II SA/Bd 20/25
WyrokWSA w Bydgoszczy2025-07-01
Skład orzekający: Joanna Janiszewska-Ziołek, Joanna Brzezińska, Mariusz Pawełczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy okres pobierania świadczenia pielęgnacyjnego, które zostało następnie uznane za nienależnie pobrane z powodu przyznania świadczenia wspierającego z mocą wsteczną, może być zaliczony do 365 dni okresów uprawniających do zasiłku dla bezrobotnych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że okres pobierania świadczenia pielęgnacyjnego, które zostało następnie uznane za nienależnie pobrane z powodu przyznania świadczenia wspierającego z mocą wsteczną, powinien być zaliczony do 365 dni okresów uprawniających do zasiłku dla bezrobotnych. Prosta wykładnia językowa przepisów prowadziłaby do naruszenia zasad sprawiedliwości społecznej i równego traktowania, a także pomijała długość postępowania w sprawie świadczenia wspierającego.Stan faktyczny
Skarżąca ubiegała się o zasiłek dla bezrobotnych, jednak odmówiono jej przyznania prawa do zasiłku, ponieważ okresy pobierania świadczenia pielęgnacyjnego (które następnie zostało uznane za nienależnie pobrane z powodu przyznania świadczenia wspierającego z mocą wsteczną) nie zostały zaliczone do wymaganego 365-dniowego okresu poprzedzającego rejestrację jako bezrobotna. Skarżąca argumentowała, że decyzja o utracie świadczenia pielęgnacyjnego została wydana po terminie, a postępowanie w sprawie świadczenia wspierającego było długotrwałe.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Janiszewska-Ziołek (spr.) Sędziowie sędzia WSA Joanna Brzezińska asesor WSA Mariusz Pawełczak Protokolant starszy sekretarz sądowy Marlena Krzyżaniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 lipca 2025 r. sprawy ze skargi B. M.-M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2024 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku dla bezrobotnych uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Ś. z dnia [...].10.2024 r. nr [...], znak: [...].
Syg. akt II SA/Bd 20/25
UZASADNIENIE
Zaskarżoną decyzją z [...] listopada 2024r. nr [...] ([...]) Wojewoda [...], po rozpatrzeniu odwołania B. M. (Skarżącej), na podstawie art. 71 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 475 ze zm. – dalej powoływanej jako p.z.i.r.p.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy decyzję Starosty Ś. z [...] października 2024r. o odmowie przyznania prawa do zasiłku od [...] września 2024r.
Powyższa decyzja wydana została w następujących okolicznościach sprawy.
B. M. [...] września 2024r. wystąpiła z wnioskiem o dokonanie rejestracji jako bezrobotnej, załączając zaświadczenie Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w D. z [...] września 2024r., z którego wynika, że w okresie od 1 lipca 2017r. do 31 sierpnia 2024r. pobierała świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia w związku z opieką sprawowaną nad matką B. M.
W toku postępowania organ pozyskał decyzję Wójta Gminy D. datowaną na [...] września 2024r., mocą której orzeczono, że kwota świadczenia pielęgnacyjnego wypłaconego na rzecz B. M. w okresie od [...] lutego 2024r. do [...] sierpnia 2024r. jest nienależnie pobranym świadczeniem rodzinnym, z uwagi na przyznanie jej matce B. M. prawa do świadczenia wspierającego od [...] lutego 2024r.
Dwiema decyzjami z [...] października 2024r. Starosta Ś. uznał Skarżącą za osobę bezrobotną od [...] września 2024r. oraz odmówił Skarżącej przyznania prawa do zasiłku, wskazując, że suma okresów o których jest mowa w art. 71 ust. 1 p.z.i.r.p. przypadających w okresie 18 miesięcy bezpośrednio poprzedzających dzień rejestracji, jest krótsza niż 365 dni.
W odwołaniu skierowanym od decyzji odmawiającej prawa do zasiłku Skarżąca podniosła, że decyzja uchylająca świadczenie pielęgnacyjne wydana została [...] września 2024r. i zatem do tego dnia powinna być traktowana jako opiekun osoby niepełnosprawnej.
W wyniku rozpoznania powyższego odwołania Wojewoda [...] wydał decyzję opisaną na wstępie.
W uzasadnieniu organ odwoławczy powołał się na art. 71 ust. 2 pkt 9 p.z.i.r.p. i wyjaśnił, że w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień rejestracji ([...] września 2024 r.), tj. od [...] marca 2023 r. do [...] września 2024 r., strona nie posiadała, wymaganych przepisami prawa 365 dni okresów uprawniających do przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych.
Organ odwoławczy nadmienił, że Skarżąca od [...] lutego 2024 r. utraciła prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, a okresy przyznanego jej świadczenia pielęgnacyjnego od tej daty nie mogą podlegać zaliczeniu do 365 dni okresów uprawniających do przyznania prawa do zasiłku, ponieważ na mocy decyzji Wójta Gminy D. prawo do ww. świadczenia zostało uchylone, a świadczenie pielęgnacyjne wypłacone Skarżącej w okresie od [...] lutego 2024r. do [...] sierpnia. stało się świadczeniem nienależnie pobranym.
W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skardze na powyższą decyzję, B. M. (reprezentowana przez niezawodowego pełnomocnika – męża) wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu skargi podniosła, że jej matka wystąpiła z wnioskiem o świadczenie wspierające w lutym 2024r., jednakże wniosek ten został rozpatrzony dopiero [...] września 2024r. i po otrzymaniu decyzji uchylającej świadczenie pielęgnacyjne zgłosiła się do PUP w Ś. W ocenie Skarżącej organy powinny wziąć pod uwagę chronologię wystawianych dokumentów.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W świetle art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267. t.j.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Z brzmienia art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika natomiast, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, czy inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas w zależności od rodzaju naruszenia uchyla zaskarżoną decyzję w całości lub w części, albo stwierdza jej nieważność bądź niezgodność z prawem. Zaskarżona decyzja bądź postanowienie może ulec uchyleniu wówczas, gdy organom administracji publicznej można postawić zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli miało ono, bądź mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie natomiast do art. 151 p.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części. W świetle natomiast art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, natomiast – stosownie do art. 135 p.p.s.a. – sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Dokonując kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia w oparciu o wyżej wskazane kryteria Sąd uznał, że niniejsza skarga zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem skargi i w konsekwencji kontroli Sądu była decyzja Wojewody [...] utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji odmawiającą Skarżącej prawa do zasiłku dla bezrobotnych.
Materialnoprawną podstawę przywołanych decyzji stanowiły przepisy ww. ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, a w szczególności art. 71 ust. 2 pkt 9 ustawy o promocji zatrudnienia, który stanowi między innymi, że do 365 dni, o których mowa w ust. 1 pkt 2, zalicza się również okresy pobierania świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie przepisów o świadczeniach rodzinnych, jeżeli utrata prawa do niego była spowodowana przyznaniem osobie, nad którą opieka była sprawowana, prawa do świadczenia wspierającego, o którym mowa w ustawie z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz. U. poz. 1429 i 2760).
W sprawie nie było sporne, że Skarżąca zrezygnowała z zatrudnienia z uwagi na sprawowanie opieki nad niepełnosprawną matką i z tego tytułu pobierała świadczenie pielęgnacyjne w okresie od [...] lipca 2017r. do [...] sierpnia 2024r. Następczo – decyzją z [...] września 2024r. - orzeczono, że świadczenie pielęgnacyjne wypłacone jej za okres od [...] lutego 2024r. do [...] sierpnia 2024r. jest świadczeniem nienależnie pobranym, ponieważ matce Skarżącej (nad którą sprawowała ona opiekę) przyznano świadczenie wspierające na za okres od [...] lutego 2024 r. do [...] lutego 2031 r. Rozważeniu natomiast podlega sporna kwestia, czy okres pobierania świadczenia pielęgnacyjnego od [...] lutego 2024r. do [...] sierpnia 2024r. nie może być zaliczony do wymaganego przepisami prawa (art. 71 ust. 1 pkt 2 p.z.i.r.p.) okresu 365 dni mających przypadać w okresie 18 miesięcy bezpośrednio poprzedzających dzień rejestracji, od którego zależy prawo do zasiłku dla bezrobotnych.
Sąd nie podziela stanowiska zaprezentowanego ww. kwestii przez organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji albowiem zaproponowana przez organy wykładnia przywołanych przepisów może prowadzić do naruszenia norm konstytucyjnych, a zwłaszcza zasady sprawiedliwości społecznej, nakazu równego traktowania oraz nakazu pomocy władz publicznych rodzinom w trudnej sytuacji materialnej i społecznej.
W realiach niniejszej sprawy przyjęcie za organami prostej interpretacji na gruncie wyłącznie reguł językowych, bez odwołania się do wykładni celowościowej, prowadziłoby do wyniku wykładni szczególnie niesprawiedliwego, a przez to nieakceptowalnego. W konkretnych okolicznościach niniejszej sprawy mamy do czynienia z sytuacją, w której z mocą wsteczną Skarżąca została pozbawiona prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na uzyskanie prawa do świadczenia wspierającego przez osobę, nad którą sprawowała ona opiekę. Zauważenia przy tym wymaga, że postępowanie w przedmiocie uzyskania świadczenia wspierającego jest postępowaniem dwuetapowym. W pierwszym etapie należy uzyskać decyzję ustalającą poziom potrzeby wsparcia, a dopiero po uzyskaniu tej decyzji istnieje możliwość złożenia wniosku o ustalenie prawa do świadczenia wspierającego. Jak wynika z przepisu art. 26 ust 2 ustawy z dnia 7 lipca 2023r. o świadczeniu wspierającym (Dz. U. poz. 1429 z późn.zm.) złożenie wniosku o ustalenie prawa do świadczenia wspierającego w terminie 3 miesięcy od dnia wydania decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia powoduje, że prawo do świadczenia wspierającego ustala się od miesiąca, w którym złożono wniosek o wydanie tej pierwszej decyzji tj. decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia. Jak wynika z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy decyzja taka została wydana w stosunku do osoby, nad którą Skarżąca sprawowała opiekę w dniu [...] lipca 2024 r., a informację o przyznaniu świadczenia na jej rzecz (matki Skarżącej) wydano [...] września 2024r.
Słusznie Skarżąca zwraca uwagę, że w czasie, kiedy pobierała ona świadczenie pielęgnacyjne (które następnie okazało się nienależnie pobrane), nie mogła zarejestrować się w Powiatowym Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna i nie mogła wnioskować o przyznanie zasiłku dla osób bezrobotnych. Taka sytuacja miała miejsce do daty wydania decyzji o przyznaniu matce Skarżącej prawa do świadczenia wspierającego.
Wobec tych bezspornych okoliczności sprawy, w ocenie Sądu, nie do przyjęcia jest taka interpretacja przepisu art. 71 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 71 ust. 2 pkt 9 p.z.i.r.p., która pomija okoliczność długości postępowania w przedmiocie przyznania świadczenia wspierającego, i to, że na skutek przedłużenia tegoż może dojść do sytuacji, w której spełnienie przesłanki pobierania świadczenia pielęgnacyjnego przez okres co najmniej 365 dni w okresie 18 miesięcy bezpośrednio poprzedzających dzień zarejestrowania, może być w ogóle niemożliwe i to nie z przyczyn leżących po stronie bezrobotnego.
Oceniając zatem zgodność z prawem zaskarżonych decyzji konieczne jest odwołanie się nie tylko – jak w istocie uczyniły to organy - do wykładni językowej art. 71 ust. 2 pkt 9 u.z.p., gdyż taki rodzaj wykładni tego przepisu nie jest wystarczający do prawidłowego odkodowania jego znaczenia w okolicznościach przedmiotowej sprawy, lecz konieczne jest również sięgnięcie do innych metod interpretacyjnych. W wyroku z dnia 16 kwietnia 2020 r. (sygn. akt I OSK 3387/19, publ. orzeczenia.nsa.gov.pl - CBOSA), zwrócił na to uwagę Naczelny Sąd Administracyjny, który rozpoznawał sprawę odmowy przyznania zasiłku dla bezrobotnych biorąc pod uwagę istotne z punktu widzenia jej rozstrzygnięcia elementy stanu faktycznego i prawnego. NSA odnosząc się do stosowania wyłącznie językowej wykładni art. 71 ust. 2 pkt 9 w zw. z ust. 1 pkt 2 u.p.z., podkreślił, że omawiana regulacja prawna "nie wykazuje jednak cech szczególnych w systemie prawa, które usprawiedliwiałyby zaniechanie rekonstrukcji zawartej w niej normy prawnej z udziałem wszystkich grup reguł interpretacyjnych. Charakter owego przepisu jako normy bezwzględnie obowiązującej, (...) nie stanowi tamy w dążeniu do należytego zrekonstruowania normy prawnej zawartej w owym przepisie. Zasady wykładni prawa nie podlegają zróżnicowaniu ze względu na to, czy analizowany przepis stanowi podstawę decyzji związanej, czy też decyzji podejmowanej w ramach przyznanego organowi administracji luzu decyzyjnego w załatwieniu sprawy. Proces odkodowania normy prawnej z treści przepisu prawa jest elementem procesu stosowania prawa i nie może być z nim utożsamiany. Jakkolwiek proces wykładni prawa zaczyna się najczęściej od dyrektyw językowych, to nie powinien się do nich ograniczać. Normę prawną rekonstruuje się bowiem z całokształtu obowiązujących przepisów prawnych, a wykładnia prawa będąc operacją myślową dokonywaną przy wykorzystaniu wszystkich trzech grup dyrektyw interpretacyjnych (językowych, systemowych, funkcjonalnych) nie może ograniczać się do wykładni językowej jednego przepisu. Jest to operacja, w toku której dokonuje się przekładu zbioru przepisów prawa stanowionego, na zbiór norm postępowania równoznaczny jako całość z danym zbiorem przepisów (vide: wyrok TK z dnia 10 grudnia 2002 r., sygn. akt P 6/02). Oczywiste jest, że jednakowe rezultaty interpretacji otrzymane wg tych trzech typów dyrektyw wzmacniają uzyskany rezultat wykładni, natomiast różnice rezultatów wykładni językowej, systemowej i funkcjonalnej wymagają podjęcia decyzji o pierwszeństwie któregoś z nich (vide: L. Morawski, Wykładnia prawa w orzecznictwie sądów, Komentarz, Toruń 2002, s. 63; M. Zieliński, Clara non sunt interpretanda – mity i rzeczywistość, ZNSA 2012/6/18-21; M. Zieliński, Wykładnia prawa. Zasady, reguły, wskazówki, LexisNexis 2012, s. 238–239). W najnowszej nauce prawa dominujący jest pogląd, że dyrektywy funkcjonalne i systemowe mogą prowadzić do odrzucenia rezultatów wykładni językowej nawet w tych sytuacjach, gdy wykładnia językowa prowadzi do jednoznacznych rezultatów (vide: M. Zieliński, Wybrane zagadnienia wykładni prawa, PiP 2009/6, s. 3; Z. Radwański, M. Zieliński, Wykładnia prawa cywilnego, SPP 2006/15, s. 29; L. Morawski, Zasady wykładni prawa, Toruń 2010, s. 152; M. Zirk-Sadowski, Wykładnia w prawie administracyjnym. System Prawa Administracyjnego, C.H.Beck 2015, tom 4, s. 204; M. Gutowski, P. Kardas, Wykładnia i stosowanie prawa w procesie opartym na Konstytucji, C.H.Beck 2017, s. 275; postanowienie SN z dnia 26 kwietnia 2007 r., sygn. akt I KZP 6/07, OSNKW 2007/5/37; uchwała NSA z dnia 10 grudnia 2009 r., sygn. akt I OPS 8/09).
Wykładnia prawa jaka dokonywana w procesie jego stosowania, winna uwzględniać okoliczności faktyczne sprawy. Te bowiem stanowią o kontekście, w którym dokonywana jest interpretacja przepisu prawa.
Sąd w pełni też akceptuje pogląd wyrażony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, który w wyroku z 10 kwietnia 2024r. (sygn. akt IV SA/Po 888/24) zwrócił uwagę na "istnienie luki w przepisach wynikającej z dodania w punkcie 9 ustępu 2 artykułu 71 ustawy o promocji zatrudnienia drugiej przesłanki utraty prawa do świadczenia pielęgnacyjnego (obok dotychczas istniejącej, tj. śmierci osoby, nad którą opieka była sprawowana) bez uwzględnienia, że zaistnienie tej przesłanki (przyznanie prawa do świadczenia wspierającego) stwierdzane jest z datą wsteczną po przeprowadzeniu postępowań, które mogą trwać łącznie wiele miesięcy. Długość trwania postępowania w przedmiocie ustalenia poziomu potrzeby wsparcia, a następnie przyznania świadczenia wspierającego ma oczywisty wpływ na możliwość wykazania okresu 365 dni w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania w urzędzie pracy. Przedłużające się postępowanie w przedmiocie ustalenia poziomu potrzeby wsparcia i przyznania świadczenia wspierającego może w istocie prowadzić do pozbawienia bezrobotnego realnej możliwości spełnienia warunku, o którym mowa w art. 71 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 71 ust. 2 pkt 9 ustawy o promocji zatrudnienia, a tym samym uzyskania prawa do zasiłku dla osób bezrobotnych".
Należy też zauważyć, że z woli ustawodawcy okres pobierania świadczenia pielęgnacyjnego w istocie zrównany został z okresem zatrudnienia, t.j. z okresem, który z mocy art. 71 ust. 1 pkt 2 lit. a) p.z.i.r.p. Powodem takiego zrównania jest właśnie to, że konieczną przesłanką uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego jest rezygnacja z zatrudnienia lub niepodejmowanie go po to, aby sprawować opiekę nad osobą niepełnosprawną w stosownym stopniu. Ta opieka jest więc w istocie traktowana jako zajęcie zrównane z zatrudnieniem - o czym stanowi zastosowany w sprawie art. 71 ust. 2 pkt 9 p.z.i.r.p. Ponieważ jednak pobieranie tego zasiłku koliduje w oczywisty sposób z pobieraniem świadczenia pielęgnacyjnego możliwość zaliczenia okresu pobierania świadczenia pielęgnacyjnego do okresu 365 dni, o których mowa w ust. 1 pkt 2 ww. artykułu aktualizuje się dopiero po zaprzestaniu jego pobierania i to spowodowanym, między innymi, przyznaniem osobie, nad którą opieka była sprawowana, prawa do świadczenia wspierającego. Określając natomiast zasady przyznawania tego świadczenia ustawodawca przewidział mechanizm jego przyznawania za okres poprzedzający złożenie wniosku o to świadczenie. Konsekwencją zastosowania takiego rozwiązania jest jednak to, że dotychczasowy opiekun beneficjenta świadczenia wspierającego, który pobierał w tym samym czasie świadczenie pielęgnacyjne, jest stawiany w niekorzystnej dla niego sytuacji. Nie ma bowiem dobrego momentu do złożenia wniosku o zasiłek dla bezrobotnych. Złożenie go przed uzyskaniem decyzji o świadczeniu wspierającym spowoduje bowiem, że odmowa przyznania zasiłku dla bezrobotnych będzie uzasadniona tym, że wnioskodawca nie spełni warunku uznania go z bezrobotnego, o którym mowa w art. 2 ust. 1 pkt 1 lit. j p.z.i.r.p. Natomiast złożenie wniosku o zasiłek dla bezrobotnych po zaprzestaniu otrzymywania świadczenia pielęgnacyjnego na skutek uzyskania przez osobą wymagającą opieki świadczenia wspierającego– może spowodować niemożliwość wykazania w okresie 18 miesięcy bezpośrednio poprzedzających dzień zarejestrowania, łącznie okresu co najmniej 365 dni, o jakim mowa w art. 71 ust. 2 w zw. z art. 71 ust. 1 pkt 2 p.z.i.r.p., co może wyniknąć z długiego okresu rozpoznawania przez właściwe organy wniosku o ustalenie potrzeby wsparcia i o świadczenie wspierające - co miało miejsce w niniejszej sprawie.
Rozwiązanie wskazanego problemu powinno polegać na prokonstytucyjnej i celowościowej wykładni art. 71 ust. 2 pkt 9 p.z.i.r.p. Trzeba przyjąć, że w okolicznościach takich jak w niniejszej sprawie, tj. wtedy, gdy przyczyną niezaliczenia okresu pobierania świadczenia pielęgnacyjnego do okresu 365 dni, o których mowa w ust. 1 pkt 2 p.z.i.r.p, jest to, że świadczenie wspierające zostało przyznane na podstawie art. 26 ust. 2 ustawy o świadczeniu wspierającym z mocą wsteczną od miesiąca, w którym złożono wniosek o wydanie decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia, właściwym kryterium, od którego zależy możliwość zaliczenia okresu pobierania świadczenia pielęgnacyjnego do okresu 365 dni, o których mowa w ust. 1 pkt 2 tej ustawy nie jest to, czy przyznane świadczenie pielęgnacyjne zostało uznane za nienależnie pobrane na podstawie art. 63 ust. 11 ustawy oświadczeniu wspierającym, ani to, czy zostało następnie zwrócone, ale to, czy osoba, która to świadczenie pielęgnacyjne otrzymała, istotnie nie podjęła zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej lub zrezygnowała z niego w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się odpowiednim orzeczeniem o niepełnosprawności, którą to opiekę rzeczywiście sprawowała. Pobrane świadczenia pielęgnacyjnego należy traktować jako wywołujące skutek, o jakim mowa w art. 71 ust. 2 pkt 9 p.z.i.r.p. również wtedy, gdy następnie okaże się, że to świadczenie było nienależnie pobrane z powodu przyznania osobie, nad którą sprawowana była opieka związana z przyznaniem tego świadczenia pielęgnacyjnego –świadczenia wspierającego za okres poprzedzający złożenie wniosku o to świadczenie, na podstawie art. 26 ust. 2 ustawy o świadczeniu wspierającym. Skoro Skarżąca pobierała świadczenie pielęgnacyjne także w okresie od [...] lutego 2024r. do [...] sierpnia 2024r. i w tym okresie faktycznie sprawowała opiekę na niepełnosprawną matką (przez to nie mogła podjąć lub kontynuować zatrudnienia), to późniejsze uznanie świadczenia pielęgnacyjnego za ten okres za nienależnie pobrane, nie powinno decydować o wyłączeniu tego okresu z wymaganych ustawą 365 dni zatrudnienia bezpośrednio poprzedzających dzień rejestracji.
Mając powyższe na uwadze Sąd doszedł do przekonania, że dokonując wykładni art. 71 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 71 ust. 2 pkt 9 p.z.i.r.p., można odmiennie, niż dokonały tego organy, dekodować normę będącą materialnoprawną podstawą rozstrzygnięcia. Sąd doszedł przy tym do przekonania, że w okolicznościach badanej sprawy odmowa prawa do zasiłku dla bezrobotnych może naruszać konstytucyjną zasadę sprawiedliwości społecznej oraz równości wobec prawa (art. 2 i 32 Konstytucji RP). Z konstytucyjnej zasady równości wynika nakaz jednakowego traktowania podmiotów prawa charakteryzujących się w równym stopniu daną cechą istotną (relewantną). Podmioty takie winny być traktowane bez zróżnicowań, zarówno dyskryminujących, jak i faworyzujących. Nie można zgodzić się zatem ze zróżnicowaniem uprawnień do zasiłku dla bezrobotnych na gruncie art. 71 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 71 ust. 2 pkt 9 p.z.i.r.p, z tego powodu, że osoba niepełnosprawna, nad którą sprawowana była opieka, korzystając z możliwości, jaką daje art. 26 ust. 2 ustawy o świadczeniu wspierającym, uzyskała to świadczenie wspierające za okres poprzedzający złożenie wniosku o to świadczenie, uniemożliwiając przez to osobie, która sprawował wcześniej nad nią opiekę i która otrzymała z tego tytułu świadczenie pielęgnacyjne – uzyskanie zasiłku dla bezrobotnych.
Uwzględniając powyższe rozważania Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego, bowiem sposób wykładni art. 71 ust. 2 pkt 9 w zw. z art. 71 ust. 1 pkt 2 p.z.i.r.p. narusza konstytucyjną zasadę równości wobec prawa oraz sprawiedliwości społecznej. W konsekwencji, z naruszeniem art. 7 k.p.a. nie doszło w sprawie do prawidłowego ustalenia okresu pobierania przez Skarżącą świadczenia pielęgnacyjnego, który zalicza się do okresu 365 dni, o którym mowa w art. 71 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia.
Dlatego Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą.
Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organy uwzględnią ocenę prawną zawartą w niniejszym orzeczeniu i ponownie ustalą, czy Skarżący spełnia przesłanki do przyznania zasiłku dla bezrobotnych.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło