II SA/Bd 1576/21

WyrokWSA w Bydgoszczy2022-05-18

Skład orzekający: Grzegorz Saniewski, Jarosław Wichrowski, Mariusz Pawełczak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przy ustalaniu prawa do dodatku mieszkaniowego i jego wysokości należy uwzględniać dochód netto (na rękę) czy dochód brutto po odliczeniu podatku i składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że przy ustalaniu prawa do dodatku mieszkaniowego i jego wysokości należy brać pod uwagę dochód w rozumieniu ustawy o świadczeniach rodzinnych, który po odliczeniu kwot alimentów obejmuje przychody podlegające opodatkowaniu pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy, składki na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne. Potrącenia z tytułu egzekucji komorniczej, które nie są alimentami, nie wpływają na obniżenie dochodu.
Stan faktyczny
Skarżąca J. A. wniosła o przyznanie dodatku mieszkaniowego. Organ I instancji przyznał dodatek, jednak skarżąca zakwestionowała sposób wyliczenia dochodu, domagając się uwzględnienia dochodu netto. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, wyjaśniając sposób obliczenia dochodu i dodatku. Skarżąca wniosła skargę do WSA, kwestionując przyjętą przez organy kwotę dochodu. Sąd oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Saniewski Sędziowie sędzia WSA Jarosław Wichrowski asesor WSA Mariusz Pawełczak (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 maja 2022 r. sprawy ze skargi J. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2021 r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego oddala skargę. 1. Decyzją z dnia [...] października 2021r. Prezydent M. [...] przyznał J. A. (skarżąca) dodatek mieszkaniowy na okres od [...] listopada 2021r. do [...] kwietnia 2022r. w wysokości [...] zł miesięcznie. 2. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca zakwestionowała ustalenia organu dotyczące wysokości dochodu podnosząc, że do wyliczenia wysokości dodatku mieszkaniowego organ winien był przyjąć dochód netto, który wynosi [...] zł, a nie brutto. 3. Rozpoznając sprawę w postępowaniu odwoławczym Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] listopada 2021r. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W motywach rozstrzygnięcia organ, po przytoczeniu stosownych przepisów ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (tj. Dz. U. z 2021 r., poz. 2021 – dalej "u.d.m.") wskazał, że dochód gospodarstwa domowego w okresie trzech miesięcy poprzedzających złożenie wniosku, wyniósł [...] zł (świadczenie ZUS), co miesięcznie daje kwotę [...]zł na osobę w jednoosobowym gospodarstwie domowym skarżącej i kwota ta nie przekracza kryterium dochodowego określonego w art. 3 ust. 1 u.d.m. Dalej Kolegium wyjaśniło, że skarżąca zamieszkuje w lokalu o pow. użytkowej 35,90 m˛, oraz że z akt sprawy wynika, iż wydatki skarżącej stanowiące podstawę do ustalenia dodatku wynoszą [...] zł, przy czym w stosunku do normatywnej powierzchni dla jednoosobowego gospodarstwa domowego (35 m˛) kwota ta wynosi [...] zł (288,97 / 35,9 x 35). W konsekwencji organ stwierdził, że wysokość dodatku jako różnica kwoty stanowiącej wydatki na normatywną powierzchnię a kwotą [...]% dochodów gospodarstwa domowego, wynosi [...] zł. 4. W skardze na powyższą decyzję strona kwestionując przyjęcie przez organ kwoty w wysokości [...] zł, jako dochód stanowiący podstawę ustalenia prawa do dodatku mieszkaniowego wniosła o jej uchyleni. 5. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: 6. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2021r., poz. 137) sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, między innymi decyzji ostatecznych, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem. Decyzja podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a. lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a ). W myśl natomiast art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd kontrolując w tak zakreślonych granicach legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia stwierdził, że wniesiona w sprawie skarga nie zasługuje na uwzględnienie. 7. Zgodnie z art. 3 ust. 1 u.d.m. dodatek mieszkaniowy przysługuje osobom, o którym mowa w art. 2 ust. 1, jeżeli w okresie 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o jego przyznanie średni miesięczny dochód przypadający na jednego członka gospodarstwa domowego wnioskodawcy nie przekroczył w gospodarstwie: 1) jednoosobowym - 40%, 2) wieloosobowym - 30% - przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej, obowiązującego w dniu złożenia wniosku, z uwzględnieniem art. 6 ust. 8 i art. 7 ust. 6. Zgodnie z art. 6 ust. 8 u.d.m. jeżeli średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego jest wyższy od określonego w art. 3 ust. 1, a kwota nadwyżki nie przekracza wysokości dodatku mieszkaniowego, należny dodatek mieszkaniowy obniża się o te kwotę. Dodatku mieszkaniowego nie przyznaje się, jeżeli jego kwota byłaby niższa niż 0,5% kwoty przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej, obowiązującego w dniu wydania decyzji (art. 7 ust. 6 u.d.m.). Ponadto w myśl art. 3 ust. 2 u.d.m. przy wydawaniu decyzji o przyznaniu dodatku mieszkaniowego uwzględnia się kwotę przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej, obowiązującego w dniu złożenia wniosku, ostatnio ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie art. 20 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2021 r. poz. 291, 353, 794 i 1621). Z kolei stosownie do art. 3 ust. 3 u.d.m. za dochód uważa się dochód w rozumieniu art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2020 r. poz. 111 oraz z 2021 r. poz. 1162). Art. 3 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych stanowi: Ilekroć w ustawie jest mowa o: 1) dochodzie - oznacza to po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób: a) przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, art. 30b, art. 30c, art. 30e i art. 30f ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1387, z późn. zm.), pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne, b) dochód z działalności podlegającej opodatkowaniu na podstawie przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, c) inne dochody niepodlegające opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych (...). Ponadto przepis art. 6 ust. 1 u.d.m. stanowi, że wysokość dodatku mieszkaniowego stanowi różnicę między wydatkami, o których mowa w ust. 3-6, przypadającymi na normatywną powierzchnię użytkową zajmowanego lokalu mieszkalnego, a kwotą wydatków poniesionych przez osobę ubiegającą się o dodatek mieszkaniowy w wysokości: 1) 15% dochodów gospodarstwa domowego - w gospodarstwie jednoosobowym; 2) 12% dochodów gospodarstwa domowego - w gospodarstwie 2-4-osobowym; 3) 10% dochodów gospodarstwa domowego - w gospodarstwie 5-osobowym i większym. Z powyższych regulacji wynika, że ustawa o dodatkach mieszkaniowych w sposób ścisły wskazuje krąg podmiotów, które uprawnione są do ubiegania się o dodatek mieszkaniowy i przesłanki, jakie osoby te muszą spełnić, aby dodatek mieszkaniowy otrzymać, nie pozostawiając tym samym organowi administracji orzekającemu w tych sprawach możliwości działania w ramach uznania administracyjnego. Organy orzekające w sprawie wniosków o udzielenie dodatku mieszkaniowego muszą kierować się wyłącznie kryteriami określonymi w ustawie o dodatkach mieszkaniowych. Czynnikiem decydującymi o tym, czy w konkretnym przypadku dodatek mieszkaniowy będzie przyznany i w jakiej wysokości jest m.in. liczebność gospodarstwa domowego oraz wysokość dochodów członków gospodarstwa domowego w okresie 3 miesięcy kalendarzowych poprzedzających dzień złożenia wniosku. 8. Jak wynika z akt sprawy, wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego skarżąca złożyła w dniu [...] października 2021r. Powyższe oznacza, że w okolicznościach faktycznych sprawy, kryterium dochodowe w rozumieniu art. 3 ust. 1 u.d.m. wynosiło kwotę [...]zł. W świetle powołanych wyżej regulacji organy rozpoznając wniosek skarżącej były zobowiązane zweryfikować dochody jakie osiągnęła w okresie 3 miesięcy poprzedzających złożenie wniosku. Z niespornych ustaleń faktycznych sprawy wynika, że w tym okresie skarżąca był uprawniona do emerytury w wysokości [...] zł brutto, przy czym, w zaskarżonej decyzji organ odwoławczy prawidłowo wskazał, że definicję dochodu dla potrzeb przyznania dodatku mieszkaniowego określa art. 3 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, w myśl którego, za dochód uważa się dochód w rozumieniu art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2020 r., poz. 111) oraz zgodnie z którym (w zakresie znajdującym zastosowanie w sprawie tj. art. 3 pkt 1 lit. a) ustawie oświadczeniach rodzinnych, ilekroć jest mowa o dochodzie oznacza to, po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, art. 30b, art. 30c, art. 30e i art. 30f ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1387, z późn. zm.), pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne. Powołany przepis zawiera stosowną regulację, która określa jakich świadczeń nie wlicza się do dochodu oraz jakie składniki podlegają odliczeniu przy jego ustalaniu. W tym kontekście zasadnie organy przyjęły, że na potrzeby przyznania dodatku mieszkaniowego, od otrzymywanego przez stronę świadczenia emerytalnego należało odliczyć zaliczkę na podatek do urzędu skarbowego (91 zł) oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne (131,19 zł). Weryfikując zatem ustalenia organów w zakresie zasadności przyznania wnioskowanego świadczenia, stwierdzić na początku należy, że skarżąca zamieszkuje samotnie lokal o powierzchni 35,90 m˛, jej miesięczny dochód to [...] zł (wysokość świadczenia emerytalnego pomniejszona o zaliczkę na podatek dochodowy oraz składkę na ubezpieczenie zdrowotne), zaś miesięczne wydatki na mieszkanie wynoszą, jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego [...] zł. Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 1 u.d.m. wysokość dodatku mieszkaniowego stanowi różnicę między wydatkami, o których mowa w ust. 3-6, przypadającymi na normatywną powierzchnię użytkową zajmowanego lokalu mieszkalnego, a kwotą wydatków poniesionych przez osobę ubiegającą się o dodatek mieszkaniowcy w wysokości 15 % dochodów gospodarstwa domowego w gospodarstwie jednoosobowym. Stosownie do art. 5 ust. 1 pkt 1 u.d.m. normatywna powierzchnia dla jednoosobowego gospodarstwa domowego wynosi 35 m˛. Wydatki skarżącej przypadające na normatywną powierzchnię lokalu wynoszą [...] zł (288,97 / 35,9 x 35). 15% dochodu wnioskodawczyni wynosi [...] zł, zatem jak prawidłowo ustaliły organy orzekające w sprawie wysokość dodatku mieszkaniowego wynosi [...] zł jako wynik działania [...] zł – [...] zł. 9. Końcowo odnosząc się do argumentacji zawartej w skardze, że na potrzeby ustalenia wysokości dodatku mieszkaniowego organy winny przyjąć kwotę [...]zł, czyli kwotę jaką strona otrzymuje "do ręki" wyjaśnić należy, że ze znajdującej się w aktach spawy kopi decyzji ZUS z dnia [...] marca 2021r. o waloryzacji emerytury wynika, że wysokość świadczenia do wypłaty wynosi miesięcznie [...] zł, bowiem organ potrąca kwotę [...]zł tytułem realizacji egzekucji komorniczej. Z akt sprawy wynika, że powyższe potrącenie nie stanowi potrącenia z tytułu alimentów świadczonych na rzecz innych osób, zatem w świetle 3 ust. 3 u.d.m. w zw. z art. art. 3 pkt 1 lit. a) ustawy oświadczeniach rodzinnych, brak jest podstaw do pomniejszenia dochodu przy ustalaniu wysokości dodatku mieszkaniowego o tę kwotę. Reasumując stwierdzić należy, że kwota przyznanego dodatku mieszkaniowego obliczona została w sposób prawidłowy, a organy obu instancji rozstrzygając przedmiotową sprawę nie naruszyły przepisów prawa materialnego lub procesowego. Kierując się przedstawioną argumentacją, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę jako bezzasadną oddalił. Jednocześnie należy wskazać, że na podstawie art. 15zzs? ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021r. poz. 2095) sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło