II SA/Bd 1315/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Renata Owczarzak Sędziowie: Sędzia WSA Grażyna Malinowska-Wasik Sędzia WSA Grzegorz Saniewski (spr.) Protokolant Asystent sędziego Bartosz Kornalewicz po rozpoznaniu na rozprawie w Wydziale II w dniu 23 lutego 2011 r. sprawy ze skargi J. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie należności z tytułu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza B. z dnia [...]., nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Burmistrz B. skierował do skarżącego J. R. decyzję z dnia [...] nr [...], w której na podstawie art. 2 pkt 10, art. 27 ust.1, 1a, 2,3 i 7 pkt 2 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (t.j. Dz. U. z 2009 r., Nr 1 poz. 7, z późn. zm.; zwanej w skrócie "poua") orzekł, że po zakończeniu okresu świadczeniowego trwającego od 1 października 2008r. do 30 września 2009 r.: 1. zadłużenie powstałe dla zrealizowanej sprawy wydanej w oparciu o wniosek FA/91/08-09 wynosi: 3 600,00 zł 2. zadłużenie należne nie zwróconych należności z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego wypłaconych osobie uprawnionej na podstawie ustawy wynosi: 6 600,00 3. zadłużenie należne nie zwróconej należności powstałe z tytułu zaliczek alimentacyjnych wypłaconych osobie uprawionej na podstawie ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej: 11 655,00 4. zadłużenie należne nie zwróconych należności likwidatora funduszu alimentacyjnego powstałe z tytułu świadczeń alimentacyjnych wypłaconych na podstawie ustawy z dnia 18 lipca 1974 r. o funduszu alimentacyjnym wynosi: 18 270,00 5. kwota odsetek od zadłużenia łącznie: 605,93. W złożonym odwołaniu skarżący zaprzeczył, jakoby K. R. była jego córką. Podniósł, że obecnie przebywa w zakładzie karnym i nie ma możliwości pracy, nie ma też żadnego majątku ani oszczędności. Wobec tego wniósł o wstrzymanie czynności egzekucyjnych i naliczania odsetek do czasu opuszczenia zakładu karnego, gdy będzie mógł podjąć pracę. W wyniku rozpatrzenia odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z dnia [...] Nr [...] utrzymało w mocy decyzję Burmistrza B. Kolegium ustaliło, że wyrokiem Sądu Okręgowego w B. z dnia [...] (sygn. akt [...]) orzeczono rozwód J. R. i J. R. oraz obowiązek utrzymania wychowania małoletnich dzieci zobowiązując skarżącego J. R. do łożenia na rzecz małoletniej R. R. renty alimentacyjnej w wysokości 200 zł miesięcznie i na rzecz małoletniej K. R. renty alimentacyjnej w wysokości 100 zł miesięcznie. Pismem Inspektora ds. Świadczeń Alimentacyjnych (działającego z upoważnienia Burmistrza B.) z dnia [...] skarżący został powiadomiony o przyznaniu ww. dzieciom świadczeń z funduszu alimentacyjnego w wysokości 200 zł (na R. R.) oraz 100 zł (na K. R.), na okres od 1 października 2008 r. do 30 września 2009 r. Kolegium wskazało, że zgodnie z art. 27 ust. 1 poua dłużnik alimentacyjny jest zobowiązany do zwrotu organowi właściwemu wierzyciela należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej, łącznie z ustawowymi odsetkami. Z przepisu tego wynika jednoznacznie obowiązek skarżącego zwrotu ww. należności alimentacyjnych. Odnosząc się do odwołania organ odwoławczy podniósł, że skarżący może, stosownie do 30 ust. 2 poua, wystąpić do organu pierwszej instancji z wnioskiem o odroczenie terminu spłaty należności z tytułu wypłaconych świadczeń alimentacyjnych. Ponadto Kolegium stwierdziło, że ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, iż ani w trakcie trwania małżeństwa ani w trakcie postępowania rozwodowego skarżący nie podnosił, iż K. R. nie jest jego córką; nie przedstawiał na tą okoliczność żadnych dowodów. Zarzut ten, mając na względzie ww. wyrok Sądu Okręgowego, jest bezzasadny. Kolegium wskazało też, że nie jest uprawione do podejmowania decyzji o wstrzymaniu postępowania egzekucyjnego. W skardze do sądu administracyjnego J. R. ponownie zaprzeczył, iż jest ojcem K. R. Podniósł, że nie został poinformowany o rozprawie, w wyniku której został wydany wyrok zobowiązujący go do płacenia alimentów na K. R. Wskazał na konieczność przeprowadzenia badań w celu ustalenia ojcostwa. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna, aczkolwiek z innych powodów, niż wskazuje skarżący. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Wynika z tego jednoznacznie, że sądy administracyjne nie mogą rozstrzygać spraw cywilnych, takich jak zaprzeczenie ojcostwa, czego domaga się skarżący. Kwestia ta pozostaje poza kompetencją sądu administracyjnego. Kwestii tej nie mógł także samodzielnie rozstrzygnąć Burmistrz B. ani Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. Zaprzeczenie ojcostwa (art. 63 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego) możliwe jest w postępowaniu przed sądem powszechnym (art. 453 i następne Kodeksu postępowania cywilnego). Zgodnie z art. art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270; z późn. zm.; zwanej dalej "p.p.s.a."), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że Sąd z urzędu. tj. nawet w przypadku braku wskazania przez stronę skarżącą, bierze pod uwagę zaistniałe na etapie postępowania administracyjnego naruszenia prawa. Działając w ten sposób Sąd stwierdził, że organy administracji w kontrolowanej sprawie dopuściły się takiego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 27 ust. 2 poua organ właściwy wierzyciela wydaje, po zakończeniu okresu świadczeniowego lub po uchyleniu decyzji w sprawie przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego, decyzję administracyjną w sprawie zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego należności z tytułu otrzymanych przez osobę uprawnioną świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Stosownie zaś do art. 2 pkt 8 poua ilekroć w ustawie jest mowa o okresie świadczeniowym, oznacza to okres, na jaki ustala się prawo do świadczenia z funduszu alimentacyjnego, tj. od dnia 1 października do dnia 30 września następnego roku kalendarzowego. Z powyższego wynika, że decyzja w sprawie zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego należności z tytułu otrzymanych przez osobę uprawnioną świadczeń z funduszu alimentacyjnego powinna odnosić się do świadczeń przekazanych osobie uprawnionej w całym i to zakończonym okresie świadczeniowym bądź w części okresu świadczeniowego, ale tylko jeżeli doszło do uchylenia decyzji w sprawie przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Co więcej, treść art. 27 ust. 2 poua wskazuje, że decyzja w przedmiocie zwrotu powinna być wydana już po jednym okresie świadczeniowym (lub jego części) – nie powinna obejmować kilku okresów świadczeniowych. Wskazując moment wydana decyzji ustawodawca użył bowiem zwrotu "po zakończeniu okresu świadczeniowego", a nie "po zakończonych okresach świadczeniowych". W przedmiotowej sprawie w oparciu o zgromadzony przez organ materiał dowodowy nie można ocenić, czy powyższe warunki zostały spełnione. Z ustaleń organów obu instancji wynika, że w okresie świadczeniowym od 1 października 2008 r. do 30 września 2009 r. z funduszu alimentacyjnego przyznano świadczenia na rzecz K. i R. R. w łącznej kwocie 300 zł miesięcznie. Oznacza to, że we wskazanym okresie świadczeniowym osobom uprawnionym powinna być wypłacona kwota 3600 zł (300 zł x 12 miesięcy). O tej właśnie kwocie mowa w punkcie pierwszym sentencji decyzji Burmistrza B. Jednakże treść decyzji organów obu instancji nie daje odpowiedzi, jakim tytułem we wskazanym okresie świadczeniowym ("od 01 października 2008 r. do 30 września 2009 r.") i jakim osobom uprawnionym wypłacono świadczenia z funduszu alimentacyjnego w kwocie 6 600 zł, do której zwrotu zobowiązano skarżącego w punkcie 2 sentencji decyzji Burmistrza B. W aktach sprawy brak jest jakichkolwiek decyzji (lub ich kopii) w przedmiocie przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego, pozwalającego zweryfikować to rozstrzygnięcie. Na k. 20 akt organu I instancji znajduje się jedynie wydruk z nieokreślonej bazy danych, wskazujący w nagłówku J. R. jako dłużnika oraz m.in. narastające miesięcznie zadłużenie "z tyt. Funduszu Alimentacyjnego". Zadłużenie to obejmuje okres od 1 października 2008 r. do 27 lipca 2010 r. tj. okres dłuższy niż wskazany w sentencji Burmistrza B. ("od 01 października 2008 r. do 30 września 2009 r."). Ponadto w wydruku tym kwota 6.600 zł nie dotyczy okresu świadczeniowego, który wskazał Burmistrz w swojej decyzji, ale została wykazana dopiero na dzień 27 lipca 2010 r., tj. po zakończeniu okresu świadczeniowego, o którym mowa w decyzji organu I instancji. Na dzień 30 września 2009 r. w wydruku została wykazana jedynie kwota 3.600 zł. Zdaniem Sądu powyższe oznacza, że doszło do uchybienia przez organ wynikającego z art. 7 i art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego niezbędnego do rozstrzygnięcia sprawy. Uchybienie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy poprzez ustalenie, iż skarżący jest zobowiązany do zwrotu należności w niższej kwocie, niż to wskazano łącznie w punktach 1 i 2 decyzji Burmistrza B. Ponadto należy wskazać, iż jak wynika z art. 27 ust. 7 pkt 3 poua - informacje o wysokości zobowiązań dłużnika alimentacyjnego wobec Skarbu Państwa z tytułu wypłaconych osobie uprawnionej na podstawie ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz. U. Nr 86, poz. 732 i Nr 164, poz. 1366) zaliczek alimentacyjnych oraz wypłaconych na podstawie ustawy z dnia 18 lipca 1974 r. o funduszu alimentacyjnym (Dz. U. z 1991 r. Nr 45, poz. 200, z późn. zm.) świadczeń z funduszu alimentacyjnego – są przekazywane dłużnikowi alimentacyjnemu oraz organowi właściwemu dłużnika w formie odrębnego dokumentu, a nie w formie rozstrzygnięcia zawartego w treści decyzji, o której mowa w art. 27 ust. 2 poua i art. 27 ust. 7 pkt 2 poua. Ze względu na powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 135 p.p.s.a. należało rozstrzygnąć jak w pkt 1 sentencji wyroku. W ponownym postępowaniu organ powinien wydać rozstrzygnięcie po ewentualnym uzupełnieniu akt sprawy, z uwzględnieniem powyższego stanowiska Sądu. Wobec uwzględnienia skargi, stosownie do art. 152 p.p.s.a Sąd orzekł o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji (pkt 2 sentencji wyroku).