II SA/Bd 1285/14

PostanowienieWSA w Bydgoszczy2016-12-06

Skład orzekający: Michał Kujawa

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy ustanowiony adwokat został odwołany z funkcji pełnomocnika z urzędu, a skarżący nie sprecyzował swojego wniosku o przyznanie prawa pomocy (czy domaga się ustanowienia radcy prawnego czy adwokata), sąd może zmienić postanowienie o przyznaniu prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika, zastępując adwokata radcą prawnym?
Ratio decidendi
Sąd może zmienić postanowienie o przyznaniu prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika, nawet jeśli jest ono prawomocne, na podstawie art. 165 p.p.s.a., gdy zmieniły się okoliczności sprawy. W sytuacji, gdy ustanowiony adwokat został odwołany, a skarżący nie sprecyzował swojego wniosku o przyznanie prawa pomocy, sąd może, w oparciu o art. 165 p.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 258 § 1 p.p.s.a., zmienić poprzednie postanowienie, ustanawiając radcę prawnego zamiast adwokata.
Stan faktyczny
Skarżący złożył kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się ustanowienia pełnomocnika. Wcześniejszym postanowieniem przyznano mu prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów i ustanowienia adwokata, jednak adwokat został odwołany. Skarżący nie sprecyzował swojego wniosku co do rodzaju pełnomocnika (adwokat czy radca prawny), mimo wezwania sądu. Sąd rozpoznał wniosek o przyznanie prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
Zmieniono postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 9 lutego 2015 r., sygn. akt II SO/Bd 8/14 w ten sposób, że w miejsce adwokata ustanowiono radcę prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Michał Kujawa po rozpoznaniu w dniu 6 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi na informację Zarządu Województwa K.-P. z dnia [...] 2014 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej postanowił: zmienić postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 9 lutego 2015 r., sygn. akt II SO/Bd 8/14 w ten sposób, że w miejsce adwokata ustanowił radcę prawnego. W niniejszej sprawie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wpłynął kolejny wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, w tym ustanowienia pełnomocnika. Zarządzeniem Sędziego z dnia 16 listopada 2016 r. wobec sprzeczności zawartego we wniosku z 8 listopada 2016 r. o przyznanie prawa pomocy żądania ustanowienia radcy prawnego (pkt 4.4) z żądaniem wyznaczenia w tej sprawie adwokata (pkt 5) wezwano skarżącego do sprecyzowania, czy domaga się ustanowienia radcy prawnego czy adwokata, w terminie 7 dni pod rygorem uznania, że wniosek ten obejmuje żądanie ustanowienia radcy prawnego. Skarżący nie udzielił w wyznaczonym terminie odpowiedzi. Z akt sprawy zarejestrowanej pod pozycją II SO/Bd 8/14 (K-47) wynika, że wnioskującemu postanowieniem z dnia 9 lutego 2015 r., przyznane zostało prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w Bydgoszczy. Postanowienie to jest prawomocne od dnia 8 marca 2015 r. Jak wynika z pisma Okręgowej Rady Adwokackiej w Bydgoszczy z dnia 27 kwietnia 2015 r. decyzją dziekana ww Rady odwołany został z funkcji pełnomocnika z urzędu ustanowiony wcześniej adwokat. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zważył, co następuje: Przepis art. 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, zwanej dalej p.p.s.a.) przewiduje możliwość przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w sytuacji, kiedy osoba prawna wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 1 p.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym (art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a.) następuje w sytuacji, jeżeli osoba prawna wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W myśl art. 165 p.p.s.a. postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Cytowany przepis przewiduje możliwość weryfikacji określonych rozstrzygnięć pod warunkiem, że zmianie uległ stan faktyczny sprawy w sposób na tyle istotny, że zachodzą przesłanki do zmiany wydanego uprzednio orzeczenia. Do kategorii postanowień niekończących postępowania w sprawie, objętych zakresem przytoczonej regulacji, należą między innymi postanowienia wydane w przedmiocie prawa pomocy. Podkreślenia wymaga, że złożenie przez stronę kolejnego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych lub ewentualnie o przyznanie profesjonalnego pełnomocnika z urzędu nie obliguje sądu do dokonywania ponownej oceny sytuacji materialnej wnioskującego w kontekście przesłanek z art. 246 p.p.s.a. Rolą orzekającego jest bowiem w takim przypadku zbadanie, czy strona powołała nowe (zmienione) okoliczności, które mogłyby wpłynąć na zmianę dotychczasowego stanowiska sądu (por. postanowienie NSA z dnia 29 marca 2012 r., sygn. akt II FZ 282/12 dostępne w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych na stronie www.nsa.gov.pl). W tego typu sytuacjach nie jest więc możliwe dokonywanie odmiennych ocen kondycji finansowej strony na podstawie tożsamych elementów stanu faktycznego, tj. w oparciu o analogiczną do zawartej we wcześniejszym wniosku argumentację. W związku z tym, jeżeli podmiot ubiegający się o przyznanie prawa pomocy nie wskaże jakichkolwiek nowych okoliczności, bądź też podane przez niego fakty nie będą na tyle znaczące, aby mogły doprowadzić do odmiennych od dotychczasowych ocen, skorzystanie z art. 165 p.p.s.a. nie będzie możliwe. W niniejszej sprawie bezspornym jest, że postanowieniem z dnia 9 lutego 2015 r., przyznane zostało prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w Bydgoszczy. Postanowienie to jest prawomocne od dnia 8 marca 2015 r. Jednakże jak wynika z pisma Okręgowej Rady Adwokackiej w Bydgoszczy z dnia 27 kwietnia 2015 r. decyzją dziekana ww Rady odwołany został z funkcji pełnomocnika z urzędu ustanowiony wcześniej adwokat. Mając na uwadze powyższe okoliczności oraz fakt nieudzielania przez skarżącego odpowiedzi na zarządzenie Sędziego z dnia 16 listopada 2016 r. na mocy art. 165 p.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 258 § 1 p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło