II SA/Bd 1462/16

WyrokWSA w Bydgoszczy2017-04-04

Skład orzekający: Renata Owczarzak, Elżbieta Piechowiak, Joanna Brzezińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy w sprawie stypendiów sportowych, nagród i wyróżnień za osiągnięcia sportowe, która wprowadza dodatkowe kryteria przyznawania i pozbawiania świadczeń, pomija ustawowe kryteria oraz przekazuje kompetencje w zakresie ustalania ich wysokości organowi wykonawczemu, jest zgodna z prawem?
Ratio decidendi
Uchwała rady gminy narusza prawo materialne, wprowadzając dodatkowe kryteria przyznawania i pozbawiania stypendiów sportowych, pomijając ustawowe kryteria oraz przekazując kompetencje w zakresie ustalania ich wysokości organowi wykonawczemu (burmistrzowi), co wykracza poza delegację ustawową. Takie istotne naruszenie prawa, w tym naruszenie kompetencji organów, skutkuje stwierdzeniem nieważności uchwały w całości.
Stan faktyczny
Prokurator Rejonowy zaskarżył uchwałę Rady Miasta w Brodnicy dotyczącą stypendiów sportowych, nagród i wyróżnień. Zarzucił naruszenie przepisów ustawy o sporcie poprzez wprowadzenie dodatkowych kryteriów, pominięcie ustawowych oraz przekazanie kompetencji w zakresie ustalania wysokości świadczeń burmistrzowi. Rada Miejska w Brodnicy podjęła nową uchwałę, która uchyliła zaskarżoną uchwałę. Prokurator zmodyfikował wniosek, domagając się stwierdzenia nieważności uchwały w całości.
Rozstrzygnięcie
Stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Renata Owczarzak Sędziowie sędzia WSA Elżbieta Piechowiak sędzia WSA Joanna Brzezińska (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Krzysztof Cisewski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi P. B. na uchwałę Rady Miasta z dnia [...] stycznia 2011 r., nr [...] w przedmiocie szczegółowych zasad, trybu przyznawania i pozbawiania oraz rodzajów i wysokości stypendiów sportowych, nagród i wyróżnień za osiągnięte wyniki sportowe oraz szkolenie zawodników osiągających wysokie wyniki sportowe w międzynarodowym współzawodnictwie sportowym stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w całości. Rada Miejska w Brodnicy, na podstawie art. 31 i art. 35 ust. 5 i 6 ustawy z dnia 25 czerwca 2010r. o sporcie (Dz.U. Nr 127 poz. 857 ze zm.) podjęła w dniu 27 stycznia 2011r. uchwałę Nr V/19/2011 w sprawie szczegółowych zasad, trybu przyznawania i pozbawiania oraz rodzajów i wysokości stypendiów sportowych, nagród i wyróżnień za osiągnięte wyniki sportowe oraz za szkolenie zawodników osiągających wysokie wyniki sportowe w międzynarodowym współzawodnictwie sportowym lub w krajowym współzawodnictwie sportowym (dalej zwana: uchwałą). Uchwała ta została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym Województwa Kujawsko-Pomorskiego (Dz.Urz.Woj. Kuj.- Pom. Nr 32, poz. 242 z dnia 11 lutego 2011r.). Na tę uchwałę skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy wywiódł Prokurator Rejonowy w Brodnicy, zarzucając naruszenie prawa materialnego tj. przepisów art. 31 ust. 3 oraz art. 35 ust. 5 i 6 ustawy z dnia 25 czerwca 2010r. o sporcie poprzez błędną wykładnię i zastosowanie polegające na: - wprowadzeniu w § 3, § 4 pkt 1 i 3, § 13 ust. 1 uchwały dodatkowych kryteriów przyznawania stypendium sportowego oraz nagród i wyróżnień dla zawodników, innych aniżeli znaczenie danego sportu dla gminy miejskiej w Brodnicy oraz osiągnięty wynik sportowy tudzież pominięcie ustawowego kryterium rodzaju sportu mającego znaczenie dla gminy miejskiej w Brodnicy, - uznaniu w § 4 pkt 2 lit. e uchwały, za wynik sportowy sytuacji faktycznej polegającej na przynależności do klubu sportowego, którego zespół w grach zespołowych brał udział w rozgrywkach szczebla centralnego, - wprowadzeniu w § 5 uchwały ograniczenia podmiotowego w ubieganiu się przez osoby fizyczne o stypendium sportowe oraz nagrody pieniężne lub wyróżnienia wbrew ustawowej delegacji z art. 31 ust. 3 ustawy , - ustanowieniu w § 9 pkt 2 i 4 uchwały możliwości pozbawienia zawodnika stypendium jeżeli zmienił on przynależność klubową lub została na niego nałożona kara dyscyplinarna przewidziana w statucie danego związku sportowego lub przez władze klubu sportowego, którego jest zawodnikiem, a zatem na podstawie kryteriów innych aniżeli znaczenia danego sportu dla gminy oraz osiągnięty wynik sportowy, - zaniechaniu w § 13 ust. 1 uchwały traktującym o zasadzie przyznawania nagród i wyróżnień dla trenerów i działaczy wyróżniających się osiągnięciami w działalności sportowej, ani w żadnej innej jednostce redakcyjnej uchwały określenia kryteriów przyznawania wymienionym podmiotom nagród i wyróżnień, - wprowadzeniu w § 17 ust. 1 uchwały ograniczenia podmiotowego w ubieganiu się o nagrodę pieniężną lub wyróżnienie wbrew delegacji ustawowej z art. 35 ust. 6 ustawy, - wskazaniu w § 5 i § 13 ust. 2 uchwały Burmistrza Miasta Brodnicy jako organu uprawnionego do określania wysokości nagrody i rodzaju wyróżnienia, podczas gdy treść ww. przepisów ustawy wskazuje wprost, że przedmiotowe uprawnienia należą do wyłącznej kompetencji organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego. Na tej podstawie skarżący Prokurator, na podstawie art. 147 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w części, to jest § 3, § 4 pkt 1, 2 lit. e oraz 3, § 5, § 9 pkt 2 i 4, § 13 oraz § 17 ust. 1. W ocenie prokuratora postanowienia uchwały wykraczają poza delegację ustawową określoną w ww. przepisach ustawy o sporcie, w szczególności poprzez wprowadzenie dodatkowych nieprzewidzianych ustawowo kryteriów udzielenia stypendium i pozbawienia go, pominięcie kryteriów ustawowych oraz błędną wykładnię kryterium osiągnięcia wyniku sportowego. W skardze wskazano także na naruszenie art. 35 ust. 6 ustawy, poprzez zaniechanie określenia kryteriów przyznania nagród i wyróżnień dla trenerów i innych osób wyróżniających się osiągnięciami w działalności sportowej określonymi mianem działaczy wyróżniającymi się osiągnięciami w działalności sportowej. Pozostaje to również w sprzeczności z upoważnieniem ustawowym, gdzie ustawodawca wprost nakazał określenie w uchwale warunków i trybu przyznawania wyróżnień i nagród pieniężnych w oparciu o kryterium znaczenia osiągnięć dla danej społeczności lokalnej. W ocenie prokuratora wykazane uchybienia naruszają także konstytucyjną zasadę sprawiedliwości społecznej (art. 2 Konstytucji RP), która wymaga by zróżnicowanie prawne poszczególnych podmiotów pozostawało w odpowiedniej relacji do różnic w sytuacji tych podmiotów oraz zasadę równości wynikająca z art. 32 Konstytucji, a także zakaz dyskryminacji obywateli przez odmawianie niektórym z nich określonych uprawnień z powodów nieznajdujących podstaw w obowiązujących normach prawnych . Wbrew ww. przepisom ustawy w § 5 i § 13 ust. 2 zaskarżonej uchwały upoważniono burmistrza do określania wysokości stypendium sportowego oraz do określania wysokości nagrody i rodzaju wyróżnienia. Przekazanie przez Radę Miejską w Brodnicy Burmistrzowi powyższych kompetencji naruszyło wynikający z art. 18 ust. 2 pkt 15 oraz art. 40 ust. 1 i 2 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym W odpowiedzi na skargę organ, w świetle aktualnego orzecznictwa sądów administracyjnych uznał skargę za zasadną, informując o skierowaniu na sesje Rady Miejskiej projektu uchwały uwzględniającej zarzuty skargi. Przy piśmie z 4 stycznia 2017r. organ przedłożył uchwałę Rady Miejskiej w Brodnicy nr XXI/184/2016 z dnia 22 grudnia 2016r. w sprawie określenia szczegółowych zasad, trybu przyznawania i pozbawiania oraz rodzajów i wysokości stypendiów sportowych, nagród i wyróżnień za osiągnięte wyniki sportowe. Zgodnie z § 3 tej uchwały, traci moc zaskarżona uchwała. Na rozprawie Prokurator zmodyfikował wniosek skargi wnosząc o stwierdzenie nieważności uchwały w całości. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 z późn.zm., dalej "P.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosownie zaś do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kognicji Sąd zgodnie z art. 3 § 2 pkt 5 i 6 P.p.s.a. powołany został do orzekania w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego oraz na akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej. Zgodnie z art. 147 § 1 P.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na uchwałę organu jednostki samorządu terytorialnego, stwierdza nieważność tej uchwały w całości lub w części albo stwierdza, że została wydana z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza możliwość stwierdzenia jej nieważności. Przepis ten pozostaje w związku z art. 91 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz.U. z 2016r., poz. 446 ze zm., dalej: u.s.g.), stosownie do którego nieważna jest uchwała organu gminy sprzeczna z prawem. W przypadku nieistotnego naruszenia prawa nie stwierdza się nieważności uchwały, ograniczając się do wskazania, iż uchwałę wydano z naruszeniem prawa. W judykaturze do istotnych naruszeń prawa zalicza się naruszenie przepisów dotyczących kompetencji do podejmowania uchwał, podstawy prawnej podejmowania uchwał, przepisów prawa ustrojowego, przepisów prawa materialnego – poprzez wadliwą ich wykładnię, a także przepisów regulujących procedurę podejmowania uchwał. Stosownie do art. 50 § 1, art. 52 § 1 i art. 53 § 3 P.p.s.a. prokurator może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, ale nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga jest zasadna, bowiem zaskarżona uchwała została podjęta z istotnym naruszeniem prawa, choć nie wskazuje ona wszystkich istotnych uchybień w skarżonej uchwale. Mając na uwadze cechy aktu prawa miejscowego oraz fakt, że uchwała, o której mowa w art. 31 ust. 3 ustawy o sporcie, jest aktem o charakterze wykonawczym, należy stwierdzić, iż postanowienia takiej uchwały w szczególności nie mogą wykraczać poza zakres ustawowego upoważnienia do jej wydania, ani być niezgodne z innymi powszechnie obowiązującymi przepisami prawa. Naruszenie powyższych wymogów musi, co do zasady, skutkować nieważnością wadliwego postanowienia uchwały. Tego rodzaju wady legislacyjne są bowiem traktowane w orzecznictwie sądów administracyjnych jako przypadki istotnego naruszenia prawa np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 września 2009 r., w sprawie II OSK 1077/09, CBOSA ). Zasady uprawiania i organizowania sportu określa ustawa z dnia 25 czerwca 2010r. o sporcie (w brzmieniu obowiązującym w dacie uchwalenia tekst jedn. Dz.U. z 2010r. Nr 127, poz. 857 ze zm.). Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy sportem są wszelkie formy aktywności fizycznej, które przez uczestnictwo doraźne lub zorganizowane wpływają na wypracowanie lub poprawienie kondycji fizycznej i psychicznej, rozwój stosunków społecznych lub osiągnięcie wyników sportowych na wszelkich poziomach. Działalność sportowa jest prowadzona w szczególności w formie klubu sportowego, który działa jako osoba prawna (art. 3). Klub sportowy może ustanawiać i finansować okresowe stypendia sportowe dla zawodników (art. 5). Zgodnie z art. 31 ustawy, jednostki samorządu terytorialnego mogą ustanawiać i finansować okresowe stypendia sportowe oraz nagrody i wyróżnienia dla osób fizycznych za osiągnięte wyniki sportowe (ust. 1). Stypendia lub nagrody dla trenerów prowadzących szkolenie zawodników osiągających wysokie wyniki sportowe w międzynarodowym współzawodnictwie sportowym lub w krajowym współzawodnictwie sportowym mogą być przyznawane przez jednostki samorządu terytorialnego i finansowane z budżetu tych jednostek (ust. 2). Organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego określa, w drodze uchwały, szczegółowe zasady, tryb przyznawania i pozbawiania oraz rodzaje i wysokość stypendiów sportowych, nagród i wyróżnień, o których mowa w ust. 1 i 2, biorąc pod uwagę znaczenie danego sportu dla tej jednostki samorządu terytorialnego oraz osiągnięty wynik sportowy (ust. 3). W myśl art. 35 ust. 5 i 6 ww. ustawy, jednostki samorządu terytorialnego mogą ustanawiać wyróżnienia i nagrody pieniężne dla trenerów oraz innych osób wyróżniających się osiągnięciami w działalności sportowej (ust. 5). Organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego, w drodze uchwały, określi warunki i tryb przyznawania wyróżnień i nagród pieniężnych, o których mowa w ust. 5, oraz rodzaje wyróżnień i wysokość nagród pieniężnych, biorąc pod uwagę znaczenie osiągnięć dla danej społeczności lokalnej. Analiza przepisów ustawy o sporcie, w szczególności powyższych upoważnień ustawowych do wydania aktów wykonawczych o charakterze powszechnie obowiązujących norm prawa miejscowego, nie budzi wątpliwości, że celem ustawy było przekazanie organowi stanowiącemu jednostki samorządu terytorialnego kompetencji do ukształtowania w drodze uchwały konkretnych, szczegółowych i jasnych zasad, trybu przyznawania i pozbawiania oraz rodzajów i wysokości okresowych stypendiów sportowych, nagród i wyróżnień dla, będących członkami lokalnej społeczności, osób fizycznych – za osiągnięte wyniki sportowe. Możliwe na podstawie cytowanych przepisów jest także przyznanie przez jednostki samorządu terytorialnego i finansowanie z budżetu tych jednostek stypendiów lub nagród dla trenerów prowadzących szkolenie zawodników osiągających wysokie wyniki sportowe w międzynarodowym współzawodnictwie sportowym lub w krajowym współzawodnictwie, co do których również szczegółowe zasady, tryb przyznawania i pozbawiania oraz rodzaje i wysokość określić winien organ stanowiący. Przy czym ustawodawca zastrzegł, że przy kształtowaniu tychże zasad i trybu właściwy organ winien wziąć pod uwagę znaczenie danego sportu dla tej jednostki samorządu terytorialnego oraz osiągnięty wynik sportowy. Z kolei zgodnie z art. 35 ust. 5 i 6 jednostki samorządu terytorialnego mogą również ustanowić wyróżnienia i nagrody pieniężne dla trenerów oraz innych osób wyróżniających się osiągnięciami w działalności sportowej, bez względu na osiągane przez osoby trenowane wyniki sportowe oraz ich ewentualny status zawodniczy. Także i w tym przypadku kompetencję do określenia warunków i trybu przyznawania takich wyróżnień i nagród pieniężnych, oraz rodzajów wyróżnień i wysokości nagród pieniężnych, ustawodawca powierzył organowi stanowiącemu jednostki samorządu terytorialnego. W tym przypadku biorąc jednak pod uwagę inaczej określone kryterium - znaczenie osiągnięć dla danej społeczności lokalnej. Zgodnie z § 2 uchwały, podstawą ustalenia wysokości stypendium sportowego lub nagrody, zwaną dalej podstawą stanowi kwota przeciętnego wynagrodzenia w poprzednim kwartale kalendarzowym poprzedzającym kwartał, w którym przyznawane jest stypendium sportowe lub nagroda, ogłaszana przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w formie komunikatu, w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski", na podstawie art. 20 pkt 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. W § 3 Rada Miejska ustanowiła stypendium sportowe finansowane z budżetu Gminy Miasta Brodnica, przeznaczone dla szczególnie uzdolnionych zawodników zrzeszonych w klubach sportowych działających i posiadających siedzibę na terenie Gminy Miasta Brodnica. Zgodnie z § 4 uchwały, stypendium sportowe, zwane dalej stypendium, ma charakter pomocy indywidualnej i może być przyznane zawodnikowi, który łącznie spełnia następujące warunki: 1) posiada aktualną kartę zgłoszenia, licencję lub inny dokument uprawniający do udziału w zawodach sportowych organizowanych przez związki sportowe w ramach współzawodnictwa sportowego krajowego lub międzynarodowego; 2) w roku przyznania stypendium lub w roku poprzednim uzyskał co najmniej jeden z następujących wyników sportowych w dyscyplinach indywidualnych lub zespołowych: a) zajął co najmniej ósme miejsce w mistrzostwach świata lub Igrzyskach Olimpijskich, b) zajął co najmniej szóste miejsce w mistrzostwach Europy, c) zajął co najmniej szóste miejsce w Pucharze Świata lub Pucharze Europy, d) zajął co najmniej trzecie miejsce w mistrzostwach Polski, e) jest zawodnikiem klubu sportowego, którego zespół w grach zespołowych brał udział w rozgrywkach szczebla centralnego; 3) nie został ukarany karą dyscyplinarną przewidzianą w statucie danego związku sportowego lub władze klubu sportowego, którego jest członkiem. Po myśli § 5 uchwały, wysokość stypendium określa i przyznaje Burmistrz Brodnicy: 1) na wniosek klubu sportowego zrzeszającego zawodnika; 2) z własnej inicjatywy. Zgodnie z § 10, wysokość stypendium nie może przekroczyć 50% podstawy, o której mowa w § 2 niniejszej uchwały (ust. 1). O podziale środków finansowych przeznaczonych na stypendia sportowe decyduje Burmistrz Brodnicy (ust. 2). Zgodnie z zakwestionowanym również przez skarżącego prokuratora § 9 uchwały, burmistrz pozbawia zawodnika stypendium na wniosek klubu sportowego, zawodnika lub z własnej inicjatywy, jeżeli: 1) zawodnik nie realizuje szkolenia sportowego; 2) zawodnik zmienił przynależność klubową; 3) stracił zdolność do uprawiania sportu stwierdzoną orzeczeniem lekarskim; 4) została na zawodnika nałożona kara dyscyplinarna przewidziana w statucie danego związku sportowego lub przez władze klubu sportowego, którego jest zawodnikiem. Z kolei w odniesieniu do nagród i wyróżnień w § 13 uchwały rada określiła, że mogą one być przyznane zawodnikom zrzeszonym w klubach sportowych mających swoją siedzibę i działających na terenie Gminy Miasta Brodnica oraz trenerom i działaczom wyróżniającym się osiągnięciami w działalności sportowej (ust.1). Wysokość nagrody oraz rodzaj wyróżnienia określa Burmistrz Brodnicy (ust. 2). W § 14 uchwały określono kryteria przyznania nagród i wyróżnień zawodnikom. Zgodnie z § 15 ust. 1 i 2 uchwały nagroda pieniężna dla zawodnika za osiągnięcie wysokich wyników sportowych we współzawodnictwie międzynarodowym lub krajowym, trenera lub działacza wyróżniającego się w działalności sportowej, nie może przekroczyć 5-krotności podstawy, o której mowa w § 2 uchwały (ust. 1). Wysokość nagrody rzeczowej nie może przekroczyć kwoty, o której mowa w ust. 1. W § 17 ust. 1 uchwały określono, że Burmistrz Brodnicy przyznaje nagrody i wyróżnienia zawodnikom, trenerom i działaczom z własnej inicjatywy lub na wniosek właściwego klubu sportowego. Burmistrz podejmuje też decyzję o podziale środków na nagrody (ust. 6). Uwzględniając zatem treść cytowanych na wstępie przepisów art. 31 i art. 35 ust. 5 i 6 ustawy o sporcie, Sąd podziela co do zasady stanowisko skarżącego prokuratora, co do tego, że zaskarżona uchwała Rady Miejskiej w Brodnicy z 27 stycznia 2011r. została wydana z istotnym naruszeniem prawa, skutkującym jej nieważnością. Przy czym, w ocenie Sądu, wnikliwa analiza poszczególnych zapisów uchwały w kontekście wykładni przywołanych norm ustawowych prowadzi do wniosku, iż zakres przekroczenia delegacji ustawowej i w istocie przekazania Burmistrzowi kompetencji do dowolnego kształtowania zarówno przyznania, jak i wysokości świadczeń, w ramach określonej wyłącznie podstawy i górnej granicy, oraz cel ukształtowanie przez prawodawcę lokalnego w sposób sprzeczny z celem ustawy o sporcie, skutkować musi stwierdzenie nieważności uchwały w całości. Zasadnicze bowiem przepisy przedmiotowego aktu prawa miejscowego dotknięte są wada skutkującą ich nieważnością, a pozostałe regulacje, po wyeliminowania z obrotu prawnego tych kształtujących zasady, tryb i formy przyznawania gratyfikacji, staną się bezprzedmiotowe. Na wstępie dalszych wywodów podkreślenia wymaga, iż celem art. 31 ustawy o sporcie z pewnością nie jest, co do zasady, wspieranie lokalnych klubów sportowych, ich zawodników, trenerów i działaczy. Klub sportowy, będący wszakże osobą prawna, może, ustanawiać i finansować okresowe stypendia sportowe dla zawodników (art. 5 ustawy). Z art. 31 ustawy wynika jednoznacznie, że jednostka samorządu terytorialnego może ustanowić i finansować okresowe stypendia sportowe oraz nagrody i wyróżnienia dla osób fizycznych za osiągnięte wyniki sportowe (ust. 1). Ustawodawca zatem jako kryterium ustanowienia i finansowania ze środków publicznych powyższych gratyfikacji dla osób fizycznych wskazał osiągnięte wyniki sportowe. Z kolei z treści ust. 2 art. 31 wynika, iż jednostki samorządu terytorialnego mogą być również przyznawane i finansowane z budżetu tych jednostek stypendia lub nagrody dla trenerów prowadzących szkolenie zawodników osiągających wyniki sportowe w międzynarodowym współzawodnictwie sportowym lub krajowym współzawodnictwie sportowym. Organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego nie posiada umocowania do doprecyzowania tego katalogu, ani jego zmiany. Z treści ust. 3 art. 31 wynika jednoznacznie, iż ustawodawca upoważnił organy stanowiące jednostek samorządu terytorialnego do określenia, w drodze uchwały, szczegółowych zasad, trybu przyznawania i pozbawiania oraz rodzajów i wysokości stypendiów sportowych, nagród i wyróżnień, ale wyłącznie takich o których mowa w art. 1 i 2. Ustawodawca jednocześnie zastrzegł, że realizując powyższą delegację organ stanowiący winien brać pod uwagę znaczenie danego sportu (a nie danego klubu sportowego) dla tej jednostki samorządu terytorialnego oraz osiągnięty wynik sportowy. Brak jest zatem podstaw prawnych, aby w wykonaniu powyższej delegacji Rada Miejska ustanowiła stypendia sportowe finansowane z budżetu gminy, przeznaczone nie dla osób fizycznych, które osiągają wysokie wyniki w sporcie (wspólna cecha relewantna), lecz wyłącznie dla "szczególnie uzdolnionych zawodników zrzeszonych w klubach sportowych działających i posiadających siedzibę na terenie Gminy Miasta Brodnica" ( § 3 uchwały). Kryterium, które może być brane pod uwagę, jest znaczenie danego sportu dla tej jednostki samorządu terytorialnego oraz osiągnięty wynik sportowy. Nawet gdyby przyjąć, że wskazanie przez Radę dyscypliny sportowej ważnej dla danej gminy nastąpiło poprzez wskazanie, że są to dyscypliny, które są prowadzone w klubach sportowych działających na terenie Gminy, to jeszcze nie oznacza, że prawidłowym podkreśleniem znaczenia danego sportu dla jednostki jest określenie, że sport taki może być uprawiany jedynie w ramach klubu sportowego działającego na terenie Gminy. Dyscyplina sportu ważna dla gminy może bowiem być uprawiana przez osoby fizyczne zarówno w ramach klubu sportowego działającego na terenie tej gminy, jak również osoba uprawiająca określoną dyscyplinę sportową może nie być związana z żadnym klubem działającym na terenie Gminy, lecz uprawiać dyscyplinę sportową ważną dla niej i osiągać we współzawodnictwie określone wyniki sportowe, przy czym być jej mieszkańcem. Oczywiście sprzeczna z powyższymi przepisami jest zatem również treść § 4 uchwały, w którym Rada określiła kryteria przyznania stypendium sportowego "zawodnikowi, który łącznie spełnia następujące warunki". W pkt 1, 2 lit. e i 3 § 4 w zw. z § 3, co zasadnie wywiedziono w skardze wprowadzone zostały zapisy warunkujące, bądź ograniczające możliwość przyznania stypendium sportowego, które nie mają żadnego umocowania ustawowego. W ocenie Sądu przepisy zamieszczone we kwestionowanych w skardze jednostkach redakcyjnych określają dodatkowe, nie przewidziane w upoważnieniu ustawowym warunki, jakie winien spełniać sportowiec, by mógł uzyskać okresowe stypendium sportowe. Przy czym podkreślenia wymaga, że niezależnie nawet od wadliwości tak określonych kryteriów, zgodnie z treścią § 4 uchwały nawet w przypadku spełnienia łącznie wszystkich tych kryteriów, stypendium wyłącznie "może być przyznane". Swobodne uznanie w tym zakresie pozostawiono zatem organowi wykonawczemu. Także zapisy § 6 ust. 1 i 2 uchwały, określające konieczne elementy wniosku o przyznanie stypendium, z powyższych przyczyn pozostają w istotnej sprzeczności z przepisami prawa powszechnie obowiązującego. Brak jest analogicznie umocowania ustawowego do zawężenia kręgu podmiotów które mogą wystąpić do Burmistrza z wnioskiem o przyznanie stypendium wyłącznie do klubu sportowego ( § 5 pkt 1). Z powyższych przyczyn jako istotnie naruszający wskazane przepisy, zasadnie Prokurator wskazał § 9 uchwały w takim znaczeniu, że jednoznacznie odwołuje się do sytuacji zawodników klubu sportowego, tym bardziej, iż uzależnia pozbawienie stypendium sportowego "zawodnika", od okoliczności niezwiązanych z osiąganymi wynikami sportowymi, lecz wyłącznie realizacja obowiązków klubowych (w tym zawodnik nie realizuje szkolenia sportowego, zmienił przynależność klubową, została na niego nałożona kara dyscyplinarna przewidziana w statucie danego związku sportowego lub przez władze klubu sportowego, którego jest zawodnikiem) W ocenie Sądu, zaskarżoną uchwałą, wbrew dyspozycji art. 31 ust. 3 i art. 35 ust. 6 ustawy o sporcie, Rada scedowała w istocie uprawnienie i zobowiązanie do określenia rodzajów i wysokości stypendiów sportowych, nagród i wyróżnień na Burmistrza, na co wskazuje jedynie ogólne określenie podstawy ustalania wysokości stypendium i górnej procentowej granicy(w § 2 uchwały), treść § 5 w zw. z § 10, § 13 ust. 2 w zw. z § 17 ust. 1 i 6 uchwały. Rada nie określiła jakichkolwiek kryteriów, rodzajów stypendiów, pozostawiając określenie ich wysokości Burmistrzowi. Nadto brak w uchwale jakichkolwiek kryteriów za co i w jakiej wysokości Burmistrz może przyznać nagrody pieniężne lub rzeczowe trenerowi lub działaczowi, od czego ta wysokość ma być uzależniona, poza określeniem że nie może przekroczyć 5-krotności podstawy. Tylko organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego ma możliwość stanowienia o wysokości stypendiów i nagród, które są przyznawane na podstawie art. 31 oraz nagród z art. 35 ustawy o sporcie. Słusznie Prokurator w skardze kwestionuje zapisy § 5 i § 13 i § 17 ust. 1 uchwały, pozwalające organowi wykonawczemu na ustalanie wysokości stypendium oraz nagród jako sprzeczne z treścią art. 31 ust. 3 i art. 35 ust. 6 ustawy o sporcie. W każdym z przypadków przedstawionych w uchwale, to organ wykonawczy gminy, a nie Rada, faktycznie decyduje o wysokości przyznanego stypendium, czy też nagrody, w tym wartości nagrody rzeczowej. Przyjęcie kwoty bazowej a następnie zastosowanie zapisów procentowych lub krotności, ale nigdy precyzyjnie a wyłącznie jako próg maksymalny, pozwala na stwierdzenie, że Rada Miejska w Brodnicy nie określiła wysokości stypendiów sportowych i nagród, ale o jego wysokości w każdym przypadku decydował Burmistrz. Wykroczenie poza delegację ustawową, jak również jej modyfikację poprzez przeniesienie kompetencji w zakresie przyznawania stypendiów, skoro z art. 31 ust. 3 ustawy o sporcie wynika, że do określenia wysokości stypendium upoważniona jest rada, jako organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego. Bez wątpienia to naruszenie prawa ma charakter istotny, gdyż doszło do naruszenia kompetencji organu, który na mocy przepisu upoważniającego określał organ uprawniony do określenia wysokości stypendium. Zbliżone, z tym że jeszcze bardziej ogólnikowe, do zapisów dotyczących sportowców (tu wyłącznie zawodników zrzeszonych w klubach sportowych działających i posiadających siedzibę na terenie gminy) w uchwale zawarte zostały unormowania dotyczące trenerów i działaczy. I tak w rozdziale 3 uchwały, z naruszeniem art. 35 ustawy, nie określono kryteriów i zasad przyznawania nagród (pieniężnych lub rzeczowych) ani trenerom, ani działaczom wyróżniającym się osiągnięciami w działalności sportowej. W § 14 określono kryteria takich nagród i wyróżnień wyłącznie dla zawodników. Z kolei zgodnie z § 15 ust. 1 nagroda pieniężna dla zawodnika za osiągnięcia wysokich wyników sportowych we współzawodnictwie międzynarodowym i krajowym, trenera lub działacza wyróżniającego się w działalności sportowej, nie może przekroczyć 5-krotnosci podstawy, o której mowa w § 2 uchwały. Tym samym dla trenera oraz działacza Rada nie określiła żadnego wymogu, kryterium, w szczególności takiego że gratyfikacja przysługiwać ma trenerowi, który prowadzi szkolenie sportowców, którzy osiągnęli wysokie wyniki we współzawodnictwie sportowym lub odniesienia dla znaczenia konkretnych osiągnięć tych osób dla danej społeczności lokalnej. Uwagę zwraca tu brak określenia wysokości nagród, ich gradacji, zasad ustalania wysokości, jak również to, ze Burmistrz przyznaje nagrody i wyróżnienia zawodnikom, trenerom i działaczom z własnej inicjatywy lub na wniosek "właściwego klubu sportowego"( § 17 ust. 1). Zapisy takie stanowią o podjęciu w tym zakresie uchwały na podstawie błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania art. 35 ust. 5 i 6 ustawy i delegowania kompetencji organu stanowiącego gminy, na rzecz jej organu wykonawczego. Wyeliminowanie opisanych wyżej zapisów uchwały dotyczących określenia osób, którym można przyznać stypendium sportowe oraz nagrody, a w szczególności zapisów dotyczących określania wysokości w jakiej mogą być przyznane skutkowało tym, że stwierdzenie nieważności musiało dotyczyć całości zaskarżonej uchwały, a nie poszczególnych jej zapisów. Poza tym zwrócić należy uwagę na § 5 i § 17 uchwały, który zawęża możliwość do wystąpienia z wnioskiem o przyznanie stypendium sportowego oraz nagród tylko do zawodników klubów sportowych i wystąpienia z wnioskiem przez klub sportowy, oraz Burmistrza Brodnicy. W ocenie sądu takie zawężenie stanowi nie tylko naruszenie delegacji ustawowej, ale również konstytucyjnej zasady równości określonej w art. 32 Konstytucji. Przepis w powiązaniu z § 3 uchwały wprost zezwala na uprzywilejowanie zawodników i trenerów będących członkami klubów sportowych i to klubów mających siedzibę na terenie gminy. W ocenie Sądu, bez wpływu na możliwość dokonania sadowej kontroli legalności w niniejszej sprawie pozostaje okoliczność, że zaskarżony akt prawa miejscowego został wyeliminowany z obrotu prawnego w toku postępowania sądowoadministracyjnego (z dniem 13 stycznia 2017r.). Utrata mocy zaskarżonej uchwały z dniem wejście w życie ustawy ja zastępującej, wywołuje bowiem skutek wyłącznie ex nunc. Nie budzi w okolicznościach sprawy wątpliwości, że derogowana w takim trybie uchwała, może mieć zastosowanie do sytuacji z okresu jej obowiązywania. W tej sytuacji, wobec stwierdzenia przez Sąd, że zaskarżona uchwała została wydana z istotnym naruszeniem prawa, czego konsekwencją jest jej nieważność (art. 91 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym), na podstawie art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło