II SA/Bd 132/25
WyrokWSA w Bydgoszczy2025-06-03
Skład orzekający: Jerzy Bortkiewicz, Katarzyna Korycka, Grzegorz Saniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy warunkiem przyznania refundacji podatku VAT za dostarczone paliwa gazowe jest zgłoszenie głównego źródła ogrzewania do Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków (CEEB) do dnia wejścia w życie ustawy o szczególnej ochronie, czy też samo ujawnienie źródła ogrzewania w CEEB, niezależnie od daty zgłoszenia, jest wystarczające?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy dokonały nieprawidłowej wykładni art. 18 pkt 1 w zw. z art. 20 ust. 2 i ust. 4 pkt 1 ustawy o szczególnej ochronie. Zastosowanie wyłącznie wykładni językowej wymogu zgłoszenia do CEEB do określonego terminu naruszałoby zasady konstytucyjne, w szczególności zasadę proporcjonalności i równości. W związku z tym, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, wskazując, że przy ponownym rozpoznaniu wniosku należy pominąć termin zgłoszenia źródła ciepła do CEEB, a kluczowe jest samo ujawnienie głównego źródła ogrzewania w CEEB.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie refundacji podatku VAT za dostarczone paliwa gazowe. Organ I instancji odmówił przyznania refundacji, wskazując na brak zgłoszenia głównego źródła ogrzewania do CEEB do dnia wejścia w życie ustawy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Skarżąca wniosła skargę do WSA, podnosząc, że nie została poinformowana o konieczności zgłoszenia i że jest osobą starszą i schorowaną.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Korycka Sędzia WSA Grzegorz Saniewski (spr.) Protokolant Starszy sekretarz sądowy Jakub Jagodziński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 czerwca 2025 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania refundacji podatku VAT za dostarczone paliwa gazowe uchyla zaskarżoną decyzję.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: SKO) zaskarżoną decyzją z [...] stycznia 2025 r., nr [...], na podstawie art. 18 § 1, art. 20, art. 21 ustawy z dnia 15 grudnia 2022 r. o szczególnej ochronie niektórych odbiorców paliw gazowych w 2023 roku w związku z sytuacją na rynku gazu (Dz. U. z 2024 poz. 303, dalej ustawa o szczególnej ochronie) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024r. poz. 572, dalej: K.p.a.), po rozpatrzeniu odwołania S. S. (dalej: Skarżąca), utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta T. (dalej: Prezydent) z [...] listopada 2024 r. nr [...], odmawiającą Skarżącej przyznania refundacji podatku VAT za dostarczone paliwa gazowe za okres od [...] listopada 2023 r. do [...] czerwca 2024 r.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:
W dniu [...] września 2024 r. do organu I instancji wpłynął wniosek Skarżącej o wypłatę refundacji podatku VAT za dostarczone paliwa gazowe w 2024 r. Do wniosku Skarżąca załączyła m.in. fakturę VAT z [...].02.2024 r. nr [...], z [...].03.2024 nr [...], z [...].05.2024 nr [...], z [...].07.2024 r. nr [...] wystawione przez PGNiG wraz z potwierdzeniami wykonania przelewów.
W wyniku rozpatrzenia wniosku Prezydent decyzją z [...] listopada 2024 r. odmówił przyznania Skarżącej refundacji podatku VAT za dostarczone paliwa gazowe w 2024 r.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ I instancji przywołał przepis art. 18 ustawy o szczególnej ochronie, z którego wynika, że refundacja przysługuje w przypadku gdy odbiorca paliw gazowych w gospodarstwie domowym, o którym mowa w art. 62b ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy - Prawo energetyczne, wykorzystuje jako główne źródło ogrzewania gospodarstwa domowego urządzenia grzewcze zasilane paliwami gazowymi, o których mowa w art. 3 pkt 3a ustawy - Prawo energetyczne, wpisany lub zgłoszony do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust.1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (Dz. U. z 2023 r. poz. 2496), do dnia wejścia w życie ustawy, albo po tym dniu - w przypadku głównego źródła ogrzewania wpisanego lub zgłoszonego po raz pierwszy do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o których mowa w art. 27g ust. 1 tej ustawy, a nadto gdy odbiorca paliw spełnia przewidziane przepisami ustawy kryterium dochodowe.
W dalszej części uzasadnienia decyzji organ I instancji wskazał, iż na podstawie pozyskanych dokumentów i podanych informacji ustalono, że wysokość przeciętnego miesięcznego dochodu w roku 2021 w gospodarstwie domowym Skarżącej w przeliczeniu na jednego członka gospodarstwa domowego wyniosła [...] zł. Z powyższego wynika zatem, że Skarżąca spełnia kryterium dochodowe uprawniające do otrzymania refundacji podatku VAT za dostarczone paliwo gazowe.
Natomiast drugim z warunków do przyznania refundacji jest wykazanie, iż wnioskodawca korzysta z ogrzewania gazowego - urządzenia grzewczego zasilanego paliwami gazowymi, które zostało zgłoszone lub wpisane do Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków (CEEB) - art. 18 pkt 1 ustawy o szczególnej ochronie. Organ wskazał przy tym, że zgłoszenie urządzenia grzewczego zasilanego paliwami gazowymi do CEEB powinno mieć jednak miejsce w ustawowym terminie, tj. przed [...] grudnia 2022 r. Po tym terminie warunek wpisu do CEEB jest spełniony w przypadku głównego źródła ogrzewania wpisanego lub zgłoszonego po raz pierwszy do CEEB w terminie 14 dni od dnia pierwszego uruchomienia tego źródła ciepła lub źródła spalania paliw. Organ ustalił, że zgłoszenia do CEEB dokonano dopiero w dniu [...] lutego 2024 r.
Od powyższej decyzji Skarżąca złożyła odwołanie do SKO, wskazując, że nie dopełniła obowiązku zgłoszenia pieca gazowego do CEEB w terminie całkowicie nieświadomie. Wyjaśniła, że otrzymała dofinansowanie na wymianę źródła ciepła w ramach programu "Czyste Powietrze". Podkreśliła, że przy składaniu dokumentów w ramach ww. programu nikt jej nie poinformował o konieczności zgłoszenia do CEEB. Dopiero w momencie składania wniosku o refundację podatku VAT została poinformowana, że dom nie jest zgłoszony do ewidencji. Skarżąca ponadto opisała swoją trudną sytuację życiową i zdrowotną.
W wyniku rozpatrzenia sprawy w postępowaniu odwoławczym SKO decyzją z [...] stycznia 2025 r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta z [...] listopada 2024 r.
W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że z przepisów mających zastosowanie w sprawie wynika, że urządzenia grzewcze zasilane paliwami gazowymi muszą być wpisane do CEEB do dnia [...] grudnia 2022 r. Wpis do CEEB po dniu [...] grudnia 2022 r. jest możliwy tylko w przypadku głównego źródła ogrzewania wpisanego lub zgłoszonego po raz pierwszy. Jeżeli wnioskodawca o przyznanie refundacji VAT nie złożył stosownej deklaracji, jak to ma miejsce w rozpatrywanym przypadku, oznacza to, że nie są spełnione warunki do przyznania przedmiotowego świadczenia. Deklaracja złożona do CEEB do dnia [...] grudnia 2022 r. stanowi bowiem podstawę do wypłaty przedmiotowego świadczenia pieniężnego. Z akt sprawy zaś wynika, że Skarżąca dopiero w dniu [...] lutego 2024 r. złożyła deklarację, w której wskazała, że źródłem ciepła jest kocioł gazowy.
W skardze do Sądu na decyzję SKO z [...] stycznia 2025 r. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, zobowiązanie organu do wydania w zakreślonym terminie decyzji w przedmiocie przyznania Skarżącej refundacji podatku VAT za dostarczone paliwa gazowe oraz wniosła o zasądzenie od organu na rzecz Skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych.
Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:
1. przepisów prawa materialnego, tj.: art. 18 ustawy o szczególnej ochronie poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, błędną interpretację i przyjęcie, że w zaistniałym stanie faktycznym Skarżącej nie przysługuje refundacja podatku VAT za dostarczone paliwa gazowe za okres od [...] listopada 2023 r. do [...] czerwca 2023 r. z uwagi na brak wpisania lub zgłoszenia do CEEB głównego źródła ogrzewania gospodarstwa domowego zasilanego paliwami gazowymi do dnia wejścia w życie ustawy, podczas gdy Skarżąca jako osoba starsza i schorowana nie miała odpowiedniej wiedzy prawnej i nie była pouczona przez organ o obowiązku dokonania odpowiedniego zgłoszenia - w związku z czym zgłoszenia dokonała dopiero [...] lutego 2024 r.,
2. przepisów postępowania:
- art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji,
- art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3 K.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego,
- art. 32, art. 71 ust. 1 i art. 2 Konstytucji poprzez naruszenie konstytucyjnej zasady pomocy rodzinom i niedyskryminacji, naruszenie zasady równości i prawa do pomocy państwa.
W uzasadnieniu skargi przedstawiono argumentację wspierającą podniesione zarzuty podkreślając, że Skarżąca jest osoba starszą i schorowaną, żyje bardzo skromnie, ma ograniczone dochody. W związku ze zmianą pieca węglowego na piec gazowy, w dniu [...] sierpnia 2021 r. zgłosiła refundację w ramach programu "czyste powietrze", nikt wówczas nie poinformował jej o konieczności zgłoszenia źródła ogrzewania do odpowiedniej ewidencji w celu uzyskania w przyszłości refundacji podatku VAT za dostarczone paliwa.
W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Powstały na gruncie niniejszej sprawy spór dotyczy interpretacji przepisów ustawy z dnia 15 grudnia 2022 r. o szczególnej ochronie niektórych odbiorców paliw gazowych w 2023 roku w związku z sytuacją na rynku gazu w zakresie warunków przyznania przedmiotowego świadczenia. Rozstrzygając tę kwestię, Sąd uznał, że organy dokonały nieprawidłowej wykładni art. 18 pkt 1 w zw. z art. 20 ust. 2 i ust. 4 pkt 1 ustawy. W konsekwencji też nie przeprowadziły w sposób prawidłowy postępowania wyjaśniającego - nie ustaliły w sposób wyczerpujący okoliczności faktycznych i nie dokonały oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego, co skutkowało naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., które znajdują zastosowanie w niniejszej sprawie stosownie do art. 21 ust. 3 ustawy, stanowiącego, że w sprawach refundacji podatku VAT nieuregulowanych niniejszą ustawą stosuje się przepisy K.p.a.
Wyjaśnić przyjdzie, że zgodnie z art. 18 ustawy o szczególnej ochronie, w przypadku, gdy odbiorca paliw gazowych w gospodarstwie domowym, o którym mowa w art. 62b ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy - Prawo energetyczne:
1) wykorzystuje jako główne źródło ogrzewania gospodarstwa domowego urządzenia grzewcze zasilane paliwami gazowymi, o których mowa w art. 3 pkt 3a ustawy - Prawo energetyczne, wpisany lub zgłoszony do centralnej ewidencji emisyjności budynków (dalej: CEEB), o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy termomodernizacyjnej, do dnia wejścia w życie ustawy, albo po tym dniu - w przypadku głównego źródła ogrzewania wpisanego lub zgłoszonego po raz pierwszy do CEEB, o których mowa w art. 27g ust. 1 tej ustawy;
2) jest osobą w gospodarstwie domowym jednoosobowym, w którym wysokość przeciętnego miesięcznego dochodu w rozumieniu art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych nie przekracza kwoty [...]zł, lub osobą w gospodarstwie domowym wieloosobowym, w którym wysokość przeciętnego miesięcznego dochodu w rozumieniu art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych nie przekracza kwoty [...]zł na osobę
- przysługuje mu refundacja kwoty odpowiadającej podatkowi VAT wynikającej z opłaconej faktury i informacji, o których mowa w art. 18a, dokumentujących dostarczenie paliw gazowych od dnia [...] stycznia 2023 r. do dnia [...] grudnia 2023 r. oraz od dnia [...] stycznia 2024 r. do dnia [...] czerwca 2024 r. do tego odbiorcy paliw gazowych, zwana dalej "refundacją podatku VAT".
Stosownie do art. 19 ust. 1-2 ustawy, odbiorcy paliw gazowych w gospodarstwach domowych, o których mowa w art. 62b ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy - Prawo energetyczne, składają wniosek o refundację podatku VAT na piśmie lub za pomocą środków komunikacji elektronicznej w rozumieniu ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną wójtowi, burmistrzowi albo prezydentowi miasta, nie później niż do dnia 30 września 2024 r., lub w terminie 30 dni od dnia otrzymania faktury dokumentującej dostarczenie paliw gazowych. Wniosek o refundację podatku VAT składa się w gminie właściwej ze względu na miejsce zamieszkania osoby składającej ten wniosek.
Przepis art. 20 ust. 1 ustawy stanowi, że do wniosku o refundację podatku VAT odbiorca paliw gazowych w gospodarstwie domowym, o którym mowa w art. 62b ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy - Prawo energetyczne, załącza fakturę dokumentującą dostarczenie paliw gazowych do tego odbiorcy przez to przedsiębiorstwo energetyczne obejmującą okres dotyczący wniosku oraz dowód uiszczenia zapłaty za tę fakturę.
Na podstawie art. 20 ust. 2 ustawy wójt, burmistrz albo prezydent miasta dokonuje weryfikacji wniosku o refundację podatku VAT, w szczególności w zakresie zgłoszenia lub wpisania głównego źródła ogrzewania gospodarstwa domowego w CEEB, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy termomodernizacyjnej.
Z kolei na mocy art. 20 ust. 4 ustawy, wójt, burmistrz albo prezydent miasta, weryfikuje wniosek o refundację podatku VAT w zakresie:
1) zgłoszenia lub wpisania głównego źródła ogrzewania gospodarstwa domowego w CEEB, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy termomodernizacyjnej,
2) wysokości przeciętnego miesięcznego dochodu, o którym mowa w art. 18 pkt 2, zgodnie z ust. 3
- jednorazowo przy złożeniu pierwszego wniosku o refundację podatku VAT przez odbiorcę paliw gazowych w gospodarstwie domowym, o którym mowa w art. 62b ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy - Prawo energetyczne.
Zgodnie z art. 20 ust. 5 ustawy, przyznanie przez wójta, burmistrza lub prezydenta miasta refundacji podatku VAT nie wymaga wydania decyzji. Jest ona jednak wydawana w przypadku odmowy przyznania refundacji podatku VAT, uchylenia lub zmiany wysokości refundacji podatku VAT oraz rozstrzygnięcia w sprawie nienależnie pobranej refundacji podatku VAT.
W niniejszej sprawie bezsporne jest to, że wniosek o refundację Skarżąca złożyła w wymaganym terminie, wynikającym z art. 19 ust. 1 ustawy, tj. w dniu 27 września 2024 r. Podstawą odmowy przyznania refundacji było natomiast ustalenie przez organy, że Skarżąca nie złożyła w wymaganym terminie, tj. do dnia wejścia w życie ustawy termomodernizacyjnej, deklaracji CEEB. Deklaracja złożona została [...] lutego 2024 r., tymczasem ustawa termomodernizacyjna weszła w życie z dniem 21 grudnia 2022 r. SKO uznało przy tym, że w niniejszej sprawie nie można przyjąć, że złożona deklaracja dotyczy źródła ogrzewania zgłoszonego lub wpisanego po raz pierwszy, to jest, że w dotychczas użytkowanym lokalu zainstalowano nowe urządzenie gazowe, gdyż faktury za dostarczenie paliw gazowych do przedmiotowej nieruchomości obejmują okres od [...] stycznia 2024 r. Brak złożenia deklaracji w wymaganym terminie organy uznały za brak spełnienia koniecznego warunku do przyznania przedmiotowego świadczenia.
Sąd nie podziela jednak oceny dokonanej przez organy w tym zakresie. Podkreślić należy, że jest ona sprzeczna z wykładnią, do której odwołuje się orzecznictwo sądów administracyjnych w podobnych sprawach. Podzielając poglądy orzecznictwa, zauważyć przyjdzie, że regulacje dotyczące CEEB, o której mowa w art. 18 pkt 1, art. 20 ust. 2 i ust. 4 pkt 1 ustawy o szczególnej ochronie, zostały wprowadzone do ustawy termomodernizacyjnej na podstawie ustawy zmieniającej z dnia 28 października 2020 r. (Dz.U. z 2020 r. poz. 2127). Zgodnie z dodanym art. 27g ust. 1 ustawy termomodernizacyjnej, właściciel lub zarządca budynku lub lokalu składa do wójta, burmistrza lub prezydenta miasta deklarację o źródłach ciepła lub źródłach spalania paliw, o których mowa odpowiednio w art. 27a ust. 2 pkt 1 lit. a i c, zwaną dalej "deklaracją", w terminie 14 dni od dnia pierwszego uruchomienia tego źródła ciepła lub źródła spalania paliw. Zakres przestawianych w deklaracji informacji określa art. 27g ust. 3 ustawy termomodernizacyjnej. Przepis art. 27g ust. 4 ustawy termomodernizacyjnej stanowi z kolei, że w przypadku zmiany danych, o których mowa w ust. 3 pkt 5, właściciel lub zarządca budynku lub lokalu jest obowiązany złożyć nową deklarację w terminie 14 dni od dnia, w którym zaistniała zmiana. Na podstawie art. 27g ust. 5 ustawy termomodernizacyjnej wójt, burmistrz lub prezydent miasta wprowadza do ewidencji dane i informacje zawarte w deklaracji z wykorzystaniem systemu teleinformatycznego obsługującego ewidencję w terminie 30 dni od dnia otrzymania deklaracji w postaci pisemnej.
Przepis art. 27g ust. 1 ustawy termomodernizacyjnej wszedł w życie w dniu 1 lipca 2021 r. (komunikat Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 25 marca 2021 r. - Dz.U. z 2021 r. poz. 583). W związku z wejściem w życie nowych regulacji, na podstawie art. 15 ust. 1 ustawy o zmianie ustawy termomodernizacyjnej, właścicielom lub zarządcom budynków zakreślono termin na złożenie deklaracji do 30 czerwca 2022 r., gdzie należało wskazać, między innymi używane źródła ciepła oraz paliwo w nich stosowane W przypadku nowych źródeł ciepła uruchomionych po 1 lipca 2021 r. ustalono z kolei, że termin na złożenie deklaracji wynosił 14 dni od dnia ich uruchomienia. W art. 27h ustawy termomodernizacyjnej ustawodawca przewidział też, że osoba, która nie złożyła deklaracji CEEB w terminie, podlega karze grzywny.
W odniesieniu do wskazanych wyżej uregulowań w orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że przepisy ustawy termomodernizacyjnej mają inne funkcje i cele, które nie są przedmiotem postępowania w sprawie refundacji podatku VAT. CEEB to ewidencja dotycząca źródeł ciepła i spalania paliw, której dane miały ułatwić organom walkę ze smogiem. Dopiero też w 2022 r. ustawodawca powiązał zgłoszone źródła ciepła w deklaracjach CEEB z możliwością otrzymania szeregu dodatków, które miały przede wszystkim gospodarstwom domowym i podmiotom użyteczności publicznej zrównoważyć wzrastające ceny energii. Wprowadził również szereg rekompensat dla przedsiębiorstw energetycznych. Weszły wówczas w życie w szczególności przepisy: ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (Dz.U. z 2023 r. poz. 1630) (dalej: udw); ustawy z dnia 7 października 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących ochronie odbiorców energii elektrycznej w 2023 roku w związku z sytuacją na rynku energii elektrycznej (Dz.U. z 2023 r. poz. 1704); ustawy z dnia 15 września 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw (Dz.U. z 2023 r. poz. 1772); ustawy z dnia 15 września 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw (Dz.U. z 2022 r. poz. 1967); z dnia 27 października 2022 r. o środkach nadzwyczajnych mających na celu ograniczenie wysokości cen energii elektrycznej oraz wsparciu niektórych odbiorców w 2023 roku (Dz.U. z 2022 r. poz. 2243).
Uwzględniając powyższe, zdaniem Sądu, na tle stanu faktycznego niniejszej sprawy podzielić należy pogląd orzecznictwa, że wykładnia art. 18 pkt 1 ustawy powinna być dokonywana w zgodzie z przepisami Konstytucji oraz celami tej regulacji prawnej. W związku z tym dostrzec należy, że z uzasadnienia projektu ustawy (Sejm IX kadencji, druk nr [...], pkt 2.1) wynikało, że wprowadzone przepisy miały ograniczyć wzrost kosztów dla odbiorców paliw gazowych w gospodarstwach domowych o najniższych dochodach, zużywających paliwa gazowe do celów grzewczych, w tym celu zaproponowano mechanizm refundacji podatku od towarów i usług, poniesionego przez tych odbiorców za paliwa gazowe dostarczone w 2023 r. i 2024 r., potwierdzonego dokumentem dotyczącym dostarczenia tych paliw do odbiorców. Refundacja podatku VAT miała przysługiwać gospodarstwu domowemu, które jako główne źródło ogrzewania wykorzystuje kocioł na paliwa gazowe, wpisany lub zgłoszony do centralnej ewidencji emisyjności budynków, a którego przeciętne miesięczne dochody, w przypadku gospodarstwa jednoosobowego, nie przekraczają [...] zł, lub [...] zł na osobę w przypadku gospodarstwa wieloosobowego.
Zgodnie zaś z art. 2 Konstytucji, Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej. Jest to zasada demokratycznego państwa prawnego. Jej elementem składowym jest zasada proporcjonalności. Państwo prawne opiera się bowiem na założeniu racjonalności prawodawcy, a warunkiem koniecznym realizacji tego założenia jest przestrzeganie proporcjonalności w procesie przestrzegania prawa. Zasada proporcjonalności kładzie nacisk na adekwatność celu i środka użytego do jego osiągnięcia. Zastosowanie w stosunku do skarżącego wymogu w postaci dopełnienia obowiązku zgłoszenia głównego źródła ogrzewania do CEEB w terminie do [...] grudnia 2022 r. uznać należy, za nadmierną regulację sprzeczną z art. 2 Konstytucji RP i celem ustawy. W istocie bowiem nie daje ona możliwości spełnienia warunków przyznania świadczenia po jego wprowadzeniu, tj. po wejściu w życie ustawy.
Zwrócić też należy uwagę, że zgodnie z zasadą równości wyrażoną w art. 32 ust. 1 Konstytucji RP wszyscy mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne. O tym z kolei, że dane widniejące w CEEB nie mają bezwzględnie obowiązującego znaczenia dla przyznania szeregu dodatków osłonowych, świadczą orzeczenia sądów administracyjnych, dotyczące dodatku węglowego oraz zmian dokonanych przez ustawodawcę w ustawie z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym. Przy przyznaniu dodatku węglowego ważny jest stan rzeczywisty, a nie dane wynikające z CEEB. Ponadto dopuszczono do przyznania wymienionego dodatku również w sytuacji, gdy istniejące źródło ciepła nie zostało wpisane do CEEB, a nawet wówczas, gdy dana osoba nie złożyła wniosku o przyznanie dodatku węglowego, mimo iż spełniała przesłanki do jego przyznania (art. 2 ust. 15f i ust. 15g ustawy o dodatku węgłowym). Taką samą regulację ustawodawca przewidział dla osób uprawnionych do dodatku dla gospodarstw domowych na podstawie art. 24 ust. 25a i ust. 25b ustawy z dnia 15 września 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw oraz dla osób uprawionych do dodatku elektrycznego na podstawie art. 32a ustawy z dnia 7 października 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących ochronie odbiorców energii elektrycznej w 2023 roku w związku z sytuacją na rynku energii elektrycznej.
Z uregulowań art. 18 pkt 1, art. 20 ust. 2 i ust. 4 pkt 1 ustawy niewątpliwie wynika, że warunkiem koniecznym do przyznania przedmiotowej refundacji podatku VAT jest uzyskanie wpisu lub zgłoszenia źródła ciepła do CEEB. Organ, rozpoznający wniosek zobowiązany jest dokonać jego weryfikacji w zakresie zgłoszenia lub wpisania głównego źródła ogrzewania gospodarstwa domowego w CEEB. Mając na uwadze przedstawioną powyżej wykładnię, Sąd uznał jednak w niniejszej sprawie, że warunkiem koniecznym do przyznania przedmiotowej refundacji jest sam fakt ujawnienia głównego źródła ogrzewania w CEEB, niezależnie od daty jego zgłoszenia w CEEB, który to warunek w niniejszej sprawie został przez Skarżącą spełniony. Wprawdzie stosowna deklaracja została złożona [...] lutego 2024 r., a więc z naruszeniem art. 27g ust. 1 ustawy termomodernizacyjnej, jednakże kwestia odpowiedzialności właściciela lokalu za naruszenie wymienionego przepisu nie jest przedmiotem niniejszej sprawy i może stanowić przedmiot odrębnego postępowania. W ocenie Sądu najistotniejsze w kwestii przyznania przedmiotowego świadczenia jest osiągnięcie celu regulacji ustawowej, którym jest pomoc osobom o niskich dochodach, równoważąca podwyżki cen nośników grzewczych. Zastosowanie wyłącznie wykładni językowej w niniejszej sprawie naruszyłoby natomiast art. 32 Konstytucji RP, gdyż jak wyżej wskazano, przy innych tego typu dodatkach pomocowych, ustawodawca wprowadził łagodniejsze rygory związane z ich przyznaniem.
Zaznaczyć przyjdzie, że przyjęta przez Sąd w niniejszej sprawie wykładnia jest ugruntowana w poglądach orzecznictwa wyrażanych w podobnych stanach faktycznych (wyroki WSA: w Krakowie z dnia 29 stycznia 2024 r., sygn. akt III SA/Kr 1085/23; we Wrocławiu z dnia 7 maja 2024 r., sygn. akt IV SA/Wr 516/23; w Gorzowie Wlkp. z dnia 5 czerwca 2024 r., sygn. akt II SA/Go 51/24; w Rzeszowie z dnia 27 sierpnia 2024 r., sygn. akt II SA/Rz 660/24, oraz powołane w tych wyrokach orzecznictwo). Jej uwzględnienie prowadzi natomiast do stwierdzenia, że kontrolowane decyzje zostały wydane z naruszeniem art. 18 pkt 1 w zw. z art. 20 ust. 2 i ust. 4 pkt 1 ustawy, przez dokonanie błędnej wykładni, w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935), Sąd uchylił zaskarżoną decyzję.
Wskazania co do dalszego postępowania wynikają z przedstawionych wyżej rozważań i sprowadzają się do ponownej oceny wniosku strony czy w sprawie zostały spełnione przesłanki przyznania przedmiotowego świadczenia, przy czym rozpoznając ponownie wniosek należy go rozpoznać na podstawie przepisów ustawy, przy pominięciu zawartego w art. 18 pkt 1 ustawy terminu zgłoszenia źródła ciepła do CEEB.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło