II SA/Bd 195/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Klotz Sędziowie: Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak (spr.) Sędzia WSA Jarosław Wichrowski Protokolant Elżbieta Brandt po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 18 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi M. F. na postanowienie Dowódcy Pomorskiego Okręgu Wojskowego w B. z dnia [..] listopada 2011 r. nr[...] w przedmiocie wypłaty zadośćuczynienia oddala skargę. Postanowieniem nr [...] z dnia[...] Dowódca [...]Okręgu Wojskowego utrzymał w mocy postanowienie nr [...] z dnia[...] Komendanta [...] o zwrocie M. F. jego wniosku z dnia [...] r. o wypłatę zadośćuczynienia w kwocie 10000zł. za wykonywanie przez niego obowiązków służbowych w okresie od 1 maja 2008r. do 31 grudnia 2009r. w wymiarze czasu przekraczającym normy czasowe. Organy obu instancji powołały się na przepis art. 66§3 Ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity Dz. U. 2000 nr 98 poz 1071ze zm.( powoływanej dalej jako kpa), który w zdaniu pierwszym stanowi, że jeżeli podanie wniesiono do organu niewłaściwego, a organu właściwego nie można ustalić na podstawie danych podania, albo gdy z podania wynika, że właściwym w sprawie jest sąd powszechny, organ, do którego podanie wniesiono, zwraca je wnoszącemu. Dowódca [...] Okręgu Wojskowego podzielił również motywy, jakimi kierował się organ pierwszej instancji rozważając możliwość merytorycznego rozpatrzenia wniosku. Uznano mianowicie, że roszczenie to ma charakter cywilnoprawny, co implikuje uznanie, że w tej sprawie właściwy jest sąd powszechny. Skargę na powyższe postanowienie wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego M. F. domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia. Skarżący podkreślił, że w jego przekonaniu przedmiotowa sprawa dotyczy uposażenia i ma ona charakter administracyjny. Wskazał, że sprawy o roszczenia wynikające ze stosunku służbowego żołnierzy zawodowych nie są sprawami cywilnymi w rozumieniu przepisów kodeksu cywilnego, czy też kodeksu pracy i do ich rozpoznania nie są powołane sądy powszechne. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Dodatkowo wskazano, że w okresie obejmującym dochodzone roszczenie obowiązywało rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 26 czerwca 2008r. w sprawie czasu służby żołnierzy zawodowych (Dz.U.Nr 122, poz.786), które za czas służby przekraczający czterdzieści godzin w tygodniu przyznawało żołnierzowi zawodowemu jedynie czas wolny od służby w takim samym wymiarze. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie mogła być uwzględniona, gdyż zaskarżone w niej postanowienie nie narusza prawa. Trafne jest bowiem stanowisko organów orzekających w sprawie co do braku kompetencji do rozstrzygania o roszczeniu, które było przedmiotem wniosku M. F.. Organy administracji wojskowej nie są bowiem władne do przeprowadzania postępowania o ustalenie wysokości odszkodowania w związku z nie przyznaniem żołnierzowi zawodowemu czasu wolnego od służby za wykonywanie przez niego obowiązków służbowych w wymiarze czasu przekraczającym normy czasowe. Przedmiotem postępowania administracyjnego są sprawy indywidualne z zakresu prawa administracyjnego, a sprawy z zakresu prawa cywilnego, ubezpieczeń społecznych i prawa pracy tylko wtedy, gdy zostały przekazane na drogę postępowania administracyjnego przepisem ustawy. Zgodnie z postanowieniem art. 1 pkt 1 kpa organ administracji załatwia sprawę administracyjną w formie decyzji administracyjnej, w przypadku gdy przepis prawa wyraźnie taką możliwość przewiduje. W związku z tym upoważnienie do wydania orzeczenia powinno mieć charakter wyraźny. Jak wynika z akt administracyjnych, u podstaw roszczenia M. F. legło jego przekonanie, że na skutek błędnej interpretacji przepisów rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 26 czerwca 2008r. w sprawie czasu służby żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 122, poz.786) przez Komendanta[...], skarżący w okresie od 1 maja 2008r. do 31 grudnia 2009r. został pozbawiony przysługującego mu czasu wolnego od służby za wykonywanie przez niego obowiązków służbowych w wymiarze czasu przekraczającym normy czasowe określone w tym rozporządzeniu. Roszczenie to ma zatem charakter odszkodowawczy i nie podlega regulacji zawartej w przepisach pragmatycznych dotyczących służby wojskowej żołnierzy zawodowych. W żadnym z tych aktów prawnych nie określa się bowiem bezpośrednio, ani nawet pośrednio możliwości orzekania w sprawie odszkodowania za nieprzyznanie żołnierzowi czasu wolnego od służby, bądź też w sprawie ekwiwalentu pieniężnego z tytułu niewykorzystanych dni wolnych od służby przysługujących żołnierzowi za wykonywanie zadań ponad ustalony wymiar czasu służby. Stanu tego nie zmienia również postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 sierpnia 1996 r., III PO12/96, OSNP 1997, z. 7, poz. 120, stanowiące, iż "Sprawy o roszczenia wynikające ze stosunku służbowego żołnierzy zawodowych nie są sprawami pracowniczymi ani cywilnymi w rozumieniu K.p.c., lecz sprawami administracyjnymi". Zgodnie bowiem z tym orzeczeniem istotna jest podstawa nawiązania przez strony określonego stosunku prawnego. W tym konkretnym przypadku źródłem przedstawionych przez skarżącego roszczeń nie jest stosunek służbowy łączący go z organem, ale przepis art. 417 k.c. określający odpowiedzialność Skarb Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego bądź innej osoby prawnej za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej. Zasadność takiego roszczenia i ewentualna wysokość odszkodowania może być ustalona wyłącznie w drodze postępowania przed sądem powszechnym. Źródłem roszczenia skarżącego nie jest bowiem stosunek służbowy wynikający z przepisów pragmatycznych dotyczących służby wojskowej żołnierzy zawodowych, ale przepis prawa powszechnie obowiązującego pozostający jedynie w związku faktycznym ze stosunkiem służbowym. W świetle powyższego zgodzić należy się z organem, iż w przedmiotowej sprawie właściwym do rozpoznania roszczenia skarżącej będzie sąd powszechny. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270) oddalił skargę jako niezasadną.