II SA/Bd 1372/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Włodarska Sędziowie: Sędzia WSA Anna Klotz Sędzia WSA Renata Owczarzak (spr.) Protokolant Katarzyna Kloska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 marca 2012 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w Tucholi na uchwałę Rady Gminy Gostycyn z dnia 22 marca 2006 r. nr XLII/223/06 w przedmiocie ustalenia liczby punktów sprzedaży napojów alkoholowych o zawartości powyżej 4,5% przeznaczonych do spożycia w miejscu i poza miejscem sprzedaży 1. stwierdza nieważność § 3 zaskarżonej uchwały, 2. stwierdza, że zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu w zakresie określonym w punkcie 1. II SA/Bd 1372/11 UZASADNIENIE Rada Gminy [...] w dniu 22 marca 2006 r., powołując się na art. 12 ust. 1 i 2 i art.14 ust 6 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz.U. Nr 35 poz. 230 ze zm. - dalej zwana ustawą) podjęła uchwałę Nr XLII/223/06 w sprawie ustalenia liczby punktów sprzedaży napojów alkoholowych o zawartości powyżej 4,5 % przeznaczonych do spożycia w miejscu i poza miejscem sprzedaży oraz zasad usytuowania miejsc i warunków sprzedaży tych napojów. Skargę na powyższą uchwałę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy wniósł Prokurator Prokuratury Rejonowej w [...], zarzucając jej istotne naruszenie prawa, tj. § 135 rozporządzenia Rady Ministrów z 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" (Dz. U. Nr 100, poz. 908) w zw. z art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, poprzez przekroczenie przez Radę w przepisach § 3 zaskarżonej uchwały upoważnienia ustawowego, którego zakres określa powołany wyżej przepis ustawy. Prokurator wniósł o stwierdzenie nieważności uchwały w części obejmującej § 3. W uzasadnieniu skargi przytoczono treść § 3 uchwały, wskazując, iż Rada Gminy zgodnie z treścią art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 26 października 1982 r. ustala liczbę punktów sprzedaży napojów alkoholowych o zawartości powyżej 4,5 % alkoholu przeznaczonych do spożycia w miejscu i poza miejscem sprzedaży oraz zasad usytuowania miejsc sprzedaży tych napojów. Jednak uregulowanie z § 3 naruszyło normę § 135 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" w zw. z art. 12 ust 2 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Z § 135 rozporządzenia wynika, że w uchwale i zarządzeniu zamieszcza się przepisy prawne regulujące wyłącznie sprawy z zakresu przekazanego w przepisie, o którym mowa w § 134 pkt 1. Natomiast stosownie do § 134 - podstawą wydania uchwały jest przepis prawny, który upoważnia dany organ do uregulowania określonego zakresu spraw oraz wyznacza zadania lub kompetencje danego organu. Art. 12 ust. 1 i 2 ustawy w sposób jednoznaczny określa materię, która może być uregulowana przez radę gminy w drodze uchwały. Ustawa w art. 18 ust. 7 wymienia warunki, jakie przedsiębiorca musi spełnić, aby mógł prowadzić sprzedaż napojów alkoholowych do spożycia w miejscu lub poza miejscem sprzedaży. Zatem ustawodawca wyczerpująco uregulował zasady sprzedaży napojów alkoholowych oraz warunki niezbędne do prowadzenia takiej działalności, więc organ nie był legitymowany do wprowadzania innych aniżeli ustawowo określonych warunków sprzedaży napojów alkoholowych. Rada gminy nie ma uprawnienia, do konkretyzowania jak ma wyglądać miejsce sprzedaży. Żaden przepis nie upoważnia rady do określenia warunków sprzedaży i podawania napojów alkoholowych. Natomiast Rada Gminy [...] uzależniła sprzedaż napojów alkoholowych od spełnienia warunków sanitarnych i estetycznych przez przedsiębiorcę prowadzącego tzw. "ogródek piwny"', zobowiązała przedsiębiorców do przestrzegania ładu i porządku w miejscu sprzedaży i najbliższej okolicy, przestrzegania zasad obrotu napojami aIkoholowymi określonych w ustawie oraz umieszczenia w punktach sprzedaży stosownej informacji o zakazie sprzedaży, podawania i spożywania napojów alkoholowych osobom do lat 18-tu i osobom, których zachowanie wskazuje, że znajdują się w stanie nietrzeźwości. W odpowiedzi na skargę Rada Gminy [...] wniosła o je oddalenie. Wojewódzki sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zasadnicze znaczenie w rozpoznawanej sprawie ma rozstrzygnięcie, czy uregulowanie zawarte w § 3 uchwały Rady Gminy [...] z dnia 22 marca 2006 r. Nr XLIII/223/06 stanowi istotne naruszenie prawa, uzasadniające stwierdzenie nieważności aktu prawa miejscowego na zasadzie przewidzianej w art. 147 § 1 Ppsa. W § 3 pkt 1-5 uchwały określono warunki sprzedaży napojów alkoholowych. Są one następujące: 1. Uzyskanie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia w miejscu i poza miejscem sprzedaży wymaga uprzedniej decyzji Powiatowego Inspektora Sanitarnego, 2. W punktach sprzedaży (w widocznym miejscu) obowiązuje informacja o zakazie sprzedaży, podawania i spożywania napojów alkoholowych osobom do lat 18-tu i osobom, których zachowanie wskazuje, że znajdują się w stanie nietrzeźwości, 3. Przedsiębiorca prowadzący "ogródek piwny" zobowiązany jest przygotować i wydzielić na ten cel miejsce o estetycznym wyglądzie i udostępnić klientom sanitariaty, 4. Przedsiębiorca zobowiązany jest do przestrzegania ładu i porządku w miejscu sprzedaży i najbliższej okolicy, 5. Przestrzeganie przez przedsiębiorcę zasad obrotu napojami alkoholowymi określonych w ustawie o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Z art. 12 ust. 1 i 2 ustawy wynika w sposób wyraźny, że upoważnienie dla rady gminy obejmuje ustalenie, w drodze uchwały, liczby punktów jak i zasad usytuowania miejsc sprzedaży napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia zarówno poza miejscem sprzedaży jak i w miejscu sprzedaży. Uchwalając zasady usytuowania miejsc sprzedaży i podawania napojów alkoholowych gmina nie ma zatem swobody ani w wyborze zakresu regulacji, ani tworzenia norm prawnych ustalających przedmiotowe zasady jak i wprowadzania dodatkowych warunków sprzedaży napojów alkoholowych. Swobodę tą ogranicza konieczność realizacji celów i zadań publicznych. Tworzenie takich zasad, które stoją w sprzeczności z zadaniami gminy postawionymi przez ustawodawcę oznacza naruszenie prawa." (zob. wyrok WSA z 16.11.2009 r., sygn. akt III SA/Lu 337/09; LEX nr 584140). Jeśli cel jest wytyczony przez ustawę wprost, a podmiot realizujący tę właśnie ustawę rozszerza dopuszczony zakres regulacji, to można uznać, że działa on niezgodnie z prawem, a nawet bez podstawy prawnej. Takie działania podlegają weryfikacji sądowej. Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela stanowisko Prokuratora, iż upoważnienie ustawowe, zamieszczone w art. 12 ust. 2 ustawy, nie przewiduje dla rady gminy możliwości ustalenia warunków sprzedaży i podawania napojów alkoholowych takich jak: warunki sanitarne, estetyczne, obowiązki regulowane innymi przepisami czy inne. Skoro podstawą wydania uchwały jest przepis prawny, który upoważnia dany organ do uregulowania określonego zakresu spraw, wykroczenie poza sprawy przekazane do regulacji stanowi istotne naruszenie prawa materialnego. W rozpoznawanej sprawie jest to art. 12 ust.2 ustawy i §135 i § 134 cyt. rozporządzenia Wobec powyższego Sąd uznał za konieczne stwierdzenie nieważności § 3 uchwały na podstawie art. 147 Ppsa. W oparciu o art. 152 orzeczono jak w punkcie 2 sentencji. A. Klotz M. Włodarska R. Owczarzak