II SA/Bd 175/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Jarzembski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Anna Klotz Sędzia WSA Małgorzata Włodarska Protokolant Maciej Hoffman po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 26 marca 2013 r. sprawy ze skargi P.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia z funduszu alimentacyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [...] maja 2011 r. nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Decyzją z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] Prezydent Miasta B. na podstawie art. 2, art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz.U. z 2009 r., Nr 1, poz. 7 ze zm.) w zw. z art. 3 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 139, poz. 992) oraz § 9 i § 11 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 7 lipca 2010 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania, sposobu ustalania dochodu oraz wzorów wniosku, zaświadczeń i oświadczeń o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego (Dz.U. Nr 123, poz. 836) i art. 104 Kpa - odmówił przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego P. S., ustalając, że nie spełnia ona kryterium dochodowego do przyznania świadczeń na okres od [...] marca 2011 r. do [...] września 2011 r. Organ zaznaczył, że wprawdzie z dniem [...] grudnia 2010 r. uległa zmianie sytuacja dochodowa rodziny z powodu zmiany warunków zatrudnienia jej matki, jednak zmiany tej nie można uznać za dochód utracony. W dniu [...] grudnia 2010 r. rozwiązano z nią umowę o pracę, jednakże w tym samym dniu ten sam pracodawca zawarł ponownie umowę o pracę z w/w. Dzień rozpoczęcia zatrudnienia przypada na [...] stycznia 2011 r., dlatego należało uznać, że zawarcie ponownej umowy jest kontynuacją zatrudnienia. Dochód rodziny w 2009 r. wyniósł [...] zł, a średni miesięczny - [...] zł, natomiast w przeliczeniu na osobę w rodzinie wyniósł on [...] zł, przekraczając o [...] zł ustawowe kryterium dochodowe. W odwołaniu P. S. wskazała, że utrata dochodu została spowodowana utratą stypendium oraz zmniejszeniem wynagrodzenia jej matki a zmniejszenie wynagrodzenia u tego samego pracodawcy stanowi utratę dochodu, bo z przepisów nie wynika, że chodzi o utratę zatrudnienia w ogóle i o całkowite zaprzestanie wykonywania pracy; brak więc podstaw by utratę zatrudnienia utożsamiać tylko z całkowitą utratą dochodów. Stanowiska tego nie podzieliło SKO w B., które decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] utrzymało w mocy ww. decyzję. Organ wskazał, że strona złożyła wniosek w okresie świadczeniowym 2010/2011, w związku z czym przy obliczaniu dochodu oblicza się wyłącznie dochód uzyskany lub utracony w roku poprzedzającym okres zasiłkowy, tj. 2009, a na wysokość dochodu ustalonego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy nie ma wpływu utrata lub uzyskanie dochodu po tym roku. Nie można więc uwzględnić utraty dochodu w roku 2010 i z uwagi na przekroczenie kryterium dochodowego organ nie uwzględnił odwołania. P. S., wniosła skargę, żądając uchylenia obu decyzji, zarzucając naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię przepisu art. 9 ust. 3 ww. ustawy z 7 września 2007 r. - poprzez nietrafne przyjęcie, że utrata dochodu uprawniająca do świadczenia z funduszu alimentacyjnego odnosić się może wyłącznie do roku poprzedzającego okres zasiłkowy i niezastosowanie § 11 ust. 2 ww. rozporządzenia z 7 lipca 2010 r. oraz naruszenie prawa procesowego - poprzez całkowite zignorowanie i pominięcie argumentów podnoszonych w odwołaniu. W odpowiedzi na skargę SKO w B. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przyjęte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z 1 grudnia 2011 r., sygn. akt II SA/Bd 954/11 oddalił skargę. Wg Sądu bezsporny jest fakt, iż skarżąca spełnia kryteria z art. 9 ust. 1 ww. ustawy z 7 września 2007 r., ale skoro umowa o pracę matki skarżącej uległa rozwiązaniu i w tym samym dniu zawarto kolejną umowę z tym samym pracodawcą obowiązującą od dnia następnego, to doszło jedynie do zmiany wynagrodzenia, a nie do utraty zatrudnienia, to nie można mówić o utracie dochodu. Wg Sądu organy prawidłowo wyliczyły dochód rodziny skarżącej, dochodząc do wniosku, że przekroczone zostało kryterium dochodowe, skoro dochód skarżącej wynosił [...] zł, a dochód jej matki [...] zł i nawet przy ustaleniu, że doszło do utraty dochodu przez skarżącą (tj. kwoty [...] zł), to i tak dochód w przeliczeniu na jedną osobę wynosi kwotę [...] zł, a więc przekracza kwotę [...] zł. Na powyższy wyrok skargę kasacyjną złożyła P. S., zarzucając naruszenie: art. 2 pkt 17 ww. ustawy z 7 września 2007 r. - poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że pod pojęciem utraty zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej nie mieści się zmiana warunków płacy i pracy spowodowana wypowiedzeniem zmieniającym; art. 3 pkt 23 lit. c ww. ustawy z 28 listopada 2003 r. - poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że doszło jedynie do zmiany wynagrodzenia a nie utraty zatrudnienia, art. 141 § 4 p.p.s.a. - poprzez pominięcie w uzasadnieniu wyroku pozostałych zarzutów skarżącej i ich oceny; art. 134 § 1 p.p.s.a. - poprzez nierozstrzygnięcie wszystkich okoliczności sprawy; art. 3 § 1 i § 2 pkt. 1 p.p.s.a. - poprzez brak prawidłowej oceny zgodności z prawem działania organu, polegającego na odmowie przyznania świadczeń; art. 151 p.p.s.a. - poprzez oddalenie skargi pomimo braku podstaw do tego; art. 184 Konstytucji i art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - poprzez niedokonanie prawidłowej oceny zgodności z prawem działania organów. Skarżąca domagała się uchylenia zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 14 listopada 2012 r. - I OSK 759/12 uwzględnił skargę kasacyjną, uchylając zaskarżony wyrok i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania WSA w Bydgoszczy. Sąd podzielił zarzut błędnej wykładni art. 2 pkt 17 ww. ustawy z 7 września 2007 r. wskazując, iż skoro ustawodawca definiuje, że pod pojęciem utraty dochodu należy rozumieć utratę zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, to pojęcie to obejmuje również utratę zatrudnienia lepiej płatnego na rzecz gorzej wynagradzanego, nawet jeśli do tego doszło, w drodze wypowiedzenia zmieniającego. Z tych samych powodów NSA podzielił zarzut dokonania błędnej wykładni art. 3 pkt 23 lit. c ww. ustawy z 7 września 2007 r. i uwzględnił zarzut naruszenia art. 134 § 1 i art. 141 § 4 p.p.s.a., gdyż z uzasadnienia wyroku nie wynika, by Sąd rozważał kwestię prawidłowości ustalenia przez organy okresu warunkującego prawo do świadczeń. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej bądź w postanowieniu z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przywołując przepisy ww. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należy w niniejszej sprawie koniecznie przywołać dodatkowo przepis art. 190 tej ustawy. Stanowi on m.in., że sąd któremu sprawa została przekazana związany jest wykładnią prawa dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny. Dlatego też Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy ponownie rozpoznając skargę P. S. z dnia [...] lipca 2011 r. związany był stanowiskiem wyrażonym w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 listopada 2012 r. Realizując więc tę zasadę należy w ślad za przywołanym już wyrokiem tego Sądu z 14 listopada 2012 r. - I OSK 759/12 wydanym w niniejszej sprawie, stwierdzić że zarówno w zaskarżonej decyzji jaki w poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta B. z [...] maja 2011 r. - [...] naruszono przepisy prawa materialnego. Dokonano bowiem błędnej wykładni przepisu art. 2 pkt 17 ustawy z 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Przepis ten stanowi, że ilekroć w ustawie jest mowa o utracie dochodu to oznacza to utratę dochodu spowodowaną utratą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Skoro ustawodawca definiuje, że pod pojęciem utraty dochodu należy rozumieć utratę zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, to to ostatnie pojęcie obejmuje również utratę zatrudnienia lepiej płatnego na rzecz gorzej wynagradzanego, nawet jeżeli do tego doszło - tak jak miało to miejsce właśnie w niniejszej sprawie- w drodze wypowiedzenia zmieniającego. Powyższe stwierdzenie o błędnej wykładni należy także odnieść do wykładni art. 3 pkt 23 lit. c ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych. Tak więc zarówno Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. w zaskarżonej decyzji jak i Prezydent Miasta B. w poprzedzającej zaskarżoną decyzję swojej decyzji z [...] maja 2011 r. Nr [...] dopuściły się naruszenia przepisów. Powyższe naruszenie przepisów prawa materialnego przy oczywistej braku prawnej możliwości zastępowania organu przez sąd administracyjny w merytorycznym rozstrzygnięciu sprawy nakazywały uwzględnić skargę z [...] lipca 2011 r. i na podstawie przywołanego przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ww. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylić zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta B. z [...] maja 2011 r. Nr [...]. Rozpoznając wniosek skarżącej P. S. i prowadząc ponownie od początku całe postępowanie oraz postępując zgodnie z przepisem przywołanego już art. 193 a także i art. 153 (stanowiącego o związaniu organu oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego) ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - organ rozstrzygnie wniosek skarżącej w myśl wskazań i ocen zawartych w wyroku NSA i w niniejszym wyroku, rozważy także wnikliwie kwestię prawidłowego ustalenia okresu warunkującego prawo do świadczenia zgodnie z aktualnie obowiązującymi przepisami, uzasadniając swoje stanowisko zgodnie z wskazaniami zawartymi w art. 107 § 1 i 3 Kpa. Rozstrzygnięcie zawarte w pkt 2 wyroku oparto na art. 152 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U z 2012, poz. 270).