II SA/Bd 20/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Grzegorz Saniewski Sędziowie: Sędzia WSA Wojciech Jarzembski (spr.) Sędzia WSA Jarosław Wichrowski Protokolant starszy sekretarz sądowy Krystyna Witt po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 18 marca 2014 r. sprawy ze skargi W. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącego kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. postanowieniem z [...] listopada 2013 r. Nr [...] po rozpatrzeniu wniosku W. K. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Starosty B. z dnia [...] sierpnia 2013 r., nr [...], na podstawie art. 1 ust. 1, art. 2 i art. 17 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz.U. z 2001 r., Nr 79, poz. 856 ze zm.) oraz art. 58 § 1 i § 2 i art. 59 § 2 Kpa odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Wg organu przywrócenie terminu może mieć miejsce, gdy jego uchybienie nastąpiło wskutek przeszkody, której osoba nie mogła uniknąć a okoliczności jakie przedstawił W. K. nie mogą zostać uznane za przeszkodę nie dającą się usunąć, bo przy zachowaniu należytej staranności możliwym było złożenie odwołania w terminie. Urlop nie uzasadnia przywrócenia uchybionego terminu, wyjazd na urlop zależy od woli strony i nie jest przeszkodą obiektywną; nie uniemożliwia też odbierania korespondencji. Nie bez znaczenia jest też, iż przez wyjazdem na urlop, dniu [...] lipca 2013 r. doręczono skarżącemu zawiadomienie Starosty B. z dnia [...] lipca 2013 r., który zawiadamiał o możliwości wypowiedzenia się i zapoznania z zebranymi dowodami i materiałami przed wydaniem decyzji w terminie 7 dni od otrzymania pisma. Z tego wynikało, iż W. K. musiał być świadomy, że organ zakończył zbieranie materiału dowodowego i po upływie tego terminu wyda decyzję kończącą postępowanie. Wyjeżdżając na urlop powinien się spodziewać, że decyzja taka może zostać przez organ przesłana i dbając o swoje interesy powinien i mógł to przewidzieć. W skardze na to postanowienie W. K. zarzucił naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy: art. 7 w zw. z art. 8 Kpa - polegające na nie podjęciu wszelkich niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz nie wzięcie pod uwagę słusznego interesu obywateli, co stanowi pogwałcenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa w sytuacji, gdy wobec powzięcia przez organ administracyjny wątpliwości co do okoliczności uzasadniających uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania od decyzji powinien przeprowadzić dowód z wyjaśnień skarżącego, art. 9 Kpa - poprzez nienależyte i nie wyczerpujące poinformowanie skarżącego o okolicznościach faktycznych, wobec których organ powziął wątpliwość, a które miały wpływ na ustalenie jego praw i obowiązków w sytuacji, gdy organ powziąwszy wątpliwość co do braku winy skarżącego w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania winien o tym go zawiadomić, co pozwoliłoby uzupełnić mu materiał dowodowy w tym zakresie oraz art. 58 § 1 Kpa - poprzez błędną jego wykładnię, skutkującą przyjęciem, iż skarżący nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy, w sytuacji gdy z jego wyjaśnień wynika, iż został wprowadzony w błąd przez Starostwo Powiatowe co do terminu doręczenia w/w decyzji i wniesienia odwołania na skutek powtórnego doręczenia decyzji. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, oraz zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych. Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu postanowienia, wywodząc że nie zostały spełnione wszystkie przesłanki z art. 58 Kpa. Okoliczności przedstawione we wniosku jak i skardze nie mogły zostać uznane za przeszkodę niedającą się usunąć. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 143, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej bądź w postanowieniu z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie zaś do przepisu art. 134 § 1 oraz art. 133 § 1 ww. ustawy z 30 sierpnia 2002 r. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Z akt sprawy wynika natomiast, że Starosta B. decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r., nr [...] ustalił W. K. opłatę w wysokości dwukrotnej należności, tj. [...] zł za wyłączenie z produkcji rolnej, niezgodnie z przepisami ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych następujących gruntów: - część działki nr [...] o powierzchni [...] - gleba organiczna/, - część działki nr [...] i [...] o powierzchni [...] m² [...] - gleba organiczna, położonych w miejscowości M. gmina B. i zobowiązał go do uiszczenia ww. należności w terminie 60 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna. Przesyłka z odpisem zaskarżonej decyzji Starosty B. skierowana do W. K. przez organ w dniu [...] sierpnia 2013 r., została awizowana dwukrotnie, po raz pierwszy w dniu [...] sierpnia 2013 r., a następnie w dniu [...] sierpnia 2013 r. Wobec niepodjęcia przez stronę przedmiotowej przesyłki w terminie, w dniu [...] sierpnia 2013 r. została ona zwrócona do organu pierwszej instancji. Następnie Starosta B., - jak to określono w adnotacji znajdującej się w aktach sprawy - "z uwagi na okres urlopowy", ponownie przesłał decyzję stronie. Decyzja ta została przez skarżącego W. K. odebrana w dniu [...] września 2013 r. W dniu [...] września 2013 r. skarżący W. K. złożył osobiście w Starostwie Powiatowym w B. odwołanie od opisanej powyżej decyzji organu pierwszej instancji podnosząc, że decyzja ta jest nieuzasadniona. Przedstawił również argumenty związane z historią ubiegania się przez niego o wydanie decyzji o warunkach zabudowy, podkreślając, że działania prowadzone przez niego na ww. gruntach polegające na nawożeniu na nie ziemi były legalne. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. postanowieniem z dnia [...] października 2013 r. nr [...] stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania wskazując, że doręczenie przedmiotowej decyzji Starosty B., zgodnie z przepisami dotyczącymi doręczenia zastępczego, nastąpiło w dniu w dniu [...] sierpnia 2013 r., tj. z upływem 14-dniowego terminu od dnia pierwszego awizowania, a zatem 14-dniowy termin do złożenia od niej odwołania upływał w dniu [...] września 2013 r. Odwołanie zostało złożone w dniu [...] września 2013 r., a zatem z uchybieniem ustawowego terminu. Postanowienie to zostało skarżącemu W. K. doręczone w dniu [...] października 2013 r. W dniu [...] października 2013 r. do Kolegium wpłynął wniosek skarżącego W. K. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Starosty B. z dnia [...] sierpnia 2013 r., sygn. akt [...]. Skarżący wskazał, że w drugiej połowie sierpnia 2013 r. przebywał z rodziną na urlopie wypoczynkowym w B., który zakończył się w dniu [...] sierpnia 2013 r. Po powrocie do Polski, w dniu [...] września 2013 r. wszystkie awizo zrealizował na poczcie. Z ich treści i zawiadomień nie wynikało, że w okresie jego nieobecności otrzymał przedmiotową decyzję Starosty B. oraz że się ona "cofnęła". Dodał, że w dniu [...] września 2013 r. odebrał decyzję Starosty B. i nie wiedząc o poprzedniej próbie doręczenia, niezwłocznie w dniu [...] października 2013 r. (z materiału dowodowego wynika jednak, że powinno być [...] września 2013 r.) złożył odwołanie do Kolegium. Podkreślił, że gdyby miał świadomość poprzedniego doręczenia, odwołanie złożyłby z zachowaniem terminu, wnioski załączył odwołanie od decyzji Starosty B. z dnia [...] sierpnia 2013 r., nr [...] oraz wydruk z konta potwierdzający wypłatę środków pieniężnych w dniu [...] sierpnia 2013 r. w B. Przesłanki dotyczące przywrócenia terminu w postępowaniu administracyjnym zostały wskazane treścią przepisu art. 58 Kpa. Zgodnie z art. 58 Kpa, w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy (§ 1). Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (§ 2). Przywrócenie terminu do złożenia prośby przewidzianej w § 2 jest niedopuszczalne (§ 3). Z powyższego przepisu jednoznacznie wynika, iż istnieją cztery przesłanki przywrócenia terminu, które muszą być spełnione łącznie, aby organ administracji mógł przywrócić termin do dokonania czynności wskazanej we wniosku o przywrócenie terminu: 1) uprawdopodobnienie przez osobę zainteresowaną braku winy, 2) wniesienie wniosku o przywrócenie terminu, 3) dochowanie siedmiodniowego terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu oraz 4) dopełnienie wraz z wniesieniem żądania o przywrócenie terminu czynności, dla której termin był określony. Analizując akta postępowania administracyjnego Sąd nie mógł podzielić stanowiska Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B., iż przesłanki te nie zostały spełnione. Z akt sprawy wynika bowiem w sposób nadto ewidentny, że uchybienie terminu nastąpiło nie z winy skarżącego. Skarżący bowiem został wprowadzony w błąd przez Starostę B., który bez żadnej ku temu podstawie prawnej doręczył skarżącemu swoja decyzję z [...] sierpnia 2013 r. – [...] ponownie. Jednocześnie nie wskazał na charakter tego doręczenia. Mało tego - Starosta pouczył jeszcze skarżącego o przysługującym mu prawie odwołania się od tej ponownie doręczonej decyzji, nie informując że jest to ponowne doręczenie. Tym samym wprowadził w błąd skarżącego i skarżący działając w zaufaniu do organu administracji publicznej złożył odwołanie właśnie zgodnie z tym pouczeniem. Ocena przesłanek zastosowania w sprawie art. 58 Kpa musi odbywać się z odwołaniem do wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności konkretnego przypadku, przy uwzględnieniu wszelkich koniecznych środków dowodowych z uwzględnieniem słusznego interesu strony, a wszelkie niejasności i niedopowiedzenia nie mogą być interpretowane na jej niekorzyść. Należy też zauważyć, że właśnie na implikacje wynikające z powtórnego doręczenia rozstrzygnięcia organu zwrócił uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w swoim wyroku z 14 lutego 2008 r. – II OSK 10/07 podkreślając, że winny one być rozważane właśnie podczas rozpoznawania wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Także analiza pozostałych dokumentów i informacji zawartych w aktach sprawy wskazuje w ocenie Sądu, że zostały spełnione pozostałe przesłanki określone w art. 58 Kpa do przywrócenia terminu. W szczególności warto zwrócić uwagę, że dopiero z treści postanowienia z dnia [...] października 2013 r. ([...]), którym stwierdzono uchybienie terminu do złożenia odwołania, skarżący dowiedział się o wcześniejszym doręczeniu decyzji Starosty [...] z [...] sierpnia 2013 r. Powyższe postanowienie z [...] października 2013 r. doręczono skarżącemu [...] października 2013 r. Skoro więc skarżący wniosek o przywrócenie terminu złożył w dniu [...]października 2013 r., to tym samym dochował siedmiodniowego terminu do złożenia wniosku o którym stanowi przepis art. 58 § 2 Kpa do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Reasumując należy stwierdzić, że wydając zaskarżone postanowienie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. naruszyło przepisy art. 58 § 1 -2 Kpa i dlatego na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 lit. c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w pkt 1 wyroku, w pkt 2 opierając się na przepisie art. 152 tej ustawy, natomiast rozstrzygnięcie w pkt 3 na przepisach art. 200, 205 § 1 tej ustawy oraz przepisach rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.). Ponieważ pozostała argumentacja zawarta w skardze a dotycząca postępowania innych wskazanych w niej organów przekracza granice sprawy, pozostała ona poza uwagą Sądu. Prowadząc ponownie postępowanie z wniosku skarżącego z [...] października 2013 r. organ uwzględni oceny i wskazania zawarte w niniejszym wyroku, które po myśli przepisu art. 153 przywoływanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi są dla organu wiążące.