II SA/Bd 176/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Wichrowski Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak (spr.) Sędzia WSA Grzegorz Saniewski Protokolant Starszy sekretarz sądowy Jakub Jagodziński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi P.Ł. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie utraty prawa do stypendium uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...]. II SA/Bd 176/17 Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] r., Nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23; dalej: K.p.a.) w związku z art. 10 ust.2 pkt 4 i ust.7 pkt 2 oraz art. 53 ust.6 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2016 r. poz. 645 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania P. Ł. (dalej: skarżąca), Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...]. w sprawie utraty prawa do stypendium stażowego z dniem [...]. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podniósł, że skarżący w dniu [...]. został zarejestrowany jako bezrobotny w Powiatowym Urzędzie Pracy w Ż., a od [...]. rozpoczął odbywanie stażu w Urzędzie Miejskim w Ż.. W trakcie odbywania stażu, w dniu [...] r. skarżący przedłożył w PUP w Ż. kartę powołania do odbycia ćwiczeń wojskowych rotacyjnych. Wobec zaprzestania uczestnictwa w stażu przez skarżącego na czas odbywania ćwiczeń wojskowych w dniach od [...]. do dnia [...]. Starosta Ż., decyzją z dnia [...].orzekł o utracie przez P. Ł. prawa do stypendium stażowego z dniem [...]. z powodu zakończenia odbywania przez niego stażu. W odwołaniu od tej decyzji skarżący zakwestionował jej zgodność z prawem podkreślając, że skoro odbywał ćwiczenia wojskowe, to tym samym realizował obowiązek obronności kraju i w związku z tym nie powinien ponosić ujemnych tego następstw, w postaci pozbawienia go prawa do stypendium stażowego. Wojewoda [...] utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję wskazał, że skoro zgodnie z art. 53 ust. 6 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy bezrobotnemu w okresie odbywania stażu przysługuje stypendium, to a contrario, osobie, która takiego stażu nie odbywa nie może przysługiwać prawo do spornego świadczenia. W skardze do Sądu na powyższą decyzję organu odwoławczego skarżący przywołał argumentację podniesioną w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji. W odpowiedzi na skargę organ drugiej instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz.U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Dokonując tej kontroli sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 134 § 1 i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tekst jedn.: Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.). Ocena legalności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji przeprowadzona według wskazanych powyżej kryteriów wykazała, iż skarga jest uzasadniona. Poza sporem w niniejszej sprawie pozostaje, że skarżący od dnia [...]. był zarejestrowany jako bezrobotny w Powiatowym Urzędzie Pracy w Ż., a od [...]. rozpoczął odbywanie stażu w Urzędzie Miejskim w Ż.. Niesporne jest również, że skarżący przerwał odbywanie tego stażu z powodu uczestnictwa w ćwiczeniach wojskowych w dniach od [...]. do dnia [...]. W tak ustalonym stanie faktycznym organy obu instancji uznały, że skoro skarżący przerwał odbywanie stażu, to nie może przysługiwać mu prawo do stypendium stażowego. Jako podstawę prawną decyzji o utracie przez skarżącego tego świadczenia od dnia [...]. organy administracji wskazały art. 53 ust.6. ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, który stanowi, że bezrobotnemu w okresie odbywania stażu przysługuje stypendium w wysokości 120% kwoty zasiłku, o którym mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1, wypłacane przez starostę. Organ obu instancji dokonując subsumpcji ustalonego stanu faktycznego pod wskazany wyżej przepis prawa nie uwzględniły jednak treści przepisów odrębnych względem ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, które przy zastosowaniu wykładni systemowej i funkcjonalnej prowadzą do wniosku o braku podstaw prawnych do pozbawienia skarżącego stypendium stażowego. Przepisy te zawarte są w ustawie z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy niezawodowych (Dz. U. z 2016 r. poz. 616). Zgodnie z art. 31 ust. 1 tej ustawy, żołnierzom rezerwy oraz osobom przeniesionym do rezerwy niebędącym żołnierzami rezerwy, odbywającym ćwiczenia wojskowe, przysługuje za każdy dzień trwania tych ćwiczeń uposażenie zasadnicze według stopnia etatowego zajmowanego stanowiska służbowego. Z ustępu 4 tego artykułu wynika natomiast jednoznacznie, że pobieranie uposażenia za czas ćwiczeń powoduje zawieszenie na ten czas prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Mając na uwadze konieczność stosowania reguł wykładni systemowej i funkcjonalnej powołanych wyżej przepisów stwierdzić należy, że skoro art. 31 ust. 4 ustawy o uposażeniu żołnierzy niezawodowych stanowi – w sposób wyraźny – podstawę do zawieszenia wypłaty zasiłku dla bezrobotnych dla osób pobierających uposażenie za czas ćwiczeń wojskowych rotacyjnych, to niewątpliwie przepis ten wyklucza pozbawienie takiej osoby, z tytułu odbywania wspomnianych ćwiczeń, statusu osoby bezrobotnej w oparciu o art. 33 ust. 4 pkt 1 w związku z art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. l ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy w związku z art. 6 ust. 1 pkt 11 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w związku z art. 59 pkt 3 ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej. (por. wyrok WSA w Lublinie z dnia 18 sierpnia 2016 r., II SA/Lu 340/16). Skoro zatem odbywanie ćwiczeń wojskowych rotacyjnych przez żołnierza rezerwy i otrzymywanie z tego tytułu uposażenia na podstawie art. 31 ust. 1 ustawy o uposażeniu żołnierzy niezawodowych nie powoduje utraty przez taką osobę zasiłku dla bezrobotnych, a jedynie jego zawieszenie na czas ćwiczeń (art. 31 ust.4 ww ustawy), to w ocenie sądu, według takich samych zasad należy rozstrzygać o statusie i wynikających z niego prawach podmiotowych osoby, która będąc zarejestrowana jako bezrobotna przerywa odbywanie stażu celem uczestnictwa w tych ćwiczeniach. Za taką interpretacją zastosowanych w niniejszej sprawie przepisów przemawia również –jak trafnie wskazał to Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w wyroku z dnia 13 listopada 2013 r., sygn. akt IV SA/Wr 605/13- wynikający z art. 7 Konstytucji RP oraz art. 6 k.p.a., obowiązek działania organów administracji publicznej na podstawie i w granicach prawa, rozumiany również jako obowiązek dokonywania takiej wykładni znajdujących w sprawie zastosowanie przepisów, która pozwoli na pełną realizację celu ustawy, w zgodzie z normą konstytucyjną. Ta norma zawarta jest w art. 85 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, który stanowi, że obowiązkiem obywatela polskiego jest obrona Ojczyzny, a zakres obowiązku służby wojskowej określa ustawa. Mając powyższe na uwadze nie można uznać, że skarżący z powodu realizacji tego konstytucyjnego obowiązku powinien ponosić ujemne następstwa z tym związane poprzez pozbawienie go prawa do stypendium stażowego zamiast zawieszenia jego wypłaty na okres odbywania ćwiczeń wojskowych. W tym stanie rzeczy nie budzi wątpliwości sądu, że Starosta Ż. bezzasadnie orzekł o utracie przez skarżącego prawa do stypendium stażowego z dniem [...]. Tym samym organ ten naruszył art. 53 ust.6 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Organ II instancji, utrzymując w mocy wadliwą decyzję organu I instancji, naruszył także art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Wskazania co do dalszego postępowania wynikają z powyższych rozważań i oceny prawnej. Ponownie rozpoznając sprawę, organy obu instancji, stosownie do art. 153 p.p.s.a., uwzględnią ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania, wyrażone w niniejszym wyroku. Skutkiem wyroku będzie również konieczność podjęcia przez te organy stosownych działań w celu umożliwienia skarżącemu odbycia stażu, do którego został on skierowany przez organ pierwszej instancji. Z tych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 p.p.s.a. sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.