II SA/Bd 1287/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz Sędziowie: Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Sędzia WSA Leszek Tyliński (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Kloska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 16 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi T. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę. Decyzją z dnia [...] r., znak: [...] Wójt Gminy L. odmówił przyznania T. C. - zwanej dalej skarżącą świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej z tytułu opieki nad matką J. M. Z uzasadnienia decyzji wynika, że przyczyną odmowy przyznania skarżącej wnioskowanego na okres od 01.05.2004 r. do 31.08.2005 r. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej z tytułu opieki nad matką był fakt, że w przedmiotowym okresie świadczenie pielęgnacyjne przysługiwało wyłącznie rodzicowi z tytułu opieki nad dzieckiem. Nadto organ dodał, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, że przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z datą wsteczną nie jest możliwe, gdyż ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2013 r., poz. 1456 ze zm.) nie przewiduje możliwości wyrównywania czy też przyznawania świadczenia pielęgnacyjnego za okres sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną w sytuacji, gdy strona nie złożyła wniosku o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w danym okresie. W odwołaniu skarżąca podała, że nie zgadza się z ww. decyzją, jednocześnie powołując się na okoliczność, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych pismem z dnia 17 kwietnia 2014 r. określił, że świadczenie pielęgnacyjne należało się stronie za okres od 01.05.2004 r. do 31.08.2005 r. Tymczasem świadczenia tego nie otrzymywała na skutek rażącego zaniedbania urzędnika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w L. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. (SKO) decyzją z dnia [...] r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu tej decyzji, organ odwoławczy podał, że w dniu 24 kwietnia 2014 r. skarżąca wystąpiła do Wójta Gminy L. z wnioskiem o zrekompensowanie jej świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad matką o znacznym stopniu niepełnosprawności za okres od 01.05.2004 r. do 31.08.2005 r. W uzupełnieniu podania, w dniu 28 kwietnia 2014 r. skarżąca załączyła kopię postanowienia o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie niedopełnienia obowiązków służbowych przez pracowników GOPS w L. z dnia 28.12.2012 r., kopię pisma Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 17.04.2014 r., kopię decyzji Wójta Gminy L. z dnia [...] r. o odmowie przyznania dodatku mieszkaniowego oraz kopię pisma Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia 28.07.2006 r. SKO podało, że organ I instancji w dniu [...] r. postanowił o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie wniosku skarżącej o wydanie decyzji w sprawie przyznania jej świadczenia pielęgnacyjnego. Postanowienie to na skutek rozpatrzenia zażalenia zostało przez SKO postanowieniem z dnia [...] r. uchylone w całości a sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, z tego względu, że w ocenie organu odwoławczego, sprawa powinna zostać załatwiona przez organ I instancji nie formalnie, lecz merytorycznie, po dokonaniu ustaleń, czy skarżąca spełnia przesłanki do otrzymania wnioskowanego świadczenia SKO wskazało, że materialnoprawną podstawę skarżonej decyzji stanowią przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych. W ocenie SKO organ rozpatrując wniosek skarżącej złożony w dniu 24 kwietnia 2014 r. o przyznanie jej świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad matką, która zmarła w 2009 r., nie miał możliwości przyznania przedmiotowego świadczenia wstecz, za wnioskowany okres od 1 maja 2004 r. do 31 sierpnia 2005 r. Ustawa o świadczeniach rodzinnych nie przewiduje możliwości wyrównania świadczenia pielęgnacyjnego za okres sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną w sytuacji, gdy strona nie złożyła wniosku o ustalenie prawa do świadczenia w danym okresie. Ponadto SKO uznało, że słusznie zwrócił uwagę organ I instancji, iż we wnioskowanym okresie, świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługiwało jedynie w związku z koniecznością opieki nad dzieckiem - matce lub ojcu dziecka albo opiekunowi faktycznemu dziecka, jeżeli nie podejmował lub rezygnował z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, albo orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Ustosunkowując się natomiast do wniosku skarżącej o przeprowadzenie kontroli w Gminnym Ośrodku Pomocy Społecznej w L., SKO wskazało, że nie jest organem właściwym do przeprowadzenia wnioskowanej kontroli. Skargę na powyższą decyzję złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skarżąca, twierdząc, że nie zgadza się z nią oraz że jest ona niezrozumiała i przykra. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe argumenty. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że zadaniem sądu administracyjnego jest jedynie sprawdzenie, czy zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z przepisami prawa materialnego oraz czy przy jej podejmowaniu nie zostały naruszone w sposób istotny przepisy postępowania administracyjnego. Natomiast stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami oraz wnioskami skargi, a także powołaną podstawą prawną. Mając powyższe na uwadze, Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Materialnoprawną podstawę wydanej w niniejszej sprawie decyzji w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1456 z późn. zm.) oraz § 8 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 3 stycznia 2013 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. z 2013 r., poz. 3). Zgodnie z przepisem art. 17 ust. 1 pkt 4 ww. ustawy, świadczenie pielęgnacyjne przysługuje m.in. osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks Rodzinny i Opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności, jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Nadto zgodnie z art. 24 ust. 1 cyt. ustawy prawo do świadczeń rodzinnych ustala się na okres zasiłkowy z wyjątkiem świadczeń, o których mowa w art. 9, art. 14-16 i art.17, prawo do świadczeń rodzinnych ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego (art. 24 ust. 2). Jeżeli w okresie trzech miesięcy, licząc od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności zostanie złożony wniosek o ustalenie prawa do świadczenia uzależnionego od niepełnosprawności, prawo to ustala się począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności (art. 24 ust. 2a). Prawo do zasiłku pielęgnacyjnego lub świadczenia pielęgnacyjnego ustala się na czas nieokreślony, chyba że orzeczenie o niepełnosprawności lub orzeczenie o stopniu niepełnosprawności zostało wydane na czas określony. W przypadku wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności na czas określony prawo do zasiłku pielęgnacyjnego lub świadczenia pielęgnacyjnego ustala się do ostatniego dnia miesiąca, w którym upływa termin ważności orzeczenia (art. 24 ust. 4). Odnosząc powyższe do rozpoznawanej sprawy przede wszystkim stwierdzić należy, że świadczenie pielęgnacyjne w okresie od 01.05.2004 r. (początek wnioskowanego okresu) do 31.12.2009 r. przysługiwało tylko i wyłącznie rodzicowi z tytułu opieki nad dzieckiem. Poza tym bezsporne jest, nie kwestionowane przez skarżącą, że matka wnioskodawczyni zmarła w dniu 07.10.2009 r., a więc nie było w dacie orzekania przez organy administracji osoby nad którą wnioskodawczyni sprawowałaby opiekę zaś w okresie, w którym matka wnioskodawczyni żyła, świadczenie pielęgnacyjne zgodnie z art. 17 wówczas obowiązującej ww. ustawy przysługiwało jedynie rodzicowi z tytułu opieki nad dzieckiem. Natomiast prawo do ubiegania się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad rodzicem obowiązuje dopiero od 01.01.2010 r., a więc od tej daty możliwe byłoby uzyskanie przedmiotowego świadczenia. W tej dacie jednak matka skarżącej nie żyła co oznacza, że nie było już osoby nad którą skarżąca mogła sprawować opiekę. Poza tym zgodnie z przepisem art. 24 świadczenie pielęgnacyjne mogłoby zostać przyznane od dnia złożenia wniosku lub od daty złożenia wniosku o ustalenie niepełnosprawności pod warunkiem złożenia tego organowi w terminie trzech miesięcy od dnia otrzymania orzeczenia o niepełnosprawności. Skoro matka skarżącej zmarła w 2009 r. to niemożliwe było spełnienie przesłanki w postaci przyjęcia, że wniosek wpłynął w terminie 3 miesięcy od uzyskania orzeczenia o niepełnosprawności. Zatem słusznie organy nie uwzględniły wniosku skarżącej, ponieważ ustawa o świadczeniach rodzinnych nie przewiduje możliwości wyrównywania czy też przyznawania świadczenia pielęgnacyjnego za okres sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną w sytuacji, gdy strona nie złożyła wniosku o ustalenie prawa do świadczenia w danym okresie. Ze względu na powyższe, uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd oddalił skargę.