II SA/Bd 207/20
WyrokWSA w Bydgoszczy2020-09-16
Skład orzekający: Elżbieta Piechowiak, Joanna Janiszewska-Ziołek, Jarosław Wichrowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o opróżnieniu lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji Policji, wydana na podstawie art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji, może zostać wydana wobec osoby, która nie jest funkcjonariuszem ani członkiem rodziny funkcjonariusza uprawnionym do renty rodzinnej, mimo że osoba ta zamieszkiwała w lokalu na podstawie umowy najmu zawartej z ZGM?Ratio decidendi
Decyzja o opróżnieniu lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji Policji, wydana na podstawie art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji, jest zgodna z prawem, gdy lokal jest zajmowany bez tytułu prawnego. Status prawny takich lokali jest odrębnie uregulowany w ustawie o Policji, wyłączając zastosowanie przepisów Kodeksu cywilnego i ustawy o ochronie praw lokatorów. Umowa najmu zawarta z ZGM nie może zastąpić administracyjnoprawnego tytułu do lokalu, a osoba zajmująca lokal bez takiego tytułu podlega decyzji o opróżnieniu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Komendanta Policji o opróżnieniu lokalu mieszkalnego przez Z. W. Lokal był pierwotnie przydzielony ojcu Z. W., funkcjonariuszowi Milicji Obywatelskiej. Po śmierci ojca, matka Z. W. zawarła umowę najmu z ZGM. Organ uznał, że Z. W. nie jest funkcjonariuszem ani emerytem policyjnym, ani nie posiada prawa do renty rodzinnej, co skutkuje brakiem tytułu prawnego do lokalu. Z. W. zarzucił naruszenie przepisów k.p.a. poprzez brak próby porozumienia i nie złożenie propozycji zawarcia umowy najmu lub udostępnienia lokalu zastępczego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Sędziowie sędzia WSA Joanna Janiszewska-Ziołek ( spr.) sędzia WSA Jarosław Wichrowski Protokolant starszy sekretarz sądowy Ewa Majchrzak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 września 2020r. sprawy ze skargi Z. W. na decyzję Komendanta Policji z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie opróżnienia lokalu mieszkalnego oddala skargę.
Decyzją z [...] listopada 2019 r. nr [...] Komendant Miejski P. w T. orzekł o opróżnieniu przez Z. W. lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w T..
Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał między innymi art. 104 k.p.a. oraz art. 95 ust. 3 pkt 3 i art. 97 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j. Dz.U. z 2010r., poz. 161 - zwana dalej "ustawą" lub "ustawą o Policji"). W uzasadnieniu organ wskazał, że przedmiotowy lokal mieszkalny został w 1958r. przyznany na podstawie przydziału kwatery stałej - mieszkania służbowego funkcjonariuszowi Milicji Obywatelskiej T. W. (ojcu Skarżącego). Po śmierci T. W. Zakład Gospodarki Mieszkaniowej ("ZGM") w T. podpisał umowę najmu z żoną byłego funkcjonariusza J. W. (matką Skarżącego). Po jej śmierci ZGM w T. zwrócił się do Komendy Miejskiej P. w T. o zajęcie stanowiska w sprawie możliwości zawarcia umowy najmu ze Skarżącym.
Organ I instancji ustalił, że Z. W. nie jest uprawniony do zajmowania lokalu mieszkalnego pozostającego w dyspozycji Policji, albowiem nie jest funkcjonariuszem Policji, ani emerytem policyjnym i dlatego zachodziła podstawa do zastosowania art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji.
W odwołaniu od powyższej decyzji Z. W. domagał się jej uchylenia.
Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów:
- art. 7 k.p.a. poprzez nie podjęcie wszelkich niezbędnych czynności do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy – mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli,
- art. 77 § 1 k.p.a. poprzez nie spełnienie przez KMP w T. przesłanki wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w przedmiotowej sprawie.
Z uzasadnienia odwołania wynika, że Skarżący dopatrywał się naruszenia ww. przepisów w tym, że nie podjęto jakiejkolwiek próby porozumienia się (chociażby w postaci mediacji) i nie złożono jemu jakiegokolwiek innego rozwiązania np. w postaci propozycji zawarcia umowy najmu na dalsze korzystanie z lokalu. Skarżący zarzucił również organowi brak złożenia propozycji udostępnienia lokalu zastępczego.
Komendant Wojewódzki P. decyzją nr [...] z [...] grudnia 2019 r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 127 § 2 k.p.a. oraz art. 95 ust. 3 pkt 3 i art. 97 ust. 5 ustawy o Policji utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Uzasadniając rozstrzygnięcie organ odwoławczy podniósł, że regulacja prawna dotycząca problematyki mieszkań dla funkcjonariuszy policji oraz emerytów policyjnych została odrębnie uregulowana w przepisach resortowych i w tym zakresie nie mają zastosowania powszechne rozwiązania dotyczące najmu lokali mieszkalnych, czy też ochrony praw lokatorów. Oznacza to, że do spraw związanych z tego rodzaju lokalami nie mają zastosowania przepisy Kodeksu cywilnego oraz ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego. W przypadku lokali będących w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów przepisami odrębnymi dotyczącymi lokali mieszkalnych dla funkcjonariuszy jest rozdział 8 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji.
Lokale, o których mowa w art. 90 ustawy o Policji służą zgodnie z art. 88 w/w ustawy realizacji prawa policjanta w służbie stałej do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz uprawnień wynikających z odrębnych przepisów.
Organ wskazał również, że na podstawie art. 29 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...), tytuł prawny do takiego lokalu może przysługiwać również funkcjonariuszom zwolnionym ze służby, uprawnionym do policyjnej emerytury lub renty oraz członkom rodzin uprawnionym do renty rodzinnej po funkcjonariuszach, którzy w chwil śmierci spełniali warunki wymagane do uzyskania emerytury lub renty policyjnej oraz po zmarłych emerytach i rencistach.
Równocześnie organ odwoławczy podkreślił, że przydzielanie funkcjonariuszom Policji i opróżnianie lokali mieszkalnych jest szczegółowo uregulowane w ustawie o Policji i komendant danej jednostki nie ma uprawnień do zmiany tego rodzaju zasad. Kwestie przydziału i opróżniania lokali pozostających w dyspozycji Policji nie są pozostawione uznaniu poszczególnych dowódców jednostek dysponujących takimi lokalami.
Komendant Wojewódzki Policji uznał za bezsporny w sprawie fakt, że przedmiotowy lokal mieszkalny pozostaje w dyspozycji Komendanta Miejskiego Policji w T.. Wskazał tu na uchwałę Rady Miasta T. nr [...] z [...] stycznia 2002 r., zgodnie z którą zasady wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy M. T. nie dotyczą lokali (wskazanych w załączniku do uchwały) przeznaczonych dla policjantów. Organ wskazał, że Z. W. nie jest funkcjonariuszem (emerytem, rencistą) Policji. Ustalił też, że nie jest on uprawnionym do renty rodzinnej po funkcjonariuszu Policji. Okoliczności te skutkują zaś przyjęciem, że nie posiada on prawa do lokalu mieszkalnego określonego w art. 90 ustawy o Policji – co uzasadnia wydanie decyzji o opróżnieniu lokalu. Organ zaznaczył przy tym, że z uwagi na charakter związany decyzji, wydanej na podstawie art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji, nie ma w sprawie podstaw do stosowania zasady uwzględniania interesu społecznego i słusznego obywateli. Dodano też, że obowiązkiem organów Policji nie jest zabezpieczenie potrzeb mieszkaniowych obywateli niezwiązanych z resortem. Taki obowiązek spoczywa na organach gminy, które dysponują możliwością przydziału zastępczego lokalu mieszkalnego.
Skargę na tę decyzję wniósł T. W.., domagając się jej uchylenia. Ponowił on zarzuty naruszenia art. 7 i 77 § 1 k.p.a. oraz argumentację zaprezentowaną w uzasadnieniu odwołania wniesionego od decyzji organu I instancji. Dodatkowo jedynie zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie art. 8 i 9 k.p.a. – tj. zasady prowadzenia postępowania administracyjnego w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. W ocenie Skarżącego Komendant Policji powinien był złożyć propozycję objęcia lokalu zastępczego, ewentualnie wskazać miejsce do którego mógłby on przenieść zawartość dotychczas zajmowanego mieszkania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do przepisu art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Powyższa kontrola, zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167, z późn. zm.), sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd sprawując tę kontrolę rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W postępowaniu sądowym przy ocenie aktu administracyjnego nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej ani też zasady współżycia społecznego. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli jego zgodność z przepisami prawa materialnego i prawidłowość przyjętej przez organ procedury, która doprowadziła do jego wydania.
Biorąc pod uwagę powyższy wzorzec kontroli należało dojść do wniosku, że skarga nie jest zasadna.
Na wstępie zwrócić należy uwagę na odrębny reżim prawny regulujący status prawny lokali mieszkalnych będących w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów. Zgodnie bowiem z art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego ( t.j. Dz.U. z 2018 r. poz.1234), przepisy tej ustawy stosuje się do lokali będących w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów, do lokali będących w dyspozycji jednostek organizacyjnych Służby Więziennej oraz do lokali pozostających i przekazanych do dyspozycji Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Szefa Agencji Wywiadu, Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego lub Szefa Służby Wywiadu Wojskowego, jeżeli przepisy odrębne dotyczące tych lokali nie stanowią inaczej. W przypadku więc lokali będących w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów, a do takich należy sporny lokal - przepisami odrębnymi, dotyczącymi lokali mieszkalnych, jest rozdział 8 ustawy o Policji. Zgodnie z art. 95 ust. 3 pkt 3 tej ustawy, decyzję o opróżnieniu lokalu mieszkalnego wydaje się w przypadku zajmowania lokalu mieszkalnego, o którym mowa w art. 90 ust. 1 tej ustawy, przez policjanta lub członków jego rodziny albo inne osoby - bez tytułu prawnego.
Treść wskazanego przepisu jednoznacznie wskazuje, że określa on nie tylko formę rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy opróżnienia lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów (art. 90 ust. 1 ustawy o Policji) ale też z postanowień powołanego przepisu wynika, że wyłącznymi przesłankami do jego zastosowania jest występowanie lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub organów jemu podległych oraz zajmowanie go bez tytułu prawnego.
W tym miejscu należy więc odnieść się do wyjaśnienia pojęcia dyspozycyjności organów Policji na gruncie ustawy o Policji. Pojęciem "dyspozycyjność" posługuje się ww. art. 90 ustawy, stanowiąc, że: "na lokale mieszkalne dla policjantów przeznacza się lokale będące w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów". Lokale te uzyskiwane są w wyniku działalności inwestycyjnej, albo od terenowych organów rządowej administracji ogólnej, są to lokale stanowiące własność gmin lub zakładów pracy, a także zwolnione przez osoby, które decyzje o przydziale uzyskały z jednostek podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych. Jak wyraził Sąd Najwyższy w tezie wyroku z 20 czerwca 2001 r., CKN 683/00 lokalem będącym w dyspozycji Ministra Spraw Wewnętrznych w rozumieniu ww. artykułu jest lokal, co do którego decyzja o jego przydziale lub o jego opróżnieniu należy do kompetencji jednostek podległych temu organowi. Dyspozycyjność jest zatem związana z prawem organu Policji do decydowania kto jest uprawniony do zamieszkiwania lokalu lub nie, przy uwzględnieniu zapisów ustawy o Policji. Dyspozycja organów Policji nie wiąże się automatycznie z prawem własności co do lokalu. Nadto podnieść należy, że kwestie dotyczące przekazania lokalu do dyspozycji organom policyjnym, czy też zrzeczenie się przez organ prawa dysponowania lokalem nie następuje ani w formie decyzji administracyjnej, ani w formie postanowienia, ani w drodze innego aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej. W przepisach prawa powszechnie obowiązującego brak bowiem umocowania do rozstrzygania w kwestii przekazania lokalu do dyspozycji organom policyjnym w jednej z wymienionych form przewidzianych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. Tym samym do kognicji sądu administracyjnego nie należą sprawy dotyczące przekazania lokalu mieszkalnego do dyspozycji organów policyjnych (vide: postanowienie NSA z 3 lipca 2009 r., I OSK 834/09 – dostępne na stronie https://cbois.nsa.gov.pl), czy też ewentualne spory powstałe na tle tego w czyjej dyspozycji pozostaje dany lokal mieszkalny.
Zdaniem Sądu podkreślenia wymaga fakt, że w rozpoznawanej sprawie nie ma sporu pomiędzy organami Policji a Skarżącym co do tego, że lokal mieszkalny przy ul. [...] pozostaje nadal w dyspozycji organów policyjnych. Lokal, będący przedmiotem zaskarżonej decyzji, przeznaczony jest na cele związane z zaspokojeniem potrzeb mieszkaniowych funkcjonariuszy Policji – co wynika z załącznika do uchwały nr [...] Rady Miasta T. z [...] czerwca 2015 r. (dostępnej na stronie BIP UM T.).
Poza sporem pozostaje też, że lokal mieszkalny zajmowany obecnie przez Skarżącego pozostawał już od 1959 r. (przydział lokalu T. W.) w dyspozycji resortu spraw wewnętrznych jako mieszkanie funkcyjne dla funkcjonariusza Milicji Obywatelskiej, co było zgodne z ówcześnie obowiązującym i późniejszym ustawodawstwem. Analiza akt postępowania administracyjnego wskazuje również, że w okresie od 1959 r. nie wystąpiły jakiekolwiek zdarzenia prawne, które mogłyby stanowić podstawę do podważenia statusu wskazanego wyżej lokalu. Przyjęcie, że w dacie przydziału lokalu ojcu Skarżącego lokal ten nie pozostawał w dyspozycji służb podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych, oznaczałoby, że decyzja przydziałowa nie mogła wywrzeć żadnych skutków prawnych, a tym samym objąć swym działaniem rodziców Skarżącego.
Bez wpływu na ocenę w dyspozycji którego podmiotu znajduje się zajmowany przez Skarżącego lokal, pozostaje umowa najmu zawarta przez J. W. z Zakładem Gospodarki Mieszkaniowej w T.. Zawarcie umowy z podmiotem uprawnionym do renty rodzinnej po zmarłym funkcjonariuszu było czynnością wtórną (o czym będzie jeszcze mowa poniżej) wobec decyzji o przydziale, stanowiącej tytuł prawny do zajmowania spornego mieszkania.
Tytuł prawny do lokalu należy rozumieć tylko i wyłącznie w znaczeniu tej ustawy. Tytułem prawnym o lokalu będzie decyzja o jego przydziale. Zgodnie z art. 97 ust. 5 ustawy o Policji przydział i opróżnianie mieszkań oraz załatwianie spraw, o których mowa w art. 91, art. 92, art. 94 i art. 96 ust. 2-4, następuje w formie decyzji administracyjnej.
Rozważając przesłanki zastosowania art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji w realiach rozpoznawanej sprawy to wskazać należy, że lokal nr [...] przy ul. [...] w T. nie został przydzielony Skarżącemu w drodze decyzji administracyjnej, na podstawie art. 88 ust. 1 ustawy o Policji, jak również nie posiada on prawa do tego lokalu na podstawie art. 29 ust. 2 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Urzędu Ochrony Państwa, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin Policji. (Dz. U. z 2019r., poz. 288 ze zm.- dalej jako ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym). Lokal przydzielono ojcu Skarżącego, będącemu funkcjonariuszem Milicji Obywatelskiej, a po śmierci ojca - prawo do zajmowania lokalu członkowie rodziny zmarłego mogli nabyć prawo do lokalu wyłącznie na podstawie art. 29 ust. 2 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym. Stosownie do tego przepisu prawo do lokalu mieszkalnego, określone w ust. 1, przysługuje również członkom rodzin uprawnionym do renty rodzinnej po funkcjonariuszach, którzy w chwili śmierci spełniali warunki wymagane do uzyskania emerytury lub renty policyjnej, oraz po zmarłych emerytach i rencistach. Skarżący korzystał z przedmiotowego lokalu w sposób pochodny na mocy art. 89 ustawy o Policji. Przepis ten wymienia członków rodziny policjanta, których uwzględnia się przy przydziale lokalu mieszkalnego - są to pozostający z policjantem we wspólnym gospodarstwie domowym:
1) małżonek;
2) dzieci (własne lub małżonka, przysposobione lub przyjęte na wychowanie w ramach rodziny zastępczej) pozostające na jego utrzymaniu, nie dłużej jednak niż do ukończenia przez nie 25 lat życia;
3) rodzice policjanta i jego małżonka będący na jego wyłącznym utrzymaniu lub jeżeli ze względu na wiek albo inwalidztwo, albo inne okoliczności są niezdolni do wykonywania zatrudnienia; za rodziców uważa się również ojczyma i macochę oraz osoby przysposabiające, przy czym uprawnienie członków rodziny policjanta do zajmowania lokalu pozostającego w dyspozycji Policji wynika z posiadanego przez policjanta tytułu prawnego do lokalu.
Wyszczególnienie w decyzji o przydziale lokalu członków rodziny policjanta nie daje im samodzielnego tytułu prawnego do lokalu, ponieważ uprawnienie to ma charakter pochodny i jest związane z prawem do lokalu, które posiada policjant. Czym innym jest bowiem uprawnienie do lokalu na podstawie art. 88 ust. 1 ustawy o Policji, a czym innym uwzględnienie danej osoby przy przydziale lokalu na podstawie art. 89 ust. 2 ustawy o Policji.
Prawidłowo zatem organy orzekające w sprawie uznały, iż przedmiotowy lokal nigdy nie został przydzielony Skarżącemu, a jego prawo miało charakter pochodny, gdyż wynikało z uprawnienia ojca, a po jego śmierci z uprawnienia matki. W stosunku do dzieci funkcjonariusza nie została wydana indywidualna decyzja o przydziale lokalu. Osoby te były ujęte przy przydziale jako członkowie rodziny funkcjonariusza. Nabyły zatem prawa do lokalu z tytułu uprawnienia przysługującego ich ojcu. Poza sporem pozostaje również, że Skarżący nie jest osobą uprawnioną do renty rodzinnej po zmarłym funkcjonariuszu Policji, który w chwili śmierci spełniał warunki wymagane do uzyskania emerytury lub renty policyjnej, czy też po zmarłym emerycie czy renciście policyjnym.
W tych warunkach, skoro przedmiotowy lokal pozostaje w dyspozycji organów podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, a Skarżący nie jest uprawniony do zajmowania kwatery stałej dla funkcjonariusza Policji, którą zajmuje bez tytułu prawnego, to decyzja o opróżnieniu lokalu odpowiada prawu.
Okoliczności braku tytułu prawnego do zajmowanego przez Skarżącego lokalu nie zmienia to, że jego matka skarżącego zawarła [...] lutego 2000 r. umowę najmu dotyczącą przedmiotowego lokalu. Nie ma bowiem możliwości, aby nabycie prawa do przedmiotowego lokalu przeszło z trybu administracyjnego na tryb cywilny. Uzyskanie przez matkę Skarżącego tytułu prawnego do lokalu wynikało bowiem z tego, że – jak już była o tym mowa wyżej - była uprawniona do renty rodzinnej po funkcjonariuszu, a nie z faktu zawarcia wymienionej umowy. Umowa zawarta przez J. W. z ZGM w T. nie mogła być zatem uznana jako sformalizowanie uprawnień najemcy - w miejsce uprawnień wywodzących się uprzednio z decyzji administracyjnej. Jak to już wcześniej było podniesione, przydział lokalu nastąpił na podstawie decyzji Komendanta Miejskiego Milicji Obywatelskiej w T. i wówczas uprawnienie matki Skarżącego do zamieszkiwania w lokalu wywodziło się z tytułu prawnego, jaki posiadał jej mąż, a po jego śmierci – wyżej wymieniona uzyskała tytuł prawny do lokalu na tej podstawie, że była uprawniona do renty rodzinnej po funkcjonariuszu, a nie na podstawie przepisów zawartych w Kodeksie cywilnym i prawie lokalowym. Bezpodstawne są zatem oczekiwania Skarżącego co do możliwości wstąpienia w stosunek najmu lokalu po zmarłej matce na podstawie art. 691 k.c. W tym miejscu jeszcze raz wyjaśnić należy, że status zajmowanego przez Skarżącego lokalu, a więc lokalu pozostającego w dyspozycji Policji, przesądza również o tym, że do lokalu takiego nie mają zastosowania przepisy Kodeksu cywilnego - w tym ww. art. 691 § 1 k.c. Skoro bowiem prawo do takich lokali, w tym możliwość uzyskania do nich tytułu prawnego przez członka rodziny zmarłego policjanta, podlega szczególnej regulacji, tj. wskazanych powyżej przepisów, to regulacje zawarte w Kodeksie cywilnym zostają w tej materii wyłączone. Pogląd ten nie budzi jakichkolwiek wątpliwości w orzecznictwie (por. wyrok NSA z 16 grudnia 2012 r., I OSK 1122/10, z 30 stycznia 2013 r., I OSK 220/12, - dostępne na stronie http://cbois.nsa.gov.pl).
Uwzględniając powyższe zarzut naruszenia 7 i 77 § 1 k.p.a. ocenić należy jako nieusprawiedliwiony. W odniesieniu zaś do zarzutu pominięcia możliwości polubownego załatwienia sprawy – to kwestia ta nie mogła mieć wpływu na treść powziętego rozstrzygnięcia. W rozpatrywanej sprawie po stronie organów Policji zaistniała powinność orzeczenia o opróżnieniu przez Skarżącego zajmowanego lokalu, albowiem zagadnienia tego ustawodawca nie pozostawił do uznania administracyjnego. W sytuacji stwierdzenia wystąpienia warunków, o których mowa w art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji, tj. zajmowania lokalu bez tytułu prawnego organ obowiązany jest wydać decyzję o opróżnieniu lokalu mieszkalnego. Powyższe koresponduje zresztą bezpośrednio z zasadą praworządności organów administracyjnych wywodzoną z art. 6 k.p.a., zgodnie z którą organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. W kontekście tak sformułowanych zarzutów Skarżącego należy podnieść, iż kontrola sądu polega na badaniu zgodności zaskarżonego aktu z przepisami prawa obowiązującymi w dacie jego wydania, nie obejmuje natomiast oceny wypełniania przez organy administracji pozasystemowych kryteriów słusznościowych, w szczególności kierowania się zasadami współżycia społecznego. Dodać też wypada, że w sprawach, w których wprowadzona jest instytucja tzw. decyzji związanej, nie ma podstaw do stosowania zasady uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, ze względu na jednoznaczne zdeterminowanie treści decyzji wolą ustawodawcy. W tym świetle za nieusprawiedliwony uznać należy zarzut naruszenia art. 8 k.p.a., statuujący zasadę pogłębienia zaufania obywateli do organów państwa. Za naruszającą tę zasadę nie można potraktować sytuacji opisanej w skardze. Nie jest bowiem powinnością organów Policji zabezpieczenie potrzeb mieszkaniowych obywatelom niezwiązanym z resortem. To na organach gminy spoczywa obowiązek zabezpieczania tych potrzeb jej mieszkańcom. Zgodnie bowiem z art. 7 ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego, zadaniem organów samorządu terytorialnego jest tworzenie warunków do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych wspólnoty samorządowej.
Sąd chciałby też przywołać wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 listopada 2017 r. sygn. akt SK 29/16 (opub. w OTK-A 2017/75). Ocenie Trybunału poddano zagadnienie, czy zgodne z normami konstytucyjnymi są normy zawarte w art. 90 w związku z art. 95 ust. 3 pkt 3, w związku z art. 95 ust. 4, w związku z art. 97 ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2015 r. poz. 355), w związku z art. 3 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2014 r. poz. 150) w zakresie, w jakim nakazują w drodze decyzji administracyjnej opróżnienie lokalu mieszkalnego znajdującego się w chwili jej wydania w dyspozycji organu podległego Ministrowi Spraw Wewnętrznych ze wszystkich zamieszkujących w nim, innych niż policjant czy też członek jego rodziny osób, w tym osób małoletnich w sytuacji, gdy osobom, które zajmują tenże lokal bez tytułu prawnego, nie został wskazany lokal, do którego miałoby nastąpić przekwaterowanie, nawet tymczasowy, a nie są one w stanie we własnym zakresie zaspokoić swoich potrzeb mieszkaniowych. Trybunał Konstytucyjny ww. wyroku orzekł w ten sposób, że - art. 90 w związku z art. 95 ust. 3 pkt 3, w związku z art. 95 ust. 4, w związku z art. 97 ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2017 r. poz. 2067), w związku z art. 3 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 1610 oraz z 2017 r. poz. 1442 i 1529) są zgodne z art. 30, art. 71 ust. 1 oraz art. 75 ust.1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
Podsumowując, Skarżący jako dziecko funkcjonariusza posiadał prawo zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu, ale nie posiadał i nadal nie posiada samodzielnego prawa do lokalu z zasobów resortu spraw wewnętrznych i administracji. Skarżący do tej pory w wymienionym lokalu zamieszkuje, zatem w stosunku do tego lokalu i osób go zajmujących zastosowanie mają unormowania zamieszczone w ustawie o Policji. W zaistniałej sytuacji Sąd w całości podzielił stanowisko organów co do wykazania przesłanek do żądania opróżnienia lokalu. W sprawie został prawidłowo zebrany materiał dowodowy i ustalony stan faktyczny. Wydane decyzje spełniają również wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a., czyli zawierają uzasadnienie faktyczne i prawne, w którym przytoczono zastosowane przepisy i szczegółowo wyjaśniono podstawę prawną rozstrzygnięcia. Sąd nie dostrzegł zatem naruszenia przepisów prawa materialnego, ani przepisów postępowania w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonej decyzji.
W tym stanie rzeczy, wobec braku stwierdzenia naruszenia prawa, skarga na podstawie art. 151 p.p.s.a. podlega oddaleniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło