II SA/Bd 128/13

WyrokWSA w Bydgoszczy2013-04-10

Skład orzekający: Wojciech Jarzembski, Jarosław Wichrowski, Małgorzata Włodarska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego ARMiR w T. utrzymująca w mocy decyzję Prezesa ARMiR w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowych, wydana po zmianie przepisów dotyczących właściwości organów, jest ważna, jeśli organ wyższego stopnia (Prezes ARMiR) umorzył postępowanie odwoławcze jako bezprzedmiotowe?
Ratio decidendi
Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz uchylił poprzedzającą ją decyzję, uznając, że organy naruszyły przepisy o właściwości. Decyzja Prezesa ARMiR o umorzeniu postępowania odwoławczego jako bezprzedmiotowego była wadliwa, ponieważ zamykała drogę do merytorycznego rozpatrzenia sprawy i naruszała zasadę dwuinstancyjności. W konsekwencji, późniejsze rozpoznanie sprawy przez Dyrektora Oddziału Regionalnego ARMiR było niedopuszczalne.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowych przez M. P. Po wydaniu decyzji przez Prezesa ARMiR, skarżący złożył pismo, które zostało błędnie potraktowane jako wniosek o umorzenie, a nie o ponowne rozpatrzenie sprawy. Po wyroku WSA w Warszawie, który nakazał ponowne rozpatrzenie sprawy, Prezes ARMiR umorzył postępowanie odwoławcze jako bezprzedmiotowe z powodu zmiany przepisów dotyczących właściwości organów. Następnie Dyrektor Oddziału Regionalnego ARMiR utrzymał w mocy pierwotną decyzję Prezesa ARMiR. Skarżący wniósł skargę do WSA w Bydgoszczy, zarzucając naruszenie przepisów o właściwości i innych przepisów proceduralnych.
Rozstrzygnięcie
1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, 2. uchyla decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. nr [...] z dnia [...] października 2012 r., 3. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 4. zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. na rzecz skarżącego kwotę 548 (pięćset czterdzieści osiem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wojciech Jarzembski (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Jarosław Wichrowski Sędzia WSA Małgorzata Włodarska Protokolant Katarzyna Kloska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 kwietnia 2013 r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, 2. uchyla decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. nr [...] z dnia [...] października 2012 r., 3. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 4. zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. na rzecz skarżącego kwotę 548 (pięćset czterdzieści osiem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] listopada 2010 r. nr 0050/9002/10 Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, w którego imieniu działał Dyrektor Oddziału Regionalnego na podstawie art. 104 K.p.a., art. 29 ust. 1 i 3 ustawy z 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U. nr 98, poz. 634 ze zm.) oraz §17 ust. 1 pkt 1 lit. a i ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. Nr 174, poz. 1809 ze zm.), art. 73 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz. Urz. WE L 141 z 30.04.2004 r. ze zm) oraz art. 56 § 1 i § 3 Ordynacji podatkowej z dnia 29 sierpnia 1997 r. (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) w wyniku wszczętego z urzędu w dniu [...] października 2010 r. postępowania w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych środków finansowych z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych ustalił M. P. kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych w wysokości [...] zł. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że Kierownik Biura Powiatowego ARMiR w Ż. decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2006 r. oraz decyzją nr [...] z [...] grudnia 2006 r. przyznał M. P. płatność tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych, jednak w wyniku kontroli przeprowadzonej w 2007 r. wykryto błędy dotyczące działek ewidencyjnych [...] i [...], w związku z zawyżeniem deklarowanej powierzchni dla realizowanego wariantu K01b - Międzypylon ozimy. Wobec niedotrzymania warunków uczestnictwa w programie rolnośrodowiskowym, poprzez nie zadeklarowanie we wnioskach kontynuacyjnych działki ewidencyjnej nr [...], do której w roku 2005 i 2006 została przyznana płatność rolnośrodowiskowa oraz nr [...], do której w 2006 r. powstał obowiązek zwrotu nienależnie pobranej kwoty [...] zł. Pismem, które wpłynęło do organu dnia [...] grudnia 2010 r. (data pisma [...] grudnia 2010 r.) M. P. zwrócił się do Prezesa ARMiR o "umorzenie decyzji nr [...]", wyjaśniając, że rozbieżności w powierzchni deklarowanej wynikają z błędnych pomiarów komisji, a on sam dotrzymywał warunków uczestnictwa w programie rolnośrodowiskowym. Następnie pismem, które płynęło do organu dnia [...] sierpnia 2011 r. (data pisma [...] sierpnia 2011 r.) skarżący uzupełnił swój "wniosek o umorzenie nienależnie pobranych płatności" wskazując na trudną sytuację finansową jego rodziny, jednocześnie wnioskując o uznanie wobec niego przesłanki dobrej wiary w myśl art. 73 ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. Pisma te organ potraktował jako wniosek o umorzenie należności ustalonej decyzją z [...] listopada 2010 r. wobec czego decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] Prezes ARMiR na podstawie art. 104 § 2 K.p.a. oraz § 3 ust. 1 pkt 5, § 4 ust. 1, § 6 i § 9 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu umarzania, odraczania lub rozkładania na raty spłaty należności przypadających agencjom płatniczym w ramach Wspólnej Polityki Rolnej (Dz.U. z 2010 r. Nr 258 poz. 1747) odmówił umorzenia należności ustalonej z tytułu nienależnie pobranych płatności, a następnie po rozpoznaniu odwołania Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z [...] grudnia 2011 r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz § 3 ust. 1 pkt 5, § 4 ust. 1, § 6 ww. rozporządzenia utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Na powyższe rozstrzygnięcie M. P. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 15 czerwca 2012 r. sygn. akt V SA/Wa 404/12 uchylił ww. decyzję Ministra z [...] grudnia 2011 r. nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Prezesa ARMiR z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...], w uzasadnieniu wskazując, iż organ mimo niebudzącej wątpliwości treści wniosku, błędnie potraktował pisma skarżącego z [...] grudnia 2010 r. i [...] sierpnia 2011 r. jako wniosek o umorzenie płatności, a nie jako wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Sąd zobowiązał organ do ponownego rozpatrzenia sprawy zgodnie z wnioskiem skarżącego z dnia [...] grudnia 2010 r. W wykonaniu ww. wyroku Prezes ARMiR, w którego imieniu działał Dyrektor Oddziału Regionalnego po ponownym rozpatrzeniu sprawy decyzją z dnia [...] października 2012 r. nr [...] na podstawie art. 138 K.p.a. w zw. z art. 29 ust. 1 i 2 ustawy o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa umorzył postępowanie odwoławcze prowadzone z wniosku z dnia [...] grudnia 2012 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2010 r. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, iż w związku ze zmianą brzmienia art. 29 ust. 2 ustawy o ARMiR tj. zmianą właściwości organu do rozpoznania sprawy w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych, od [...] sierpnia 2012 r. organem właściwym miejscowo do rozpoznania tego typu spraw jest Kierownik Biura Powiatowego ARMiR, zaś organem odwoławczym Dyrektor Oddziału Regionalnego ARMiR. W uwagi na powyższe organ uznał się za niewłaściwy do rozpoznania sprawy, a samo postępowanie odwoławcze w związku z utratą właściwości rzeczowej uznał za bezprzedmiotowe, wobec czego postanowił umorzyć postępowanie odwoławcze, jednocześnie pouczając o przysługującym stronie odwołaniu od powyższej decyzji do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Stosując się do zamieszczonego w decyzji z dnia [...] października 2012 r. pouczenia M. P. wniósł za pośrednictwem Prezesa ARMiR odwołanie od tej decyzji do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, wskazując, iż zgodnie z zaleceniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zawartym w wyroku, pismo z [...] grudnia 2010 r. winno być traktowane jako wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2010 r., a nie jako odwołanie od tej decyzji. Decyzją z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego ARMiR w T. na podstawie art. 138 K.p.a. w zw. z art. 10 ust. 2 oraz art. 29 ust. 1, 2 i 8 ww. ustawy o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa po rozpatrzeniu odwołania, tj wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z dnia [...] grudnia 2010 r. utrzymał w mocy decyzję Prezesa ARMiR nr [...] z dnia [...] listopada 2010 r., podzielając stanowisko Prezesa ARMiR, iż skarżący nie dotrzymał zobowiązania przestrzegania warunków uczestnictwa w programie rolnośrodowiskowym. Organ wskazał, że kwota płatności rolnośrodowiskowej przekazana skarżącemu za lata 2005- 2007 jest płatnością nienależnie pobraną, wobec czego zasadnym było wydanie decyzji z dnia [...] listopada 2010 r. Z kolei postanowieniem z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi na podstawie art. 138 w zw. z art. 127 § 1 i 2 K.p.a. stwierdził niedopuszczalność odwołania M. P. stwierdzając, że strona została błędnie pouczona o środku odwoławczym jaki przysługuje od zaskarżonej decyzji, gdyż wyczerpała ona już przysługujące jej w ramach dwuinstancyjnego postępowania administracyjnego środki zaskarżenia, a jedynym środkiem zaskarżenia tej decyzji jest skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Bydgoszczy M. P. wniósł o uchylenie decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego ARMiR w T. z dnia [...] listopada 2012 r. oraz poprzedzającej jej decyzji Prezesa ARMiR z dnia [...] listopada 2010 r. zarzucając im naruszenie art. 73 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli niektórych wspólnotowych systemów pomocy ustanowionych rozporządzeniem Rady (EWG) nr 1782/2003 (Dz. Urz. UEL 141 z 30 kwietnia 2004 r.) poprzez orzeczenie na podstawie powyższego przepisu o zwrocie pobranych nadmiernie płatności w okolicznościach kiedy przepis ten nie znajduje zastosowania, gdyż zgodnie z art. 73 ust. 5 ww. rozporządzenia okres między datą płatności pomocy, a datą pierwszego powiadomienia o nieuzasadnionym charakterze danej płatności jest dłuższy niż 4 lata, zaś beneficjent działał w dobrej wierze, a sama płatność została dokonana na skutek pomyłki organu, która nie mogła być wykryta przez rolnika. Zarzucił również organowi naruszenie art. 7 K.p.a. poprzez naruszenie zasady praworządności oraz niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli oraz naruszenie art. 9 K.p.a. tej samej ustawy poprzez niepoinformowanie strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które miały wpływ na ustalenie jego praw i obowiązków narażenie strony na negatywne konsekwencje jej nieznajomości prawa. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego ARMiR wniósł o jej oddalenie wyjaśniają, iż w związku ze zmianą przepisów, był on właściwym do rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Ustosunkowując się do zarzutów skargi wskazał, iż nie zaistniały przesłanki, o których mowa w art. 73 ust. 4 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004, skutkujące brakiem obowiązku zwrotu przez skarżącego nienależnie pobranych płatności. Zarzucił skarżącemu brak staranności w działaniu oraz brak dbałości o własne interesy, gdyż strona zobowiązała się do przestrzegania warunków uczestnictwa w programie. Odnosząc się do zarzutów naruszenia przepisów postępowania organ stwierdził, iż skarżący nie wskazał w jaki sposób organ naruszył praworządność, jakich kroków zaniechał aby dokładnie wyjaśnić stan faktyczny, jaki jego interes został naruszony oraz nie wskazał o jakich okolicznościach faktycznych i prawnych nie został poinformowany. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn.zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, dokonują zatem oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – odpowiednio: ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi. W myśl art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012r. poz. 270), dalej przywoływanej jako: "P.p.s.a.", sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji lub stwierdzenia nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięta jest ona naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 K.p.a. lub innych przepisach. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co wymaga szczególnego podkreślenia w okolicznościach niniejszej sprawy (art. 134 § 1 P.p.s.a.). Ponadto, co również należy w niniejszej sprawie szczególnie podkreślić, sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 ww. ustawy). W świetle powyższych kryteriów uznać należ, że skarga zasługuje na uwzględnienie, jednak nie z powodu zarzutów w niej podniesionych. Przedmiotem sądowej kontroli w rozpatrywanej sprawie jest decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego ARMiR w T. nr [...] z dnia [...] listopada 2012 r. utrzymująca w mocy decyzję Prezesa ARMiR nr [...] z dnia [...] listopada 2010 r. w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych. Mimo, iż istota sporu w rozpoznawanej sprawie dotyczy kwestii ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności, Sąd nie mógł odnieść się do merytorycznych kwestii decyzji, gdyż dotknięta ona jest kwalifikowaną wadą określoną w art. 156 § 1 K.p.a., co stanowi bezwzględna przesłankę do stwierdzenia jej nieważności, bowiem zdaniem Sadu w rozpatrywanej sprawie doszło do wydania decyzji z naruszeniem przepisów o właściwości. Z akt sprawy wynika, że w wyniku przeprowadzonej kontroli oraz stwierdzonych nieprawidłowości Dyrektor Oddziału Regionalnego ARMiR działający z upoważnienia Prezesa ARMiR decyzją z dnia [...] listopada 2010 ustalił M. P. kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych. Z decyzją tą nie zgodził się jej adresat wobec powyższego wniósł do Prezesa ARMiR o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wniosek jednak został błędnie przez organ zakwalifikowany jako wniosek o umorzenie płatności i dopiero w konsekwencji wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 czerwca 2012 r. rozpoznany został jako wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy. Jednak w związku ze zmianą przepisów o ARMiR m.in. zmianą właściwości organów w zakresie orzekania w przedmiocie nienależnie pobranych płatności Prezes ARMiR, w którego imieniu decyzję wydał Dyrektor Oddziału Regionalnego uznał się za niewłaściwy do rozpoznania tego wniosku, wobec czego decyzją z dnia [...] października 2012 r. nr [...] umorzył postępowanie odwoławcze jako bezprzedmiotowe. W konsekwencji powyższej decyzji sprawę rozstrzygnął Dyrektor Oddziału Regionalnego ARMiR w T., decyzją z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] utrzymując w mocy decyzję Prezesa ARMiR z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...]. W pierwszej kolejności rozważenia wymaga wskazane powyżej naruszenie przepisów dotyczących właściwości organu do załatwienia sprawy. Zgodnie z art. 7 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej oraz art. 6 K.p.a. organy administracji publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. Z kolei stosownie do art. 7 K.p.a. organy te stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, jednocześnie postępowanie to prowadząc w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej (art. 8). Natomiast z treści art. 19 K.p.a wynika, iż organy administracji publicznej przestrzegają z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej. Podstawę kompetencyjną rozstrzygnięcia z dnia [...] listopada 2010 r. stanowił art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 9 czerwca 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U. z 2009 r. Nr 98 poz. 634 dalej powoływanej jako ustawa o ARMiR). Stosownie do tego przepisu, w jego brzmieniu w dniu orzekania przez organ pierwszej instancji, Prezes Agencji ustala, w drodze decyzji administracyjnej, kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych pochodzących z funduszy Unii Europejskiej (pkt 1) lub krajowych, przeznaczonych na współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej (pkt 2 lit. a),finansowanie przez Agencję pomocy przyznawanej w drodze decyzji administracyjnej (pkt 2 lit. b). W ust. 3 wskazano, iż Prezes mógł upoważnić pracowników Agencji do wydawania decyzji we wskazanych powyżej sprawach. Natomiast ust. 4 wskazanego artykułu stanowił, że od decyzji o której mowa w ust. 1 wydanej w pierwszej instancji przez Prezesa ARMiR nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z tej decyzji może zwrócić się z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz, że do wniosku tego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji administracyjnych. We wskazanym brzmieniu przepis obowiązywał do dnia 31 lipca 2012 r, dlatego też sprawę rozstrzygnął [...] listopada 2010 r. upoważniony do tego przez Prezesa Dyrektor Oddziału Regionalnego, jednak de facto decyzja ta pozostawała decyzją Prezesa ARMiR. Stosownie do pouczenia zawartego w decyzji M. P. wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy. W dniu [...] listopada 2012 r. art. 29 obowiązywał już w innym brzmieniu, bowiem z dniem 1 sierpnia 2012 r. zmieniła się jego treść. Stosownie do treści art. 29 ust. 1 ustawy o ARMiR po jego zmianie ustalenie kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych pochodzących z funduszy Unii Europejskiej (pkt 1) lub krajowych, przeznaczonych na współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej (pkt 2 lit. a),finansowanie przez Agencję pomocy przyznawanej w drodze decyzji administracyjnej (pkt 2 lit. b) - następuje w drodze decyzji administracyjnej, a właściwym w sprawie ustalenia kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych w decyzji, o której mowa w ust. 1, jest organ właściwy do rozstrzygnięcia w sprawie przyznania płatności lub pomocy finansowej ze środków publicznych, o których mowa w ust. 1. Z kolei zgodnie z art. 10 ww. ustawy Prezes Agencji, dyrektorzy oddziałów regionalnych i kierownicy biur powiatowych wydają decyzje administracyjne w zakresie określonym w odrębnych przepisach (ust. 1 ). W postępowaniu administracyjnym organem wyższego stopnia w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego w stosunku do dyrektorów oddziałów regionalnych jest Prezes Agencji, a w stosunku do kierowników biur powiatowych - dyrektor oddziału regionalnego (ust. 2). Powołując się na powyższą zmianę przepisów decyzją z dnia [...] października 2012 r. Dyrektor Osdziału Regionalnego ARMiR działając z upoważnienia Prezesa ARMiR na podstawie art. 136 § 1 pkt 3 K.p.a umorzył postępowanie odwoławcze jako bezprzedmiotowe, a następnie uznając się właściwym do rozpoznania sprawy jako organ drugiej instancji Dyrektor Oddziału Regionalnego ARMiR w T. decyzją z dnia [...] listopada 2012 r. utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] listopada 2010 r. Wobec powyżej przywołanych przepisów w ocenie Sadu organem właściwym do rozpoznania wniosku z dnia [...] grudnia 2010 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy był Prezes ARMiR, bowiem od decyzji wydanej przez ten organ w stanie prawnym sprzed 1 sierpnia 2012 r. jak i po tej dacie nie służy odwołanie, a wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Natomiast jak już wskazano stosownie do art. 10 ustawy o ARMiR Prezes jest organem wyższego stopnia w stosunku do dyrektora oddziału regionalnego. Wobec powyższego nie sposób uznać, że dyrektor oddziału regionalnego jako organ niższego stopnia byłby właściwy do rozpoznania środka zaskarżenia od decyzji wydanej przez organ wyższego stopnia jakim jest Prezes ARMiR. Zmiana właściwości funkcjonalnej organu w ramach struktury Agencji do załatwienia przedmiotowej sprawy, nie skutkowała przeniesieniem właściwości instancyjnej do rozpoznania wniosku skarżącego na organ niższego stopnia, niż organ który wydał decyzję. Błędna jest więc wykładnia przepisów dokonana przez Dyrektora Oddziału Regionalnego ARMiR, oparta na założeniu, że skoro z dniem 1 sierpnia 2012 r, organem właściwym do załatwienia tego typu spraw jest kierownik biura powiatowego Agencji, to w konsekwencji doszło też do zmiany charakteru prawnego środka odwoławczego wniesionego przed zmianą właściwości organu i od decyzji Prezesa ARMiR z dnia [...] listopada 2012 r. służy odwołanie do dyrektora oddziału regionalnego. Powyższe jednoznacznie wskazuje, że decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego ARMiR w T. z dnia [...] listopada 2012 r. dotknięta jest kwalifikowaną wadą proceduralną określoną w art. 156 § 1 pkt 1 co obligowało Sąd do stwierdzenia jej nieważności. Obok wskazanego powyżej naruszenia przepisów o właściwości organu do rozpoznania sprawy Sąd stwierdził również, że w wyniku błędnej wykładni przepisów decyzja Prezesa ARMiR z [...] października 2012 r. wydana została z rażącym naruszeniem przepisów procedury administracyjnej. Skoro Prezes ARMiR w związku ze zmiana stanu prawnego od dnia 1 sierpnia 2012 r. uznał się za organ niewłaściwy do rozpoznania sprawy, powinien sprawę tą przekazać organowi właściwemu do jej załatwienia w trybie art. 65 § 1 K.p.a. W żadnym jednak wypadku nie można się jednak zgodzić ze stanowiskiem Prezesa ARMiR, iż postępowanie odwoławcze przed tym organem należało umorzyć, gdyż stało się ono bezprzedmiotowe w myśl art. 105 § 1 K.p.a. Wyjaśnienia bowiem wymaga charakter tej decyzji. Stosownie do art. 127 § 1 K.p.a. od decyzji wydanej w pierwszej instancji stronie służy odwołanie tylko do jednej instancji. Przepis ten znajduje zastosowanie również w stosunku decyzji, od których przysługuje wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Z kolei w myśl art. 16. § 1 ww. ustawy decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych. M. P., wnosząc o ponowne rozpatrzenie sprawy uruchomił kolejny etap postępowania administracyjnego – postępowanie przed organem drugiej instancji (w tym przypadku ponownie rozpatrującym sprawę). W rozpatrywanej sprawie Prezes ARMiR uznając się za niewłaściwy do załatwienia sprawy, umorzył postępowanie odwoławcze jako bezprzedmiotowe. Decyzja ta w myśl art. 16 § 1 K.p.a. jest ostateczna i tym samym organ zamknął skarżącemu drogę do ponownego merytorycznego rozpatrzenia sprawy, naruszając tym samym zasadę dwuinstancyjności postępowania. W tej sytuacji niedopuszczalne stało się rozpoznawanie wniosku skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy przez Dyrektora Oddziału Regionalnego ARMiR w T., gdyż przedmiotowa sprawa została już zakończona inna decyzją ostateczną. Wobec powyższego Sąd zobligowany również był stosownie do art. 135 P.p.s.a. do uchylenia decyzji Prezesa ARMiR z dnia [...] października 2012 r. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i pkt 2 w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji wyroku. O wykonalności decyzji Sąd orzekł na podstawie art. 152 P.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono natomiast zgodnie z art. 200 ww. ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło