II SA/Bd 1392/11
WyrokWSA w Bydgoszczy2012-02-29
Skład orzekający: Jerzy Bortkiewicz, Grażyna Malinowska-Wasik, Grzegorz Saniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy ustalająca stałą, miesięczną opłatę za świadczenia przedszkolne wykraczające poza 5-godzinny bezpłatny czas pobytu dziecka, niezależnie od faktycznego czasu korzystania z tych świadczeń i ich rodzaju, jest zgodna z prawem?Ratio decidendi
Uchwała rady gminy ustalająca stałą, miesięczną opłatę za świadczenia przedszkolne wykraczające poza 5-godzinny bezpłatny czas pobytu dziecka jest niezgodna z prawem, jeśli nie uwzględnia zasady ekwiwalentności i nie określa opłaty za konkretne świadczenia w zależności od czasu ich faktycznego wykorzystania. Opłata powinna być ustalana indywidualnie dla każdego świadczenia i czasu jego trwania, a jej wysokość musi być uzasadniona ekonomicznie i powiązana z kosztami ponoszonymi przez gminę.Stan faktyczny
Rada Miasta podjęła uchwałę ustalającą miesięczną opłatę w wysokości 105 zł za świadczenia przedszkolne wykraczające poza podstawę programową wychowania przedszkolnego, która była realizowana bezpłatnie przez 5 godzin dziennie. Skarżący zarzucił, że uchwała narusza jego interes prawny, ponieważ nakłada stałą opłatę niezależnie od rodzaju i czasu korzystania z usług, co jest niezgodne z zasadą ekwiwalentności i uzasadnionego ponoszenia kosztów. Sąd rozpoznał skargę na podstawie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym.Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały oraz orzekł, że nie podlega ona wykonaniu, zasądzając jednocześnie od Rady Miasta na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz Sędziowie: Sędzia WSA Grażyna Malinowska-Wasik (spr.) Sędzia WSA Grzegorz Saniewski Protokolant Katarzyna Korycka po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 29 lutego 2012 r. sprawy ze skargi A.M. na uchwałę Rady Miasta w [...] z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie opłaty za świadczenie przedszkolne 1. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały, 2. stwierdza, że zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Rady Miasta w [...] na rzecz skarżącego 300 (trzysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Powołując się na art. 14 ust. 5 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r., Nr 256, poz. 2572 ze zm.) Rada Miejska w Wąbrzeźnie podjęła w dniu 30 marca 2011 r. uchwałę nr VII/30/11 w sprawie opłat za świadczenia przedszkolne w Przedszkolu Miejskim "Bajka" w Wąbrzeźnie (opublik. w Dz. Urzęd. Woj. Kujawsko- Pomorskiego z dnia 31 maja 2011, Nr 124, poz. 1058).
W § 1 uchwały zamieszczono zapis, że usługi świadczone przez Przedszkole Miejskie "Bajka" w Wąbrzeźnie prowadzone przez Gminę Miejską Wąbrzeźno w zakresie podstawy programowej wychowania przedszkolnego, o której mowa w rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej z dnia 23 grudnia 2008 r. w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz kształcenia ogólnego w poszczególnych typach szkół (Dz. U. z 2009 r., Nr 4, poz. 17) są realizowane bezpłatnie w wymiarze 5 godzin dziennie w godzinach od 8:00 do 13:00.
W § 2 ust. 1 uchwały ustalono od dnia 1 września 2011 r. odpłatność w wysokości 105 zł miesięcznie za świadczenia wykraczające poza podstawę programową wychowania przedszkolnego, zaś w ust. 2 wskazano, iż świadczenia, o których mowa w ust. 1 obejmują usługę opiekuńczo -bytową, na którą składa się:
1) nadzór nauczyciela nad dzieckiem podczas samodzielnie, indywidualnie wybieranymi przez dziecko zabawami, bez uczestnictwa nauczycieli w tych zabawach,
2) przygotowanie miejsca do wypoczynku i snu dziecka (rozkładanie leżaków i pościeli oraz pomoc przy rozbieraniu i ubieraniu się dziecka, świadczone przez pracowników obsługi),
3) nadzór nauczyciela nad wypoczywającym dzieckiem (w tym czasie pomoc przy czynnościach fizjologicznych dziecka świadczona przez pracowników obsługi),
4) nadzór nauczyciela nad dzieckiem w trakcie jego samodzielnych, indywidualnych zabaw na powietrzu, na terenie przedszkolnego placu zabaw, bez uczestnictwa nauczyciela w tych zabawach.
W § 5 uchwały określono, iż podlega ona ogłoszeniu w Dzienniku Urzędowym Woj. Kujawsko - Pomorskiego i wchodzi w życie z dniem 1 września 2011 r.
Powyższą uchwałę zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy A. M. w zakresie jej § 2 wnosząc o stwierdzenie jego nieważności. Skarżący zarzucił, iż unormowanie to obliguje do ponoszenia opłaty o charakterze stałym za uczęszczające do przedszkola dziecko, bez uwzględnienia rodzaju świadczeń, ich jakości i czasu trwania, a nadto bez określenia precyzyjnie cennika tych świadczeń w oparciu o zasadę ekwiwalentności, co skutkuje uiszczaniem przez niego nieuzasadnionych opłat za usługi przedszkola, naruszając tym samym jego interes prawny i ekonomiczny.
W uzasadnieniu skargi A. M. podniósł, że wynikająca z art. 14 ust. 5 ustawy o systemie oświaty kompetencja rady gminy ogranicza się wyłącznie do ustalenia opłat za świadczenia przekraczające czas realizacji podstawy programowej, gdyż wszystkie zajęcia mieszczące się w tej podstawie są nieodpłatne. Nie jest więc możliwe ustalenie opłat, jeśli przedszkole realizuje jedynie podstawy programowe. Ze względu zaś na to, iż w świetle art. 14 ust. 5 ustawy opłata ma być naliczana za usługi realizowane po przekroczeniu wymiaru czasu, o którym mowa w art. 6 ust. 1 pkt 2 ustawy (tj. 5 godzin dziennie), należy według skarżącego przyjąć, że chodzi tu o konkretne usługi przedszkola wykraczające poza podstawę programową wychowania przedszkolnego.
W takiej zaś sytuacji uchwała winna wskazywać, za jakiego rodzaju usługę opłata jest żądana, co wchodzi w jej zakres i uzależniać wysokość odpłatności od czasu rzeczywistego korzystania z tej usługi, a sposób ustalania odpłatności winien być oparty na kalkulacji ekonomicznej i uzasadniony, gdy tymczasem wysokość opłaty wyprowadzonej uchwałą jest jednakowa dla wszystkich.
Skarżący zarzucił również, że sprzeczne z prawem jest ujęcie w § 2 ust. 2 uchwały jako wykraczających poza podstawę programową wychowania przedszkolnego, a więc odpłatnych usług związanych z zabawą swobodną dzieci przy niewielkim udziale nauczyciela (pkt 1), spędzaniem przez nie czasu na powietrzu- na placu zabaw (pkt 4), a także z czynnościami opiekuńczymi, samoobsługowymi, organizacyjnymi (pkt 2 i 3), skoro z załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 23 grudnia 2008 r. w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego... (Dz. U. z 2009 r., Nr 4, poz. 17) wynika zalecenie zagospodarowania w wymieniony sposób co najmniej 4/5 czasu przebywania dziecka w przedszkolu w rozliczeniu tygodniowym. Dla poparcia podnoszonych zarzutów A. M. powołał się w skardze na orzecznictwo sądów administracyjnych.
W odpowiedzi na skargę Rada Miejska w W. wniosła o jej oddalenie.
Według Rady zaskarżona uchwała określa wysokość opłat za świadczenia udzielane przez przedszkole w czasie przekraczającym obowiązkowy wymiar zajęć zgodnie z art. 14 ust. 5 ustawy o systemie oświaty, przy czym odpłatność została ograniczona do usług opiekuńczo - bytowych i ma charakter cząstkowy. Jakkolwiek bowiem za podstawę ustalenia odpłatności za uczęszczanie dziecka do przedszkola przyjęto miesięczny koszt zatrudnienia nauczycieli mianowanych na pełnym etacie oraz pracowników pomocy w przeliczeniu na 1 dziecko w miesiącu wrześniu 2011 r. w czasie przekraczającym 5 godzin, co dało sumę 45563,98 zł, to za ten czas naliczono opłaty od rodziców na łączną kwotę tylko 20.737,26 zł, co stanowi część jedynie ponoszonych przez Gminę Miejską W. na funkcjonowanie przedszkola i wynagradzania nauczycieli wydatków.
W odpowiedzi na skargę wyjaśniono nadto, że przy ustaleniu odpłatności za świadczenia zachodziła konieczność uwzględnienia uwarunkowań ustawowych dotyczących wynagrodzeń nauczycieli (dużego ich różnicowania), wobec czego nie było możliwe określenie odrębnej opłaty za każdą godzinę usługi opiekuńczo - bytowej z zachowaniem zasady ekwiwalentności świadczeń. Przyjęcie jednolitej odpłatności jest przy tym korzystniejsze dla rodziców w sytuacji odbierania przez nich dzieci w czasie późniejszym niż wynikający z deklaracji, gdyż nie płacą oni dodatkowo za czas pozostawania w przedszkolu dzieci ponad deklarowany.
Zdaniem Rady w sytuacji określenia zakresu świadczeń, jakie obejmuje opłata 105 zł, nie jest możliwe, jak i celowe sprecyzowanie oddzielnej opłaty za każde świadczenie z osobna, a poza tym nie jest możliwy wybór przez rodziców świadczeń, o jakich mowa w § 2 ust. 2 pkt 1 -4 uchwały. W przypadku pobytu w przedszkolu ponad 5 godzin dziecko korzysta bowiem z tychże świadczeń.
Reasumując, Rada stwierdziła, że wystarczającą przesłanką do uiszczania przez rodziców opłaty stałej jest pozostawanie dziecka w przedszkolu ponad pięciogodziny bezpłatny czas pobytu zgodnie z zadeklarowanym czasem przebywania. Opłata powinna wynosić tyle samo za jedną godzinę i za pięć godzin pobytu dziecka w przedszkolu ponad bezpłatne pięć godzin, skoro podstawą jej określenia jest kalkulacja kosztów wynagrodzeń nauczycieli i pracowników obsługi, a nadto będąc ustalona tylko za wymienione w uchwale usługi na symbolicznym poziomie jest ekwiwalentna do tychże usług.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kognicja sądów obejmuje między innymi orzekanie w powyższym aspekcie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego oraz inne akty organów jednostek samorządu terytorialnego (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 5 oraz pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270).
Kontrola legalności zakwestionowanego aktu czy też decyzji jest dokonywana przez sąd według stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie ich podejmowania.
W przedmiotowej sprawie skarga na uchwałę nr VII/30/11 Rady Miejskiej w Wąbrzeźnie z dnia 30 marca 2011 r. złożona została w trybie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591 ze zm.).
W myśl powołanego przepisu każdy czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętym przez organ gminy w sprawie z zakresem administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego.
Z akt sprawy wynika, że zostały spełnione wymogi formalne rozpoznania przez Sąd skargi na uchwałę nr VII/30/11, gdyż uchwała ta dotyczy sprawy z zakresu administracji publicznej stanowiąc akt prawa miejscowego, skarga wniesiona została z zachowaniem 30 - dniowego terminu od otrzymania przez skarżącego negatywnej odpowiedzi na wezwanie do usunięcia przez Radę Miejską w W. naruszenia prawa, stosownie do art. 53 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz pochodzi od legitymowanego do jej złożenia podmiotu - ojca dziecka uczęszczającego do Miejskiego Przedszkola [...]", który powołując się na konkretne przepisy prawa materialnego kwestionuje wprowadzenie uchwałą, stałej, jednolitej opłaty, skutkującej ponoszeniem przez niego odpłatności nieadekwatnej do korzystania przez dziecko z usług tej placówki, a tym samym wskazuje na naruszenie zaskarżoną uchwałą jego interesu prawnego.
Przystępując do kontroli legalności uchwały Rady Miejskiej w W. należy w pierwszym rzędzie zaznaczyć, że akty prawa miejscowego zaliczone zostały w art. 87 ust. 2 Konstytucji RP do źródeł prawa powszechnie obowiązującego na obszarze działania organów, które je ustanowiły, w związku z czym muszą spełniać wszelkie wymogi dotyczące tworzenia systemu takich źródeł. W myśl natomiast art. 94 Konstytucji RP organy samorządu terytorialnego ustanawiają akty prawa miejscowego na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie.
Powyższą kompetencję organów samorządu terytorialnego odzwierciedla art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591 ze zm.).
Upoważnienie do podjęcia zaskarżonej uchwały zawiera art. 14 ust. 5 pkt 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (tj. Dz. U. z 2004 r., Nr 256, poz. 2572 ze zm.).
Podkreślić trzeba, iż treść powyższego przepisu została z dniem 1 września 2010 r. mocą art. 1 pkt 3 lit. b. ustawy z dnia 5 sierpnia 2010 r. (Dz. U. Nr 148, poz. 991) zmieniona. Uprzednio do art. 14 ust. 5 uprawniał radę gminy do ustalania opłat za świadczenia w prowadzonych przez gminę przedszkolach z uwzględnieniem art. 6 pkt 1, zaś ten ostatni przepis z kolei stanowił, że przedszkolem publicznym jest przedszkole, które prowadzi bezpłatne nauczanie i wychowanie w zakresie co najmniej podstawy programowej wychowania przedszkolnego.
Po nowelizacji w myśl art. 14 ust. 5 ustawy o systemie oświaty, organ prowadzący ustala wysokość opłat za świadczenia udzielane przez przedszkole publiczne w czasie przekraczającym wymiar zajęć, o którym mowa w art. 6 ust. 1 pkt 2. Natomiast zgodnie z nową treścią art. 6 ust. 1 ustawy przedszkolem publicznym jest przedszkole, które:
1) realizuje programy wychowania przedszkolnego uwzględniające podstawę programową wychowania przedszkolnego,
2) zapewnia bezpłatne nauczanie, wychowanie i opiekę w czasie ustalonym przez organ prowadzący, nie krótszym niż 5 godzin dziennie,
3) przeprowadza rekrutację dzieci w oparciu o zasadę powszechnej dostępności,
4) zatrudnia nauczycieli posiadających kwalifikacje określone w odrębnych przepisach.
Jak wynika z uzasadnienia projektu ustawy nowelizującej celem powyższych zmian w ustawie o systemie oświaty było wprowadzenie jako zasady, wobec rozbieżnych interpretacji dotychczasowej regulacji, bezpłatnego realizowania programów wychowania przedszkolnego uwzględniających treść i cele podstawy programowej w ciągu 5 godzin oraz możliwości naliczania opłat za pozostały czas pobytu dziecka w przedszkolu.
Treść zmodyfikowanych przepisów aktualna już w dacie podejmowania zaskarżonej uchwały, jednoznacznie wskazuje, że przedszkole publiczne zobligowane jest do bezpłatnego nauczania, wychowania i opieki przez co najmniej 5 godzin dziennie z możliwością wydłużenia nieodpłatnego czasu pobytu dziecka w przedszkolu, zaś w przypadku określenia już, że bezpłatny czas pobytu wynosi 5 godzin lub przykładowo 7 godzin, to za pozostały czas spędzony przez dziecko w przedszkolu - począwszy od szóstej, czy ósmej godziny, upoważnione jest pobierać opłatę określając jej wysokość.
Tak więc jedynym kryterium decydującym o możliwości pobierania opłat jest czas pobytu dziecka w placówce wykraczający poza ustalony nieodpłatny czas takiego pobytu. Wobec tego nie ma znaczenia, jaki jest wówczas realizowany rodzaj zajęć. Może być to również część zajęć należących do podstawy programowej wychowania przedszkolnego, których nie zdołano "zmieścić" w ustalonym przez organ prowadzący czasie bezpłatnego świadczenia usług. Żaden z powyższych przepisów nie wskazuje bowiem wprost, że podstawa programowa przedszkola winna być realizowana bezpłatnie.
Reasumując, w świetle zmienionych przepisów ustawy z dnia 7 września 1991 r. należy przyjąć, iż jeżeli zajęcia obejmujące wymienioną podstawą trwają dłużej niż ustalony bezpłatny czas usług przedszkola, rodzice ponoszą opłatę również za odbywające się w tym czasie zajęcia wchodzące w zakres podstawy programowej. W związku z powyższym, łączenie przez skarżącego nieodpłatności z czasem realizacji podstawy programowej wychowania przedszkolnego jest chybione i jest następstwem niewłaściwej interpretacji przezeń woli ustawodawcy odzwierciedlonej w noweli. Nadmienić w tym miejscu również należy, że powołane na poparcie jego stanowiska w tej kwestii orzeczenia sądów administracyjnych dotyczą uchwał w przedmiocie opłat za przedszkola podjętych we wcześniej obowiązującym (przed 1 września 2010 r.) stanie prawnym. Na marginesie według Sądu, jeżeli podmiot prowadzący przedszkole nie jest w stanie tak rozplanować zajęć zaliczanych do podstawy przedmiotowej by zmieściły się one w czasie ustalonego 5 godzinnego bezpłatnego pobytu dzieci w przedszkolu (chociaż, w ocenie Sądu 5 godzin na ten cel winno wystarczyć), to rodzice dzieci do niego uczęszczających nie są pozbawieni możliwości wystąpienia do podmiotu prowadzonego z inicjatywą wydłużenia czasu nieodpłatnego, a jak już wyżej wskazano - podmiot ten uprawniony jest (lecz nie musi) do takiej inicjatywy się przychylić (art. 6 ust. 1 pkt 2 ustawy - końcowa część).
Skoro jedynym warunkiem wprowadzenia odpłatności jest przekroczenie pobytu dziecka w przedszkolu ponad czas pobytu ustalony jako bezpłatny, to wadliwy jest nawiązujący do poprzedniego stanu prawnego, zapis w § 2 ust. 1 zaskarżonej uchwały, z którego wynika, że wprowadzona odpłatność w wysokości 105 zł miesięcznie dotyczy świadczeń wykraczających poza podstawę programową wychowania przedszkolnego.
Dodatkowo jeszcze, jak słusznie zauważył skarżący, taka redakcja § 2 ust. 1 wyłączyła niedopuszczalnie poza zakres podstawy programowej zajęcia opiekuńczo - bytowe, które ujęte zostały w ust. 2, a które, stosownie do załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 23 grudnia 2008 r. w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz kształcenia ogólnego w poszczególnych typach szkół (Dz. U. z 2009 r., Nr 4, poz. 17) w znacznej części się w tej podstawie mieszczą się. Podkreślić należy, że zgodnie z § 136 załącznika do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" (Dz. U. Nr 100, poz. 908) w uchwale i zarządzeniu nie zamieszcza się przepisów prawnych niezgodnych z ustawą, na podstawie której są one wydawane, oraz innymi ustawami i ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi, a także przepisów prawnych niezgodnych z rozporządzeniami, zaś zasada ta, w świetle § 143, ma również zastosowanie do aktów prawa miejscowego.
W oczywisty sposób wszystkie wymienione w ust. 2 zajęcia w całości mogą być objęte odpłatnością, ale tylko z tego powodu i z zaznaczeniem, że są realizowane poza ustalonym w uchwale 5 godzinnym czasem bezpłatnego pobytu w przedszkolu oraz z pominięciem powiązania ich z podstawą programową wychowania przedszkolnego.
Zasadny jest jednak przede wszystkim zarzut skarżącego dotyczący bezpodstawności ustalenia zaskarżoną uchwałą jednolitej, stałej opłaty miesięcznej za korzystanie przez dzieci ze świadczeń po pięciu godzinach bezpłatnego przebywania w przedszkolu. Opłata w wysokości 105 zł miesięcznie została bowiem ustalona niezależnie od rzeczywistego czasu korzystania przez poszczególne dzieci z oferowanych od szóstej godziny świadczeń i ich rodzaju.
Tymczasem przy ustalaniu stanowiących instytucję prawno - finansową opłat trzeba przestrzegać zasady ekwiwalentności. Oznacza ona, że opłatę wnosi się za konkretne świadczenie (usługę, czynność) organu państwowego lub samorządowego i w relacji do konkretnych kosztów takiego świadczenia. Opłata stanowi zatem swoistą zapłatę za uzyskanie zindywizualnego świadczenia oferowanego przez podmiot prawa publicznego.
Powyższe odnosi się do opłat za przedszkola publiczne, co wynika wyraźnie ze wskazania w art. 14 ust. 5 ustawy o systemie oświaty, że opłata należna jest "za udzielane świadczenia."
Ze względu na to, że odpłatności nie podlega sam pobyt w przedszkolu jako taki, uchwała ustalająca opłatę winna wyszczególniać świadczenia oferowane przez przedszkole za odpłatnością oraz określać wysokość opłaty za każde ze świadczeń z osobna, jak również wiązać ją z czasem - ilością godzin faktycznego korzystania przez konkretnie dziecko z każdego ze świadczeń w ciągu miesiąca.
Opłata ustalona w uchwale podjętej na podstawie art. 14 ust. 5 ustawy nie może prowadzić do obciążania rodziców dzieci korzystających ze świadczeń przedszkola publicznego kosztami, które na podstawie przepisów zobowiązana jest ponieść gmina jako organ prowadzący przedszkole. Dlatego też jej wysokość musi być określona adekwatnie do konkretnych kosztów godzinowego świadczenia danej usługi (oparta na kalkulacji ekonomicznej), co winno znajdować czytelne, przekonywujące, dające się zweryfikować odzwierciedlenie w uzasadnieniu uchwały (lakoniczne, 4 zdaniowe uzasadnienie zaskarżonej uchwały nie odnosi się w ogóle do wysokości ustalonej opłaty).
Obowiązkiem rady uchwalającej opłatę za usługi przedszkolne jest zatem wykazanie, iż wysokość obowiązku pieniężnego nałożonego na rodzica dziecka korzystającego z usług przedszkola publicznego pozostaje w związku przyczynowym z oferowaną mu usługą.
Powyższe stanowisko w przedmiocie sposobu ustalenia wysokości opłat za przedszkole znajduje oparcie w bogatym w tym zakresie orzecznictwie sądowym. Wprawdzie orzecznictwo to powstało przede wszystkim na gruncie nieaktualnych już przepisów prawnych (sprzed 1 września 2010 r.), jednakże można je analogicznie odnieść do charakteru i konstrukcji prawnej opłat obecnie wprowadzanych. Powołanie się więc na to orzecznictwo przez skarżącego znajduje uzasadnienie.
W kontekście poczynionych uwag nietrafne, pozostające w sprzeczności z art. 14 ust. 5 pkt 1 ustawy o systemie oświaty jest prezentowane w odpowiedzi na skargę przez Radę Miejską w W. stanowisko, że wystarczającą przesłanką do uiszczania przez rodziców opłaty stałej (jednolitej dla wszystkich) jest pozostawanie dziecka w przedszkolu ponad pięciogodzinny bezpłatny czas pobytu, zgodnie z zadeklarowanym czasem przebywania oraz, iż opłata winna wynosić tyle samo za jedną godzinę co za pięć godzin pobytu dziecka w przedszkolu ponad bezpłatne pięć godzin. Poza tym nie do przyjęcia jest wyjaśnienie w tejże odpowiedzi dotyczące braku możliwości określenia odrębnej opłaty za każdą godzinę poszczególnej usługi, skoro z sądowej praktyki orzeczniczej wynika, że w innych jednostkach samorządu terytorialnego na terenie kraju tego rodzaju ekwiwalentne opłaty są wprowadzane.
Uznając, że przedstawione wyżej wady zaskarżonej uchwały, a w szczególności ustalenie jednej, sztywnej opłaty za czas przekraczający bezpłatne nauczanie, wychowanie i opiekę nakładające na rodziców, w tym skarżącego obowiązek jej ponoszenia niezależnie od tego, czy dziecko faktycznie korzysta z wychowania przedszkolnego po godz. 13:00, a jeśli pozostaje w przedszkolu po wskazywanej godzinie, to abstrahując od rodzaju i rozmiaru (liczby godzin) korzystania z wymienionych w uchwale usług opiekuńczo - bytowych, są równoznaczne z istotnym naruszeniem art. 14 ust. 5 pkt 1 w związku z art. 6 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty, Sąd na podstawie art. 147 § 1 w związku z art. 3 § 2 pkt 5 oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł o jej nieważności.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło