II SA/Bd 174/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Klotz Sędziowie sędzia WSA Joanna Brzezińska sędzia WSA Grzegorz Saniewski (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 26 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2024 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. (zwane dalej "Kolegium"), w wyniku wniesienia przez Przedsiębiorstwo W. "[...]" sp. z o.o. z siedzibą w B. (tj. przez Skarżącą Spółkę) odwołania od decyzji Marszałka Województwa K. – P. (zwanego dalej "Marszałkiem") z [...] marca 2023 r. o wykreśleniu Skarżącej Spółki z rejestru podmiotów prowadzących agencje zatrudnienia - działając na podstawie art. 134 ustawy z dnia [...] czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (w skrócie "k.p.a.") postanowieniem z [...] stycznia 2024 r. nr [...] stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Kolegium stwierdziło, że Skarżąca Spółka pismem z [...] listopada 2023 r. (data wpływu [...] listopada 2023 r.) złożyło odwołanie od decyzji Marszałka z [...] marca 2023 r. Decyzja Marszałka została doręczona Spółce w sposób określony w art. 45 k.p.a. na adres: B., ul. [...] (tj. na adres wskazany przez Spółkę w piśmie jej profesjonalnego pełnomocnika z [...] marca 2023 r. oraz ujawniony w Krajowym Rejestrze Sądowym). Decyzja została doręczona prawidłowo [...] marca 2023 r. Według art. 129 § 2 k.p.a. termin do złożenia odwołania od decyzji wynosi 14 dni. Ostatnim dniem do złożenia od decyzji Marszałka był więc [...] kwietnia 2023 r. Termin ten nie został przywrócony (Kolegium odmówiło przywrócenia terminu postanowieniem z [...] grudnia 2023 r. nr [...]). S. zatem odwołanie w dniu [...] listopada 2023 r. Skarżąca Spółka uchybiła terminowi, o którym mowa w art. 129 §4 2 k.p.a. Wniesienie środka odwoławczego po terminie, na podstawie art. 134 k.p.a., skutkuje stwierdzeniem uchybienia terminu do wniesienia odwołania. W skardze do Sądu na postanowienie Kolegium (w sposób oczywiście omyłkowy wskazane w skardze jako "decyzja") w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu "[...]" sp. z o.o. zarzuciła naruszenie: - art. 58 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (w skrócie "k.p.a.") poprzez jego niezastosowanie i nieprzywrócenie Skarżącej terminu do wniesienia odwołania od decyzji, w sytuacji przedstawienia rzetelnego oraz kompletnego uzasadnienia sprawy, a także załączenia dowodów na poparcie zaprezentowanych argumentów, - art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie przez organ postępowania w sposób niebudzący zaufania strony do organu, a także odstąpienie od przeanalizowania okoliczności sprawy w sposób racjonalny i mający na uwadze zasady doświadczenia życiowego, - art. 18m pkt 1 lit. 6 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucja rynku pracy poprzez jego błędne zastosowanie, a następnie uznanie, iż doszło do nieusunięcia przez podmiot w wyznaczonym terminie naruszeń warunków prowadzenia agencji zatrudnienia, w sytuacji gdy Skarżąca nie miała wiedzy na temat owego naruszenia z przyczyn od niej niezależnych. Zarzucając powyższe Skarżąca Spółka , na podstawie art. 145a § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm., zwanej w skrócie "p.p.s.a."), wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia Kolegium z [...] stycznia 2024 r. (tj. postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania) oraz zobowiązanie Kolegium do wydania postanowienia o niestwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania we wskazanym przez Sąd terminie. W uzasadnieniu skargi Skarżąca Spółka podkreśliła, że zatrudniła podmiot sprawujący nadzór nad korespondencją w celu kontrolowania wszelkich przesyłek pocztowych, tak aby listy nie zaginęły, a ewentualne awizo zostało poprawnie wystawione. Jak tylko działający na rzecz Spółki P. K. i M. K. dowiedzieli się o możliwych uchybieniach – od razu zareagowali. Gdyby mieli wiedzę na temat uchybień ze strony pracowników spółki już na samym początku współpracy, najprawdopodobniej w porę podjęliby działania w stosunku do nierzetelnych pracowników. Skarżąca podniosła jednocześnie, że skoro wielokrotnie zwracała się o udzielenie informacji w przedmiocie doręczanej korespondencji i otrzymała informację, że żadna zaległa korespondencja nie wymaga odebrania – nie mogła reagować na działania, o których nie miała wiedzy. Skarżąca wniosła ponadto o dopuszczenie dowodów na okoliczność hospitalizacji oraz leczenia związanego z urodzenie przez P. K. (wspólnik Spółki i prezes zarządu Spółki) dziecka w dniu [...] marca 2023 r. Skarżąca Spółka podniosła, że mając na uwadze fakt, iż postępowanie w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania dotyczy decyzji Marszałka z [...] marca 2023 r., dzień wydania tej decyzji oraz proces jej doręczania pokrywa się z okresem porodu a następnie przebywania w szpitalu, co całkowicie wykluczało jej fizyczną obecność na terenie budynku, w którym była odbierana korespondencja. W tym czasie zaangażowany w pomoc żonie był także M. K. (wspólnik Spółki i wiceprezes Spółki). Skarżąca Spółka wskazała, że P. K. w okresie od lutego do marca 2023 r. przygotowywała się do porodu, była pod opieką lekarską oraz była na zwolnieniu lekarskim od 24 lutego do [...] marca 2023 r.; szpital opuściła [...] marca 2023 r., a dalszy okres poświęciła na odpoczynek oraz rekonwalescencję. Zdaniem Skarżącej Spółki mając na uwadze charakter opisanych okoliczności należy uznać, że abstrahując od wskazywanych wcześniej zdarzeń związanych z dopuszczeniem się przez pracowników spółki G. S. zaniechań w zakresie odbioru i przekazywania korespondencji, sytuacja osobista i życiowa niemalże zmusiła P. K. i M. K. do jedynie chwilowego odstąpienia od sprawowania kontroli nad obiegiem korespondencji i należytym wykonaniem obowiązków pracowników spółki G. S.. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko. Ponadto Kolegium stwierdziło, że nie doszło do naruszenia art. 58 § 1 i 2 k.p.a., gdyż wbrew stanowisko Skarżącej Spółki umowa najmu zawarta z Grupą Simple sp. z o.o. nie upoważniała pracowników tej spółki do odbieranie korespondencji w imieniu Skarżącej czy też świadczenia usług biurowych w imieniu Skarżącej. Umowa zawierała jedynie postanowienia dotyczące podnajmu pomieszczenia biurowego. Zdaniem Kolegium Spółka, prowadząca profesjonalną działalność, dopuściła się rażącego niedbalstwa w zakresie zapewnienia właściwych zasad biurowości, w tym obiegu korespondencji. Odnośnie podnoszonej przez Skarżącą Spółkę okoliczności ciąży i przebywania w szpitalu wspólnika Skarżącej Spółki P. K. – Kolegium podniosło, że do wniosku o przywrócenie terminu nie była dołączana dokumentacja medyczna na ww. okoliczność. Kolegium podkreśliło, że ciąża nie jest nagłą chorobą, która uniemożliwia faktyczne podejmowanie jakichkolwiek czynności, w tym ustanowienie pełnomocnika. Podobnie podjęcia takiej czynności nie umożliwiają przygotowania do porodu, okres rekonwalescencji po porodzie czy też zaangażowanie drugiego wspólnika M. K. w ten proces. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna, aczkolwiek z innego powodu niż wskazuje Skarżąca Spółka. Na wstępie należy podkreślić, że niniejsza sprawa dotyczy wyłącznie postanowienia Kolegium z [...] stycznia 2024 r. nr [...] stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Marszałka Województwa K. – P. z [...] marca 2023 r. Wniesiona przez Spółkę odrębna skarga na wydane przez Kolegium także [...] stycznia 2024 r. postanowienie nr [...] odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania jest rozpatrywana przez Sąd w odrębnym postępowaniu, pod sygnaturą II SA/Bd 173/24. Powyższe skutkuje stwierdzeniem, że podnoszony zatem zarzut naruszenia art. 58 § 1 k.p.a. tj. przepisu określającego przesłanki przywrócenia terminu do wniesienia odwołania jest nieadekwatny do zakresu sprawy. Konsekwentnie poza zakresem sprawy pozostają kwestie wystąpienia okoliczności uzasadniających przywrócenie terminu tj. niezawinionych uchybień przy odbiorze korespondencji czy ciąży i porodu osoby będącej wspólnikiem Skarżącej Spółki. Zgłaszany w tym zakresie wniosek dowodowy, jako nieistotny dla kwestii stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania, jest niezasadny. Ze względu na granice sprawy niezasadny jest także zarzut naruszenia prawa materialnego tj. "art. 18m pkt 1 lit. 6" ustawy o promocji zatrudnienia i instytucja rynku pracy - przy czym należy zwrócić uwagę, że w ww. ustawie brak przepisu "art. 18m pkt 1 lit. 6", a mając na względzie treść jaką Skarżąca przypisuje tak wskazanemu przepisowi oczywiste jest że chodzi o art. 18m ust. 1 pkt 6 ww. ustawy. Przedmiotowa sprawa dotyczy stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Wskazany przepis ustawy o promocji zatrudnienia i instytucja rynku pracy (tj. art. 18m ust. 1 pkt 6) nie określa przesłanek stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania, zatem nie może być wzorcem badania, czy Kolegium stwierdzając uchybienie terminu do wniesienia odwołania dopuściło się naruszenia prawa. W tym miejscu należy zwrócić uwagę, że stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm., zwanej w skrócie "p.p.s.a."), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że Sąd z urzędu. tj. nawet w przypadku braku wskazania przez stronę skarżącą, bierze pod uwagę zaistniałe na etapie postępowania administracyjnego naruszenia prawa. Z taką właśnie sytuacją mamy do czynienia w rozpatrywanej sprawie. Podstawę prawną kontrolowanego postanowienia stanowił art. 134 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Ocena, iż doszło do uchybienia terminu do wniesienia odwołania poprzedzona winna zostać niewątpliwym (pewnym) ustaleniem, że decyzja od której odwołanie zostało wywiedzione, została odwołującemu skutecznie doręczona. Przepis art. 129 § 2 k.p.a. jasno bowiem stanowi, że początek terminu do wniesienia odwołania wyznacza dzień doręczenia decyzji stronie (lub jej ustnego ogłoszenia). Dopiero zatem ustalenie przez organ odwoławczy faktu, że decyzja pierwszoinstancyjna została odwołującemu doręczona, skutkuje rozpoczęciem (otwarciem) biegu terminu do zaskarżenia tego rozstrzygnięcia. Jeżeli decyzja nie została doręczona, konsekwentnie stwierdzić trzeba, że termin do jej zaskarżenia nie zaczął biec i w związku z tym nie ma podstaw do stwierdzenia, że doszło do uchybienia temu terminowi. Sąd stwierdził, że w kontrolowanej sprawie organ odwoławczy nie poczynił dostatecznych ustaleń pozwalających na stwierdzenie, że doszło do doręczenia Skarżącej Spółce decyzji Marszałka z [...] marca 2023 r. o wykreśleniu z rejestru oraz określenia daty tego doręczenia. Analizując kwestię doręczenia Skarżącej decyzji Marszałka Kolegium stwierdziło, że doszło do jej doręczenia w dniu [...] marca 2023 r., w trybie przewidzianym w art. 45 k.p.a. Zgodnie z przywołanym przez Kolegium art. 45 k.p.a. "Jednostkom organizacyjnym i organizacjom społecznym doręcza się pisma w lokalu ich siedziby do rąk osób uprawnionych do odbioru pism. Przepis art. 44 stosuje się odpowiednio." Twierdzenie Kolegium, że doszło do doręczenia decyzji Marszałka w powyższy sposób w dniu [...] marca 2023 r. nie znajduje oparcia w aktach sprawy. Na przesyłce zawierającej decyzję Marszałka (k. 60 akt administracyjnych) brak jest jakiekolwiek adnotacji, że pismo (tj. decyzja Marszałka) została doręczona w siedzibie Skarżącej Spółki do rąk osoby uprawnionej. Na kopercie widnieje jedynie adnotacja " zwrot błędny adres" a na zwrotnym potwierdzeniu obioru zaznaczono w punkcie 5, że przesyłki nie doręczono, "gdyż niedostateczny adres". Adnotacje te opatrzono datą [...] marca 2023 r. Brak przy tym jakichkolwiek adnotacji dokumentujących próbę doręczenia pisma w trybie zastępczym tj. w trybie określonym w art. 44 k.p.a. Oceniając powyższe należy mieć na uwadze, że Skarżąca jest spółką handlową wpisaną do Krajowego Rejestru Sądowego. Stosownie zaś do art. 34 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia [...] sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 979) podmioty wpisane do rejestru są zobowiązane umieszczać w oświadczeniach pisemnych, skierowanych do oznaczonych osób, określone dane: m.in. siedzibę i adres. Zgodnie z art. 14 przywołanej ustawy podmiot zobowiązany do złożenia wniosku o wpis nie może powoływać się wobec osób trzecich, działających w dobrej wierze na dane, które nie zostały wpisane do Rejestru. Sam wpis - zgodnie z art. 20 - uważa się za dokonany z chwilą zamieszczenia w Rejestrze. Doręczanie zatem Skarżącej Spółce korespondencji pod adresem przez nią wskazanym w Krajowym Rejestrze Sądowym jest skuteczne (por. Wyrok NSA z 12.02.2008 r., II FSK 1704/06, LEX nr 470988). Z akt administracyjnych sprawy wynika, że w momencie wydania decyzji przez Marszałka oraz w momencie próby jej doręczenia adresem Skarżącej Spółki wskazanym w Krajowym Rejestrze Sądowym był adres: B., ul. [...] (k. 34 akt administracyjnych; należy zauważyć, że taki adres Skarżącej Spółki nadal widnieje w KRS, co wynika z informacji z KRS dołączonej do skargi do Sądu). Na taki adres była kierowana przesyłka zawierająca decyzję Marszałka z [...] marca 2023 r., jednakże – w przeciwieństwie do uprzednio kierowanych na ten adres przesyłek z pismami Marszałka – brak jest na przesyłce adnotacji o pozostawionych zawiadomieniach (awizach), stosownie do wymagań art. 44 § 3 i 4 k.p.a. W tej sytuacji tj. w sytuacji kiedy poprzednie przesyłki pod tym samym adresem były awizowane w sposób przewidziany w art. 44 k.p.a, - w istocie nie wiadomo, co oznaczają adnotacje "błędny adres" czy "niedostateczny adres". Kolegium winno zatem podjąć czynności celem wyjaśnienia tej sytuacji, w szczególności powinno rozważyć potrzebę reklamowania przesyłki. Wskazanie, że adres jest błędny można rozumieć bowiem jako wskazanie, że pod tym adresem nie ma siedziby Spółki – do której to oceny listonosz nie jest uprawniony (jak wyżej wskazano tą kwestię przesądza wpis w KRS). Nawet dysponując informacją o zmianie siedziby Spółki doręczyciel operatora pocztowego winien dokonać doręczenia zastępczego pod adresem wskazanym na przesyłce, co umożliwiłoby organowi ustalenie "zastępczej" daty doręczenia. Z kolei adnotacja, że adres jest "niedostateczny" można rozumieć np. ten sposób, że pod numerem budynku 160 jest wiele lokali z wieloma skrzynkami oddawczymi, co uniemożliwia prawidłowe pozostawienie awiza. Pozostawałoby to w sprzeczności z faktem, że ten sam adres nie był przeszkodą w awizowaniu poprzednich przesyłek. Wobec tego jeżeli po przeprowadzeniu czynności wyjaśniających, wbrew adnotacji adres okaże się "dostateczny" – należy uznać, że doręczyciel dokonał nieprawidłowego doręczenia (bo powinien podobnie jak poprzednio podjąć czynności skutkujące doręczeniem zastępczym), co nie może obciążać Skarżącej Spółki. Jeżeli jednak adres jest faktycznie "niedostateczny" (a więc to poprzednie doręczenia były nieprawidłowe) – to błędne wskazanie adresu w KRS (tj. w sposób uniemożliwiający prawidłowe doręczenie, w tym doręczenie zastępcze) będzie obciążało Skarżącą Spółkę. W konsekwencji powyższego należy uznać, że Kolegium dopuściło się uchybienia art. 77 § 1 k.p.a. tj. nie zebrało i nie rozpatrzyło w sposób wyczerpujący materiału dowodowego koniecznego do ustalenia czy i z jaką datą nastąpiło Skarżącej Spółce doręczenie decyzji Marszałka. Mogło mieć to wpływ na wynik sprawy poprzez stwierdzenie, że prawidłowe doręczenie decyzji Marszałka w ogóle nie miało miejsca, a tym samym nie ma możliwości stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania, gdyż takowy w ogóle nie rozpoczął biegu. Ze względu na powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. należało orzec jak w pkt 1 sentencji wyroku. O kosztach (pkt 2 sentencji wyroku) orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 265 z późn. zm.), biorąc pod uwagę wysokość wniesionego wpisu (100 zł) oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa (17 zł).