II SA/Bd 19/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Wojciech Jarzembski (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Renata Owczarzak sędzia WSA Grażyna Malinowska – Wasik Protokolant Magdalena Tambelli po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 16 marca 2011r. sprawy ze skargi T. Przedsiębiorstwa Przemysłu Drzewnego S.A. w T. na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nakazu usunięcia stwierdzonych uchybień w zakresie przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy oddala skargę. Inspektor Pracy Państwowej Inspekcji Pracy Okręgowego Inspektortu Pracy w B., na podstawie art. 33 ust. 1 i art. 11 pkt 1 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U. Nr 89, poz. 589 ze zm.) oraz art. 207 § 2 pk1 ustawy Kodeks pracy i § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz. U. z 2003 r., Nr 169, poz. 1650 ze zm.) wydał dnia [...] października 2010 r. nakaz (nr [...]), w którym nakazał T. Przedsiębiorstwu Przemysłu Drzewnego S.A. w T. – Zakład Przemysłu Drzewnego w B. zapewnić równą i utwardzoną nawierzchnię placów składowych na surowiec drzewny w zakładzie zakreślając termin wykazania tego obowiązku do dnia [...] października 2011 r. Odwołanie złożył pełnomocnik Przedsiębiorstwa wnosząc uchylenie nakazu, zarzucając naruszenie art. 7 kpa poprzez całkowicie dowolną interpretację stanu faktycznego i nadużycie uprawnień organu kontroli, co polegało na przyjęciu przez Inspektora, iż pomimo istnienia utwardzonych dróg brak utwardzenia placów składowych i dróg bocznych narusza zasady bezpieczeństwa i higieny pracy, mimo iż, place te i drogi boczne służą wyłącznie do pracy ciężkiego sprzętu transportowego, a nie do przebywania tam ludzi, natomiast wykonanie nakazu wiązałoby się z nadmiernymi nakładami finansowymi i w efekcie mogłaby doprowadzić pracodawcę do niewypłacalności, a zatem byłoby sprzeczne z interesem społecznym i słusznym interesem obywateli. Okręgowy Inspektor Pracy Państwowej Inspekcji Pracy w B. decyzją z [...] listopada 2010 r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa i art. 19 ust. 1 pkt 5 ww. ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. uchylił zaskarżoną decyzję, nadając swej decyzji treść: "Zapewnić równą i utwardzoną nawierzchnię miejsc składowania drewna w zakładzie." Wg organu zgodnie z art. 11 pkt 1 ww. ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. w razie stwierdzenia naruszenia przepisów prawa pracy organy PIP są uprawnione do nakazania usunięcia stwierdzonych uchybień w ustalonym terminie w przypadku, gdy naruszenie dotyczy przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy. Przepisy stanowiące podstawę prawną zaskarżonej decyzji – art. 207 § 2 Kodeksu pracy oraz § 4 ust. 3 ww. rozporządzenia MPiPS z dnia 26 września 1997 r. – bez wątpienia należą do tej kategorii. Inspektor Pracy działał w ramach swojej kompetencji rzeczowej, miejscowej i instancyjnej, zarzut nadużycia uprawnień przez organ I instancji jest więc nieuzasadniony. Nie sposób podzielić także zarzutu dowolnej interpretacji stanu faktycznego. Powołany wyżej przepis § 4 ust. 3 rozporządzenia MPiPS z dnia 26 września 1997 r. stanowi: "Nawierzchnia dróg, placów manewrowych, postojowych i składowych, dojazdów pożarowych i przejść powinna być równa i twarda lub utwardzona oraz posiadać nośność odpowiednią do obciążenia wynikającego ze stosownych środków transportowych oraz przemieszczanych i składowanych materiałów." Przepis nie uzależnia obowiązku utwardzenia nawierzchni od faktu przebywania na placu ludzi, wymaga natomiast, by nawierzchnia była twarda lub utwardzona oraz by jej nośność odpowiadała obciążeniu. Inspektor Pracy ustalił, że objęty decyzją teren był podczas kontroli wybitnie nierówny i pokryty kałużami. Przywołany przepis nie odnosi się do miejsc wykonywania pracy, lecz do dróg i placów służących komunikacji, transportowi i składowaniu materiałów. Przepis ten, jak i inne przepisy bhp, ma charakter bezwzględnie obowiązujący: niedostrzeganie przez stronę jego związku z bezpieczeństwem pracy nie ma znaczenia, gdyż o związku tym przesądził już ustawodawca. Na moc obowiązującą ww. przepisu – jak również konkretyzującej go decyzji inspektora pracy- nie ma wpływu wysoki koszt realizacji nałożonego obowiązku. Treść zaskarżonej decyzji wymaga jednak uściślenia i dlatego organ skonkretyzował treść decyzji, obejmując obowiązkiem utwardzenia tylko miejsca, w którym surowiec drzewny jest rzeczywiście składowany, pozostawiając ich lokalizację do wyboru pracodawcy. Składając skargę na powyższą decyzję pełnomocnik ww. Przedsiębiorstwa zarzucił obrazę prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w sprawie przepisów rozporządzenia MPiPS z dnia 26 września 1997 r. oraz naruszenie art. 7 k.p.a poprzez nałożenie obowiązków na skarżącego, które nie są obligatoryjne, lecz fakultatywne, w postaci utwardzenia placów składowych; podczas, gdy stan faktyczny sprawy prowadzi do wniosku przeciwnego i wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającego nakazu z dnia [...] października 2010 r. i zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych. Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności organów administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, iż zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie zgodności zaskarżonej decyzji z przepisami zarówno prawa materialnego jak i procesowego w odniesieniu do stanu faktycznego istniejącego w chwili wydania zaskarżonej decyzji. Odnosząc powyższe stwierdzenie do niniejszej sprawy należało więc zbadać zgodność zaskarżonej decyzji przede wszystkim z przepisami ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (dalej w skrócie: Kpa) oraz zgodność zaskarżonej decyzji z przepisami ustawy 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U. Nr 589 z późn. zm.), zgodność decyzji z przepisami ustawy - Kodeks pracy oraz wydanymi w oparciu o delegację ustawową zawartą w art. 237 15 Kodeksu pracy przepisami rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz. U. z 2003 r., Nr 169, poz. 1650 z późn. zm.). Zgodnie natomiast z art. 133 § 1 (zd. 1) ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Z akt sprawy natomiast wynika, że w dniach [...] września 2010 r. Inspektor Pracy w Zakładzie Przemysłu Drzewnego w B. należącym do skarżącego T. Przedsiębiorstwa Przemysłu Drzewnego S.A. w T. bez uprzedniego zawiadomienia przeprowadził na podstawie art. 24 ust. 1 w związku z art. 31 ustawy z 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy kontrolę prowadzonej tam działalności gospodarczej. Tematem kontroli było "bhp na stanowiskach ręcznego przemieszczania materiału w hali traków i mechanicznego przemieszczania surowca na placu składowym surowca tj. dłużyc tartacznych." W jej trakcie dokonano sprawdzenia stanu technicznego placu surowca na terenie ww. zakładu. Ustalono, że przez nieutwardzony plac składowy surowca tartacznego o długości 180 metrów i takiej samej szerokości do hali traków przebiega tylko jedna utwardzona płytami betonowymi droga, którą na teren kontrolowanego tartaku wjeżdżają samochody ciężarowe z dłużycą tartaczną. Droga częściowo pokryta jest wodą o głębokości do 15 centymetrów, a pozostała część drogi pokryta jest warstwą błota. Tą drogą transportowany jest ładowarką surowiec tartaczny. Na poboczach drogi, gdzie składowany jest ww. surowiec łącznie ze stanowiskami manipulacji i miejscami składowania teren jest nieutwardzony. Stwierdzono koleiny pozostawione po ładowarce, które miały głębokość do 60 cm a kałuże powierzchnię kilkunastu metrów kwadratowych z głębokością do górnej krawędzi gumowego obuwia. W miejscu kontrolowanym pracowała ładowarka przegubowa Ł34 obsługiwana przez operatora rozwożącym dowieziony dłużycami samochodowymi ciężarowymi surowiec po nieutwardzonym placu na miejsca składowania. Surowiec ten był rozcinany na stałych stanowiskach usytuowanych na górkach koło zastoisk wodnych. Sprzęt mechaniczny przemieszczany z ładunkiem tworzył koleiny do głębokości 60 cm. Z akt sprawy wynika, że powyższe ustalenia dokumentuje protokół kontroli oraz dołączona do niego dokumentacja fotograficzna. Z protokołu tego także wynika, że strona skarżąca pouczona została o prawie zgłoszenia umotywowanych zastrzeżeń w terminie 7 dni od dnia przedstawienia protokołu. Z akt nie wynika, aby takie zastrzeżenia były przedstawione w ww. terminie, ani też później na jakimkolwiek etapie postępowania administracyjnego. Nie zostały także przedstawione w trakcie postępowania sądowo-administracyjnego, w szczególności zaś nie zostały przedstawione we wniesionej skardze. W związku z powyższym należy stwierdzić, że przedstawiony stan faktyczny jest bezsporny. W tym miejscu należy zaś w związku z powyższymi ustaleniami stwierdzić, że stosownie do treści przepisów art. 11 pkt 1 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy w razie stwierdzenia naruszenia przepisów prawa pracy organy PIP są uprawnione, wręcz zobligowane do nakazania usunięcia stwierdzonych uchybień w ustalonym terminie w przypadku, gdy naruszenie dotyczy przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy. Natomiast przepis § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy stanowi, że nawierzchnia dróg, placów manewrowych, postojowych i składowych, dojazdów pożarowych i przejść powinna być równa i twarda lub utwardzona oraz posiadać nośność odpowiednią do obciążenia wynikającego ze stosowanych środków transportowych oraz przemieszczanych i składowych materiałów. Analiza tego przepisu prowadzi do wniosku, że przepis ten nie uzależnia obowiązku utwardzenia nawierzchni od faktu przebywania na wskazanym miejscu ludzi, czy też jakichkolwiek innych okoliczności. Wymaga natomiast, by nawierzchnia była twarda lub utwardzona oraz by jej nośność odpowiadała obciążeniu. Pozbawiona znaczenia prawnego w świetle przepisu § 4 ust. 3 ww. rozporządzenia z 26 września 1997 r. jest podnoszona w skardze okoliczność, że "Zakład Przemysłu Drzewnego w B. działa od kilkudziesięciu lat, w różnych formach prawnych. Przez cały okres działalności Zakładu teren składowania nie był utwardzony, lecz tak jak obecnie równy i twardy" i że "nigdy też nie było żadnego wypadku przy pracy, którego przyczyną mógłby być nieutwardzony teren." Konfrontacja dokonanych podczas oględzin ustaleń z treścią ww. przepisu prowadzi do jednoznacznego wniosku, iż wskazany w decyzji teren nie odpowiadał wymogom określonym treścią tego przepisu, którego funkcja jest funkcją tak jak wszystkich przepisów bhp profilaktyczna i ma na celu zapobieganie wypadkom w miejscu pracy. Ratio legis tych przepisów polega na zobligowaniu pracodawcy do zapewnienia pracownikom permanentnie bezpiecznych warunków pracy i to w każdych warunkach. Analiza akt postępowania administracyjnego prowadzi do wniosku, że organ przeprowadził wszechstronne postępowanie wyjaśniające realizując podstawowe zasady ogólne tego postępowania, jaki szczegółowe wskazania zawarte w art. 75, 77 i 80 kpa oraz w art., 107 kpa. Reasumując należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja jest zgodna z obowiązującym w chwili jej wydania prawem i dlatego wobec braku przesłanek z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zgodnie z art. 151 tej ustawy, skargę oddalono.