II SA/Bd 1371/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Grzęda Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak (spr.) Asesor WSA Mirella Łent Protokolant Magdalena Gadecka po rozpoznaniu w dniu 14 stycznia 2004 r. na rozprawie przy udziale ---- sprawy ze skargi S. P., A. D. na uchwałę Rady Miasta B. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie sprzedaży części nieruchomości gruntowych oddala skargę Pismem z dnia 6 grudnia 2002 r. S. P. i A. D. wezwały Radę Miasta B. do usunięcia naruszeń prawa wywołanych uchwałą Rady Miasta B. z dnia [...] Nr [...], w sprawie sprzedaży części nieruchomości gruntowych stanowiących własność Miasta B. wskazując, iż dotyczy ona bezprawnego sprzedania drogi wjazdowej do ich działki położonej w B. przy ul. [...], a przez to obniżenia wartości ich nieruchomości. Przewodnicząca Rady Miasta B. w piśmie z dnia [...], znak [...] przedstawiła wyjaśnienia dotyczące wszystkich kwestii podniesionych w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa, w szczególności kwestii charakteru sprzedanej, w wyniku uchwały nr [...] z dnia [...], działki nr [...] jako części gruntu należącego do Miasta B. W konkluzji Przewodnicząca Rady Miasta stwierdziła, iż wobec braku naruszenia interesu prawnego wzywających nie ma konieczności ponownego rozpatrywania sprawy sprzedaży działki nr [...] przez Radę Miasta. S. P. i A. D. wniosły do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę na uchwałę Rady Miasta B. z dnia [...] Nr [...], w sprawie sprzedaży części nieruchomości gruntowych stanowiących własność Miasta B., wnosząc o jej uchylenie. Skarżące podniosły, iż zaskarżona uchwała dotyczyła bezprawnej sprzedaży drogi dojazdowej do działki będącej ich współwłasnością (użytkowanej przez 38 lat), niezgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego. Sprzedaż została dokonana w celu polepszenia warunków zagospodarowania nieruchomości sąsiedniej, przy jednoczesnym pogorszeniu warunków zagospodarowania działki skarżących oraz bez ich powiadomienia. Zdaniem skarżących obecnie istniejący dojazd do ich nieruchomości od ul. [...] jest zbyt wąski i stwarza duże trudności przy wjeździe samochodu transportowego, wywozie śmieci i szamba. Ponadto szerokość tej ulicy nie pozwala na doprowadzenie wody, gazu, kanalizacji, kabli energetycznych itp. Odpowiadając na skargę, pismem z dnia [...], Przewodnicząca Rady Miasta B. wniosła o jej oddalenie z uwagi na brak interesu prawnego skarżących. W uzasadnieniu stwierdzono, iż Rada Miasta B. podejmując uchwałę o sprzedaży działki nr [...] om powierzchni 0,0114 ha w trybie bezprzetargowym działała w oparciu o przepis art. 37 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543 ze zm.) w przekonaniu, iż sprzedaż ta w oczywisty sposób poprawi warunki zagospodarowania nieruchomości położonej przy [...]. Ponadto stwierdzono, że uchwała nr [...] była przygotowana w oparciu o opinię Wydziału Rozwoju Przestrzennego, Architektury i Budownictwa oraz Zarządu Dróg Miejskich i Komunikacji Publicznej, zgodnie z miejscowym planem szczegółowym zagospodarowania przestrzennego osiedla C. zatwierdzonym uchwałą Nr [...] w B., w myśl którego działka nr [...] wchodzi w skład zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej. Zapis planu nie określa działki nr [...] jako drogi dojazdowej do nieruchomości położonej przy ul. [...], a działka nr [...] ma bezpośredni dostęp do drogi publicznej, co potwierdza aktualna opinia Zarządu Dróg Miejskich i Komunikacji Publicznej. Reasumując Przewodnicząca Rady Miasta B. stwierdziła, iż objęta zaskarżoną uchwałą działka nie stanowiła drogi dojazdowej do nieruchomości skarżących, gdyż działka nr [...] ma dostęp do drogi publicznej od ul. [...], zatem podjęcie uchwały nr [...] z dnia [...] nie naruszało interesu prawnego skarżących. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Skargę jako niezasadną należało oddalić. Na wstępie należy wyjaśnić, że niniejsza skarga wniesiona została do Naczelnego Sądu Administracyjnego w trybie przepisów ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74, poz.368 ze zm.). Ustawa ta utraciła moc z dniem 31 grudnia 2003r. na podstawie art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Przepisy wprowadzające ustawę-Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U Nr 153, poz.1271 ze zm.), a zgodnie z treścią art. 97§1tej ustawy sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr153, poz.1270). Podstawą wniesienia skargi jest przepis art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (jedn. tekst Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.). Stanowi on, że każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą podjętą przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może – po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia – zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Uchwałę organu gminy można skutecznie zaskarżyć dopiero wówczas, gdy się wykaże naruszenie interesu prawnego. Jeżeli zatem skarżący nie jest w stanie wskazać naruszenia norm prawa obowiązującego, a sąd - działając z urzędu - takich naruszeń się nie dopatrzy, to skarżący, działając na podstawie art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, nie może skutecznie kwestionować uchwały organu gminy. Bezspornym w sprawie pozostaje, że skarżące wyczerpały tryb przewidziany art. 52§1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U Nr 153, poz.1270), gdyż pismem z dnia 6 grudnia 2002r. wezwały właściwy organ gminy do usunięcia naruszenia prawa, które nastąpiło w związku z podjęciem zaskarżonej uchwały. Wezwanie to pozostało bezskuteczne, gdyż jak wynika z odpowiedzi Przewodniczącej Rady Miasta B., z dnia 27 stycznia 2003 r. (w aktach sprawy brak potwierdzenia daty doręczenia tego pisma skarżącym) nie stało się ono przedmiotem rozstrzygnięcia właściwego w sprawie organu (Rady Miasta), który jako organ kolegialny mógłby wyrazić swoje stanowisko w sprawie jedynie w formie uchwały. Zadaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego było zatem zbadanie, czy interes prawny lub uprawnienie skarżących zostały rzeczywiście naruszone. W ocenie Sądu, w świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego takiego naruszenia nie można się dopatrzyć. Interes prawny lub uprawnienie jest to interes związany z prawem, a więc z przepisami prawa, z których dla określonego podmiotu wynikają jakieś prawa lub obowiązki. Naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia określonego podmiotu będzie miało miejsce przede wszystkim wtedy, gdy nastąpi zmiana sfery prawnej tego podmiotu. Np. zostaną na ten podmiot nałożone nowe obowiązki, zostanie zmieniona treść dotychczasowych obowiązków, podmiot ten zostanie pozbawiony przysługujących mu uprawnień lub przysługujące mu uprawnienia zostaną zmienione. Tak rozumiane naruszenie interesu prawnego lub uprawnień winno mieć charakter rzeczywisty, a nie domniemany. Od interesu prawnego lub uprawnienia należy odróżnić interes faktyczny, do którego należą okoliczności wpływające na sytuację określonego podmiotu, lecz nie mające związku z jego sytuacją prawną. Zdaniem Sądu tak właśnie należy ocenić sytuację skarżących. Nie sposób dopatrzyć się bowiem po stronie skarżących uprawnienia lub interesu o charakterze prawnym, który byłby naruszony kwestionowaną uchwałą. Odnosząc powyższe rozważania do sytuacji, która występuje w niniejszej sprawie wskazać należy, że skarżące nie powołały się na jakikolwiek tytuł prawny do nieruchomości objętej zaskarżoną uchwałą, ani też nie wykazały, że uchwała ta ma wpływ na zakres ich praw i obowiązków. Sprzedaż działki nr [...] nie powoduje w tym przypadku żadnego ograniczenia prawnych możliwości korzystania z nieruchomości stanowiącej własność skarżących, które będą nadal mogły korzystać z całej nieruchomości w dotychczasowym zakresie. Jakkolwiek są one zainteresowane dalszym korzystaniem z możliwości swobodnego dojazdu do swojej nieruchomości poprzez działkę nr [...], to należy uznać, że tego rodzaju interes ma jednak charakter faktyczny, a nie prawny. Jest w sprawie oczywistym, że podjęcie zaskarżonej uchwały poza zmianami w zakresie uprawnień wynikających z wykonywania prawa własności nieruchomości pociąga za sobą także dla skarżących zmiany w sferze faktów. Zmiany takie są skutkiem późniejszych zdarzeń, mianowicie zrealizowania przez nabywcę nieruchomości prawa do swobodnego korzystania ze swojej własności z wyłączeniem innych osób. Powoduje to konieczność powstrzymania się przez skarżące od działań naruszających to prawo. Jednakże zmiana tego rodzaju to zmiana z zakresu faktów, a nie prawa. Odmiennej oceny naruszenia interesu prawnego skarżących nie może implikować również podnoszona przez nie okoliczność, że na skutek wieloletniego korzystania z działki nr [...] nabyły one w drodze zasiedzenia służebność gruntową. Zarzuty skargi w tym zakresie zmierzają do uczynienia przedmiotem rozstrzygnięcia w postępowaniu administracyjnym cywilno-prawnej kwestii nabycia przez zasiedzenie służebności gruntowej (drogi koniecznej). Są to zagadnienia należące do prawa cywilnego, a zatem tylko w trybie i na zasadach określonych w tej gałęzi prawa skarżące mogą domagać się wydania przez sąd powszechny orzeczenia stwierdzającego nabycie tego prawa w drodze zasiedzenia. Niezależnie od powyższego należy stwierdzić, iż niezasadne są zarzuty skarżących dotyczące "bezprawnej" sprzedaży "drogi dojazdowej" do ich nieruchomości. Sąd zważył, iż zgodnie z przepisami ustawy o samorządzie gminnym każda gmina jako osoba prawna samodzielnie i swobodnie gospodaruje swoim majątkiem, zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami. Uchwałą nr [...] z dnia [...] Rada Miasta B. wyraziła zgodę na sprzedaż w trybie bezprzetargowym przyległych gruntów (wchodzących w skład gminnego zasobu nieruchomości) niezbędnych do poprawienia warunków zagospodarowania już posiadanych przez wnioskodawców nieruchomości, położonych w B. m.in. przy ul. [...], działka nr [...] o pow. 114 m2. Zgodnie z przepisem art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2000r.,Nr46,poz.453 ze .zm.) zasada jest sprzedaż nieruchomości gminnych w drodze przetargu. Jednakże ustawodawca z uwagi na szczególny charakter niektórych nieruchomości wprowadził wyjątek od powyższej reguły, umożliwiając ich sprzedaż w trybie bezprzetargowym (art. 37 ust. 2 i 3 ww. ustawy). W myśl przepisu art. 37 ust. 2 pkt 3 ww. ustawy nieruchomość jest zbywana w drodze bezprzetargowej, jeżeli przedmiotem zbycia są części nieruchomości, niezbędne do poprawienia warunków zagospodarowania nieruchomości przyległej, stanowiącej własność lub oddanej w użytkowanie wieczyste osobie, która zamierza te części nabyć, jeżeli nie mogą być zbyte jako odrębne nieruchomości. W dniu 6 sierpnia 1999 r. H. i K. S. zwrócili się do Urzędu Miasta w B. z wnioskiem o sprzedaż działki nr [...], w celu poprawy warunków zagospodarowania będącej ich własnością przyległej działki nr [...] położonej w B. przy ul. [...]. Po przeprowadzeniu postępowania w sprawie wniosku organy Miasta B. stwierdziły, iż przedmiotowa działka nie może być zbyta jako odrębna nieruchomość oraz, że z uwagi na swoje położenie może służyć poprawie warunków zagospodarowania nieruchomości przyległej – działki nr [...]. Wobec powyższego Rada Miasta B., jako organ właściwy do podjęcia decyzji w sprawie wyrażenia zgody na zbycie nieruchomości gminnej (art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. a ustawy o samorządzie gminnym), zaskarżoną uchwałą wyraziła zgodę na zbycie przedmiotowej uchwały wnioskodawcom w trybie bezprzetargowym. W wykonaniu tej uchwały w dniu [...]. Miasto B. sprzedało z nieruchomości objętej księgą wieczystą Kw nr [...] część oznaczoną w ewidencji gruntów jako działka nr [...] na rzecz H. i K. S., dla poprawienia warunków zagospodarowania już posiadanej przez nich nieruchomości stanowiącej działkę nr [...]. Z akt administracyjnych wynika, że działka nr [...] położona w B. przy ul. [...] na podstawie miejscowego planu szczegółowego zagospodarowania przestrzennego terenu C. przyjętego uchwałą Miejskiej Rady Narodowej w B. z dnia 14 lutego 1990 r. nr X/69/90 (Dz.Urz.Woj.B. Nr 19, poz. 215), wchodzi w skład mieszkaniowej budowy jednorodzinnej, przy czym zapis planu nie określa jej jako drogi dojazdowej do nieruchomości położonej przy ul. [...] (działka nr [...]). Jednocześnie w oparciu o opinię Zarządu Dróg Miejskich i Komunikacji Publicznej w B. z dnia [...] znak [...] oraz z [...], znak [...] ustalono, iż działka nr [...] położona przy ul. [...] położona jest w całości poza liniami rozgraniczającymi przyległych rozwiązań komunikacyjnych i nie wchodzi w skład ciągów pieszych (k. nr 12 i 52 akt administracyjnych). W rozpatrywanej sprawie zostały spełnione wszystkie wskazane przez ustawodawcę przesłanki warunkujące sprzedaż przez Miasto B. działki nr [...] w trybie bezprzetargowym. W ocenie Sądu brak jest zatem podstaw do stwierdzenia, by uchwała Rady Miasta B. z dnia [...] Nr [...], w sprawie sprzedaży części nieruchomości gruntowych stanowiących własność Miasta B. naruszała interes prawny skarżących i była sprzeczna z prawem. Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd, na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 z późn.zm.), orzekł jak w sentencji.