II SA/Bd 1287/10

WyrokWSA w Bydgoszczy2011-05-11

Skład orzekający: Jerzy Bortkiewicz, Anna Klotz, Jarosław Wichrowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy pozwolenie na budowę garażu przy granicy działki może zostać wydane pomimo sprzeciwu właściciela sąsiedniej nieruchomości, który planuje remont ściany granicznej, jeśli inwestor spełnia warunki określone w Prawie budowlanym?
Ratio decidendi
Pozwolenie na budowę może być wydane inwestorowi, który posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz spełnia warunki określone w decyzji o warunkach zabudowy i Prawie budowlanym. Ochrona uzasadnionych interesów osób trzecich nie wymaga zgody właścicieli sąsiednich nieruchomości na inwestycję, lecz wymaga wykazania naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego. W przypadku konfliktu interesów organ administracji powinien wyważyć prawa stron, jednak nie może całkowicie ograniczyć uprawnień inwestora. Remont ściany sąsiedniej nieruchomości nie stanowi przesłanki do odmowy pozwolenia na budowę.
Stan faktyczny
A. K. zaskarżyła decyzję Wojewody Kujawsko-Pomorskiego utrzymującą w mocy pozwolenie na budowę garażu murowanego na działce sąsiedniej, wydane Prezydentowi G. na rzecz M. i S. B. Skarżąca wskazała, że planowany garaż uniemożliwi jej remont i ocieplenie ściany granicznej budynku, do którego dostęp ma na podstawie art. 47 Prawa budowlanego. Inwestor potwierdził, że linia granicy działek wyznaczona jest przez ścianę budynku skarżącej i sprzeciwił się ociepleniu ściany. Organ II instancji utrzymał pozwolenie na budowę, nakładając na inwestora obowiązek poszanowania interesów osób trzecich.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz Sędziowie: Sędzia WSA Anna Klotz (spr.) Sędzia WSA Jarosław Wichrowski Protokolant Katarzyna Korycka po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 11 maja 2011 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Wojewody K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę oddala skargę. A. K. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na decyzję Wojewody Kujawsko-Pomorskiego z dnia [...], nr [...], którą na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) utrzymana została w mocy decyzja Prezydenta G. z dnia [...], nr [...], zatwierdzająca projekt budowlany oraz udzielająca M. i S. B. pozwolenia na budowę garażu murowanego na działce nr [...], obręb nr [...], położonej w G. przy ul. [...]. Do wydania powyższych decyzji doszło na podstawie następujących okoliczności sprawy: Decyzją z dnia [...], nr [...], Prezydent G. w związku z wnioskiem inwestora ustalił warunki zabudowy dla ww. inwestycji. Następnie ww. decyzją z dnia [...] zatwierdzono projekt budowlany oraz udzielono pozwolenia na budowę. Na podstawie załączonego projektu ustalono, że budynek garażowy zlokalizowany będzie bezpośrednio przy granicy działki nr [...] -obręb nr [...]. W decyzji powyższej zostały ustalone warunki zgodne z treścią art. 36 ust. 1 oraz art. 42 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.: Dz. U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118 ze zm.), zwanej dalej "Prawem budowlanym", pośród których stwierdzono również, że obszar oddziaływania ww. obiektu obejmuje nieruchomości: działki nr[...], [...] - obręb nr [...]. Od powyższej decyzji skarżąca jako właściciel sąsiedniej nieruchomości, stanowiącej działkę nr [...], wniosła odwołanie, w którego uzasadnieniu wyjaśniła, że na ścianie granicznej należącego do niej budynku istniała drewniana zabudowa, która uległa rozebraniu. Odkryta ściana wymaga remontu i ocieplenia. Przyszła inwestycja na sąsiedniej działce udaremni prace związane z wyremontowaniem i ociepleniem odkrytej ściany należącego do niej obiektu, do której dostęp jest możliwy jedynie na podstawie art. 47 Prawa budowlanego. W piśmie z dnia 2 sierpnia 2010 r. inwestor oświadczył, załączając dokumentację fotograficzną oraz mapę wywiadu dokonanego w dniu 21 lipca 2010 r. przez geodetę, że linię granicy działki nr [...] z działką nr [...] wyznacza ściana budynku gospodarczego zlokalizowanego na nieruchomości odwołującej się. Dodał, że jakiekolwiek ocieplenie odkrytej ściany spowoduje naruszenie granicy jego nieruchomości. Wojewoda Kujawsko-Pomorski nie uwzględnił odwołania. Wymienioną na wstępie decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy orzeczenie organu I instancji. Organ II instancji w uzasadnieniu decyzji powołał się na postanowienia art. 32 ust. 4 Prawa budowlanego i wywiódł, że pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto złożył wniosek w tej sprawie w okresie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, oraz złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Organ nadto powołując się na art. 35 ust. 1 i 3 Prawa budowlanego stwierdził, że inwestor złożył wniosek o pozwolenie na budowę i zatwierdzenie projektu budowlanego w okresie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Przedłożony projekt budowlany uwzględnia zdaniem organu warunki określone w decyzji o warunkach zabudowy, projekt spełnia również wszystkie wymogi określone w Prawie budowlanym i w rozporządzeniach wydanych na podstawie tej ustawy. Organ zobowiązał ponadto inwestora do zapewnienia ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich (art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego), co wiąże się z tym, że inwestor przed przystąpieniem do budowy garażu powinien powstrzymać się od działań uniemożliwiających dokonanie przez odwołującą się robót naprawczych ściany obiektu stanowiącego jej własność. Niezachowanie tego wymogu może w przyszłości narazić inwestora na odpowiedzialność cywilnoprawną z tytułu odszkodowania w świetle art. 142 k.c. Organ stwierdził, że nie doszło również w przedmiotowej sprawie do naruszenia art. 4 Prawa budowlanego, zgodnie z którym każdy ma prawo zabudowy nieruchomości gruntowej, jeżeli wykaże prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, pod warunkiem zgodności zamierzenia budowlanego z przepisami. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy A. K. zarzuciła decyzji Wojewody Kujawsko-Pomorskiego naruszenie przepisów prawa. Na tej podstawie skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. W uzasadnieniu skargi podniosła, że w dniu 30 kwietnia 2010 r. została rozebrana budowla przylegająca do jej ściany. W związku z tym złożyła wniosek o wyremontowanie i ocieplenie ściany, ponieważ wcześniej nie miała takiej możliwości na podstawie art. 47 Prawa budowlanego. Skarżąca w skardze powołała się na postępowanie prowadzone w związku z jej wnioskiem o wydanie decyzji na podstawie art. 47 Prawa budowlanego. Do skargi na poparcie swoich twierdzeń załączyła decyzję Wojewody Kujawsko-Pomorskiego z dnia [...], na mocy której uchylona została decyzja Prezydenta G. z dnia [...] wnosząca sprzeciw do zgłoszenia robót budowlanych polegających na remoncie i ociepleniu styropianem grubości 2 cm ściany granicznej szczytowej budynku stanowiącego własność skarżącej. Skarżąca załączyła również przyjęte przez Prezydenta G. zgłoszenie robót budowlanych polegających na remoncie i ociepleniu styropianem grubości 2 cm ściany granicznej (szczytowej) budynku zlokalizowanego na terenie działki skarżącej, zawarte we wniosku z dnia 21 maja 2010 r. Nadto załączyła kopię pisma z dnia 30 sierpnia 2010 r., adresowanego do właścicieli sąsiedniej działki, z prośbą o udostępnienie nieruchomości w dniu 18 września 2010 r. w celu przeprowadzenia robót określonych w zgłoszeniu oraz kopię udzielonej przez sąsiadów odpowiedzi na to pismo, w której poinformowali skarżącą, iż wyrażają zgodę na uzupełnienie braków w ścianie wybudowanego budynku i przecierkę tynku po ukończonej budowie garaży, natomiast nie wyrażają zgody na ocieplenie ściany, gdyż spowoduje to naruszenie granicy ich własności. W udzielonej odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi jako nieuzasadnionej. O oddalenie skargi wnieśli również uczestnicy postępowania M. i S. B., którzy swoje stanowisko wyrazili w piśmie procesowym z dnia 4 maja 2011 r., do którego załączyli m.in. dokumentację fotograficzną obrazującą stan ściany obiektu należącego do skarżącej, kopie korespondencji prowadzonej ze skarżącą i organem w przedmiotowej sprawie. Oświadczyli ponadto w końcowej części pisma, ze sporna ściana została ocieplona ścianą nowopowstałego garażu murowanego, który został odebrany przez Powiatowego Inspektor Nadzoru Budowlanego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej: "p.p.s.a.") Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Kierując się powyższymi kryteriami Sąd doszedł do przekonania, że skarga jest niezasadna. W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę, że przedmiotem oceny Sądu w rozpoznawanej sprawie jest wyłącznie postępowanie objęte zaskarżoną decyzją oraz decyzją organu I instancji, a więc rozstrzygnięciem Prezydenta G. z dnia [...], nr [...], o zatwierdzeniu projektu budowlanego oraz udzieleniu M. i S. B. pozwolenia na budowę garażu murowanego na działce nr [...], obręb nr [...], położonej w G. przy ul. [...]. Bezsporne jest, że inwestycja objęta pozwoleniem dotyczy nieruchomości stanowiącej działkę nr [...], zgodnie z ewidencją gruntów, do której inwestorzy posiadają tytuł prawny, gdyż są właścicielami tej nieruchomości. Organy słusznie w przedmiotowej sprawie przyjęły, że nie było przeszkód do udzielenia pozwolenia na budowę inwestorowi, ponieważ spełnione zostały przesłanki art. 32 ust. 4 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego, w świetle których pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto złożył wniosek w tej sprawie w okresie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, oraz złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Przesłanki wynikające z tego przepisu nie są sporne. Inwestor jest właścicielem nieruchomości objętej planowaną inwestycją, a wniosek o pozwolenie na budowę złożył w okresie ważności decyzji o warunkach zabudowy, która była wymagana. Projekt budowlany spełnia wymagania wynikające z art. 34 Prawa budowlanego, tj. spełnia wymagania określone w decyzji o warunkach zabudowy Prezydenta G. z dnia [...], znak: [...]. Zarówno w decyzji o warunkach zabudowy oraz w pozwoleniu na budowę znalazły się wymogi poszanowania uzasadnionych interesów osób trzecich. Nie ulega wątpliwości, że z uwagi na zagospodarowanie terenu na obydwu działkach graniczących ze sobą (nr [...] i nr [...]) inwestycja oddziałuje na sąsiednią nieruchomość skarżącej, która prawidłowo przez organy została uznana za stronę postępowania, ponieważ ma ona interes prawny. Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego obiekt budowlany wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając poszanowanie, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym zapewnienie dostępu do drogi publicznej. Należy jednak pamiętać, że nie wystarczy samo posiadanie przez stronę postępowania interesu prawnego. Zamierzony skutek uwzględnienia przez sąd administracyjny skargi może odnieść jedynie naruszenie interesu prawnego. W przedmiotowej sprawie skarżąca nie wykazała, że poprzez wydanie zaskarżonych decyzji doszło do naruszenia jej interesu prawnego. Postępowanie natomiast objęte dokonanym przez skarżącą zgłoszeniem wykonania robót budowlanych jest odrębnym postępowaniem i nie mieści się w granicach rozpoznawanej sprawy. Wyrażony w art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego obowiązek poszanowania uzasadnionych interesów osób trzecich nie oznacza, że osoby te muszą zgodzić się na realizację przyszłej inwestycji. Nawet jeżeli osoby te nie aprobują zamierzeń inwestora, to muszą wykazać, że konkretna norma prawa, a więc konkretny przepis prawa materialnego, został naruszony przy wydawaniu orzeczenia przez organ administracji, którego skutkiem jest naruszenie interesu prawnego osoby trzeciej. Nie wystarczy samo zatem subiektywne przekonanie sąsiada, że przyszła inwestycja narusza jego interes prawny. Konieczne jest wykazanie konkretnego przepisu prawa. W wyroku z dnia 3 marca 2008 r., sygn. akt II OSK 436/07, NSA wyraził pogląd, że w orzecznictwie Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie już wskazywano, że w celu oceny, czy nie zostały naruszone uzasadnione interesy osób trzecich w rozumieniu art. 5 Prawa budowlanego, konieczne jest ustalenie, czy wzniesienie danego obiektu budowlanego odpowiada warunkom techniczno-budowlanym i czy nie powoduje pogorszenia warunków sanitarnych oraz uciążliwości dla otoczenia. Ochrona uzasadnionych interesów osób trzecich, o której mowa w art. 5 Prawa budowlanego, obejmuje szeroki zakres badania oddziaływania jednej nieruchomości na sąsiednie działki budowlane, a wyliczenie zawarte w art. 5 ust. 9 ma charakter jedynie przykładowy (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 26 kwietnia 1996 r., III ARN 87/95, OSN 1996/21/316; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 stycznia 2001 r., sygn. akt IV SA 558/99, LEX nr 77640). Należy mieć na uwadze, że zasada ochrony interesów osób trzecich podlega ograniczeniom wynikającym z ustaw, w tym m.in. z przepisów Prawa budowlanego. Nie można bowiem dopuścić do sytuacji, w której uprawnienia właściciela nieruchomości sąsiedniej całkowicie ograniczają uprawnienia inwestora. Ochrona uzasadnionych interesów osób trzecich w Prawie budowlanym nie może oznaczać w praktyce konieczności wyrażenia zgody na budowę przez właścicieli sąsiednich działek. Zasady postępowania administracyjnego nakazują równe traktowanie stron. Wiąże się to z możliwością prawidłowego korzystania z nieruchomości zarówno przez inwestorów, jak i właścicieli sąsiednich nieruchomości. W razie konfliktu interesów właścicieli nieruchomości, a więc inwestora i właściciela nieruchomości sąsiedniej, optymalne korzystanie z ich praw wiąże się z reguły z wprowadzeniem ograniczeń w korzystaniu z jednej z tych nieruchomości lub obu. Rozpoznając wniosek inwestora o wydanie pozwolenia na budowę obiektu budowlanego przy granicy z sąsiednią nieruchomością, organ administracji publicznej powinien uwzględniać konstytucyjny obowiązek równego traktowania stron (art. 32 ust. 1 zdanie drugie Konstytucji RP), jak również przepis art. 142 k.c., na co słusznie zwrócił uwagę organ II instancji. Zadaniem organu jest zatem takie wyważenie interesów stron, aby inwestycja realizowana była w sposób nie naruszający uzasadnionych interesów właściciela działki sąsiedniej, ale z zachowaniem uprawnień inwestora. Wyważenie to następuje w oparciu o przepisy prawa, w tym m.in. warunki techniczne przewidziane w przepisach rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r., Nr 75, poz. 690 ze zm.), przede wszystkim zaś w oparciu o przepisy Rozdziału 4 Prawa budowlanego. W uzasadnieniu decyzji organu II instancji wskazano, że przed przystąpieniem do budowy garażu inwestor powinien powstrzymać się od działań uniemożliwiających skarżącej dokonanie robót naprawczych spornej ściany. Zatem w niniejszej sprawie organy administracji publicznej nie pominęły kwestii wpływu projektowanej inwestycji na uprawnienia właściciela działki sąsiedniej. Organ odwoławczy w ramach postępowania odwoławczego ma obowiązek uwzględniać wszelkie zmiany stanu faktycznego w rozpoznawanej sprawie. Niewątpliwie nową okolicznością, która zaistniała w toku postępowania odwoławczego, a więc już po wydaniu decyzji o udzieleniu pozwolenia na budowę z dnia [...], było uwzględnienie decyzją Wojewody Kujawsko-Pomorskiego z dnia [...] odwołania skarżącej od decyzji organu I instancji w przedmiocie wniesionego sprzeciwu i przyjęcie na podstawie pisma z up. Prezydenta G. z dnia 12 sierpnia 2010 r. zgłoszenia robót budowlanych polegających na remoncie i ociepleniu styropianem ściany granicznej szczytowej budynku. Organy administracji publicznej przeprowadziły stosowne postępowanie w tym przedmiocie i w uzasadnieniu decyzji organów obu instancji zawarte zostały rozważania w tej materii. Zakres i sposób wykonania prac objętych zgłoszeniem dokonanym przez skarżącą w dniu 21 maja 2010 r., a przyjętym przez organ w dniu 12 sierpnia 2010 r., nie mieści się w granicach rozpoznawanej sprawy i nie podlega ocenie Sądu w postępowaniu objętym skargą. Słusznie stwierdził organ II instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że niezastosowanie się do wymogów art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego może narazić inwestora w przyszłości na odpowiedzialność cywilnoprawną z tytułu odszkodowania (art. 142 k.c.). Wywiązanie się zatem przez inwestora z nałożonego obowiązku nie podlega kontroli sądów administracyjnych z uwagi na powierzone im kompetencje i wykracza poza zakres rozpoznawanej sprawy. Wykracza poza kompetencje sądu administracyjnego. Ochrona uzasadnionych interesów osób trzecich, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego, obejmuje w szczególności ustalenie, czy wzniesienie danego obiektu budowlanego odpowiada warunkom techniczno-budowlanym. Okoliczność, że skarżąca zamierza przeprowadzić remont ściany należącego do niej budynku nie może stanowić przesłanki do odmowy udzielenia pozwolenia na budowę. W świetle powyższego na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło