II SA/Bd 150/09
WyrokWSA w Bydgoszczy2009-05-06
Skład orzekający: Jerzy Bortkiewicz, Krzysztof Gruszecki, Anna Klotz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy opłatę roczną z tytułu trwałego zarządu nieruchomością należy ustalać od wartości gruntu i budynków, jeśli budynki zostały wzniesione przez poprzednika prawnego jednostki organizacyjnej sprawującej trwały zarząd?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji miały obowiązek wnikliwie ustalić, kto wznosił budynki na nieruchomościach, które miały zostać przekazane w trwały zarząd. Jeśli budynki zostały wzniesione przez poprzednika prawnego jednostki organizacyjnej, zgodnie z art. 88 ustawy o gospodarce nieruchomościami, ich wartości nie należy uwzględniać w cenie nieruchomości przy ustalaniu opłaty rocznej z tytułu trwałego zarządu. Organy nie wykazały należytej staranności w wyjaśnieniu stanu faktycznego w tym zakresie, co skutkowało naruszeniem prawa materialnego i procesowego.Stan faktyczny
Komenda Wojewódzka Policji wniosła o nieodpłatne przekazanie w trwały zarząd nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa. Prezydent Miasta wydał decyzję o przekazaniu nieruchomości w trwały zarząd, ustalając opłatę roczną od ceny nieruchomości obejmującej grunty i zabudowania. Komendant Policji wniósł odwołanie, domagając się nieuwzględnienia wartości budynków w podstawie opłaty, argumentując, że zostały one wzniesione przez poprzednika prawnego ze środków resortu spraw wewnętrznych. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, uznając brak dowodów na wzniesienie budynków przez poprzednika i brak podstaw do wyłączenia ich wartości z podstawy opłaty. Komendant Policji złożył skargę do WSA.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewody K. oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta W., stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, i zasądzono od Wojewody K. na rzecz Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz Sędziowie: Sędzia WSA Krzysztof Gruszecki Sędzia WSA Anna Klotz (spr.) Protokolant Katarzyna Korycka po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 6 maja 2009 r. sprawy ze skargi Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. na decyzję Wojewody K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przekazania w trwały zarząd nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta W. z dnia [...] Nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Wojewody K. na rzecz Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. 3056 (trzy tysiące pięćdziesiąt sześć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Komenda Wojewódzka Policji w B. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. skargę na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...], utrzymującą w mocy na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), decyzję Prezydenta Miasta W. z dnia [...] listopada 2008 r. znak [...] przekazującą "w trwały zarząd na rzecz Komendy Wojewódzkiej Policji w B. stanowiące własność Skarbu Państwa zabudowane nieruchomości, położone we W. przy ulicy O., o łącznej powierzchni [...] ha" i ustalającą z tego tytułu opłatę roczną w wysokości [...] zł.
Z akt sprawy wynika, że z inicjatywy Prezydenta Miasta W., zawartej w piśmie z dnia [...] Komendant Wojewódzki Policji we W. wnioskiem z dnia [...] września 2007 r. zwrócił się do powyższego organu o nieodpłatne przekazanie w trwały zarząd zabudowanych nieruchomości, położonych we W. przy ulicy O., stanowiących działki nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...] o łącznej powierzchni [...] ha, zapisane odpowiednio w księgach wieczystych [...], [...], [...], [...], [...].
Następnie Prezydent Miasta W. decyzjami z dnia [...] grudnia 2007 r., z dnia [...] czerwca 2008 r., Nr [...] i Nr [...] orzekł o przekazaniu wyżej wymienionych zabudowanych nieruchomości w trwały zarząd na rzecz Komendy Wojewódzkiej Policji w B., na czas nieoznaczony. Jednocześnie w powyższych decyzjach ustalone zostały: cena oddawanych w trwały zarząd nieruchomości (wraz z zabudowaniami) w łącznej kwocie [...] zł. oraz opłata roczna z tytułu trwałego zarządu w wysokości 0,1% ceny nieruchomości, tj. wynosząca łącznie [...] zł.
W wyniku odwołań Komendy Wojewódzkiej Policji w B. decyzje te zostały decyzjami Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2008 r. [...] oraz z dnia [...] sierpnia 2008 r. Nr [...] uchylone i sprawa przekazana została do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.
Następnie decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2008 r. Prezydent Miasta W., działając na podstawie art. 45 ust. 1 i 2 oraz art. 82 ust. 1 i art. 83 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r., Nr 261, poz. 2603 ze zm.) oraz art. 104 § 1 i art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071, ze zm.) przekazał na rzecz Komendy Wojewódzkiej Policji w B. przedmiotowe nieruchomości stanowiące własność Skarbu Państwa w trwały zarząd i ustalił z tego tytułu opłatę roczną od ceny nieruchomości, obejmującej grunty i obiekty znajdujące się na tych gruntach.
Przekazanie powyższych nieruchomości w trwały zarząd nastąpiło na czas nieoznaczony, na realizację przez wyżej wymienioną państwową jednostkę organizacyjną jej zadań związanych z obronnością i bezpieczeństwem państwa.
W decyzji powyższej organ I instancji uznał, że trwały zarządca ma prawo korzystać z nieruchomości zgodnie z jej przeznaczeniem, w celach określonych w art. 43 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.
W punkcie 2 rozstrzygnięcia ustalono cenę wyżej wymienionych nieruchomości na podstawie ich wartości określonej przez rzeczoznawcę majątkowego w kwocie [...] zł. (słownie złotych: [...]). Natomiast w punkcie 3 rozstrzygnięcia została ustalona opłata roczna z tytułu trwałego zarządu w wysokości 0,1% ceny nieruchomości, wynosząca łącznie [...] zł. (słownie złotych: [...]). Organ powołując się na przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r., Nr 261, poz. 2603 ze zm.) nie uwzględnił wniosku Komendy o nieodpłatne przekazanie jej tych nieruchomości w trwały zarząd.
Zdaniem organu oddanie nieruchomości w trwały zarząd jest odpłatne; przez okres trwania trwałego zarządu - poza wyjątkami określonymi w art. 83 ust. 3 tej ustawy - pobiera się opłaty roczne. W dalszej części uzasadnienia organ dodał, że możliwości nieodpłatnego oddawania nieruchomości Skarbu Państwa w trwały zarząd na rzecz komend wojewódzkich policji nie przewidują też inne przepisy prawa, gdyż zgodnie z art. 83 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami opłatę roczną z tytułu trwałego zarządu ustala się według stawki procentowej od ceny nieruchomości. Cena przekazywanych w trwały zarząd nieruchomości została ustalona na podstawie ich wartości określonej przez rzeczoznawcę majątkowego, zgodnie z art. 67 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, i wynosi [...] zł.
Od powyższej decyzji organu I instancji Komendant Wojewódzkiej Policji w Bydgoszczy wniósł odwołanie w zakresie ustalającym opłatę roczną z tytułu trwałego zarządu i zażądał jej zmiany poprzez: uwzględnienie wartości składników budowlanych, wybudowanych przez poprzedników prawnych Komendy Wojewódzkiej Policji w B. ze środków resortu spraw wewnętrznych, pomniejszenie ustalonej należności o kwotę odpowiadającą wartości składników budowlanych, wybudowanych przez poprzedników prawnych Komendy Wojewódzkiej Policji w B. ze środków resortu spraw wewnętrznych.
W ocenie strony odwołującej się opłata roczna z tytułu trwałego zarządu powinna być liczona od wartości gruntów tj. 0, 1 % x [...] zł = [...] zł, gdyż cena nieruchomości została określona przez rzeczoznawcę majątkowego R. Ś. i składa się z ceny gruntu w wysokości [...] zł oraz ceny składników budowlanych w kwocie [...] zł. Zdaniem odwołującego się opłata z tytułu trwałego zarządu KWP powinna być ustalona w kwocie [...] zł odpowiadającej tylko równowartości 0,1 % ceny gruntów wykorzystywanego na cele bezpieczeństwa państwa.
W dalszej części odwołania Komendant wyjaśnił, że przedmiotowe działki nabyte zostały aktami notarialnymi w formie umów sprzedaży od osób prywatnych na rzecz Skarbu Państwa - Komendy Wojewódzkiej Milicji Obywatelskiej we W. Z treści aktów notarialnych oraz załączonych opisów i map (na niektórych mapach z Urzędu Miasta W. jako właściciela zapisano: "Skarb Państwa – KWMO"), na dzień zakupu nie były na nich wzniesione obiekty stanowiące siedzibę Komendy Miejskiej Policji we W. Stare zdekapitalizowane obiekty zostały rozebrane. Z powyższego jednoznacznie wynika, że obiekty KMP musiały być wzniesione ze środków ówczesnej Milicji Obywatelskiej, której następcą prawnym jest Policja.
Na podstawie w/w aktów notarialnych w księgach wieczystych prowadzonych przez Sąd Rejonowy we W. uwidoczniony został zarząd ówczesnej "Komendy Wojewódzkiej Milicji Obywatelskiej we W.".
Odwołująca uznała za nieuzasadnione i sprzeczne z zapisami w księgach wieczystych stanowisko organu I instancji, iż "zarówno Komenda Wojewódzka Milicji Obywatelskiej we W. jak i Komenda Wojewódzka Policji we W. nie miały przekazanych w zarząd nieruchomości".
Na poparcie swojego stanowiska Komendant powołał się na art. 199 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, zgodnie z którym "Zarząd nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa oraz własność gminy, sprawowany w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy przez jednostki organizacyjne, przekształca się z tym dniem w trwały zarząd tych nieruchomości". Prezydent Miasta we W. powinien przy wydawaniu przedmiotowych decyzji uwzględnić treści zapisów aktów notarialnych, tak jak to uczynił Sąd Rejonowy we W.
Komendant dodał, że jest niemożliwe udokumentowanie poniesionych nakładów finansowych związanych z wzniesieniem obiektów ze względu na to, że okres przechowywania dokumentów finansowych dawno już upłynął. Może jedynie udokumentować nakłady poniesione w ostatnim okresie na wymianę stolarki okiennej, docieplenie, remont sanitariatów, a obecnie wyminę dźwigów osobowych. Nadmienił również, że decyzja o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na wykonanie robót budowlanych oraz odpowiedzi na zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych wydawane były dla Komendy Wojewódzkiej Policji w B. właśnie przez Prezydenta Miasta W.
W zakresie następstwa prawnego Komendant wyjaśnił, że ustawą z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jedn.: Dz. U. z 2007 r., Nr 43, poz. 277) rozwiązano Milicję Obywatelską. W myśl przepisów w/w ustawy następcą prawnym Milicji Obywatelskiej została Policja. Zgodnie z ustawą z dnia 2 lipca 1998 r. o wprowadzeniu zasadniczego trójstopniowego podziału terytorialnego państwa (Dz.U. Nr 96 z dnia 28 lipca 1998 r. ze zm.) oraz ustawą z dnia 13 października 1998 r. - przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 art. 16 ust. 1 pkt. 2 i ust. 2) Komenda Wojewódzka Policji w B. stała się następcą prawnym i przejęła z dniem 1 stycznia 1999 r. całokształt zadań i kompetencji po zlikwidowanej Komendzie Wojewódzkiej Policji we W., funkcjonującej do 31 grudnia 1998 r. w obrębie obecnego woj. [...].
Z uwagi na powyższe nie uwzględnienie powyższego oraz naliczenie opłat rocznych z tytułu trwałego zarządu od wartości całej nieruchomości (grunty + składniki budowlane) jest niezrozumiałe i ze szkodą dla KWP w B.
Wojewoda [...] nie uwzględnił odwołania i działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta W.
Zdaniem Wojewody, Komendant poza twierdzeniem w odwołaniu, że składniki budowlane znajdujące się na przedmiotowych nieruchomościach zostały wybudowane "przez poprzedników prawnych Komendy Wojewódzkiej Policji w B. ze środków resortu spraw wewnętrznych" nie przedstawiła na tę okoliczność żadnych dowodów, co potwierdził w odwołaniu stwierdzeniem, iż "Udokumentowanie poniesionych nakładów finansowych związanych z wzniesieniem obiektów jest niemożliwe ze względu na to, że okres przechowywania dokumentów finansowych dawno już upłynął".
Organ odwoławczy dodał, że remonty wykonane przez skarżącą w ostatnim okresie nie mają w sprawie i tak żadnego znaczenia, albowiem nieruchomości nie były w trwałym zarządzie Policji.
Wojewoda uznał za nietrafne stanowisko strony odwołującej, iż z treści aktów notarialnych, którymi nabyto nieruchomości od osób fizycznych "na rzecz Skarbu Państwa - Komendy Wojewódzkiej Milicji Obywatelskiej we W." wynika, że sporne nieruchomości są w trwałym zarządzie Policji i dodał, że w twierdzenie to nie wierzy sama skarżąca, skoro wnioskiem z dnia z dnia [...] września 2007 r. wystąpiła do Prezydenta Miasta W. o przekazanie jej tych nieruchomości w trwały zarząd. Skarżona decyzja jest skutkiem rozpatrzenia tegoż wniosku.
Nabycie z mocy prawa zarządu przez państwową jednostkę organizacyjną, która nabyła nieruchomość na własność Skarbu Państwa wprowadzone zostało dopiero ustawą z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 22, poz. 99) - art. 8 ust. 3 tej ustawy. Nie może być zatem mowy, o podnoszonym przez odwołujących przekształceniu - z mocy art. 199 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami - prawa zarządu w trwały zarząd.
Za decydujące w sprawie Wojewoda uznał postanowienia art. 88 ust. 1 i 2 powołanej ustawy. Przepis ten nie uzasadnia w żaden sposób wyłączenia z podstawy ustalenia opłaty za trwały zarząd gruntem nakładów poczynionych na gruncie przez państwową jednostkę organizacyjną, czy też przez jej poprzednika prawnego, przed dniem ustanowienia na jej rzecz trwałego zarządu.
Skoro nieruchomości nie były w trwałym zarządzie Komendy Wojewódzkiej Policji w B. i wcześniej zarządzie Komendy Wojewódzkiej Milicji Obywatelskiej we W., to Prezydent Miasta W. nie przekroczył prawa ustalając opłatę roczną od ceny nieruchomości, obejmującej grunty i obiekty znajdujące się na tych gruntach.
Komendant Wojewódzki Policji w B. złożył skargę na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2009 r. ([...]). W ocenie skarżącego opłata z tytułu trwałego zarządu na rzecz Policji powinna być w tej konkretnej sprawie ustalona w kwocie odpowiadającej 0, 1 % ceny gruntów wykorzystywanego na cele bezpieczeństwa państwa zgodnie z art. 82 ust 2 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Skargę Komendant uzasadnił podobną argumentacją, co odwołanie od decyzji organu I instancji. Dodał również, że właściwy organ może udzielić, za zgodą odpowiednio wojewody albo rady lub sejmiku, bonifikaty od opłat rocznych ustalonych zgodnie z przepisem art. 83 ust. 2. W przedmiotowej sprawie organ mógł również z uwagi na przepis art. 83 ust. 2 pkt 3 udzielić Policji również bonifikaty, czego z niewiadomych względów nie uczynił.
W udzielonej odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Dodał również, że strona skarżąca nigdy nie ubiegała się o bonifikatę, stąd zarzut jest całkowicie niezrozumiały.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Ponadto, stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 - dalej zwaną p.p.s.a.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Rozpatrując sprawę w świetle powyższych kryteriów, stwierdzić należy, że skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego.
Materialno-prawną podstawę rozstrzygnięcia w rozpatrywanej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r., Nr 261, poz. 2603 ze zm.) obowiązujące w dacie wydawania kwestionowanych decyzji, tj. art. 83 ust. 1 i 2 pkt 1 oraz art. 85.
Zgodnie z art. 82 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami za nieruchomość oddaną w trwały zarząd pobiera się opłaty roczne. Opłaty z tytułu trwałego zarządu ustala się według stawki procentowej od ceny nieruchomości ustalonej zgodnie z art. 67 ust. 3 - art. 83 ust. 1. W myśl art. 83 ust. 2 wysokość stawek procentowych opłat rocznych z tytułu trwałego zarządu jest uzależniona od celu, na jaki nieruchomość została oddana. Kwestia zastosowanej stawki procentowej nie jest sporna w rozpoznawanej sprawie.
Stosownie do treści art. 85 ust. 1 powyższej ustawy jednostka organizacyjna sprawująca trwały zarząd nad nieruchomością, która oddała tę nieruchomość lub jej część w najem lub dzierżawę, jest zobowiązana do uiszczania opłat rocznych w wysokości 1 procent ceny nieruchomości i nie przysługują jej bonifikaty, o których mowa w art. 84 ust. 3 i 4. Zmiana stawki procentowej opłaty rocznej oraz pozbawienie bonifikaty następuje w drodze decyzji właściwego organu.
Podniesiony w skardze zarzut w zakresie nie udzielenia przez Wojewodę bonifikaty jest całkowicie nieuzasadniony. W aktach sprawy brak jest stosownego wniosku o jej zastosowanie skierowanego do organu I instancji.
Sporne w rozpoznawanej sprawie jest natomiast to, czy nieruchomości, które zostały wybudowane po roku 1977 r. przez poprzednika prawnego skarżącej - KMO we W. skutkują na tle przemian ustrojowych oraz zmiany przepisów prawa koniecznością ustanowienia trwałego zarządu, a w dalszej konsekwencji ustaleniem opłaty za grunt wraz budynkami wzniesionymi przez poprzednika.
Zgodnie z art. 88 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, jeżeli jednostka organizacyjna poniosła nakłady na wybudowanie budynków i innych urządzeń trwale związanych z gruntem, położonych na nieruchomości oddanej w trwały zarząd, wartości tych nakładów nie uwzględnia się w cenie nieruchomości będącej podstawą do ustalenia opłat z tytułu trwałego zarządu. Przepis ten stosuje się odpowiednio w przypadku nabycia budynków i innych urządzeń w trybie, o którym mowa w art. 17.
Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio w przypadku zabudowy, odbudowy, rozbudowy, nadbudowy, przebudowy lub remontu obiektu budowlanego położonego na nieruchomości, zgodnie z przepisami Prawa budowlanego (ust. 2).
Ustalając wysokość opłaty z tytułu trwałego zarządu organy orzekające winny wnikliwie i wyczerpująco rozpatrzeć wszystkie okoliczności, uzasadniające zmniejszenie wysokości tej opłaty, zwłaszcza, gdy strona skarżąca wniosła o nieuwzględnienie budynków w cenie nieruchomości będącej podstawą do naliczenia tej opłaty jeszcze przed wydaniem decyzji przez organ I instancji. Nie chodzi tak jak to ukierunkował organ, o wykazanie czy Komenda potrafi wykazać dokumentację finansową o poniesieniu nakładów na obiekty.
W ocenie Sądu ważne jest ustalenie, kto wznosił te obiekty. Dowodami na to mogą przecież być decyzje administracyjne wydawane w trakcie procesu budowlanego. Jeżeli Komenda MO zakupiła nieruchomości niezabudowane, co bezspornie wynika z aktów notarialnych i następnie wznosiła te obiekty będące obecnie przedmiotem sprawy, to powinny być w tym zakresie wydawane chociażby pozwolenia na budowę, z których będzie wynikało, kto był inwestorem, a więc kto wznosił sporne obiekty.
Prezydent jako organ architektoniczno - budowlany winien w ocenie Sądu we własnym zakresie poczynić stosowne ustalenia w tym zakresie. Organ powinien mieć przede wszystkim na uwadze, że dowodem powinno być wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem.
Obowiązkiem zaś każdego organu administracji jest jak najstaranniejsze wyjaśnienie podstawy faktycznej i prawej, co wypływa z zasad ogólnych, wyrażonych w art. 7 Kpa (zasada wyjaśnienia stanu faktycznego), art. 11 Kpa (zasada przekonywania, czyli wyjaśniania stronom zasadności przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy).
Organy pominęły wnikliwe ustalenie stanu faktycznego pod kątem art. 199 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, zgodnie z którym zarząd nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa oraz własność gminy, sprawowany w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy (tj. w dniu 1 stycznia 1998 r.) przez jednostki organizacyjne, przekształca się z tym dniem w trwały zarząd tych nieruchomości.
Organ powinien ustalić, kto na dzień wejścia w życie ustawy sprawował zarząd i czyją własnością były sporne nieruchomości. Analiza ksiąg wieczystych, chociażby księgi nr [...] w dziale II – "Własność" podrubryka 2.2.2 - Skarb Państwa wskazuje, że nieruchomość objęta wpisem stanowi własność Skarbu Państwa – pod rządem i w użytkowaniu Komendy Wojewódzkiej Milicji Obywatelskiej we W. Założenie dotychczasowej księgi wieczystej miało miejsce [...] maja 1977 r.
Powyższe zapisy księgi wskazują, że w sprawie mógł mieć zastosowanie art. 199 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Organ powinien w celu ustalenia powyższego przeprowadzić postępowanie w tym zakresie, mając jednocześnie na uwadze, że zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (tekst jedn.: Dz. U. z 2001 r., Nr 124, poz. 1361 ze zm.) istnieje domniemanie, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym.
Organ winien również przeanalizować wcześniejszy stan prawny, który mógł również doprowadzić do przejścia spornych nieruchomości w trwały zarząd. Zgodnie, bowiem z art. 80 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomościami (Dz. U. z 1991 r., Nr 30 poz. 127 ze zm.) grunty państwowe będące w dniu wejścia w życie ustawy w użytkowaniu państwowych jednostek organizacyjnych przechodzą w zarząd tych jednostek. Trwały zarząd spornymi nieruchomościami mógł pod rządami powyższej ustawy zostać ustanowiony na rzecz Komendy Wojewódzkiej Milicji Obywatelskiej we W. z mocy ustawy o gospodarce nieruchomościami gruntami, nieodpłatnie.
Sąd podziela stanowisko wyrażone w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. z dnia [...] lutego 2006 r. sygn. akt II SA/Wr 145/04 (orzeczenie prawomocne dostępne w Internecie), iż: "W świetle przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000 r., Nr 46, poz. 543 ze zm.) dotyczących trwałego zarządu oraz art. 146 ust. 1 i ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. Nr 30, poz. 179) i par. 8 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 4 września 1990 r. w sprawie zasad stopniowego przekazywania kompetencji i mienia Milicji Obywatelskiej i Służby Bezpieczeństwa jednostkom Policji i Urzędu Ochrony Państwa (Dz. U. Nr 64, poz. 381) brak jest podstaw do wyłączenia stosowania zasady z art. 88 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami nieuwzględniania w cenie nieruchomości wybudowanych uprzednio przez Milicję Obywatelską budynków i innych urządzeń trwale związanych z gruntem, który pozostaje obecnie w trwałym zarządzie jednostki organizacyjnej Policji, będącej ex lege następcą prawnym jednostki organizacyjnej Milicji Obywatelskiej".
W ocenie Sądu powyższa teza znajduje zastosowanie w rozpoznawanej. Na podstawie art. 146 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2007 r., Nr 43, poz. 227) z chwilą utworzenia Policji Milicja Obywatelska została rozwiązana. Zgodnie z ust. 4 powyższego artykułu Minister Spraw Wewnętrznych, w drodze rozporządzenia, określi zasady stopniowego przekazywania kompetencji i mienia, o których mowa w ust. 2, do jednostek Policji i Urzędu Ochrony Państwa. Stosownie zaś do przepisu § 8 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 4 września 1990 r. w sprawie zasad stopniowego przekazywania kompetencji i mienia Milicji Obywatelskiej i Służby Bezpieczeństwa jednostkom Policji i Urzędu Ochrony Państwa (Dz. U. Nr 64, poz. 381), z dniem przekazania mienia jednostki przejmujące wstępują w prawa i obowiązki jednostek przekazujących, wynikające z wcześniej zawartych umów. Należy również zwrócić uwagę na treść § 1 powyższego rozporządzenia, który stanowi, iż przez mienie, o którym mowa w rozporządzeniu, należy rozumieć budynki i lokale mieszkalne oraz inne nieruchomości, a także urządzenia, sprzęt i materiały będące w dyspozycji Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i wojewódzkich urzędów spraw wewnętrznych.
Bezsporne w rozpoznawanej sprawie zatem jest, że Komenda Wojewódzkiej Milicji Obywatelskiej we W. została przekształcona Komendę Wojewódzką Policji w B. Było to przekształcenie organizacyjne. Poprzednik prawny nie został zlikwidowany. Nie ustała działalność tej jednostki. Następca prawny zachował wyposażenie poprzednika i nieruchomości (grunty wraz z budynkami).
W rozpoznawanej sprawie bez wątpienia zarząd spornymi nieruchomościami przeszedł na następcę prawnego, którą w tej sprawie jest Komenda Wojewódzka Policji w B.
W świetle powyższego stanu faktycznego i prawnego organy powinny ustalić, czy poprzednikowi prawnemu strony skarżącej nie zostały wcześniej przekazane w trwały zarząd sporne nieruchomości. Być może nie było w rozpoznawanej sprawie potrzeby wydawania drugiej decyzji o ustanowieniu trwałego zarządu na rzecz następcy prawnego.
W ocenie Sądu ustalony stan faktyczny przez organy z całą pewnością nie daje jeszcze podstaw, aby wykluczyć w rozpoznawanej sprawie zastosowanie art. 88 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Organy muszą zatem uzupełnić postępowanie dowodowe stosując się do wskazówek wynikających z uzasadnienia niniejszego wyroku.
Z powyższych względów uznać należało, iż zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja pierwszej instancji wydane zostały z naruszeniem prawa materialnego - art. art. 88 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a także prawa procesowego: art. 7, 77 § 1, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co obligowało Sąd do ich uchylenia na podstawie art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "a" i "c" ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Na podstawie art. 152 tej ustawy orzeczono, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana, a na podstawie art. 205 § 2 tej ustawy zasądzono o zwrocie kosztów postępowania sądowego - wpis [...] zł ([...]) oraz koszty zastępstwa procesowego [...] zł ([...]).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło