II SA/Bd 1491/16
WyrokWSA w Bydgoszczy2017-01-31
Skład orzekający: sędzia WSA Leszek Tyliński, sędzia WSA Renata Owczarzak, sędzia WSA Joanna Brzezińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy w toku postępowania rozwodowego sąd wydał postanowienie o zabezpieczeniu kontaktów rodzica z dziećmi, ale nie orzekł o opiece naprzemiennej, organ administracji może odmówić przyznania świadczenia wychowawczego jednemu z rodziców, argumentując, że dziecko stale zamieszkuje z drugim rodzicem?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji błędnie zinterpretowały pojęcie opieki naprzemiennej, wymagając formalnego orzeczenia sądu o takiej opiece. W sytuacji, gdy władza rodzicielska przysługuje obojgu rodzicom, a faktyczna opieka jest sprawowana naprzemiennie, organ powinien sam dokonać oceny tej sytuacji, a nie odmawiać świadczenia z powodu braku formalnego orzeczenia sądu. Niewłaściwe ustalenie stanu faktycznego, w tym zakresu sprawowania opieki, stanowiło podstawę do uchylenia decyzji.Stan faktyczny
Skarżący K. G. otrzymał świadczenie wychowawcze na córkę G. G. Następnie organ I instancji uchylił tę decyzję, uznając, że dziecko od pewnego czasu zamieszkuje z matką. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy, argumentując, że brak jest orzeczenia sądu o opiece naprzemiennej, a dziecko stale zamieszkuje z matką. Skarżący kwestionował te ustalenia, wskazując na toczące się postępowanie rozwodowe i postanowienie sądu o zabezpieczeniu kontaktów.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Leszek Tyliński (spr.) Sędziowie sędzia WSA Renata Owczarzak sędzia WSA Joanna Brzezińska Protokolant starszy sekretarz sądowy Elżbieta Brandt po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi K. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2016 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie świadczenia wychowawczego uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] września 2016 r. nr [...].
Prezydent M. I. decyzją z dnia [...] września 2016 r., Nr [...] uchylił z dniem [...] września 2016 r. decyzję własną z dnia [...] maja 2016 r., nr [...] przyznającą K. G. (zwanemu dalej skarżącym) świadczenie wychowawcze na córkę G. G. w kwocie 500,00 zł, na okres od 1 kwietnia 2016 r. do 30 września 2017 r.
W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że powodem uchylenia był fakt, iż córka G. G. od [...] lipca 2016 r. zamieszkuje z matką K. G. i bratem H. G. pod adresem: ul. [...] w I..
W odwołaniu od ww. decyzji, skarżący podniósł, iż nie zgadza się z decyzją organu I instancji. Wskazał, iż w Sądzie Okręgowym w B. toczy się rozprawa rozwodowa. Strona twierdzi, iż sąd do tej pory nie wydal żadnego postanowienia o ustaleniu miejsca zamieszkania wspólnych dzieci przy matce. Ponadto dodał, że dnia [...] września 2016 r. sąd wydał postanowienie w drodze zabezpieczenia ustalając sposób wykonywania władzy rodzicielskiej nad wspólnymi dziećmi, które obowiązuje do dnia 30 października 2016 r. Strona także przytoczyła część treści interpelacji nr 1870 z dnia 12 kwietnia 2016 r. podsekretarza stanu w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, co oznacza opieka naprzemienna. Zgodnie z powyższym twierdzi, iż spełnia wszystkie przesłanki, aby uzyskać prawo do świadczenia wychowawczego na dziecko.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) decyzją z dnia [...] października 2016 r., znak: [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji SKO przytoczywszy przepisy ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2016 r. poz.195 - dalej ustawa) podało, że skarżący wnioskiem zgłoszonym w dniu 1 kwietnia 2016 r. zwrócił się o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na kolejne dziecko - G. G., ur. [...] czerwca 2011 r. Jako członków rodziny wnioskodawca wskazał: siebie, żonę oraz syna H. G. i córkę G. G..
SKO wskazało, że z uwagi na fakt, iż skarżący ubiegał się o świadczenie wychowawcze na kolejne dziecko organ I instancji nie był zobligowany do przeliczenia dochodu rodziny wnioskodawcy. Zatem w dniu [...] maja 2016 r. wydał decyzję, którą przyznał skarżącemu świadczenie wychowawcze, wnioskowane na córkę G. G., w kwocie 500,00 zł, na okres od 1 kwietnia 2016 r. do 30 września 2017 r.
W związku z tym, iż żona skarżącego złożyła wniosek do organu I instancji o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na córkę G. G., organ wszczął postępowanie administracyjne w sprawie zasadności pobierania przez stronę świadczenia wychowawczego na to samo dziecko.
SKO zauważyło, że w dniu [...] sierpnia 2016 r. strona przedstawiła oświadczenie, w którym podała, że jest pełnoprawnym opiekunem córki G. G. z pełnią praw rodzicielskich oraz wspólnie z matką dziecka nie posiada rozdzielności majątkowej. Podał, iż obecnie w Sądzie Okręgowym w B. toczy się rozprawa rozwodowa i obejmować ona będzie także zakres sprawowania opieki nad wspólnymi dziećmi. Ponadto skarżący potwierdził, że od dnia 11 lipca 2016 r. do 1 września 2016 r. dzieci przebywają w miejscu zamieszkania matki, a od dnia 1 września syn [...] i córka [...] powracają do mieszkania przy ul. [...]/60, które jest obecnym i jedynym centrum życiowym.
SKO przytoczywszy treść przepisu art. 22 ustawy wskazało, że organ I instancji [...] sierpnia 2016 r. przeprowadził wywiad środowiskowy w celu weryfikacji wątpliwości dotyczących sprawowania opieki nad małoletnią G. G.. Stwierdzono, że w mieszkaniu zastano jedynie skarżącego, natomiast nie było w nim małoletniej G. G. i jej starszego brata [...]. Strona oświadczyła, że miała prawo jako rodzic do złożenia wniosku o przyznanie świadczenia wychowawczego na córkę, ponieważ jest pełnoprawnym opiekunem z pełnią prawa rodzicielskich.
SKO wskazało, że Sąd Okręgowy w B. postanowieniem z dnia [...] lipca 2016 r., sygn. akt [...] ustalił, że w toku procesu o rozwód nie może być wszczęte odrębne postępowanie dotyczące władzy rodzicielskiej nad wspólnymi małoletnimi dziećmi stron lub ustalenie ich kontaktów. Zatem wskazał, że dla małoletnich zasadnym jest pozostawienie dzieci pod opieką matki, ponieważ do tej pory sprawowała stałą opiekę nad małoletnią i z obowiązków względem dzieci wywiązuje się prawidłowo. Natomiast ojciec pracuje zawodowo i często przebywa poza miejscem zamieszkania - praca w terenie. Ponadto Sąd opisał sytuację rodziny i w konsekwencji postanowił nie zmieniać miejsca zamieszkania dzieci, zatem miejscem pobytu córki G. G. oraz syna H. G. wskazał miejsce zamieszkania ich matki. Postanowienie Sądu Okręgowego w B. z dnia [...] września 2016 r., sygn. akt [...] natomiast tylko określa kontakty z dziećmi, nie zmienia miejsca zamieszkania dzieci.
SKO uznało, że centrum życiowe córki G. G. jest przy matce, natomiast ojcu ustalono jedynie kontakty z córką.
SKO powołując się na treść art. 2 pkt 16 ustawy uznało, że rodzic może uwzględnić dziecko w składzie rodziny, a w konsekwencji także wystąpić z wnioskiem o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na to dziecko, jedynie, gdy łącznie spełnione zostaną dwie przesłanki: pozostawanie dziecka na utrzymaniu rodzica oraz wspólne zamieszkiwanie dziecka z rodzicem. Wyjątek od tej zasady wprowadza art. 2 pkt 16 zdanie trzecie ustawy, zgodnie z którym, w sytuacji, gdy dziecko, zgodnie z orzeczeniem sądu, jest pod opieką naprzemienną obojga rodziców rozwiedzionych lub żyjących w separacji lub żyjących w rozłączeniu, dziecko zalicza się jednocześnie do członków rodzin obydwojga rodziców.
SKO zauważyło, że do polskiego ustawodawstwa forma opieki naprzemiennej obojga rodziców została wprowadzona ustawą o zmianach do ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz Kodeks postępowania cywilnego z dnia 25 czerwca 2015 r. (Dz. U. z 2015 r., poz. 1062).
Zdaniem SKO nie stanowi opieki naprzemiennej sytuacja, gdy dziecko, zgodnie z orzeczeniem sądu, stale zamieszkuje z jednym z rodziców, a drugi rodzic ma jedynie ustalone w określonym wymiarze i okresie kontakty z dzieckiem. W świetle powyższego, w sytuacji, gdy rodzice są rozwiedzeni, pozostają w separacji lub rozłączeniu i nie sprawują orzeczonej sądownie opieki naprzemiennej, świadczenie wychowawcze przysługuje temu rodzicowi, który utrzymuje dziecko i z którym dziecko zamieszkuje.
SKO stwierdziło, że skarżący o wnioskowane świadczenie będzie mógł się ubiegać wówczas, gdy tylko uzyska stosowne orzeczenie sądu, w którym zostanie uregulowana prawnie opieka naprzemienna dla obojga rodziców w stosunku do małoletnich.
W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący powtórzył argumenty zawarte w odwołaniu. Podał, że świadczenie wychowawcze na córkę G. G. zostało przyznane jego żonie. Ponadto wniósł o ustalenie od [...] października 2016 r. świadczenia wychowawczego w wysokości [...] zł (30%) dla ojca oraz [...] zł (70%) dla matki.
W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zaważył, co następuje:
Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że sądowa kontrola działalności administracji publicznej ogranicza się do oceny zgodności zaskarżonego aktu lub czynności z prawem. Wynika to z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066 j.t. ). Sąd administracyjny, kontrolując zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia z prawem, orzeka na podstawie materiału sprawy zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym. Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego spoczywa na organie orzekającym, a sąd administracyjny nie może zastąpić organu administracji w wypełnieniu tego obowiązku, ponieważ do jego kompetencji należy wyłącznie kontrola legalności rozstrzygnięcia administracyjnego. Oznacza to, że sąd administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach, a jedynie w przypadku stwierdzenia, iż zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 14 marca 2016 r., poz. 718 j.t. – zwanej w dalszym ciągu uzasadnienia jako p.p.s.a.) uchyla go lub stwierdza jego nieważność. Nadto wskazania wymaga, że sąd orzeka na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a.) nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone rozstrzygnięcie nie zostało podjęte zgodnie z przepisami obowiązującego prawa.
Zaskarżoną decyzją SKO utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, którą ten uchylił z dniem [...] września 2016 r. decyzję własną z dnia [...] maja 2016 r., nr [...] przyznającą skarżącemu świadczenie wychowawcze na córkę G. G. w kwocie 500,00 zł, na okres od 1 kwietnia 2016 r. do 30 września 2017 r.
Podstawą takiego rozstrzygnięcia według organów był fakt, iż córka G. G. od [...] lipca 2016 r. zamieszkuje z matką K. G. i bratem H. G. a nie ze skarżącym.
Wskazać trzeba, że podstawę materialnoprawną przedmiotowego rozstrzygnięcia stanowią przepisy ustawy z dnia 11 lutego 2016r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. Stosownie do przepisu art. 5 ust. 2 tej ustawy w przypadku urodzenia dziecka, ukończenia przez dziecko 18 - tego roku życia lub w przypadku gdy dziecko, zgodnie z orzeczeniem sądu, jest pod opieką naprzemienną obydwojga rodziców rozwiedzionych, żyjących w separacji lub żyjących w rozłączeniu, kwotę świadczenia wychowawczego przysługującą za niepełny miesiąc ustala się, dzieląc kwotę tego świadczenia przez liczbę wszystkich dni kalendarzowych w tym miesiącu, a otrzymaną kwotę mnoży się przez liczbę dni kalendarzowych, za które to świadczenie przysługuje. Kwotę świadczenia wychowawczego przysługującą za niepełny miesiąc zaokrągla się do 10 groszy w górę. Zgodnie zaś z przepisem art. 2 pkt 16 rodzina w rozumieniu ustawy - oznacza odpowiednio następujących członków rodziny: małżonków, rodziców dzieci, opiekuna faktycznego dziecka oraz zamieszkujące wspólnie z tymi osobami, pozostające na ich utrzymaniu dzieci w wieku do ukończenia 25 roku życia, a także dzieci, które ukończyły 25. rok życia, legitymujące się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, jeżeli w związku z tą niepełnosprawnością przysługuje świadczenie pielęgnacyjne lub specjalny zasiłek opiekuńczy albo zasiłek dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów (Dz. U. z 2016 r. poz. 162); do członków rodziny nie zalicza się dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, dziecka pozostającego w związku małżeńskim, a także pełnoletniego dziecka posiadającego własne dziecko; w przypadku gdy dziecko, zgodnie z orzeczeniem sądu, jest pod opieką naprzemienną obojga rodziców rozwiedzionych lub żyjących w separacji lub żyjących w rozłączeniu, dziecko zalicza się jednocześnie do członków rodzin obydwojga rodziców.
Należy mieć również na uwadze przepis art. 22 rzeczonej ustawy, który stanowi, że w przypadku zbiegu prawa rodziców, opiekunów prawnych dziecka lub opiekunów faktycznych dziecka do świadczenia wychowawczego, świadczenie to wypłaca się temu z rodziców, opiekunów prawnych dziecka lub opiekunów faktycznych dziecka, który faktycznie sprawuje opiekę nad dzieckiem. Jeżeli opieka nad dzieckiem sprawowana jest równocześnie przez oboje rodziców, opiekunów prawnych dziecka lub opiekunów faktycznych dziecka, świadczenie wychowawcze wypłaca się temu, kto pierwszy złoży wniosek. W przypadku, gdy po złożeniu wniosku o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego przez rodzica, opiekuna prawnego dziecka lub opiekuna faktycznego dziecka drugi rodzic, opiekun prawny dziecka lub opiekun faktyczny dziecka złoży wniosek o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego w związku z opieką nad tym samym dzieckiem, organ właściwy ustala kto sprawuje opiekę i w tym celu może zwrócić się do kierownika ośrodka pomocy społecznej o przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego, o którym mowa w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, w celu ustalenia osoby sprawującej opiekę nad dzieckiem. Przepisy art. 15 ust. 2 i 3 stosuje się.
Stosownie zaś do przepisu art. 15 ust. 1 ww. ustawy jeżeli w stosunku do osoby ubiegającej się o przyznanie świadczenia wychowawczego lub osoby pobierającej to świadczenie wystąpią wątpliwości dotyczące sprawowania opieki nad dzieckiem, w tym również w przypadku, o którym mowa w art. 22, wydatkowania świadczenia wychowawczego niezgodnie z celem lub marnotrawienia świadczenia wychowawczego, organ właściwy oraz marszałek województwa mogą zwrócić się do kierownika ośrodka pomocy społecznej o przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego, o którym mowa w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2015 r. poz. 163, z późn. zm.), w celu weryfikacji tych wątpliwości.
Podnieść należy, że z akt administracyjnych nie wynika, aby małżeństwo skarżącego zostało rozwiązane przez rozwód albo żeby skarżący został pozbawiony praw rodzicielskich czy też uległyby one ograniczeniu. Zarówno skarżący jak i organy podały, że sprawa rozwodowa była w toku.
Podstawą do wszczęcia postępowania było złożenie przez żonę skarżącego wniosku o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego w związku z opieką nad córką tj. nad tym samym dzieckiem, na które świadczenie wcześniej uzyskał skarżący. Organ I instancji rozpoznał sprawę w oparciu o art. 27 ust. 1 ustawy, który stanowi, że organ właściwy oraz marszałek województwa mogą bez zgody strony zmienić lub uchylić ostateczną decyzję administracyjną, na mocy której strona nabyła prawo do świadczenia wychowawczego, jeżeli uległa zmianie sytuacja rodzinna lub dochodowa rodziny mająca wpływ na prawo do świadczenia wychowawczego, członek rodziny nabył prawo do świadczenia wychowawczego w innym państwie w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, osoba nienależnie pobrała świadczenie wychowawcze lub wystąpiły inne okoliczności mające wpływ na prawo do świadczenia wychowawczego.
Rzeczą oczywistą i niewymagającą dalszego rozważania jest twierdzenie, że w oparciu o powyższe przepisy ustawy na jedno dziecko może zostać przyznane jedno świadczenie wychowawcze w kwocie 500 zł. Zatem, w przypadku, gdy zostało ono przyznane skarżącemu na córkę w kwocie 500 zł, a jego żona również wystąpiła o jego przyznanie na córkę (tj. na to samo dziecko) w kwocie 500 zł to rzeczą organu było przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego i dowodowego w tej kwestii.
SKO podało, że Sąd Okręgowy w B. postanowieniem z dnia [...] lipca 2016 r., sygn. akt [...] ustalił, że w toku procesu o rozwód nie może być wszczęte odrębne postępowanie dotyczące władzy rodzicielskiej nad wspólnymi małoletnimi dziećmi stron lub ustalenie ich kontaktów. Wskazał, że dla małoletnich zasadnym jest pozostawienie dzieci pod opieką matki, ponieważ do tej pory sprawowała stałą opiekę nad małoletnią i z obowiązków względem dzieci wywiązuje się prawidłowo. Natomiast ojciec pracuje zawodowo i często przebywa poza miejscem zamieszkania - praca w terenie. Ponadto Sąd opisał sytuację rodziny i w konsekwencji postanowił nie zmieniać miejsca zamieszkania dzieci, zatem miejscem pobytu córki G. G. oraz syna H. G. wskazał miejsce zamieszkania ich matki. Wskazać należy, że Sąd Okręgowy w B. X Wydział Cywilny Rodzinny postanowieniem z dnia [...] września 2016 r. sygn. akt [...] udzielił zabezpieczenia na czas trwania sprawy o rozwód wniesionej z powództwa żony skarżącego w ten sposób, że skarżący ma prawo do kontaktów z małoletnimi dziećmi H. G. i G. G., w co drugi weekend od piątku po zajęciach szkolnych do niedzieli do godziny 19.00 począwszy od 9 września 2016 r. oraz w co drugą środę i czwartek po zajęciach szkolnych do godziny 19.00 w miesiącu wrześniu 2016 r., począwszy od 14 września 2016 ., a od października 2016 r. z możliwością noclegu ze środy na czwartek. Zobowiązany został również przez sąd do odbierania dzieci ze szkoły i przedszkola i przyprowadzania dzieci do miejsca zamieszkania. Żona skarżącego została zobowiązana do wydania dzieci i nie przeszkadzania w kontaktach.
Organy nie dostrzegły nadto istotnej okoliczności. Mianowicie, pojęcie naprzemiennej opieki rozwiedzionych rodziców nad dzieckiem pojawiło się dopiero w przepisach ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, która weszła w życie w 2016 r., natomiast w przedmiotowej sprawie wyrok rozwodowy nie został wydany. Czynienie, więc automatycznego założenia, że z opieką naprzemienną mamy do czynienia tylko wówczas, gdy wprost takie orzeczenie znajdzie się w wyroku sądu, wymagałoby co najmniej dogłębnego wyjaśnienia, gdyż w realiach niniejszej sprawy mogłoby być nieracjonalne i niesprawiedliwe.
Nadto, na co nie zwróciły uwagi organy orzekające w tej sprawie, zaprezentowana przez nie wykładnia pojęcia opieki naprzemiennej, o której mowa w ostatnim członie art. 2 pkt 16 ustawy, skutkowałaby koniecznością wystąpienia do sądu powszechnego, w każdym przypadku realizowania pieczy nad dziećmi przez obojga rozwiedzionych rodziców, czy też żyjących w separacji lub żyjących w rozłączeniu (z tą ostatnią sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie) o wydanie w stosunku do realizowanej przez nich pieczy naprzemiennej orzeczenia, w którym sąd ten musiałby wprost orzec o opiece naprzemiennej i w taki też sposób ją określić. Mając na uwadze racjonalność ustawodawcy, jak również cel ustawy oraz regulacje związane z możliwością szybkiego otrzymania wskazanej pomocy, zaprezentowana przez organy wykładnia wskazanego pojęcia oraz żądanie przedstawienia wyroku sądu, w którym o takiej opiece naprzemiennej orzeknie sąd, nie znajduje oparcia w brzmieniu wskazanego przepisu. Konieczność przedstawienia takiego orzeczenia oznaczałaby każdorazowo wystąpienie do sądu, wręcz zarzucenia sądu rodzinnego takimi żądaniami, oraz koniecznością znacznego upływu czasu niezbędnego dla jego rozpoznania (vide: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 22 grudnia 2016 r. II SA/Ol 1304/16, publ. baza CBOiS).
W ocenie Sądu, taka wykładnia art. 2 pkt 16 ustawy nie znajduje uzasadnienia, gdyż to organy orzekające w sprawie winny same dokonać oceny, czy sprawowana opieka nad dziećmi stanowi wystarczającą podstawę do rozważenia zaistnienia opieki naprzemiennej, poprzez ustalenie faktycznego zakresu tej opieki wykonywanej przez rodziców w czasie przebywania dzieci u każdego z rodziców.
Mając powyższe na uwadze przyjąć należy, że orzeczenie Sądu Okręgowego w B. z dnia [...] września 2016 r. nie wyklucza sprawowania przez rodziców opieki naprzemiennej. Władza rodzicielska została, bowiem powierzona obojgu rodzicom. Jeżeli rzeczywista opieka jest sprawowana w taki sposób, że w powtarzających się okresach rodzic sprawuje wyłączną opiekę nad dziećmi, to wydaje się, że będą podstawy do uznania, iż w sprawie mamy do czynienia z opieką naprzemienną.
Podkreślić należy, że rozstrzygnięcie, z uwzględnieniem wszystkich okoliczności faktycznych i prawnych, czy w konkretnym przypadku występuje opieka naprzemienna należy do organu właściwego realizującego świadczenia wychowawcze. W ocenie Sądu jednakże, stan faktyczny tej sprawy nie został ustalony w sposób wyczerpujący. Tymczasem organ administracji winien prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej i w tym celu powinien przede wszystkim dążyć do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Zgodnie, bowiem z art. 7 i art. 77 § 1 w zw. z art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016r. poz. 23 ze zm.) dalej jako: k.p.a., organ administracji publicznej zobowiązany jest do wszechstronnego i wyczerpującego ustalenia stanu faktycznego sprawy oraz oceny okoliczności sprawy na podstawie całokształtu materiału dowodowego. Ponadto zgodnie z treścią art. 7 k.p.a., w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek strony podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Zasada prawdy obiektywnej jest naczelną zasadą postępowania administracyjnego.
Organ w toku ponownego rozpoznania sprawy powinien, zatem przeprowadzić postępowanie wyjaśniające, mające na celu ustalenie sposobu sprawowania opieki nad dziećmi przez skarżącego. W tym celu niezbędne może okazać się przeprowadzenie, w myśl przywołanego przepisu art. 15 ust. 1 ustawy, wywiadu środowiskowego zarówno u skarżącego jak i u jego żony, w celu ustalenia, kto faktycznie i w jakim wymiarze sprawuje opiekę nad dziećmi, gdzie dzieci zamieszkują w czasie pobytu u drugiego rodzica, jak wygląda opieka w czasie, kiedy dzieci przebywają u skarżącego, czy odbiera lub zawozi je do szkoły, czy troszczy się o codzienne potrzeby, zaspokaja potrzeby bytowe, pomaga odrabiać lekcje, uczestniczy w wywiadówkach szkolnych, wizytach lekarskich, itd.
Tym bardziej, że organy administracji obu instancji oparły swe ustalenia na wywiadzie środowiskowym przeprowadzonym w dniu [...] sierpnia 2016 r. Nie obejmował on jednakże swym zakresem czasowym realizacji orzeczenia Sądu Okręgowego w B. z dnia [...] września 2016 r., które to orzeczenie organ otrzymał jeszcze przed wydaniem decyzji dnia [...] września 2016 r.
Biorąc pod uwagę dotychczasowe rozważania, rzeczą oczywistą jest, że Sąd w żadnym stopniu nie przesądza treści przyszłego rozstrzygnięcia organów administracji, gdyż ocena ta po prostu nie jest możliwa z uwagi na uchybienia występujące w przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym.
Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło