II SA/Bd 137/16
PostanowienieWSA w Bydgoszczy2016-10-14
Skład orzekający: Michał Kujawa
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd może odmówić przyznania pełnomocnika z urzędu na podstawie ponownego wniosku o prawo pomocy, jeśli nie nastąpiła zmiana okoliczności materialno-finansowych strony?Ratio decidendi
Sąd może odmówić zmiany postanowienia o przyznaniu prawa pomocy, jeśli strona nie wykazała nowych lub istotnie zmienionych okoliczności materialno-finansowych uzasadniających przyznanie pełnomocnika z urzędu. Ponowny wniosek o prawo pomocy wymaga wykazania zmiany sytuacji, aby sąd dokonał ponownej oceny.Stan faktyczny
R. S. złożyła wniosek o przyznanie pełnomocnika z urzędu w sprawie dotyczącej decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z grudnia 2015 r. o nakazie rozbiórki. Wcześniej została zwolniona od kosztów sądowych postanowieniem z kwietnia 2016 r. Wnioskodawczyni oświadczyła, że jej sytuacja materialno-finansowa nie uległa zmianie od czasu złożenia poprzedniego wniosku.Rozstrzygnięcie
Odmówił zmiany postanowienia Referendarza WSA w Bydgoszczy z kwietnia 2016 r. w sprawie przyznania pełnomocnika z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Michał Kujawa po rozpoznaniu w dniu 14 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. S. o przyznanie pełnomocnika w sprawie ze skargi na decyzję K. – P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] grudnia 2015 r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki postanowił: odmówić zmiany postanowienia Referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia [...] kwietnia 2016 r., sygn. akt II SA/Bd 137/16.
W niniejszej sprawie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wpłynął wniosek R. S. o przyznanie pełnomocnika. W związku z tym orzekający zarządzeniem z dnia [...] września 2016 r. zwrócił się do strony skarżącej z zapytaniem, czy jej sytuacja materialno – finansowa od czasu przedłożenia formularza PPF z dnia [...] lutego 2016 r. uzupełnionego [...] kwietnia 2016 r. uległa zmianie, pod rygorem uznania, iż takowej zmianie nie uległa.
Wnioskodawczyni w piśmie z dnia [...] października 2016 r. oświadczyła, że jej sytuacja nie uległa zmianie od czasu przedłożenia formularza PPF.
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zważył, co następuje:
Przepis art. 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, zwanej dalej p.p.s.a.) przewiduje możliwość przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w sytuacji, kiedy osoba prawna wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 1 p.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym (art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a.) następuje w sytuacji, jeżeli osoba prawna wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
W myśl art. 165 p.p.s.a. postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Cytowany przepis przewiduje możliwość weryfikacji określonych rozstrzygnięć pod warunkiem, że zmianie uległ stan faktyczny sprawy w sposób na tyle istotny, że zachodzą przesłanki do zmiany wydanego uprzednio orzeczenia. Do kategorii postanowień niekończących postępowania w sprawie, objętych zakresem przytoczonej regulacji, należą między innymi postanowienia wydane w przedmiocie prawa pomocy. Podkreślenia wymaga, że złożenie przez stronę kolejnego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych lub ewentualnie o przyznanie profesjonalnego pełnomocnika z urzędu nie obliguje sądu do dokonywania ponownej oceny sytuacji materialnej wnioskującego w kontekście przesłanek z art. 246 p.p.s.a. Rolą orzekającego jest bowiem w takim przypadku zbadanie, czy strona powołała nowe (zmienione) okoliczności, które mogłyby wpłynąć na zmianę dotychczasowego stanowiska sądu (por. postanowienie NSA z dnia 29 marca 2012 r., sygn. akt II FZ 282/12 dostępne w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych na stronie www.nsa.gov.pl). W tego typu sytuacjach nie jest więc możliwe dokonywanie odmiennych ocen kondycji finansowej strony na podstawie tożsamych elementów stanu faktycznego, tj. w oparciu o analogiczną do zawartej we wcześniejszym wniosku argumentację. W związku z tym, jeżeli podmiot ubiegający się o przyznanie prawa pomocy nie wskaże jakichkolwiek nowych okoliczności, bądź też podane przez niego fakty nie będą na tyle znaczące, aby mogły doprowadzić do odmiennych od dotychczasowych ocen, skorzystanie z art. 165 p.p.s.a. nie będzie możliwe.
W niniejszej sprawie bezspornym jest, że postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2016 r. referendarz sądowy zwolnił skarżącą od kosztów sądowych. Na powyższe postanowienie skarżąca nie złożyła sprzeciwu. Natomiast w piśmie z dnia [...] września 2016 r. wniosła o ustanowienie pełnomocnika. Referendarz uznał, że jest to ponowny wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy, jednak przedstawiona we wniosku argumentacja nie wskazuje na zmianę okoliczności faktycznych, ani prawnych, w stosunku do tych, które stanowiły podstawę rozpoznania wniosku w drodze postanowienia z dnia [...] kwietnia 2016 r.
W ocenie rozpatrującego niniejszą sprawę należy stwierdzić, że w złożonym ponownie wniosku o przyznanie prawa pomocy, skarżąca nie wskazała żadnych nowych okoliczności, które uzasadniałyby zmianę kwestionowanego postanowienia.
Mając na uwadze powyższe ustalenia na mocy art. 165 p.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło