II SA/Bd 202/04
WyrokWSA w Bydgoszczy2004-06-16
Skład orzekający: Elżbieta Piechowiak, Marzenna Linska-Wawrzon, Mirella Łent
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Związek Nauczycielstwa Polskiego, jako organizacja związkowa, posiada interes prawny lub uprawnienie do zaskarżenia uchwały rady gminy w przedmiocie likwidacji szkoły podstawowej na podstawie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym, w sytuacji gdy uchwała ta nie została poprzedzona zasięgnięciem opinii związku?Ratio decidendi
Uchwała rady gminy w sprawie likwidacji szkoły podstawowej, choć wpływa na sytuację pracowników oświaty, nie jest aktem prawnym regulującym ich prawa w sposób bezpośredni, konkretny i realny. W związku z tym, organizacja związkowa, nawet jeśli jej statut przewiduje opiniowanie aktów prawnych dotyczących oświaty, nie posiada interesu prawnego ani uprawnienia do zaskarżenia takiej uchwały na podstawie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym, ponieważ nie spełnia przesłanki naruszenia jej interesu prawnego lub uprawnienia przez zaskarżony akt.Stan faktyczny
Rada Gminy Łysomice podjęła uchwałę o zamiarze likwidacji Szkoły Podstawowej. Związek Nauczycielstwa Polskiego (ZNP) wezwał radę do usunięcia naruszenia prawa, wskazując na brak zasięgnięcia opinii związku. Rada gminy uznała, że konsultacje nie są wymagane. ZNP wniósł skargę o stwierdzenie nieważności uchwały, powołując się na swój interes prawny wynikający z ustawy o związkach zawodowych. Sąd oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Związku Nauczycielstwa Polskiego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Sędzia WSA Marzenna Linska-Wawrzon Asesor WSA Mirella Łent (spr.) Protokolant Jakub Jagodziński po rozpoznaniu w dniu 16 czerwca 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi Związku Nauczycielstwa Polskiego Oddziału Rejonu T. na uchwałę Rady Gminy Łysomice z dnia [...] nr [...] w przedmiocie likwidacji szkoły oddala skargę
II SA/Bd 202/04
U Z A S A D N I E N I E
Uchwałą Nr [...], Rady Gminy Ł. z dnia [...], uchwalono "wyrażenie zamiaru likwidacji z dniem 31 sierpnia 2004r. Szkoły Podstawowej w Ś.".
Uchwałę oparto na art. 18 ust. 2 pkt 15) ustawy o samorządzie gminnym.
Pismem z dnia [...], Prezes Oddziału Rejonu T. Związku Nauczycielstwa Polskiego, wezwał Radę Gminy w Ł. do usunięcia naruszenia prawa, gdyż jak wskazał, podjęcie uchwały nie było poprzedzone zasięgnięciem opinii organizacji związkowej.
Dnia [...], Rada Gminy odpowiedziała na wezwanie w ten sposób, że uznała, iż przepisy prawa nie wymagają postulowanych konsultacji przedmiotowej uchwały.
W skardze z 26 lutego 2004r., działając w oparciu o art. 101 ustawy o samorządzie gminnym, Zarząd Oddziału Związku Nauczycielstwa Polskiego T. Rejon, wniósł o stwierdzenie nieważności uchwały, ponieważ nie została ona zaopiniowana przez organizację. Swój interes prawny skarżący wywiódł z art. 19 ust. 2 ustawy o związkach zawodowych.
W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Uprawnienie do zaskarżenia uchwały organu gminy z zakresu administracji publicznej przysługuje każdemu, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały nią naruszone ( art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. t.j. z 2001r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.)).
Interes prawny czy uprawnienie skarżącego, do którego wprost nawiązuje art. 101 ust. 1 cyt. ustawy o samorządzie gminnym, musi wynikać z normy prawa materialnego kształtującej sytuację prawną wnoszącego skargę. W orzecznictwie i doktrynie eksponuje się przede wszystkim bezpośredniość, konkretność i realny charakter interesu prawnego strony kształtowanego aktem stosowania prawa materialnego. Przy takim związku należy eliminować sytuacje, w których dopiero kolejne skutki wcześniejszej konkretyzacji normy prawnej w odniesieniu do jednego podmiotu, pośrednio wpływają na sytuację prawną drugiego podmiotu, wynikającą z zastosowania w stosunku do niego innej już normy prawnej.
Nie ma racji skarżący, że w sprawie normę, z której wynika umocowanie Związku Nauczycielstwa Polskiego do zaskarżenia uchwały, stanowi art. 19 ust. 2. ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych (Dz.U. t.j. z 2001r. Nr 79, poz .854 ze zm.).
Zgodnie z tym przepisem, organy władzy i administracji państwowej oraz organy samorządu terytorialnego kierują założenia albo projekty aktów prawnych w zakresie objętym zadaniami związków zawodowych, do odpowiednich władz statutowych związku - organizacji związkowej, reprezentatywnej w rozumieniu ustawy z dnia 6 lipca 2001 r. o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego (Dz. U. Nr 100, poz. 1080) (art. 19 ust. 1 cyt. ustawy o związkach zawodowych).
Taki zapis wskazuje, że chcąc wywodzić prawo do opiniowania Uchwały Nr [...], Rady Gminy Ł. z dnia [...] o "wyrażeniu zamiaru likwidacji z dniem 31 sierpnia 2004r. Szkoły Podstawowej w O.", Prezes Oddziału Rejonu T. Związku Nauczycielstwa Polskiego, musiałby reprezentować związek zawodowy reprezentatywny w rozumieniu ustawy z dnia 6 lipca 2001 r. o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego, a treść uchwały regulowałaby bezpośrednio, konkretnie i realnie zakres objęty zadaniami związków zawodowych.
Cele i zadania związku oraz sposoby i formy ich realizacji określa jego statut (art. 13 pkt 4) cyt. ustawy o związkach zawodowych). W art. 6 pkt 1) i 2) Statutu Związku Nauczycielstwa Polskiego określono zadania związane z tworzeniem aktów prawnych, i tak, zakreślono je do uczestniczenia związku w tworzeniu aktów prawnych dotyczących statusu prawnego pracowników oświaty, szkolnictwa wyższego i nauki oraz opiniowania aktów prawnych dotyczących oświaty, szkolnictwa wyższego i nauki. Oczywistym jest, że zadania te nie mogą wykraczać poza ramy reprezentowania i obrony praw, interesów zawodowych i socjalnych ludzi pracy (art. 1 ust. 1 cyt. ustawy o związkach zawodowych).
Natomiast uchwała organu gminy w sprawie likwidacji szkoły podstawowej przez organ prowadzący (art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz.U. t.j. z 1996r. Nr 67 poz. 329 ze zm)), jakkolwiek mająca wpływ również na kwestie związane z sytuacją pracowników oświaty, nie może być uznana za akt regulujący ich prawa w sposób bezpośredni, konkretny czy realny i tym samym Związek Nauczycielstwa Polskiego nie ma interesu prawnego czy uprawnienia na podstawie art. 19 ust. 1 cyt. ustawy o związkach zawodowych do złożenia skargi w trybie art. 101 ust. 1 cyt. ustawy o samorządzie gminnym.
Skoro skarżący nie spełnia jednego z koniecznych elementów składających się na to by uznać go za uprawnionego do skarżenia uchwały organu gminy, Sąd nie badał dalej istnienia pozostałych elementów.
Z powyższych względów oraz na podstawie art. 151 cyt. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie stwierdził naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały i orzekł jak na wstępie. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 cyt. ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło