II SA/Bd 141/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Jarzembski (spr.) Sędzia WSA Małgorzata Włodarska Asesor WSA Ewa Kruppik-Świetlicka Protokolant Elżbieta Brandt po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi S. L. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...] 2005 roku, nr [...] w przedmiocie uprawnień kombatanckich oddala skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] 2005r. nr [...], na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. c oraz art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 2002r. Nr 42, poz. 371 z późn. zm.) odmówił S. L. przyznania uprawnień kombatanckich z tytułu osadzenia w obozie przesiedleńczym. W uzasadnieniu wskazał, iż strona wystąpiła z wnioskiem o przyznanie uprawnień kombatanckich w oparciu o art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. c ww. ustawy z dnia 24 stycznia 1991r, wskazując, że jako małe dziecko przebywał w obozie przejściowym w Ł. przy ul. Ż. we wrześniu 1940r. Organ po analizie przedłożonych przez stronę dokumentów uznał, że strona nie przedstawiła dostatecznych dowodów, iż zachodzą w jej sprawie przesłanki art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. c ww. ustawy. W szczególności nie uznano za wiarygodne oświadczeń świadków, którzy w owym czasie byli 10 i 12 letnimi dziećmi wysiedlonymi z innej niż strona miejscowości, gdy przeciętny stan osobowy w obozach przesiedleńczych wynosił od kilkuset tysięcy osób, a pobyt w obozie trwał od kilku dni do kilku tygodni. Nie sposób więc przyjąć by świadkowie mogli zapamiętać stronę – osobę sobie wtedy nie znaną. Stanisław L. wystąpił z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Podnosząc, iż był deportowany z rodzinnej miejscowości Z. w okresie września 1940r. i zakwestionował prawidłowość dokonanej przez organ I instancji oceny materiału dowodowego. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] 2005r. Nr [...] na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 22 ust. 1 i art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (tekst jednolity Dz. U. z 2002r. Nr 42, poz. 371) po ponownym rozpatrzeniu sprawy utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...[ 2005r. Nr [...] o odmowie przyznania uprawnień kombatanckich z wnioskowanego tytułu. W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, że nie kwestionując, iż obóz przejściowy w Ł. przy ul. Ż. został wymieniony w § 6 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 września 2001r. w sprawie określenia miejsc odosobnienia, w których były osadzone osoby narodowości polskiej lub obywatele polscy innych narodowości (Dz. U. z 2001r. nr 106, poz. 1154), które wymienia inne miejsca odosobnienia określone w art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o kombatantach, w których pobyt dzieci do lat 14 miał charakter eksterminacyjny, a osoby tam osadzone pozostawały do dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa. Jednakże kluczowe dla rozstrzygnięcia wniosku skarżącego (urodzonego w 1938r.) było zweryfikowanie twierdzeń strony odnośnie jej pobytu w obozie przesiedleńczym w Ł. przy ul. Ż. Wskazano, że w wyniku przeprowadzonej na prośbę Urzędu kwerendy w zasobach archiwalnych Instytutu Pamięci Narodowej – Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w Oddziałach w B. i Ł., oraz Archiwum Państwowego w Ł. nie udało się potwierdzić wysiedlenie miejscowości Z. Na ww. listach nie odnaleziono również nazwiska S. L. Brak jest zatem jakiegokolwiek dokumentu urzędowego lub prywatnego potwierdzającego podnoszone przez stronę okoliczności. W ocenie organu oświadczenia przestawionych przez stronę świadków nie są wiarygodne. Organ wskazał też na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku w wyroku z dnia 23 listopada 2004r. (sygn. akt II SA/Bk 636/04), stwierdzający że dowody z zeznań świadków dotyczące zdarzeń sprzed około 60-ciu lat mają niską wartość dowodową zarówno ze względu na znaczny upływ czasu, subiektywizm świadków , a i często zamiar pomocy w uzyskaniu świadczeń związanych ze statusem kombatanta. W tym kontekście należy rozpatrywać znajdujące się w oświadczeniach świadków stwierdzenia, iż jednym wagonem ze stacji kolejowej C. zostali przewiezieni do obozu przejściowego w Ł. Świadkowie pochodzą bowiem z miejscowości Szatki położonej co najmniej 14 km. w linii prostej od Z., a w czasie dowodzonych przez siebie wydarzeń byli 10 i 12-letnimi dziećmi. Nieprawdopodobne w ocenie organu było więc ich spotkanie ze stroną w jednym terminie na punkcie zbornym w C., przez który przewijały się tysiące osób a pobyt był zaś krótki. Wskazano także, że organ nie kwestionuje samego faktu wysiedlenia i pobytu w m. Ł. w czasie okupacji. Podkreślić jednak trzeba, iż nie wszystkie wysiedlane osoby były osadzane w obozach przesiedleńczych. Często hitlerowski okupant dokonywał wywozu mieszkańców bezpośrednio do miejsc docelowych, bez osadzania tych osób w obozach przesiedleńczych. Sam fakt wysiedlenia nie został jednak przewidziany przez przepisy ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego jako podstawa otrzymania uprawnień kombatanckich. Zdaniem organu należało więc uznać, iż zebrany w sprawie materiał dowodowy nie daje podstaw do przyznania stronie uprawnień kombatanckich z wnioskowanego tytułu. Na powyższą decyzję S. L. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Skarżący zarzucił naruszenie art. 7 i 77 § 1 i 80 kpa i niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności oraz brak właściwej oceny oświadczenia wnioskodawcy oraz zeznań świadków. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie powtarzając argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zadaniem sądu administracyjnego rozpoznającego skargę na decyzję organu administracji publicznej jest zbadanie prawidłowości tej decyzji w oparciu o kryterium legalności tj. czy organ wydając zaskarżoną decyzję nie naruszył przepisów prawa – zarówno formalnego jak i materialnego. Stosując to kryterium w oparciu o dane wynikające z akt sprawy należało dojść do jednoznacznego wniosku, że skarga nie jest zasadna i podlega oddaleniu, albowiem wydając zaskarżoną decyzję organ nie naruszył obowiązującego prawa. W szczególności organ nie naruszył zarówno przepisów ustawy z 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresie powojennego (tekst jednolity z 2002r. – Dz. U. Nr 42, poz. 371 ze zm.) ani też wskazanych w skardze, czy też jakichkolwiek innych – przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Wbrew twierdzeniom zawartym w skardze organ w postępowaniu administracyjnym dopuścił jako dowód wszystko co mogło przyczynić się do wyjaśnienia sprawy. Wyczerpująco zebrał więc i rozpatrzył cały materiał dowodowy i rozstrzygnął sprawę w oparciu o całokształt materiału dowodowego. Tym samym postąpił zgodnie z treścią art. 7, 75 § , 77 § 1 i 80 kpa. Potwierdzeniem tego jest m.in. to, że – jak wynika z akt sprawy po wydaniu pierwszej decyzji w dniu [...] 2005r. przed wydaniem zaskarżonej decyzji po wpłynięciu wniosku skarżącego o ponowne rozpoznanie sprawy - organ zwrócił się w dniu 5 września 2005r. do Instytutu Pamięci Narodowej Delegatura w B., Instytutu Pamięci Narodowej Oddział w Ł. oraz Archiwum Państwowego w Ł. o potwierdzenie wysiedlenia skarżącego z miejscowości Z. do obozu przejściowego w Ł. przy ul. Ż. Fakt ten nie znalazł żadnego urzędowego potwierdzenia. Było to natomiast potwierdzeniem treści zaświadczenia Archiwum Państwowego w Ł. z dnia [...] 2005r. informującego, iż po przeprowadzeniu poszukiwań w aktach Centrali Przesiedleńczej w P., Oddział w Ł. z lat 1939 -1945 i na listach osób i rodzin wysiedlonych w 1940r. nie odnaleziono rodziny o nazwisku L. Organ dokonał wyczerpującej oceny wszystkich zebranych dowodów w tym także zeznania świadków – S. P. i H. G., wzajemnie z sobą konfrontując zebrane dowody, czemu dał wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Żaden z przepisów kpa nie stanowi też o nadrzędności dowodu z zeznań świadka. Trudno też odmówić organowi prawa do swobodnej oceny dowodów. Ocena dokonana przez organ nie ma cech niedopuszczalnej dowolności i nie razi brakiem logicznego, spójnego uzasadnienia. Dysponując więc takimi materiałami dowodowymi jakimi dysponował - organ wydał decyzję której trudno zarzucić sprzeczność z prawem. Oceny tej nie zmienia przedstawiony przez skarżącego w postępowaniu sądowym dokument z 3 marca 2006r. (k. 15) wystawiony przez Koło Miejsko – Gminne w C. Związku Kombatantów Rzeczypospolitej Polskiej i Byłych Więźniów Politycznych, dokumentem tym bowiem organ nie dysponował. Trudno także zarzucić organowi, że nie przewidywał, iż któraś z organizacji terenowych powyższego Związku Kombatantów Rzeczypospolitej Polskiej Byłych Więźniów Politycznych może posiadać wiedzę potwierdzającą oświadczenie świadków a podważającą dane wynikające z zasobów archiwalnych Instytutu Pamięci Narodowej lub Archiwum Państwowego. Dokument ów może stanowić natomiast podstawę do złożenia przez skarżącego wniosku o wznowienie postępowania. I dlatego mając powyższe na uwadze w oparciu o art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) orzeczono jak w sentencji wyroku.