II SA/Bd 1423/14

WyrokWSA w Bydgoszczy2015-10-07

Skład orzekający: Grzegorz Saniewski, Renata Owczarzak, Anna Klotz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może ustalić kwotę nienależnie pobranych płatności, jeśli pierwotne decyzje przyznające te płatności nie zostały formalnie uchylone, a jedynie stwierdzono ich wydanie z naruszeniem prawa w trybie wznowienia postępowania?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że postępowanie w sprawie ustalenia kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych jest niezależne od postępowania dotyczącego prawidłowości przyznania płatności. Wystarczające jest, aby pierwotne decyzje przyznające płatności zostały ostatecznie wyeliminowane z obrotu prawnego lub aby organ w toku nowego postępowania ustalił, że płatności zostały przyznane nienależnie. Nie jest konieczne formalne uchylenie pierwotnych decyzji w trybie wznowienia postępowania, jeśli stwierdzono ich wydanie z naruszeniem prawa.
Stan faktyczny
Skarżący F. W. został zobowiązany do zwrotu kwoty 17.353,46 zł jako nienależnie pobranych płatności bezpośrednich do gruntów rolnych za lata 2004-2007. Organ ustalił, że skarżący nie był faktycznym użytkownikiem zadeklarowanych gruntów, co stanowiło podstawę do stwierdzenia wydania pierwotnych decyzji przyznających płatności z naruszeniem prawa. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym upływ terminu przedawnienia i działanie w dobrej wierze.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Grzegorz Saniewski (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Renata Owczarzak Sędzia WSA Anna Klotz Protokolant starszy sekretarz sądowy Elżbieta Brandt po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 października 2015 r. sprawy ze skargi F. W. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności oddala skargę. Decyzją z dnia[...], na podstawie art. 29 ust. 1,2 i 8 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji [...] w związku z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru (Dz. U. z 2004 r. Nr 6 poz. 40 z późn. zm.), art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2012 r. poz. 1164 z późn. zm.) oraz art. 49 ust. 1 i 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001 z dnia 11 grudnia 2001 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli niektórych wspólnotowych systemów pomocy ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli niektórych wspólnotowych systemów pomocy ustanowionych rozporządzeniem Rady (EWG) nr 350/92 (Dz. Urz. WE L 327 z 12 grudnia 2001 str. 11 z późn. zm.) w związku z art. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2199/2003 z dnia 16 grudnia 2003 r. ustanawiającego środki dla stosowania w odniesieniu do 2004 roku rozporządzenia Rady (WE) Nr 1259/1999 w zakresie systemu Jednolitej Płatności Obszarowej dla Republiki Czeskiej, Estonii, Cypru, Łotwy, Litwy, Węgier, Malty, Polski, Słowenii i Słowacji (Dz. Urz. UE L z 17 grudnia 2013 r.) oraz art. 73 ust. 1 i 3 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009 oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) Nr 479/2008 (Dz. Urz. UE L 141 z 30 kwietnia 2004 r. str. 18 z późn. zm.) w związku z art. 136 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 w odniesieniu do systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania odłogowanych gruntów do produkcji surowców (Dz. Urz. UE L 345 z 20 listopada 2004 r. str. 1) - Kierownik Biura Powiatowego Agencji [...] w [...] (w skrócie "Kierownik Biura Powiatowego") ustalił skarżącemu F. W. kwotę nienależnie pobranych płatności w łącznej wysokości 17.353,46 zł, uzyskanych na mocy: – decyzji nr [...] r. o przyznaniu płatności bezpośrednich do gruntów rolnych w łącznej wysokości 3.981 zł, – decyzji nr [...] r. o przyznaniu płatności bezpośrednich do gruntów rolnych w łącznej wysokości 4.134,90 zł, – decyzji nr [...] r. o przyznaniu płatności bezpośrednich do gruntów rolnych w łącznej wysokości 4.888,86 zł, – decyzji nr [...] r. o przyznaniu płatności do gruntów rolnych w łącznej wysokości 4,348,52 zł. W uzasadnieniu organ wskazał, że płatności były przyznawane na wnioski skarżącego, który ubiegał się o przyznanie płatności do działek rolnych położonych na działkach ewidencyjnych nr 170/3, nr 37, nr 62 i nr 125/4 w obrębie [...]. W dniu 29 kwietnia 2013 r. wpłynęło do organu pismo informujące, że skarżący w latach 2004 – 2012 r. nie użytkował gruntów rolnych położonych na działkach ewidencyjnych nr 62, nr 37 i nr 170/3. Do świadczenia zostały złożone oświadczenia świadków potwierdzające zaistniałą sytuację. W wyniku wznowienia postępowania w sprawie przyznania skarżącemu płatności za lata 2004 – 2007 Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w dniu [...] r. wydał decyzje nr[...], w których stwierdził wydanie decyzji z naruszeniem prawa. W dniu 13 maja 2014 r. Kierownik Biura Powiatowego poinformował skarżącego o możliwości dokonania zwrotu nienależnie pobranych płatności w łącznej kwocie 17.353,46 zł. Skarżący nie dokonał zwrotu. Organ ustalił, że płatności przyznane w latach 2004 – 2007 były przekazywane na rachunek bankowy wskazany przez skarżącego we wniosku o wpis do ewidencji producentów w dniach: – 23 grudnia 2004 r. w łącznej wysokości 3.981,18 zł, – 14 marca 2005 r. w łącznej wysokości 4.134,90 zł, – 4 grudnia 2006 r. w łącznej wysokości 4.888,86 zł, – 5 grudnia 2007 r. w łącznej wysokości 4.348,52 zł. Organ wskazał, że zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru osobie fizycznej, osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej nie posiadającej osobowości prawnej będącej posiadaczem gospodarstwa rolnego, przysługują płatności na będące w jego posiadaniu grunty rolne utrzymane w dobre kulturze rolnej, przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska. Natomiast zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemu wsparcia bezpośredniego przysługuje płatność bezpośrednia na będące w jego posiadaniu grunty rolne, wchodzące w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikującego się do objęcia płatnościami bezpośrednimi, wchodzące w skład powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku XX do rozporządzenia nr 1973/2004; utrzymuje wszystkie grunty rolne zgodnie z normami; został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Organ zaznaczył, że warunek posiadania gruntów rolnych musi być spełniony zarówno w dniu składania wniosku jak i w dniu wydania decyzji w sprawie płatności. Zatem wnioskodawca musi faktycznie dzierżyć dane grunty, to znaczy wykonywać wszelkie władztwo wobec tych gruntów i je fizycznie posiadać. W rozpatrywanych sprawach zostało ustalone, że skarżący nie był w faktycznym posiadaniu gruntów zadeklarowanych we wnioskach o przyznanie płatności w latach 2004 – 2007. Oznacza to, że skarżący utracił uprawnienia do uzyskania płatności, w związku z czym środki pieniężne w wysokości 17.353,46 zł, przekazane na rachunek bankowy skarżącego, zostały pobrane nienależnie. Organ ustalił, że każda z kwot nienależnie pobranych przez skarżącego w poszczególnych latach przekracza równowartość 100 euro, według kursu ustalonego stosownie do art. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1913/2006, a tym samym nie zachodzi przewidziana w art. 40 ust. 1 ustawy o płatnościach możliwość odstąpienia od ustalenia nienależnie pobranych kwot. Nie zachodzi też przesłanka wykluczająca zwrot nienależnie pobranych płatności określona w art. 49 ust. 4 i 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001 oraz art. 73 ust. 4 i 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004. Zgodnie z tymi przepisami obowiązek zwrotu nie ma zastosowania pod warunkiem łącznego spełnienia następujących przesłanek: – płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwej władzy, – błąd ten nie mógł w zwykłych okolicznościach zostać wykryty przez rolnika. W niniejszej sprawie płatności nie wynikały z pomyłki ARiMR, bowiem w dniu wydawania decyzji przyznających płatności Kierownik Biura Powiatowego nie posiadał informacji, z których wynikałoby, że skarżący nie był w posiadaniu gruntów rolnych zadeklarowanych we wnioskach o przyznanie płatności. Okoliczność ta została ujawniona przez R. Z. w postaci pisma informującego, iż działki ewidencyjne o numerach 170/3,37, 62 nie były użytkowane przez skarżącego. Przeprowadzone postępowanie administracyjne również potwierdziło informację zawartą w ww. piśmie. Tym samym Kierownik Biura Powiatowego wydał decyzje przyznające płatności w oparciu o złożone przez skarżącego wnioski, w których wnioskodawca oświadczył, iż znane są mu zasady przyznawania płatności, a także skutki składania fałszywych oświadczeń wynikające z art. 297 § 1 Kodeksu karnego. Wobec tego organ uznał, iż płatności przekazywane skarżącemu w latach 2004 – 2007 nie zostały przekazane na skutek błędu organu. Zdaniem organu nie zaistniały także przesłanki o których mowa w art. 49 ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001 oraz art. 73 ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004, które stanowią, iż obowiązek zwrotu płatności uznanej za nienależną lub nadmierną ulega przedawnieniu, jeżeli okres między datą płatności pomocy a datą pierwszego powiadomienia beneficjenta przez właściwe władze o nieuzasadnionym charakterze danej płatności jest dłuższy niż dziesięć lat. Okres ten ogranicza się do czterech lat, jeżeli beneficjent działał w dobrej wierze. W przedmiotowej sprawie wypłata płatności, uznanych następnie za nienależnie pobrane, nastąpiła kolejno 23 grudnia, 2004 r., 14 marca 2005 r., 4 grudnia 2006 r. i 5 grudnia 2007 r., natomiast decyzje Kierownika Biura Powiatowego (Nr[...]) z dnia [...] r. o stwierdzeniu wydania decyzji (przyznającej płatności odpowiednio za lata 2004 – 2007) z naruszeniem prawa, stanowiąca pierwsze powiadomienie beneficjenta przez właściwe władze o nieuzasadnionym charakterze danej płatności zostały doręczona stronie [...] r., tj. przed upływem dziesięciu lat od daty poszczególnych płatności za lata 2004 – 2007. Jednocześnie zdaniem organu nie można uznać, iż strona działała w dobrej wierze, co mogłoby stanowić podstawę do przyjęcia krótszego, czteroletniego okresu przedawnienia. Z dokumentacji sprawy wynika bowiem, że skarżący w dniu składania wniosków, tj. 14 czerwca 2004 r., 11 maja 2005 r., 15 maja 2006 r. i 30 kwietnia 2007 r. nie był faktycznym użytkownikiem deklarowanych gruntów, co jest jednym z warunków koniecznych do uzyskania płatności. Odwołując się skarżący podniósł, że wydane w trybie wznowienionym decyzje Kierownika Biura Powiatowego z dnia [...] r. stwierdzały jedynie wydanie decyzji o przyznaniu płatności za lata 2004 – 2007 z naruszeniem prawa, a nie uchylały tych decyzji. Ustalone w tych decyzjach prawa i obowiązki są zatem nadal prawnie skuteczne i już niepodważalne, jako że upłynął pięcioletni okres przedawnienia oznaczony w art. 146 § 1 k.p.a. Decyzją z dnia [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy podniósł, że w przedmiotowym postępowaniu był zobowiązany do ustalenia, czy skarżący pobrał nienależne płatności bezpośrednie do gruntów rolnych na rok 2004, 2005, 2006 i 2007. Organ wskazał, że w sytuacji gdy decyzja o przyznania płatności co prawda nie została wyeliminowania z obrotu prawnego wskutek upływu terminu, o którym mowa w art. 146 § 2 k.p.a., lecz zostało ostateczną decyzją stwierdzone, iż została ona wydana z naruszeniem prawa (art. 151 § 2 k.p.a.) dopuszczalne jest wszczęcie i prowadzenie postępowania w sprawie ustalenia kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranej. W takiej sytuacji zadaniem organu nie jest kontrola prawidłowości decyzji stwierdzającej wydanie decyzji pierwotnej z naruszeniem prawa, lecz wyłącznie ustalenie czy jest ona ostateczna. Jednocześnie organ winien ustalić i wykazać czy i w jakim zakresie płatności ustalone ostateczną decyzją (pozostającą nadal w obrocie prawnym mimo jej wadliwości) i pobrane przez stronę, stały się płatnością nienależną lub pobraną w nadmiernej wysokości (tak Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w wyroku z dnia 11 lutego 2014 r. sygn. akt II SA/Bd 1519/13). Organ podniósł, że wszczęcie postępowania w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności było oparte na wynikach postępować wznowieniowych. Ich skutkiem było stwierdzenie, iż skarżący nie był użytkownikiem wszystkich deklarowanych przez siebie gruntów w latach 2004, 2005, 2006 i 2007. Skarżący nie odwołał się od ww. decyzji, w których wprost stwierdzono, iż nie był użytkownikiem spornych gruntów w poszczególnych latach 2004 – 2007. Organ odwoławczy wskazał, że skarżący nie spełnił warunku określonego w art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru oraz, dla roku 2007, w art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, czyli podstawowego warunku uzyskania płatności bezpośrednich. Warunek ten polega na posiadaniu (i użytkowaniu) deklarowanych gruntów rolnych. Ponieważ warunek ten nie został spełniony, zasadnie ustalono, że skarżący nie był uprawniony do uzyskania płatności bezpośrednich na lata 2004 – 2007 w stosunku do deklarowanych działek ewidencyjnych. Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 49 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001 z dnia 11 grudnia 2001 r. oraz art. 73 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) 79/2004 jako nienależne traktuje się także kwoty wypłacone w sytuacji, gdy nie zachodziły okoliczności uzasadniające udzielenia płatności na gruncie regulacji unijnych. Organ odwoławczy ocenił, że w przedmiotowej sprawie zachodzi sytuacja, gdy pierwotne decyzje organu I instancji nie mogły zostać wyeliminowane z obrotu prawnego na skutek upływu przepisanego terminu – co zostało wykazane. Organ odwoławczy podzielił także stanowisko organu I instancji co do braku okoliczności uzasadniających odstąpienie od ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności. W szczególności, analizując pojęcie dobrej wiary, uznał za zasadne stanowisko organu I instancji, że nie ma możliwości przyjęcia krótszego, 4-letniego terminu przedawnienia płatności ze względu na dobrą wiarę skarżącego. W skardze do sądu skarżący, wnosząc o uchylenie decyzji organów obu instancji, zarzucił: – naruszenie przepisów postępowania tj. art. 6 w związku z art. 7,8,11 i 80 k.p.a. mające istotny wpływ na treść orzeczenia, poprzez wadliwe wyjaśnienie stanu faktycznego i uzasadnienie decyzji, naruszenie zasady zaufania, praworządności i pewności obrotu prawnego oraz naruszenie słusznego interesu strony w postępowaniu administracyjnym, – naruszenie art. 16 k.p.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. w związku z art. 146 § 1 k.p.a. w związku z art. 151 § 2 k.p.a. poprzez wydanie decyzji co do meritum sprawy mimo obowiązywania ostatecznej i prawomocnej decyzji administracyjnej, która w sposób odmienny kształtuje sytuację prawną skarżącego i nie została uchylona, – naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 49 ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001 w związku z art. 73 ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i wadliwe ustalenie, iż skarżący nie działał w dobrej wierze oraz orzeczenie zwrotu pobranych płatności pomimo wyłączenia takiego obowiązku po upływie 4-letniego terminu określonego ww. przepisami. W uzasadnieniu skarżący podtrzymał swoje stanowisko prezentowane w odwołaniu, że wobec upływu 5-letniego terminu określonego w art. 146 § 1 k.p.a. niemożliwe było ponowne merytoryczne orzekanie w sprawie, co uczynił organ wydając zaskarżoną decyzję. Skarżący wskazał także, że organ w zakresie ustalenia istnienia dobrej wiary po jego stronie organ poprzestał w istocie na teoretycznych rozważaniach. Tymczasem pozostawał on w dobrej wierze, albowiem zachował pełnię władztwa nad swoimi gruntami i zarządzał nimi, cały czas będąc przeświadczony, że jest właścicielem i władającym gruntami. Jednostronną, władczą decyzją zakończył współpracę z R. Z.. R. Z., który w przeciwieństwie do skarżącego posiada maszyny rolnicze, nie był nigdy posiadaczem przedmiotowych gruntów, wykonywał jedynie swoimi maszynami zlecone prace polowe na gruntach skarżącego. Wykonywanie tych prac polowych obserwowali świadkowie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. W świetle art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrolę tę sprawują stosując jedynie kryterium legalności, a więc zgodności z prawem zaskarżonych aktów. Nie kierują się zasadami słuszności, czy sprawiedliwości społecznej. Oznacza to, iż tylko ustalenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji. Zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji rolnictwa (Dz.U. Nr 98, poz. 634 z późn.zm.) ustalenie kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych: 1) pochodzących z funduszy Unii Europejskiej; 2) krajowych, przeznaczonych na: a) współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej, b) finansowanie przez Agencję pomocy przyznawanej w drodze decyzji administracyjnej - następuje w drodze decyzji administracyjnej. Natomiast po myśli z ust. 2 art. 29 tej ustawy właściwym w sprawie ustalania kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych w decyzji, o której mowa w ust. 1, jest organ właściwy do rozstrzygnięcia w sprawie przyznania płatności lub pomocy finansowej ze środków publicznych, o których mowa w ust. 1. Przedmiotem badania było więc ustalenie, czy w danej sprawie doszło do nienależnego nadmiernego pobrania środków pochodzących z wymienionych w tym przepisie funduszy. Zgodzić się należy z organem odwoławczym, podzielając jednocześnie stanowisko prezentowane w orzecznictwie sądowym, iż sytuacja, w której dochodzi do nienależnego pobrania takich środków występuje wtedy, gdy środki zostaną przyznane na podstawie decyzji administracyjnej (oraz nastąpi ich wypłata), a następnie decyzja ta zostanie ostatecznie wyeliminowana z obrotu prawnego. W takim przypadku zadaniem organu nie jest kontrolowanie zasadności wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji przyznającej środki, a jedynie ustalenie, czy wyeliminowanie to jest prawnie skuteczne (to jest, czy nastąpiło ostateczną decyzją administracyjną (por. wyrok WSA w Warszawie z 23 kwietnia 2009 r., sygn. akt V SA/Wa 2930/08; LEX nr 569646). W orzecznictwie sądów administracyjnych wyrażone jest również stanowisko, że brak jest podstaw, aby zasadnie wywodzić, że warunkiem koniecznym wydania decyzji ustalającej kwoty nienależnie pobranych środków, jest uprzednie wzruszenie, w trybie przepisów o wznowieniu postępowania ostatecznych decyzji przyznających płatności (por. wyrok NSA z dnia 15.11.2012 r., sygn. akt II GSK 518/11; wyrok WSA w Warszawie z dnia 24.11.2011 r., sygn. akt V SA/Wa 1884/11; wyrok NSA z dnia 11.04.2013 r. sygn. akt II GSK 96/12). Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podzielił ów pogląd. Z treści art. 29 ust. 1 i ust. 2 ustawy o ARiMR wynika wprost, iż przedmiotem postępowania toczącego się przed organem administracji publicznej jest ustalenie, czy w danej sprawie doszło do nienależnego lub nadmiernego pobrania środków pochodzących z funduszy wskazanych w tym przepisie, a następnie określenie kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków. Skoro ustalenie, o którym mowa w art. 29 ust. 1 ustawy następuje w drodze decyzji administracyjnej, to należy przyjąć, że postępowanie toczy się w oparciu o przepisy Kpa. Tym samym ustalenie, czy przyznane rolnikowi uprzednio kwoty płatności były przyznane nienależnie lub w nadmiernej wysokości, może wynikać z ustaleń dokonanych przez organ w toku postępowania toczącego się w oparciu o Kpa na podstawie art. 29 ust. 1 ww. ustawy (por. wyrok NSA z dnia 29.06.2012 r., sygn. akt II GSK 822/11). Jednocześnie – jak wyżej wskazano, jest to postępowanie toczące się niezależnie od ewentualnego postępowania w przedmiocie prawidłowości przyznania rolnikowi płatności, w tym postępowania w trybie wznowieniowym. W świetle powyższych rozważań niezasadne są zatem zarzuty skarżącego odnośnie naruszenia pięcioletniego terminu przedawnienia określonego w art. 146 § 1 k.p.a. i orzekania ponownie merytorycznie w sprawie, która już została zakończona decyzją ostateczną, gdyż – jak wyżej wskazano – niniejsza sprawa nie toczy się w trybie wznowienia i nie mają do niej zastosowania przepisy dotyczące tego trybu postępowania, zawarte w k.p.a. W kontrolowanym postępowaniu organy dokonały natomiast ustaleń w oparciu o znajdujące się w aktach sprawy dowody, podtrzymując ocenę dowodów wyrażoną także w decyzjach Kierownika Biura Powiatowego z dnia [...] r. wydanych w trybie wznowienia. W aktach niniejszej sprawy znajdują się zarówno decyzje z dnia [...] r. jak też cały materiał dowodowy, w oparciu o który organ doszedł do wniosku, iż skarżący nie był faktycznym posiadaczem gruntów zadeklarowanych we wnioskach o przyznanie płatności w latach 2004 – 2007, biorąc w szczególności pod uwagę zeznania świadków nie potwierdzających faktycznego użytkowania rolniczego przedmiotowych gruntów przez skarżącego. Niezasadny jest także zarzut odnośnie błędnego uznania przez organ, że skarżący, składając wnioski o przyznanie płatności, nie działał w dobrej wierze. Słusznie organ odwoławczy w tym względzie wskazał, że dobrą wiarę uchyla już brak staranności; w złej wierze jest ten, kto zna rzeczywisty stan rzeczy albo nawet wprawdzie go nie zna, ale mógł się o nim przy dołożeniu należytych starań dowiedzieć. Skoro skarżący w momencie składania wniosku wiedział o prawnym wymogu faktycznego (rolniczego) użytkowania gruntów, a przy dołożeniu należytych starań winien zorientować się, że rzeczywisty stan użytkowania spornych działek ewidencyjnych nie odpowiada temu wymogowi – nie można uznać, że pozostawał w dobrej wierze. Ze względu na powyższe, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjni, Sąd oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło