Spółki Przedsiębiorstwa [...] Sp. z o.o. w [...]. Postępowanie w tym zakresie zostało zawieszone postanowieniem z dnia 18 lipca 2013 r. do czasu zakończenia postępowania wykluczeniowego wspólników mniejszościowych, jakie toczy się w Sądzie Okręgowym pod sygnaturą [...]. Pismem z dnia 18 marca 2014. r. kurator S. N. wskazał, że pismem z dnia 9 stycznia 2014 r. zwrócił się z wnioskiem o upoważnienie kuratora do reprezentowania Przedsiębiorstwa [...] Sp. z o.o. w [...] przed WSA w Bydgoszczy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na mocy art. 124 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej: "ppsa") sąd zawiesza postępowanie z urzędu, jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie. Zgodnie zaś z art. 26 § 1 ppsa, zdolność do czynności w postępowaniu w sprawach sądowoadministracyjnych (zdolność procesową) mają osoby fizyczne posiadające pełną zdolność do czynności prawnych, osoby prawne oraz organizacje społeczne i jednostki organizacyjne, o których mowa w art. 25. Natomiast w myśl art. 28 § 1 ppsa osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu. Z powyższych przepisów wynika, że osoba prawna może działać w procesie sądowoadministracyjnym wówczas, gdy jej organy są zdolne do podjęcia czynności procesowych. Brak obsadzenia tych organów (np. sytuacja, kiedy nikt w danej spółce nie pełni funkcji członka zarządu) oznacza, że osoba prawna nie ma możliwości działania w postępowaniu sądowym. Jest to zatem brak w składzie organu strony, uniemożliwiający jej działanie. W tych okolicznościach, w związku z powzięciem informacji o braku obecności w zarządzie skarżącej Spółki osób upoważnionych do jej reprezentowania (aktualny odpis z Krajowego Rejestru Sądowego), w ocenie Sądu, zaszła przyczyna obligatoryjnego zawieszenia postępowania z urzędu, albowiem brak zarządu spółki uniemożliwia jej prawidłowe działanie, a w szczególności reprezentowanie spółki w postępowaniu sądowym (por. postanowienie NSA z dnia 18 kwietnia 2013 r., sygn. akt II OSK 2525/11, LEX nr 1320707). Wyjaśnienia przy tym wymaga, że za podmiot uprawniony do prowadzenie spraw Spółki i jej reprezentowania nie może być uznany kurator Spółki powołany na podstawie art. 42 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. Nr 16, poz. 93 ze zm. – dalej: "kc"). Zakres umocowania ustanowionego przez sąd w trybie art. 42 kc kuratora jest bowiem ograniczony. Przepis art. 42 § 2 kc zakreśla jednoznacznie kompetencje kuratora do czynności w nim wskazanych (por. np. Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 7 maja 2004 r., sygn. akt III CK 249/2003, OSNC 2005, Nr 5, poz. 87). Zgodnie z treścią art. 42 § 2 kc kurator powinien postarać się niezwłocznie o powołanie organów osoby prawnej, a w razie potrzeby o jej likwidację. Kurator ma zatem podjąć niezwłocznie wszelkie dopuszczalne działania, aby osoba prawna mogła działać przez swoje organy w sposób przewidziany w ustawie i opartym na niej statucie, jak wymaga tego przepis art. 38 kc, lecz nie może zastępować tego organu (por. wyrok NSA z 10 marca 2008 r., sygn. II OSK 59/07, LEX nr 456325). Dlatego też ustanowiony kurator Spółki nie może prowadzić spraw spółki i ją reprezentować. Czynności te nie mają bowiem charakteru działań, dopuszczonych przez ustawodawcę dla kuratora. Powyższe potwierdza zaświadczenie z dnia 14 kwietnia 2010 r. wydane przez Sąd Rejonowy w [...] Wydział III Rodzinny i Nieletnich wydane w trybie art. 604 kpc, w związku z którym ustanowiony kurator ma ustawowy obowiązek w pierwszej kolejności postarać się niezwłocznie o powołanie organów. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 124 § 1 pkt 2 i art. 131 ppsa, Sąd postanowił zawiesić postępowanie sądowe.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło