II SA/Bd 1420/14
WyrokWSA w Bydgoszczy2015-01-28
Skład orzekający: Renata Owczarzak, Grzegorz Saniewski, Wojciech Jarzembski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie ubiegającej się o zasiłek dla opiekuna przysługuje świadczenie w sytuacji, gdy osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, a jej współmałżonek nie posiadał w spornych okresach orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności, mimo że był schorowany i wymagał opieki?Ratio decidendi
Zasiłek dla opiekuna nie przysługuje, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, a jej współmałżonek nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności w spornych okresach. Stan zdrowia współmałżonka, nawet jeśli wymaga on opieki, nie jest wystarczającą przesłanką do przyznania zasiłku, jeśli nie spełniony jest wymóg posiadania przez niego orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności.Stan faktyczny
Skarżący R. C. ubiegał się o zasiłek dla opiekuna w związku ze sprawowaniem opieki nad matką H. Ch. w okresach od 1.07.2013 r. do 14.05.2014 r. oraz od 15.05.2014 r. do 31.05.2014 r. Organy odmówiły przyznania zasiłku, wskazując, że matka skarżącego pozostaje w związku małżeńskim, a jej współmałżonek (ojciec skarżącego) nie posiadał w tym okresie ważnego orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności. Skarżący podniósł, że jego ojciec był schorowany i wymagał opieki, a przerwy w posiadaniu orzeczeń wynikały z jego stanu zdrowia. WSA oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Renata Owczarzak (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Grzegorz Saniewski Sędzia WSA Wojciech Jarzembski Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Kloska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 28 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi R. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku dla opiekuna oddala skargę.
Decyzją z dnia 16.09[...] wydaną po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Burmistrz B., działając na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2013 r., poz. 267 z późn. zm.) oraz art.2, art. 6 ust. 4, art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów (Dz.U. z 2014 r., poz. 567) w związku z art. 17, art. 20 ust. 3, art. 23 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz.U. z 2013 r., poz. 1456 z późn. zm.), po rozpatrzeniu wniosku złożonego dnia 4.07.2014 r., orzekł o odmowie przyznania R. Ch. świadczeń w formie:
1. zasiłku dla opiekuna na podstawie art. 2 ust. 2 pkt 1 ustawy o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów, wnioskowanego na H. Ch., na okres od 2013-07-01 do 2014-05-14.
2. zasiłku dla opiekuna na podstawie art. 2 ust. 2 pkt 2 ustawy o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów, wnioskowanego na H. Ch., na okres od 2014-05-15 do 2014-05-31.
3. odsetek ustawowych, o których mowa w art. 2 ust. 3 ustawy o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów.
Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie orzekający organ podniósł, iż decyzją nr [...] r. R. Ch. nabył prawo do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku ze sprawowaniem opieki nad matką – H. Ch. , na okres od 1.06.2012 r. do 31.05.2014 r. w oparciu o art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Decyzja ta wygasła z dniem 30 czerwca 2013 r.
W dniu 4.07.2014 r. R. C. złożył wniosek o ustalenie i wypłatę zasiłku dla opiekuna w związku ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawną matką - H. Ch., jednak w toku przeprowadzonego postępowania ustalono, że wnioskodawca nie spełnia warunków do otrzymania tego zasiłku w okresie od 1.07.2013 r. do 31.05.2014 r., ponieważ nie jest spełniony jeden z warunków niezbędnych do otrzymania ww. świadczenia, gdyż zgodnie z art. 17 ust. 5 pkt 2a ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym w dniu 31.12.2012 r.: świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.
W przedmiotowej sprawie matka wnioskodawcy pozostaje w związku małżeńskim, ale współmałżonek w ww. okresie nie legitymował się ważnym orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Ojciec wnioskodawcy – R. Ch. posiadał orzeczenie z terminem ważności do dnia 31.05.2013 r.
W oparciu o przeprowadzony wywiad środowiskowy i złożone oświadczenia organ I instancji ustalił, że wnioskodawca sprawuje stałą opiekę nad matką H. Ch.. Ponadto, ujawniona została nowa okoliczność w przedmiotowej sprawie, a mianowicie, organ ustalił, że od dnia 8.07.2014 r. R. Ch. legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności wydanym przez Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w [...] do dnia 31.07.2015 r., przy czym ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od 17.06.2014 r.
Organ odmówił wnioskodawcy prawa do zasiłku dla opiekuna w okresie od 1.07.2013 r. do 31.05.2014 r. z powodu braku posiadania przez R. Ch. orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności. Natomiast przyznał prawo do ww. świadczenia w okresie od 1.06.2014 r. do 31.07.2015 r., tj. do daty końcowej orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności R. Ch..
W odwołaniu od powyższej decyzji R. Ch. wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji w części, o której mowa w punktach 1, 2, 3, poprzez przyznanie zasiłku dla opiekuna w okresie od 1.07.2013 r. do 14.05.2014 r. oraz od 15.05.2014 r. do 31.05.2014 r. w związku z opieką nad niepełnosprawną matką H. Ch., ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w części, o której mowa w punktach 1, 2 i 3 i przekazanie sprawy organowi prowadzącemu postępowanie do ponownego rozpoznania.
Zaskarżonej decyzji zarzucono:
• naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. przez to, że organ nie zbadał zarówno okoliczności związanych z sprawowaniem przez stronę stałej, długotrwałej (kilkuletniej) opieki nad niepełnosprawną matką, inwalidką I grupy, jak i możliwości podjęcia przez męża - R. Ch. inwalidy I grupy faktycznej opieki nad żoną, daty powstania jego choroby, a także przyczyn okresowego nie posiadania orzeczeń o niepełnosprawności, a w szczególności zasadę swobodnej oceny dowodów obowiązującą na gruncie procedury administracyjnej, która zapewnia organowi prowadzącemu postępowanie możliwości samodzielnego badania stanu faktycznego sprawy i swobodnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego. Swoją ocenę w tej mierze organ obowiązany jest oprzeć na przekonywujących podstawach i dać temu wyraz w uzasadnieniu decyzji,
• naruszenie przepisu prawa procesowego, które miało wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 10 kpa, gdzie jest mowa o prawie strony do wypowiedzenia ostatniego słowa, podczas gdy z treści uzasadnienia decyzji nie wynika, że organ umożliwił stronie wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań,
• naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a) w zw. z art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych w ten sposób, że naruszenia norm postępowania doprowadziło do sytuacji, w której organ orzekający w sprawie dokonał błędnej wykładni art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a) w związku z art. 17 ust. 1. ustawy o świadczeniach rodzinnych.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że organ I instancji prawidłowo odmówił stronie przyznania prawa do zasiłku dla opiekuna na okres od 1.07.2013 r. do 14.05.2014 r. oraz od 15.05.2014 r. do 31.05.2014 r. Zasadnie również przyznał zasiłek dla opiekuna wnioskowany na H. Ch. na okres od 1.06.2014 r. do 31.07.2015 r., tj. na okres począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie stopnia niepełnosprawności dotyczący R. Ch., do 31.07.2015 r., tj. do daty końcowej orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności; w tym bowiem okresie jest spełniony warunek stawiany w przepisie art. 17 ust. 5 pkt. 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych stanowiący, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.
Organ odwoławczy zwrócił uwagę, iż co prawda - jak wynika z odwołania, R. Ch. legitymował się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności wydanym do 31.05.2013 r. oraz obecnie również legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności wydanym na okres do 31.07.2015 r., jest osobą chorą i, co wynika z treści odwołania, nie jest w stanie opiekować się żoną, jednakże w okresie od 1.07.2013 r. do 14.05.2014 r. oraz od 15.05.2014 r. do 31.05.2014 r. nie posiadał orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności, tym samym nie została spełniona ustawowa przesłanka legitymowania się przez drugiego z małżonków orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.
W skardze do sądu R. Ch. zaskarżył decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza [...], o której mowa w punktach 1, 2, 3 odmawiającej przyznania zasiłku dla opiekuna w okresie od 1.07.2013 r. do 14.05.2014 r. oraz od 15.05.2014 r. do 31.05.2014 r. i wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez przyznanie skarżącemu zasiłku dla opiekuna w okresie od 1.07.2013 r. do 14.05.2014 r. oraz od 15.05.2014 r. do 31.05.2014 r., względnie uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Zaskarżonej decyzji zarzucono:
• naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., przez to, że organ nie zbadał zarówno okoliczności związanych z sprawowaniem przez stronę stałej, długotrwałej (kilkuletniej) opieki nad niepełnosprawną matką i ojcem jak i możliwością podjęcia przez męża R. Ch. inwalidy I grupy faktycznej opieki nad żoną, daty powstania jego choroby, a także przyczyn okresowego nie posiadania okresowych orzeczeń o niepełnosprawności, a w szczególności zasadę swobodnej oceny dowodów obowiązującą na gruncie procedury administracyjnej, która zapewnia organowi prowadzącemu postępowanie możliwości samodzielnego badania stanu faktycznego sprawy i swobodnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, nie stanowiąc jednocześnie uprawnienia do oceny dowodów według dowolnych kryteriów. Swoją ocenę w tej mierze organ obowiązany jest oprzeć na przekonywujących podstawach i dać temu wyraz w uzasadnieniu decyzji. Ocena ta musi być dokonana zgodnie z normami prawa procesowego oraz zachowaniem reguł tej oceny (vide: G. Łaszczyca, C. Martysz, A. Matan; Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Tom I; Lex 2010 rok, Wydanie 3, uwagi do art. 7 i 80 )
• naruszenie przepisu prawa procesowego, które miało wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 10 kpa, gdzie jest mowa o prawie strony do wypowiedzenia ostatniego słowa, podczas gdy z treści uzasadnienia decyzji nie wynika, że organ umożliwił stronie wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań,
• naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a) w zw. z art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych w ten sposób, że naruszenia norm postępowania doprowadziło do sytuacji, w której organ orzekający w sprawie dokonał błędnej wykładni art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a) w związku z art. 17 ust. 1. ustawy o świadczeniach rodzinnych.
Argumentując podniesione zarzuty skarżący wskazał, że z art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a) wynika, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, jednak jego ocenie powyższe okoliczności nie wyczerpują stanu faktycznego niniejszej sprawy, bowiem w toku postępowania skarżący podniósł okoliczności, które mogą mieć znaczenie dla prawidłowego zastosowania przepisu art. 17 ust. 5 pkt. 2 lit. a), a mianowicie, że mąż - R. Ch. legitymował się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności wydanym do 31.05.2013 r. oraz obecnie wydanym od 17.06.2014 r. do 31.07.2015 r.
Podkreślono, że R. Ch. od kilku lat poważnie choruje na chipercholesterolemię, hemodynamiczne zwężenie okolic rozwidlenia tętnic szyjnych wspólnych, a kilkukrotne wylewy krwi do mózgu spowodowały, iż wymaga on stałej opieki osoby drugiej i to począwszy od 2009 r., co uniemożliwia sprawowanie przez niego faktycznej opieki nad żoną, natomiast przerwy w posiadaniu orzeczeń o niepełnosprawności wynikają z jego chorób, a ponadto odmawia on pójścia do lekarza, czy przed komisję lekarską bezpodstawnie uważając, że spotka go "jakaś krzywda".
Zdaniem skarżącego organy pominęły te okoliczności, poprzestając na prostej konstatacji o braku ważności orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności w momencie ubiegania się o powyższy zasiłek, przy jednoczesnym - trwającym już od wielu lat - stanie zdrowia R. Ch., powodującym brak możliwości samodzielnej egzystencji, a takie stanowisko jest obarczone wadą nie zebrania i nie rozpatrzenia wszystkich okoliczności sprawy, nadto dotknięte jest błędną interpretacją faktów ujawnionych w sprawie, ale przede wszystkim jest wynikiem wadliwej wykładni przepisu art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a), ponieważ dokonana interpretacja tego przepisu jest nie do pogodzenia z zasadą równości wyrażoną w art. 32 Konstytucji RP, w takim zakresie w jakim pozbawia osoby pozostające bez pracy możliwości ubiegania się o to świadczenie.
Skarżący stwierdził wobec tego, iż w aktualnym stanie prawnym - zmienionym na skutek wydania wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18.07.2008 r., sygn. akt. P 27/07 (OTK-A 2008/107, Dz.U. z 2008 r., Nr 138, poz. 872 ) i znowelizowania ustawy o świadczeniach rodzinnych, okoliczność - fakt, iż skarżący wystąpił o świadczenie pielęgnacyjne w związku ze sprawowaniem opieki nad matką, nie może stanowić podstawy do odmowy przyznania tego świadczenia z uwagi na pozostawanie osoby wymagającej opieki w związku małżeńskim (współmałżonek również wymaga opieki osoby drugiej i nie może sprawować faktycznej opieki nad żoną).
Zaprezentowany w niniejszej sprawie pogląd znajduje w ocenie skarżącego swoje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych (vide: chociażby wyroki WSA w Bydgoszczy z dnia 14.10.2008 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Bd 718/09 ).
Skarżący zwrócił też uwagę, iż na organie orzekającym, stosującym przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych, a także przepisy innych ustaw mających znaczenie dla wypłaty świadczeń pielęgnacyjnych (np. ustawy alimentacyjnej ), ciąży obowiązek rzetelnej weryfikacji stanów faktycznych w rozpoznawanych sprawach o wypłatę świadczeń pielęgnacyjnych. Natomiast organ orzekający w niniejszej sprawie nie zbadał zarówno okoliczności związanych z faktycznym sprawowaniem przez stronę opieki nad niepełnosprawną matką i ojcem jak i możliwością sprawowania opieki przez R. Ch. nad niepełnosprawną żoną, a także przyczyn okresowego nie posiadania orzeczeń przez R. Ch. oraz daty powstania chorób, które uniemożliwiają jego samodzielną egzystencję.
W odpowiedzi na skargę organ, nie znajdując podstaw do jej uwzględnienia, wniósł o jej oddalenie wskazując, że po ponownej analizie akt sprawy nie znalazł podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji, ponieważ została ona podjęta zgodnie ze stanem faktycznym oraz w oparciu o obowiązujące przepisy prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Stosownie do treści art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że zadaniem sądu administracyjnego jest jedynie sprawdzenie, czy zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z przepisami prawa materialnego oraz czy przy jej podejmowaniu nie zostały naruszone w sposób istotny przepisy postępowania administracyjnego. Natomiast stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami oraz wnioskami skargi, a także powołaną podstawą prawną.
Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja organu odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji o odmowie przyznania skarżącemu zasiłku dla opiekuna wnioskowanego na H. Ch. na okresy od 1.07.2013 r. do 14.05.2014 r. oraz od 15.05.2014 r. do 31.05.2014 r.
Bezsporne w niniejszej sprawie jest, że decyzją organu I instancji z dnia 15.06.2012 r. skarżący nabył prawo do świadczenia pielęgnacyjnego w związku ze sprawowaniem opieki nad matką – H. Ch. na okres od 1.06.2012 r. do 31.05.2014 r. Decyzja ta wygasła z dniem 30 czerwca 2013 r. Natomiast w dniu 4.07.2014 r. skarżący złożył wniosek o ustalenie i wypłatę zasiłku dla opiekuna w związku ze sprawowaniem opieki nad matką. Decyzją z dnia[...], wydaną po ponownym rozpatrzeniu sprawy, odmówiono stronie przyznania prawa do wnioskowanego świadczenia na okresy od 1.07.2013 r. do 14.05.2014 r. oraz od 15.05.2014 r. do 31.05.2014 r., zaś przyznano zasiłek dla opiekuna na okres od 1.06.2014r. do 31.07.2015 r. Ustalono bowiem, że skarżący nie spełnia warunku do otrzymania wnioskowanego świadczenia za okresy od 1.07.2013 r. do 14.05.2014 r. oraz od 15.05.2014 r. do 31.05.2014 r., ponieważ jego ojciec posiadał orzeczenie o niepełnosprawności ważne do dnia 31.05.2013 r., a następne orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności ojciec skarżącego i mąż osoby wymagającej opieki, otrzymał w dniu 8.07.2014 r., przy czym ustalono, że orzeczenie ważne jest do 31.07.2015 r., zaś ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od 17.06.2014 r.
W tym miejscu zwrócić należy uwagę, że zgodnie z art. 11 ust. 3 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2012 r., poz. 1548) decyzja o przyznaniu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego wygasa z dniem 30 czerwca 2013 r., natomiast art. 2 ust. 1 ustawy z 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów (Dz.U. z 2014 r., poz. 567) wskazuje że, zasiłek dla opiekuna przysługuje osobie, jeżeli decyzja o przyznaniu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego wygasła z mocy prawa na podstawie art. 11 ust. 3 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r., przy czym według art. 2 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów, zasiłek dla opiekuna przysługuje za okres od dnia 1 lipca 2013 r. do dnia poprzedzającego dzień wejścia w życie ustawy, w którym osoba spełnia warunki do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego określone w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2012 r. Natomiast zgodnie z art. 2 ust. 2 pkt 2 ustawy z 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów, zasiłek dla opiekuna przysługuje od dnia wejścia w życie ustawy, jeżeli osoba spełnia warunki do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego, określone w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2012 r.
Zgodnie z art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a) ustawy o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2012 r. świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.
W niniejszej sprawie nie budzącą wątpliwości jest okoliczność, że osoba wymagająca opieki H. Ch. pozostaje w związku małżeńskim z R. Ch., posiadającym orzeczenie o niepełnosprawności ważne do dnia 31.05.2013 r., a następne orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności ojciec skarżącego i mąż osoby wymagającej opieki, otrzymał w dniu 8.07.2014 r., przy czym ustalono, że orzeczenie ważne jest do 31.07.2015 r., zaś ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od 17.06.2014 r.
Tak więc okoliczność ta powoduje, że skarżącemu nie przysługuje świadczenie w związku ze sprawowaniem opieki nad matką za okresy od 1.07.2013 r. do 14.05.2014 r. oraz od 15.05.2014 r. do 31.05.2014 r., gdyż małżonek osoby wymagającej opieki nie posiadał w tych przedziałach czasowych aktualnego orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności, tym samym nie spełniał ustawowej przesłanki legitymowania się przez drugiego z małżonków orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a) cyt ustawy.
Należy wskazać, że sformułowany w treści skargi zarzut w zakresie niewłaściwego zastosowania art. 2 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów w zw. z art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2012 r., poprzez nie uwzględnienie faktu, że małżonek osoby wymagającej opieki jest osobą w podeszłym wieku i schorowaną, jest bezzasadny. Wykładnia językowa ww. uregulowania nie budzi żadnych wątpliwości. Z treści przepisu art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a) ustawy o świadczeniach rodzinnych jednoznacznie wynika, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, gdy osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.
Ustalenia organu co do faktu, że H. Ch. jako osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, a jej współmałżonek w okresach od 1.07.2013 r. do 14.05.2014 r. oraz od 15.05.2014 r. do 31.05.2014 r., nie posiadał aktualnego orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności, nie zostały zakwestionowane przez skarżącego. Należy również podkreślić, że organy orzekające w niniejszej sprawie odnośnie zasiłku dla opiekunów nie były uprawnione do oceniania stopnia niepełnosprawności osób, o których mowa w art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych.
W świetle wyżej przedstawionych argumentów, również zarzut naruszenia art. 7 i 77 k.p.a. polegający na zaniechaniu ustalenia faktycznego - stanu zdrowia R. Ch. jest także bezzasadny, albowiem okolicznością nie budzącą wątpliwości jest fakt nieposiadania przez tę osobę orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności w oznaczonych wyżej okresach, tak więc fakt złego stanu zdrowia małżonka osoby wymagającej opieki pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie organu.
Również zarzuty naruszenia art. 9 i art. 10 kodeksu postępowania administracyjnego są gołosłowne i bezzasadne, bowiem nie zostały powiązane z określonymi działaniami strony, których ona nie podjęła, a które miałyby wpływ na wynik toczącego się postępowania, dlatego zarzuty te nie znajdują potwierdzenia w niniejszej sprawie.
Reasumując podkreślić należy, że decyzja w sprawie ustalenia prawa do zasiłku dla opiekuna nie ma charakteru decyzji uznaniowej, co oznacza, że wnioskodawca powinien spełnić przewidziane prawem wymogi, gdyż tylko wówczas istnieje podstawa prawna do jej wydania zgodnie z żądaniem strony. Tym samym, odmawiając przyznania skarżącemu zasiłku dla opiekuna z uwagi na nie spełnienie wymogów ustawy o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów, Samorządowe Kolegium Odwoławcze działało zgodnie z prawem.
Skoro zatem podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło