II SA/Bd 196/06
WyrokWSA w Bydgoszczy2006-06-06
Skład orzekający: Jerzy Bortkiewicz, Wojciech Jarzembski, Grzegorz Saniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego narusza interes prawny strony, która nie była właścicielem ani posiadaczem nieruchomości w momencie jej uchwalania, a jedynie nabyła domek letniskowy wraz z prawem do gruntu po terminie?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że skarżący nie wykazał naruszenia swojego interesu prawnego. Interes prawny, o którym mowa w art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, musi wynikać z normy prawa materialnego kształtującej sytuację prawną skarżącego. W niniejszej sprawie skarżący nie udowodnił, że był władającym nieruchomością w momencie uchwalania planu, a przedstawione dowody wskazywały na inną osobę. Ponadto, wątpliwe było również wykazanie następstwa prawnego.Stan faktyczny
Skarżący M. S. wniósł o stwierdzenie nieważności uchwały Rady Miejskiej w K. z 1995 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zarzucając naruszenie art. 18 ust. 2 pkt 5 lit. a) ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym poprzez niezawiadomienie go o terminie wyłożenia projektu planu. Skarżący twierdził, że jest władającym nieruchomością i że naruszenie jego interesu prawnego skutkuje nieważnością uchwały. Rada Miejska wniosła o oddalenie skargi, argumentując, że skarżący nie figurował w dokumentach jako władający nieruchomością objętą planem i nie posiadał tytułu prawnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz Sędziowie: sędzia WSA Wojciech Jarzembski Asesor WSA Grzegorz Saniewski (spr.) Protokolant Ewa Czerwińska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 6 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi M. S. na uchwałę Rady Miejskiej w K. z dnia [...] 1995 r. nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oddala skargę
M. S. wniósł o stwierdzenie nieważności uchwały Rady Miejskiej
w K. z dnia [...] 1995 r. Nr [...] w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów budownictwa letniskowego i wypoczynku nad jeziorem M. w K.
Skarżący zarzucił, że wbrew obowiązkowi określonemu w art. 18 ust. 2 pkt 5 lit. a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 89, poz. 415; z późn. zm.) Zarząd Gminy nie zawiadomił na piśmie władających nieruchomościami położonymi nad jeziorem M., w tym skarżącego, o terminie wyłożenia projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Władający nieruchomościami nad jeziorem M. byli według skarżącego znani organowi administracji, o czym świadczy fakt pobierania podatku nieruchomości, która to okoliczność, jako powszechnie znana, nie podlega udowodnieniu.
Wskazane uchybienie narusza zdaniem skarżącego jego interes prawny jako władającego nieruchomością i w myśl art. 27 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym skutkuje nieważnością zaskarżonej uchwały.
Skarżący podniósł także, że pomimo wezwania Rada Miasta w K. nie podjęła żadnych czynności w celu usunięcia powstałego naruszenia prawa.
W odpowiedzi na skargę Rada Miejska w K. wniosła o oddalenie skargi.
Rada wyjaśniła, że do prac nad projektem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu budownictwa letniskowego i wypoczynku nad jeziorem M. w K. przystąpiono po ogłoszeniu w "[...]" z dnia 27 października 1995 r. oraz po wywieszeniu komunikatów na tablicy ogłoszeń w Urzędzie Miasta, informujących o przystąpieniu do sporządzenia planu i możliwości składania wniosków. Skarżący nie został powiadomiony na piśmie przez właściwe organy gminy o przystąpieniu do sporządzania planu zagospodarowania przestrzennego, albowiem nie figurował jako właściciel, dzierżawca, użytkownik nieruchomości objętej planem - brak jest w dokumentach Urzędu Miejskiego w K. jakichkolwiek danych dotyczących skarżącego w zakresie władania nieruchomością gminną w latach 90- tych.
Na terenie objętym planem znajdowała się i znajduje "dzika" zabudowa letniskowa tzn. kilka osób bez tytułu prawnego do gruntu, wybudowało bez pozwolenia na budowę domki letniskowe.
Według Rady nie można uznać, że skarżący posiadał interes prawny, gdyż nie władał nieruchomością na dzień podjęcia uchwały, a nawet jeżeli władał - to bez tytułu prawnego. Nie może zaś podlegać ochronie prawnej ten, kto sam prawo narusza.
Popierając skargę na rozprawie pełnomocnik skarżącego przedłożył decyzje z dnia 30 maja 1990 r. (k. 31), z dnia 10 lutego 1995 r. (k. 27) oraz z dnia 17 lutego 2005 r. (k. 29), w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości wraz z dowodami uiszczenia tegoż podatku (za rok 1990 - k. 30, a rok 1995 - k. 26, za rok 2005 - k. 28) oraz "umowę sprzedaży" domu letniskowego z dnia 27 maja 2003 r. zawartą pomiędzy skarżącym a D. S. Pełnomocnik skarżącego podniósł przy tym, że skarżący jest następcą prawnym D. S., która również nie została powiadomiona o sporządzeniu planu. Gminie z urzędu była znana okoliczność, że D. S. na terenie gminy K. posiadała tylko jeden domek letniskowy, zlokalizowany na obszarze objętym zaskarżonym planem. Taki stan faktyczny znalazł swe odzwierciedlenie w wyroku tutejszego Sądu w sprawie II SA/Bd 785/04.
Pełnomocnik skarżącego wskazał, że plan oddziaływuje na nieruchomość skarżącego m.in. poprzez niemożność legalizacji budynku. Nieprawdą jest przy tym, że przejęcie nieruchomości nastąpiło bez zgody i wiedzy organu, skoro organ pobrał i pobiera nadal podatek od nieruchomości. Ponadto gmina występowała do skarżącego z żądaniem partycypacji w kosztach budowy kanalizacji. Na uwagę pełnomocnika gminy, że domek skarżącego nie posiada kanalizacji, pełnomocnik skarżącego odpowiedział, że brak podłączenia domku do kanalizacji spowodowały względy finansowe.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga podlega oddaleniu.
Zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jednolity Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591; z późn. zm.) każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego.
W pierwszej kolejności należy ocenić, czy doszło do naruszenia interesu prawnego skarżącego. Interes prawny skarżącego, do którego wprost nawiązuje art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, musi wynikać z normy prawa materialnego kształtującej sytuację prawną wnoszącego skargę. W orzecznictwie i doktrynie eksponuje się przede wszystkim bezpośredniość, konkretność i realny charakter interesu prawnego strony kształtowanego aktem stosowania prawa materialnego (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 września 2003 r., sygn. akt II SA 2637/02, opubl. w elektronicznym Systemie Informacji Prawnej LEX pod nr 80699).
Dążąc do wykazania, że nastąpiło naruszenia jego interesu prawnego skarżący wskazał na przepis art. 18 ust. 2 pkt 5 lit a) ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym. Zgodnie z brzmieniem tego przepisu (obowiązującym w okresie postępowania, w wyniku którego uchwalono zaskarżoną uchwałę) zarząd gminy, po podjęciu przez radę gminy uchwały o przystąpieniu do sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zawiadamia na piśmie o terminie wyłożenia projektu planu właścicieli lub władających nieruchomościami, których interes prawny może być naruszony ustaleniami planu. Przepis ten kształtuje zatem sytuację prawną takiej osoby "władającej nieruchomością", która w momencie trwania procedury uchwalania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego włada nieruchomością leżącą na obszarze objętym tworzonym planem. Zdaniem Sądu skarżący nie wykazał, że był w takiej sytuacji, a tym samym jego interes prawny wynika z treści art. 18 ust. 2 pkt 5 lit a) ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym.
Przedstawione przez skarżącego dowody w postaci decyzji o wymierzeniu podatku od nieruchomości oraz pokwitowań uiszczenia podatku nie wskazują na niego, ale na D. S. Dokumenty te dowodzą zatem, że to nie skarżący, ale D. S. w roku 1995 , jak też później (por. decyzja z [...] 2005 r. - k. 29) władała nieruchomością.
Co więcej - wspomniane decyzje nie wskazują, gdzie dokładnie znajduje się nieruchomość w związku z którą nastąpiło obciążenie podatkowe. Dopiero w decyzji z roku 2005r. pojawia się określenie "Nad J. M.", co także nie jest wystarczające do stwierdzenia, że nieruchomość znajduje się w tej części gruntów przyległych do jeziora, których obszar objęty jest zaskarżonym planem.
Okoliczności, gdzie faktycznie znajduje się wspomniana nieruchomość nie można też zdaniem Sądu ustalić na podstawie "umowy sprzedaży" z dnia 27 maja 2003 r. Umowa ta nie dotyczy sprzedaży nieruchomości, ale sprzedaży "domku letniskowego drewnianego". W braku dokładniejszego określenia w treści umowy można tylko domniemywać, że ów "dom letniskowy" jest trwale związany z gruntem, a tym samym "umowa sprzedaży" nie jest przeniesieniem rzeczy ruchomej, tymczasowo znajdującej się na jakiejś nieruchomości, ale jest to w istocie umowa przeniesienia posiadania nieruchomości wraz ze znajdującym się na niej domkiem letniskowym (zgodnie z określoną w art. 48 Kodeksu cywilnego zasadą, że budynki i inne urządzenia trwale z gruntem są częścią składową gruntu). Nawet przyjmując taką korzystną dla skarżącego wykładnię treści umowy nie sposób ustalić, czy owa nieruchomość z domkiem położona "w miejscowości K. nad jeziorem M." (§ 1 umowy) znajduje się na obszarze objętym zaskarżonym planem.
Do usunięcia wątpliwości w kwestii położenia nieruchomości nie mogą przyczynić się ustalenia, których dokonał Sąd wydając w dniu 10 maja 2005 r. wyrok w sprawie o sygnaturze II SA/Bd 785/04. Ustalenia faktyczne dokonane na potrzeby innej sprawy nie wiążą Sądu w sprawie niniejszej, tym bardziej, że sprawa zakończona wyrokiem z dnia 10 maja 2005 r. dotyczyła innej uchwały Rady Miejskiej w K. tj. uchwały z dnia 30 czerwca 2004 r. (Nr XVII/142/04) w przedmiocie zarzutu do miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Ponadto wprawdzie w uzasadnieniu ww. wyroku, w kontekście wskazania położenia nieruchomości wraz z domkiem letniskowym mowa o działce nr 7/1 oraz o terenie oznaczanym jako 21 UW/M i 6ML, jednakże ani w opisie, ani w załącznikach graficznych do zaskarżonej uchwały z dnia 29 grudnia 1995 r. nie sposób odnaleźć działki czy terenu w ten sposób oznaczonych.
Ze względu na odmienny przedmiot rozstrzygnięcia wspomniany wyrok nie może także przesądzić o tym, czy skarżący z racji władania nieruchomością wraz z domkiem letniskowym może wykazać istnienie swojego interesu prawnego. Wobec tego tylko na marginesie można zauważyć, że w uzasadnieniu wyroku z dnia 10 maja 2005 r. Sąd wskazał, iż organy nie zbadały dostatecznie kwestii istnienia interesu prawnego, a tym samym nie miały dostatecznych podstaw do oceny, czy skarżący w istocie wniósł zarzuty czy też protest (str. 6 - 7 uzasadnienia).
Należy także zauważyć, że nawet uznając, iż dopuszczalne jest zaskarżenie uchwały nie przez osobę, której interes prawny był chroniony w toku postępowania zakończonego zaskarżoną uchwałą, ale przez jej późniejszego następcę prawnego (tj. przez osobę, która nie brała udziału w owym postępowaniu, a tym samym nie była w jego toku chroniona ww. przepisem art. 18 ust. 2 pkt 5 lit c)) - wątpliwe jest, czy skarżący faktycznie jest takim następcą prawnym. Trudno bowiem przyjąć, że D. S., wyzbywając się już w roku 2003 domku letniskowego, postanowiła nadal ponosić ciężary związane z owym domkiem płacąc nawet w roku 2005 związany z owym domkiem (a raczej z nieruchomością pod domkiem) podatek.
Ze względu na powyższe, uznając, że zaskarżona uchwała nie narusza interesu prawnego skarżącego mającego oparcie w art. 18 ust. 2 pkt 5 lit. a) ustawy o zagospodarowaniu przestrzenny czy też w innym przepisie prawa, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270; z późn. zm.) Sąd oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło