II SA/Bd 1454/16
PostanowienieWSA w Bydgoszczy2017-02-06
Skład orzekający: Michał Kujawa
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika, powinien zostać uwzględniony, jeśli strona skarżąca nie przedłożyła wymaganych dokumentów potwierdzających jej trudną sytuację materialną, a sprawa dotyczy statusu osoby bezrobotnej?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmujący ustanowienie pełnomocnika, został oddalony, ponieważ strona skarżąca nie wykazała swojej trudnej sytuacji materialnej poprzez przedłożenie wymaganych dokumentów, mimo wezwania sądu. Postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych zostało umorzone na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit. b PPSA, który zwalnia z obowiązku uiszczania kosztów w sprawach dotyczących statusu bezrobotnego.Stan faktyczny
D. J. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na decyzję Wojewody K.-P. dotyczącą utraty statusu osoby bezrobotnej. Wraz ze skargą złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego, uzasadniając to trudną sytuacją materialną i brakiem dochodów. Sąd wezwał skarżącego do przedłożenia dokumentów potwierdzających jego sytuację majątkową, jednak skarżący ich nie dostarczył.Rozstrzygnięcie
1. Oddalono wniosek w zakresie ustanowienia pełnomocnika. 2. Umorzono postępowanie z wniosku w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Michał Kujawa po rozpoznaniu w dniu 6 lutego 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody K. – P. z dnia [...] października 2016 r. nr [...] w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej postanowił: 1. oddalić wniosek w zakresie ustanowienia pełnomocnika, 2. umorzyć postępowanie z wniosku w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
I Wraz ze skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wpłynął wniosek (formularz PPF) D. J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym tj. zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego. Wniosek uzasadnił trudną sytuacją materialną, jest osobą bezrobotną. Prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe. Oświadczył, że nie posiada żadnego dochodu, majątku, oszczędności oraz przedmiotów wartościowych. Wnioskodawca jako zobowiązania i stałe wydatki wskazał opłaty za media łącznie ok. [...] zł.
Zarządzeniem z dnia 5 grudnia 2016 r. zobowiązano skarżącego do przedłożenia w terminie 10 dni od dnia doręczenia wezwania dokumentów obrazujących jego sytuację majątkową i finansową. Wezwanie zostało doręczone w dniu 29 grudnia 2016 r.
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zważył, co następuje:
II Należy zaznaczyć, iż prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego w ramach prawa pomocy jest równoznaczne z udzieleniem pełnomocnictwa ( art. 244 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2016 r., poz. 718, zwanej dalej p.p.s.a.).
Przepis art. 245 p.p.s.a. przewiduje możliwość przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w sytuacji, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.) polega na zwolnieniu tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tyko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Następuje w sytuacji, jeżeli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny.
III W pierwszej kolejności należy zauważyć, że skarżący skarży decyzję w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej. W przedmiotowej sprawie zastosowanie będzie miał przepis art. 239 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a., który stanowi, że nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących statusu bezrobotnego, zasiłków oraz innych należności i uprawnień przysługujących osobie bezrobotnej.
Postępowanie w tym zakresie podlega umorzeniu, ponieważ jego rozpoznanie w niniejszej sprawie stało się zbędne.
IV Ponadto w przedmiotowej sprawie podkreślenia wymaga, że zarządzeniem z dnia 5 grudnia 2016 r. zobowiązano skarżącego do przedłożenia w terminie 10 dni od dnia doręczenia wezwania dokumentów obrazujących jego sytuację majątkową i finansową. Zarówno w zakreślonym terminie jak i do dnia wydania niniejszego postanowienia skarżący nie przedłożył jakichkolwiek dokumentów.
Należy uznać, że skarżący nie wykonał zobowiązania, zatem nie było możliwości dokonania całościowej oceny materiału. Tym bardziej, że wskazał na ponoszenie stałych wydatków i zobowiązań zaś nie podał źródeł ich pokrycia.
Z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. wynika, iż ciężar dowodu spoczywa na stronie, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy, a to znaczy że przepis ten nakłada na wnioskującego obowiązek przedstawienia argumentacji i dowodów potwierdzających istnienie przesłanek wskazanych w powołanym przepisie. Nadto to wnioskujący ma przekonać sąd, że znajduje się w sytuacji opisanej w przedmiotowym przepisie, która uniemożliwia poniesienie mu jakichkolwiek kosztów postępowania lub poniesienie pełnych kosztów postępowania (np. postanowienia NSA: z dnia 30 lipca 2009 r., I FZ 171/09, LEX nr 552205, oraz z dnia 9 lipca 2009 r., I OZ 713/09, LEX nr 552394). Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie podkreślał w orzecznictwie, że z punktu widzenia art. 246 § 1 p.p.s.a. wykazanie okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy należy do obowiązku ubiegającego się o przyznanie tego prawa (np. postanowienie NSA z dnia 24 marca 2009 r., II FZ 101/09, LEX nr 550317).
W orzecznictwie prezentowane jest jednoznaczne stanowisko, że brak współpracy ze strony podmiotu ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy skutkuje uznaniem, że nie wykazał on zaistnienia przesłanek, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., koniecznych dla przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie (np. postanowienie NSA z dnia 24 marca 2009 r., II FZ 91/09, LEX nr 550327).
V W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1, art. 249a oraz art. 258 § 2 pkt 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło