II SA/Bd 1444/21

WyrokWSA w Bydgoszczy2022-03-09

Skład orzekający: Grzegorz Saniewski, Joanna Janiszewska-Ziołek, Katarzyna Korycka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy świadczenie pielęgnacyjne przysługuje opiekunowi osoby niepełnosprawnej, jeśli niepełnosprawność tej osoby powstała po ukończeniu 18. roku życia, a zakres sprawowanej opieki nie uniemożliwia całkowicie podjęcia zatrudnienia?
Ratio decidendi
Świadczenie pielęgnacyjne może przysługiwać opiekunowi dorosłej osoby niepełnosprawnej, nawet jeśli niepełnosprawność powstała po ukończeniu 18. roku życia, zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego K 38/13. Jednakże, aby świadczenie zostało przyznane, musi istnieć bezpośredni związek przyczynowo-skutkowy między rezygnacją z zatrudnienia lub jego niepodejmowaniem a koniecznością sprawowania opieki. Sam zakres i wymiar czasowy sprawowanej opieki musi obiektywnie uniemożliwiać podjęcie jakiejkolwiek pracy zarobkowej, nawet w niepełnym wymiarze czasu.
Stan faktyczny
Skarżąca wnioskowała o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z pracy w związku z opieką nad matką, która była okresowo niezdolna do samodzielnej egzystencji. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania świadczenia, wskazując na niespełnienie przesłanki wieku osoby wymagającej opieki (art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych). Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy, uznając, że choć wyrok TK K 38/13 unieważnił przesłankę wieku, to w sprawie brak jest związku przyczynowego między rezygnacją skarżącej z pracy a koniecznością sprawowania opieki, gdyż zakres opieki nie uniemożliwia podjęcia zatrudnienia.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Grzegorz Saniewski Sędziowie: sędzia WSA Joanna Janiszewska-Ziołek (spr.) sędzia WSA Katarzyna Korycka po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 9 marca 2022 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2021 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z [...] września 2021r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy B. odmawiającą przyznania K. K. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Powyższa decyzja wydana została w następujących okolicznościach sprawy. W dniu [...] czerwca 2021 r. K. K. (dalej "Skarżąca") wystąpiła do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w B. z wnioskiem o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji zatrudnienia w związku ze sprawowaniem opieki nad matką J. Z. (wdową), legitymującą się orzeczeniem Lekarza Rzeczoznawcy KRUS uznającym ją za okresowo niezdolną do samodzielnej egzystencji do [...] stycznia 2022r. Wraz z wnioskiem Skarżąca złożyła oświadczenie, ze jest małżonkiem rolnika i od [...] lutego 2021r. zaprzestała pracy w gospodarstwie rolnym. W wyniku przeprowadzonego postępowania Wójt Gminy B. wydał [...] lipca 2021r. decyzję nr [...], którą na podstawie art. 17 ust. 1 ustawy z 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2020r., poz. 111 ze zm. – dalej u.ś.r.) odmówił Skarżącej przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. W uzasadnieniu wydanej decyzji organ pierwszej instancji wskazał przepisy prawa materialnego regulujące zasady przyznawania świadczenia pielęgnacyjnego i stwierdził, że świadczenie pielęgnacyjne nie może być przyznane, gdyż w sprawie nie została spełniona przesłanka wieku osoby wymagającej opieki, określona w art. 17 ust. 1b u.ś.r. Zgodnie z tym przepisem świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia. W ocenie organu pierwszej instancji odnoszący się do wskazanej regulacji wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., (sygn. akt K 38/13) nie oznacza wykluczenia możliwości stosowania przesłanki wieku określonej w tym przepisie, bowiem treść tego przepisu nie została przez ustawodawcę zmieniona. Organ wskazał, że niepełnosprawność matki Skarżącej, zgodnie z wydanym orzeczeniem lekarskim powstała w wieku późniejszym niż warunkującym do 18-tego roku życia (nie powstała zatem w okresach wskazanych w art. 17 ust. 1b u.ś.r.).Ponadto, w ocenie organu pierwszej instancji, brak jest z uwagi na regulację zawartą w art. 17 ust. 1 u.ś.r. podstaw do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego ze względu na brak związku przyczynowego między zaprzestaniem pracy przez Skarżącą a koniecznością zapewnienia jej matce opieki. Organ zwrócił uwagę na następujące okoliczności, ustalone w oparciu o przeprowadzony wywiad środowiskowy: okoliczność przebywania J. Z. w godzinach od 8.00 do 14.30/ 15.00 w Dziennym Domu Pobytu w G., zamieszkiwanie J. Z. z synem, który od 18-tej jest w stanie zapewnić jej opiekę, sprawność J. Z., która porusza się o własnych siłach i jest zdolna do wykonywania przy sobie wszystkich czynności. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpoznaniu odwołania wniesionego w imieniu Skarżącej przez profesjonalnego pełnomocnika, wydało opisane na wstępie rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu decyzji z [...] września 2021 r. wskazało, że organ pierwszej instancji niezasadnie odmówił stronie przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego powołując się na regulację zawartą w art. 17 ust. 1b u.ś.r. Kolegium wskazało, że Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 21 października 2014 r. (sygn. akt K 38/13) stwierdził niezgodność z Konstytucją RP art. 17 ust. 1b u.ś.r. w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności. Kolegium podkreśliło przy tym, że ocena ta nie wpływa na wynik sprawy. Dokonując bowiem kontroli decyzji organu I instancji SKO doszło do wniosku, że wydanie decyzji odmownej uzasadnia bowiem brak spełnienia przez Skarżącą przesłanki z art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., ponieważ zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwala na stwierdzenie istnienia braku związku przyczynowego pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, czy też niepodejmowania zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przez wnioskodawczynię z uwagi na konieczność stałej lub długotrwałej opieki nad matką niezdolną do samodzielnej egzystencji. Kolegium wskazało, że art. 17 ust. 1 u.ś.r. przewiduje, że świadczenie pielęgnacyjne może zostać przyznane, o ile w przypadku wnioskującej o przyznanie świadczenia zaszła konieczność rezygnacji z zatrudnienia albo niemożność podjęcia zatrudnienia w związku z opieką nad osobą niepełnosprawną. Innymi słowy, świadczenie pielęgnacyjne przysługuje wówczas, gdy opiekun osoby niepełnosprawnej zmuszony jest zrezygnować z pracy zarobkowej, albo też nie podejmować jej z uwagi na konieczność sprawowania opieki. Musi zatem istnieć związek przyczynowy pomiędzy rezygnacją opiekuna osoby niepełnosprawnej z pracy zarobkowej lub jej niepodejmowaniem, a sprawowaniem opieki. Kolegium zgodziło się z ustaleniami organu pierwszej instancji, a dodatkowo podkreśliło, że J. Z. zawarła z synem J. Z. umowę darowizny nieruchomości rolnej wraz z ustanowieniem na jej rzecz służebności mieszkania. Mocą tej umowy J. Z. zobowiązał się zapewnić dożywotnią opiekę nad matką w razie jej choroby. W ocenie Kolegium materiał dowodowy prowadzi do wniosku, że rozmiar i zakres opieki sprawowanej nad matką nie uniemożliwia stronie podjęcia zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. W ocenie Kolegium czynności wykonywane w ramach sprawowanej opieki nad matką, zwłaszcza z uwagi na jej pobyt w Dziennym Domu Pobytu w G. do 14.30/15.00 nie zajmują stronie całego dnia. Stąd też nie uniemożliwiają jej podjęcia zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej nawet w niepełnym wymiarze czasu pracy. K. K., reprezentowana przez pełnomocnika z wyboru, wniosła na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego domagając się uchylenia decyzji i orzeczenia co do istoty sprawy poprzez przyznanie wnioskowanego świadczenia, względnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Zaskarżonej decyzji Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 17 ust. 1 u.ś.r. poprzez przyjęcie, że niepodejmowanie pracy zarobkowej przez nią w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, nie wypełnia przesłanki niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymizującą się orzeczeniem o niepełnosprawności ze wskazaniami: konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osobie w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany swojego stanowiska. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy wyjaśnić, że sprawa niniejsza rozpoznana została w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a. (ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2019 r. poz. 2325). Zgodnie z treścią wskazanego przepisu sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Wniosek o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym w niniejszej sprawie zgłoszony został przez obie strony procesu. Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r., poz. 137) i art. 134 § 1 p.p.s.a. (ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r., poz. 329) Sąd bada zaskarżony akt pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tym samym aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Kontrolując legalność zaskarżonej decyzji Sąd stwierdził, że odpowiada ona przepisom obowiązującego prawa, wobec czego brak jest podstaw do wyeliminowania jej z obrotu prawnego. W rozpoznawanej sprawie organ pierwszej instancji przyjął, że w sprawie nie została spełniona przesłanka warunkująca przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego określona w art. 17 ust. 1b u.ś.r., gdyż z orzeczenia lekarskiego nie wynika, że znaczny stopień niepełnosprawności został ustalony u J. Z. przed ukończeniem 18-tego roku życia. Według organu przepis art. 17 ust. 1b u.ś.r. nadal ma zastosowanie. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. (sygn. akt K 38/13), z uwagi na brak działań ustawodawcy nie zmienia we wskazanym zakresie sytuacji prawnej skarżącej. W realiach niniejszej sprawy organ odwoławczy odmiennie ocenił przesłanki warunkujące przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Kolegium podważyło istnienie związku przyczynowego pomiędzy sprawowaną przez Skarżącą opieką nad matką i niewykonywaniem przez nią pracy zarobkowej. W ocenie Kolegium czas i rodzaj wykonywanych czynności opiekuńczych przez Skarżącą nie uniemożliwia jej podjęcie zatrudnienia. W myśl art. 17 ust. 1 u.ś.r., świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Stosownie do art. 17 ust. 1b u.ś.r., świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała: 1) nie później niż do ukończenia 18 roku życia lub 2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia. Natomiast przepis art. 17 ust. 5 pkt 2a u.ś.r. stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Wskazać należy, że w art. 17 u.ś.r. szczegółowo określono przesłanki, od spełnienia których uzależnione jest pozytywne rozpatrzenie wniosku opiekuna osoby niepełnosprawnej o przyznanie świadczenia mającego w określonym stopniu rekompensować brak możliwości świadczenia pracy w związku z opieką, jaką sprawuje nad osobą niepełnosprawną. Wskazane przez ustawę przesłanki muszą być spełnione kumulatywnie. Odnosząc się w pierwszej kolejności do kwestii różnicowania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobami niepełnosprawnymi ze względu na moment powstania niepełnosprawności Sąd w składzie rozpoznającym sprawę podziela stanowisko Kolegium, że data powstania niepełnosprawności u wymagającego opieki matki Skarżącej nie uzasadnia odmowy przyznania przedmiotowego świadczenia. Wskazać należy, że orzecznictwo sądów administracyjnych zdążyło już uporać się ze sporem prawnym co do tego, czy na gruncie obowiązujących przepisów opiekunowi może przysługiwać świadczenie pielęgnacyjne, o którym mowa w art. 17 u.ś.r., pomimo że niepełnosprawność dorosłej osoby niepełnosprawnej, która pozostaje pod jego opieką (stosownie do treści art. 17 ust. 1b u.ś.r.), nie powstała przed ukończeniem 18 – go roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej. Trybunał Konstytucyjny w punkcie drugim sentencji wyroku z dnia 21 października 2014 r. (sygn. akt K 38/13) orzekł, że art. 17 ust. 1b u.ś.r., w zakresie w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Skoro w powołanym wyroku Trybunału została stwierdzona niezgodność we wskazanym zakresie przepisu ustawy o świadczeniach rodzinnych z Konstytucją, to sąd administracyjny nie może tej okoliczności nie brać pod uwagę lub ją pomijać. Przywołany wyrok odnosi się do negatywnego zakresu przepisu art. 17 ust. 1b u.ś.r., na co wskazuje zwrot "w zakresie, w jakim różnicuje". Istotą tego rozstrzygnięcia jest uznanie za niezgodne z konstytucyjną zasadą równości pominięcia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego innych osób, niż wskazanych w tym przepisie, przy czym niekonstytucyjności takiego ograniczenia Trybunał upatruje w zróżnicowaniu prawa podmiotowego opiekunów osób niepełnosprawnych ze względu na wiek powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki. Sąd w składzie rozpoznającym sprawę podziela stanowisko wyrażone w jednolitym obecnie orzecznictwie sądów administracyjnych, według którego wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. (sygn. akt K 38/13) przesądza o tym, że organy rozpoznając wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego złożony przez opiekuna dorosłej osoby niepełnosprawnej mają obowiązek zbadać, czy wnioskodawca spełnia warunki do przyznania tego świadczenia określone w art. 17 ustawy, to jest z wyłączeniem tej części tego przepisu, która z dniem 23 października 2014 r. została przez Trybunał Konstytucyjny ostatecznie uznana za niekonstytucyjną. Stanowisko wyrażone w uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji było zatem w analizowanym zakresie nietrafne, co słusznie dostrzegł organ odwoławczy. Przechodząc do dalszych rozważań oceny zasadności prezentowanego przez organ odwoławczy stanowiska odnośnie braku podstaw do przyznania Skarżącej wnioskowanego świadczenia z uwagi na brak związku przyczynowo skutkowego pomiędzy niepodejmowaniem lub rezygnacją z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, a sprawowaną opieką, należy wskazać, że stanowisko to jest słuszne, bowiem ze zgromadzonego w aktach materiału nie wynika, że taki związek w niniejszej sprawie występuje. Przepis art. 17 ust. 1 u.ś.r. nie uprawnia do stwierdzenia, że legitymowanie się przez osobę wymagającą opieki orzeczeniem o niepełnosprawności w stopniu znacznym wyklucza automatycznie obowiązek wykazania związku przyczynowego pomiędzy sprawowaniem opieki a niepodejmowaniem zatrudnienia. Nie każda opieka nad taką osobą będzie uniemożliwiać zatrudnienie, gdyż nie można czynić z góry założenia, że konieczne będzie udzielanie takiej osobie opieki kompleksowej przez cały czas. Przepis art. 17 ust. 1 u.ś.r. należy zatem stosować wyłącznie do takich stanów faktycznych, w których zakres opieki wyklucza możliwość podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 października 2020 r.; sygn. akt I OSK 1148/20 – dostępny na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl – baza CBOSA). Ustawodawca wymaga, aby brak podejmowania zatrudnienia lub rezygnacja z zatrudnienia przez osoby wymienione w art. 17 ust. 1 i ust. 1 a u.ś.r. pozostawały w bezpośrednim związku przyczynowo-skutkowym z koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. Aby spełnione były przesłanki określone w art. 17 ust. 1 u.ś.r., opieka taka musi w sposób oczywisty stanowić przeszkodę do wykonywania pracy zawodowej. Zatem związek między rezygnacją z zatrudnienia (albo jego niepodejmowaniem), a sprawowaną opieką musi być bezpośredni i ścisły (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 lutego 2020 r.; sygn. akt I OSK 516/19; - dostępny jw.). W każdej sprawie właściwy organ musi zatem dokonać dogłębnej oceny, czy w okolicznościach konkretnej sprawy istotnie osoba sprawująca opiekę nie ma możliwości podjęcia zatrudnienia lub zmuszona jest zrezygnować z zatrudnienia (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 maja 2015 r.; sygn. akt I OSK 2820/13 – dostępny jw.). Kolegium dokonując szczegółowych ustaleń odnośnie czynności opiekuńczych i ich wymiaru czasowego wskazało, że przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego jest uzasadnione wówczas, gdy wnioskodawca z powodu zakresu opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny w ogóle nie jest w stanie pracować zawodowo, nawet w niepełnym wymiarze czasu pracy. Taka sytuacja z uwagi na ustalony zakres czynności opiekuńczych i ich wymiar godzinowy, co szczegółowo opisano w uzasadnieniu wydanej decyzji, nie uniemożliwiała Skarżącej możliwości podjęcia pracy. Z materiału dowodowego sprawy w żaden sposób nie wynika, aby opieka nad niepełnosprawną matką sprawowana przez Skarżącą wykluczała całkowicie podjęcie przez nią jakiegokolwiek zatrudnienia lub pracy zarobkowej. Zwłaszcza, że dotychczas Skarżąca pracowała jedynie w gospodarstwie rolnym jako małżonka rolnika (z tego tytułu podlegała ubezpieczeniu w KRUS). Praca w gospodarstwie rolnym w odróżnieniu od pracy zarobkowej poza rolnictwem nie jest poddana wymogom w zakresie czasu i organizacji pracy, a zatem pozwala elastycznie zarządzać własnym czasem, także w zakresie opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. Z prawidłowo poczynionych przez organy ustaleń wynika, że opieka nad matką zajmuje Skarżącej każdego dnia jedynie kilka godzin. Matka Skarżącej przebywa bowiem do 14.30/15.00 w Dziennym Domu Pobytu, zamieszkuje ona wspólnie z synem, który jest w stanie zapewnić jej opiekę od godziny 18.00. Okoliczności wskazane w wywiadzie środowiskowym nie budzą wątpliwości co do tego, że matka Skarżącej jest w stanie pozostawać w domu bez asysty ze strony osoby trzeciej. Czynności Skarżącej związane z opieką nad matką rozpatrywane kompleksowo nie są zatem, jak zasadnie uznał organ odwoławczy, czynnościami oznaczającymi stałą lub długotrwałą opiekę innej osoby w rozumieniu art. 17 ust. 1 u.ś.r. uniemożliwiającą podjęcie przez Skarżącą jakiejkolwiek pracy. Należy mieć przy tym na uwadze, że czynności składające się na szeroko rozumiane prowadzenie gospodarstwa domowego to zbiór czynności, które nie mogą być uznane za czynności wymagające całodobowej dyspozycyjności Skarżącej, gdyż są to typowe czynności dnia codziennego, które są wykonywane przez osoby, które na co dzień pracują zawodowo i wykonują je przed rozpoczęciem pracy i po jej zakończeniu. Z ustaleń poczynionych w sprawie bezspornie wynika, że zakres oraz rozmiar czasowy opieki sprawowanej przez Skarżącą nad matką, w świetle zasad doświadczenia życiowego, jest do pogodzenia z równoczesnym wykonywaniem pracy w nowoczesnym gospodarstwie rolnym, czy tez podjęciem pracy poza rolnictwem choćby w niepełnym wymiarze czasowym. Nie kwestionując złego stanu zdrowia matki Skarżącej i konieczności jej wsparcia przez członków rodziny, należy podkreślić za organem odwoławczym, który nie zanegował faktu należytego sprawowania opieki przez Skarżącą, że sama konieczność sprawowania opieki nie mogła stanowić w świetle art. 17 ust. 1 u.ś.r. samodzielnej podstawy do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. W ocenie Sądu, zebrany w sprawie materiał dowodowy był w pełni wystarczający dla stwierdzenia, że skarżąca z uwagi na zakres i rozmiar czynności, jakie wykonuje opiekując się matką, zachowała możliwość, na tle okoliczności stwierdzonych w wywiadzie środowiskowym, podjęcia pracy. Uznawszy zatem zarzut podniesiony w skardze za niezasadny jak i nie znajdując podstaw do stwierdzenia z urzędu, że wydane w sprawie decyzje naruszają prawo (zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a.) Sąd oddalił wniesioną skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a., o czym orzeczono jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło