II SA/Bd 1291/13

PostanowienieWSA w Bydgoszczy2014-09-10

Skład orzekający: Grzegorz Saniewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, należy przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, jeśli dysponuje znacznymi oszczędnościami i dochodami przewyższającymi uzasadnione wydatki?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata podlega oddaleniu, gdy strona, mimo wykazywania pewnych wydatków, dysponuje dochodami przewyższającymi te wydatki oraz posiada znaczące oszczędności, które pozwalają na pokrycie kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Postępowanie w sprawach nadzoru nad działalnością gminną jest wolne od opłat sądowych, co czyni bezprzedmiotowym wniosek o zwolnienie od tych kosztów.
Stan faktyczny
Skarżący R.G. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, w sprawie dotyczącej zarządzenia zastępczego Wojewody w przedmiocie wygaśnięcia mandatu radnego. Skarżący wskazał na swoje dochody, wydatki, w tym spłatę kredytu i koszty leczenia, a także na posiadane oszczędności. Po analizie oświadczeń i dokumentów, sąd uznał, że skarżący dysponuje wystarczającymi środkami finansowymi, aby pokryć koszty postępowania.
Rozstrzygnięcie
1. Umorzono postępowanie w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych. 2. Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Saniewski po rozpoznaniu w dniu 10 września 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R.G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skarg Gminy B. i R.G. na zarządzenie zastępcze Wojewody [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie wygaśnięcia mandatu radnego postanawia 1. umorzyć postępowanie w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. II SA/Bd 1291/13 Uzasadnienie Skarżący R. G. wnioskiem z 22 kwietnia 2014 r. (wpływ do Sądu 24 kwietnia 2014 r.) zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. We wniosku skarżący podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną, w lokalu użytkowanym w ramach dożywocia. Dochody gospodarstwa domowego określił na łącznie 3849,36 zł, wskazał ponadto na oszczędności w kwocie 5400 zł. Podniósł, że oprócz bieżących wydatków ze wskazanego dochodu musi spłacać kredyt zaciągnięty na zakup samochodu (po 568,04 zł miesięcznie), a także kupować leki w związku z chorobami jego i żony. Postanowieniem z dnia 13 maja 2014 r. referendarz sądowy oddalił wniosek o przyznanie prawa pomocy. We wniesionym sprzeciwie skarżący zakwestionował brak wystarczających ustaleń co do obciążających go wydatków. W odpowiedzi na wezwanie Sądu skarżący złożył ponownie formularz PPF wraz ze stosownymi oświadczeniami i dokumentami. Ponownie wskazał, że dochody jego gospodarstwa domowego wynoszą 3849,36 zł. Oszczędności określił na kwotę 8964,31 zł. Wskazał, że łącznie na comiesięczne utrzymanie wydaje 2300 zł, ponadto spłaca kredyt na samochód (raty po 568,04 zł miesięcznie), ponosi koszt zakupu gazu w butli (54 zł), energii elektrycznej (100 zł), wody (50 zł) i opału na zimę (2500 zł). Comiesięczne zakupu leków pochłaniają ok. 100 zł. Skarżący wskazał ponadto, że ponosi koszty związane z użytkowaniem posiadanego samochodu osobowego – ok. 400 zł miesięcznie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270; zwanej w skrócie "p.p.s.a."), w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. Stosownie do przepisu art. 100 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym postępowanie sądowe w sprawach z zakresu nadzoru nad działalnością gminną jest wolne od opłat sądowych. Korzystanie z ustawowego zwolnienia od kosztów postępowania czyni tym samym bezprzedmiotowy wniosek skarżącego o udzielenie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od tych kosztów, co skutkuje koniecznością umorzenia postępowania odnośnie tej części wniosku. Wobec tego pozostaje do rozpoznania wniosek o ustanowienie adwokata, który ze względu na powyższe częściowe umorzenie postępowania należy traktować jako wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Instytucja przyznania prawa pomocy jest wyjątkiem od wskazanej w art. 199 p.p.s.a. zasady ponoszenia pełnych kosztów postępowania przez stronę, jako taka powinna więc być interpretowana ściśle. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W rozpatrywanym przypadku taka sytuacja nie zachodzi. Jak wynika z przedłożonych Sądowi oświadczeń i dokumentów skarżący wraz z małżonką osiąga miesięczny dochód w wysokości 3849,36 zł, zaś suma wskazanych przez niego comiesięcznych wydatków wynosi 3472,04 zł (nie wliczając sezonowego wydatku na opał, który ze względu na porę roku skarżący obecnie nie ponosi). Różnica pomiędzy dochodami a wydatkami wynosi zatem 377,32 zł. Co więcej skarżący, jak wskazał, dysponuje oszczędnościami, przy czym jak wynika z jego kolejnych oświadczeń, oszczędności te zwiększają się: według wniosku z dnia 22 kwietnia wynosiły 5400 zł., natomiast w momencie wniesienia sprzeciwu (czerwiec) wynosiły już 8964,31 zł. W tej sytuacji nie sposób twierdzić, że skarżący nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z względu na powyższe Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło