II SA/Bd 1428/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Michał Kujawa po rozpoznaniu w dniu 31 stycznia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. A. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w T. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu renty strukturalnej postanowił: 1. zwolnić od ½ części wpisu sądowego, 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie. W dniu 16 grudnia 2013 r. (uzupełniony 22 stycznia 2014 r.) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wpłynął wniosek (formularz PPF) J. A. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych tj. zwolnienia od wpisu sądowego w kwocie przewyższającej 200 zł. Wniosek uzasadniła trudną sytuacją materialną. We wspólnym gospodarstwie domowym zamieszkuje z mężem (pkt 6 formularza PPF; w pkt. 8 PPF stwierdziła, że nie prowadzi z nim wspólnego gospodarstwa, ponieważ pozostają w separacji). Miesięczny dochód gospodarstwa domowego składający się ze świadczenia emerytalnego wynosi [...] zł netto. Jest właścicielem nieruchomości rolnej o powierzchni [...] ha. Skarżąca osiągnęła dochód za 2012 r. w wysokości [...] zł zaś za 2011 r. [...] zł. Natomiast mąż skarżącej osiągnął dochód za 2012 r. w wysokości [...] zł zaś za 2011 r. [...] zł. Wskazane przez nią wydatki m.in. na opał, ubezpieczenie mieszkania, energię elektryczną opiewają na kwotę [...] zł miesięcznie. Ponadto oświadczyła, że nie posiada oszczędności oraz przedmiotów wartościowych. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zważył, co następuje: Należy zaznaczyć, iż prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego w ramach prawa pomocy jest równoznaczne z udzieleniem pełnomocnictwa ( art. 244 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.). Przepis art. 245 p.p.s.a. przewiduje możliwość przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w sytuacji, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.) polega na zwolnieniu tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tyko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Następuje w sytuacji, jeżeli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny. Warto również zauważyć, że koszty sądowe mają charakter należności publicznoprawnych, zatem winny być uiszczane w pierwszej kolejności, nie zaś dopiero wówczas, gdy pozostaną wolne po rozdysponowaniu środki. Opłaty sądowe stanowią rodzaj daniny publicznoprawnej i w związku z tym inne wydatki wnioskodawcy nie mogą być w stosunku do tych opłat traktowane priorytetowo (por. postanowienie NSA z dnia 23 stycznia 2006 r., sygn. akt II FZ 23/06, niepubl.). Zgodnie z poglądem Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonym w uzasadnieniu postanowienia z dnia 19 listopada 2004 r. sygn. akt FZ 463/04 (niepubl.) podmiot dysponujący wciąż majątkiem, którego wartość wielokrotnie przewyższa wysokość wpisu, nie spełnia przesłanek udzielenia mu prawa pomocy zawartych w art. 246 § 2 p.p.s.a. Odnosząc powyższe do rozpoznawanej sprawy należy wskazać, że skarżąca jest właścicielem nieruchomości rolnej, z której nie uzyskuje płatności bezpośrednich, nieruchomość ta została wydzierżawiona. Czynsz dzierżawny ustalono na kwotę [...] zł, jednakże dzierżawca nie płaci należnego czynszu. W wyniku dokonanej analizy sytuacji finansowej strony skarżącej należało uznać, iż wnioskodawczyni wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w swoim utrzymaniu. Wpływ na takie rozstrzygnięcie miało to, że wpis sądowy od przedmiotowej sprawy wynosi [...]zł. Jednorazowe jego uiszczenie mogłoby sprawić wnioskodawcy trudność i dlatego orzekający uznał, że jest ona w stanie uiścić ½ część wpisu. Skarżąca co prawda wnosiła o zwolnienie jej od wpisu sądowego w kwocie przewyższającej 200 zł, jednakże przedstawiona przez nią sytuacja materialna wskazuje na to, że oprócz stałego dochodu uzyskiwanego przez nią z emerytury, stały dochód posiada również jej mąż, który to w świetle obowiązujących przepisów prawa tj. Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego jest jej mężem pomimo twierdzenia wnioskodawczyni, że są w separacji i jest w związku z tym zobowiązany na podstawie art. 23 do wzajemnej pomocy. Mając na uwadze powyższe ustalenia postanowiono jak w sentencji postanowienia.