II SA/Bd 207/25
WyrokWSA w Bydgoszczy2025-12-09
Skład orzekający: Joanna Janiszewska-Ziołek, Leszek Kleczkowski, Mariusz Pawełczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarządzenie pokontrolne Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska, nakazujące przekazywanie odpadów uprawnionym odbiorcom, może zostać wydane na podstawie informacji uzyskanej od innego organu, bez jej weryfikacji i dołączenia do akt sprawy?Ratio decidendi
Zarządzenie pokontrolne wydane na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska musi opierać się na ustaleniach faktycznych wynikających z protokołu kontroli. W przypadku, gdy ustalenie o naruszeniu polegającym na przekazywaniu odpadów nieuprawnionemu podmiotowi opiera się wyłącznie na niezweryfikowanej informacji z innego organu, która nie została dołączona do akt, zarządzenie w tej części jest wadliwe i podlega uchyleniu.Stan faktyczny
Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska wydał zarządzenie pokontrolne nakazujące Spółce prowadzenie ewidencji ilościowo-jakościowej odpadów zgodnie ze stanem rzeczywistym oraz przekazywanie odpadów uprawnionym odbiorcom. Spółka zaskarżyła zarządzenie, kwestionując ustalenia dotyczące zarówno prowadzenia ewidencji (zarzut fikcyjności transportów i używania pojazdów bez OC), jak i przekazywania odpadów podmiotowi, który rzekomo nie posiadał zezwolenia. Sąd uchylił punkt dotyczący przekazywania odpadów, uznając brak podstaw w ustaleniach kontrolnych, a oddalił skargę w pozostałym zakresie, uznając ustalenia dotyczące ewidencji za zasadne.Rozstrzygnięcie
Uchyla punkt 2 zaskarżonego zarządzenia pokontrolnego, oddala skargę w pozostałym zakresie i zasądza od Inne na rzecz [...] Sp. z o.o. w W. kwotę tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Joanna Janiszewska-Ziołek (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Leszek Kleczkowski sędzia WSA Mariusz Pawełczak Protokolant: starszy sekretarz sądowy Kamila Wesołowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 grudnia 2025 r. sprawy ze skargi G. W. na zarządzenie pokontrolne Inne z dnia [...] stycznia 2025 r. nr [...].GJ w przedmiocie wyeliminowania nieprawidłowości w gospodarowaniu odpadami 1. uchyla punkt 2 zaskarżonego zarządzenia pokontrolnego, 2. oddala skargę w pozostałym zakresie, 3. zasądza od Inne na rzecz [...] Sp. z o.o. w W. kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Zarządzeniem pokontrolnym z [...] stycznia 2025 r. nr [...] wydanym na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (Dz. U. z 2024 r. poz. 425, dalej jako "u.i.o.ś.") oraz ustaleń kontroli przeprowadzonej w dniach od [...] grudnia 2024 r. do [...] grudnia 2024 r. w [...] sp. z o.o. w B., B. [...], [...] (dalej jako "Skarżąca", "Spółka"), udokumentowanych protokołem kontroli Nr [...], [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska ("WIOŚ") zarządził:
1. prowadzić ewidencję ilościowo-jakościową odpadów zgodnie ze stanem rzeczywistym;
2. przekazywać odpady uprawnionym odbiorcom, zgodnie z art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz.U. z 2023 r. poz. 1587 ze zm.).
Termin realizacji ww. obowiązków organ określił jako "od dnia otrzymania zarządzenia" i wyznaczył jednocześnie termin przesłania pisemnej informacji o zakresie podjętych i zrealizowanych działań w zakresie wyeliminowania wskazanych w zarządzeniu naruszeń na dzień [...] lutego 2025 r.
W uzasadnieniu WIOŚ wyjaśnił w szczególności, że podczas kontroli zweryfikowano losowo wybrane karty przekazania odpadów (kpo) dotyczące współpracy z [...] a analiza ww. dokumentów potwierdzających transport i przejęcie odpadów z miejsca prowadzonej działalności [...] Sp. z o.o. wskazywała, że jeden środek transportu wykorzystywany był do realizacji kilku transportów, które z uwagi na odległość dzielącą miejsce załadunku i odbioru, nie mógł być zrealizowany w czasie, jaki wynika z kpo, co budzi uzasadnione podejrzenie, iż zapisy w kartach są fikcyjne. Przy czym, pomimo nierealnego z uwagi na czas trwania wykonania transportu, wszystkie zainteresowane podmioty wprowadzały lub potwierdzały nieprawdziwe dane do Bazy danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami (BDO). Kontrola wykazała, że przypisane były pojazdy osobowe lub takie, do których na przestrzeni lat nie było wykupione obowiązkowe ubezpieczenie OC. W ocenie organu dane zwarte w kontrolowanych kpo nie odzwierciedlają zatem stanu rzeczywistego, gdyż nie jest możliwe by kontrolowana Spółka przekazywała odpady zgodnie z danymi zapisanymi w kpo – wobec czego stwierdzono że w tym zakresie ewidencja odpadów prowadzona jest niezgodnie ze stanem rzeczywistym. Odnośnie drugiego z nałożonych obowiązków, organ wskazał że podczas kontroli wpłynęło pismo Kierownika Delegatury w O. WIOŚ w W., w którym poinformowano że w związku ze zmianą stanu prawnego [...] sp z o.o. (dalej również jako [...]") z dniem [...] stycznia 2024 r. prawa i obowiązki wynikające z decyzji Starosty [...] z dnia [...] grudnia 2015 r. przeszły na inną spółkę. Tym samym [...] nie posiadała zezwolenia na zbieranie odpadów dla działalności prowadzonej przy ul. [...] w [...], gm. R.. W wyniku analizy kpo ustalono natomiast, że w okresie od [...] stycznia 2024 r. do dnia zakończenia kontroli kontrolowana Spółka przekazała do [...]cznie [...] Mg odpadów o kodzie 19 121 12. W związku z tym organ uznał, że Spółka naruszyła wymóg określony w art. 27 ust. 2 pkt 1 ustawy o odpadach, ponieważ [...] zgodnie z informacją przesłaną przez WIOŚ w W. nie posiada zezwolenia na zbieranie odpadów lub przetwarzanie odpadów w miejscu prowadzenia działalności: ul. [...] [...], które uprawniałyby firmę do przyjmowania przekazywanych przez [...] sp. z o.o. odpadów.
Na powyższe zarządzenie pokontrolne Skarżąca, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła skargę, zaskarżając je w całości i wnosząc o jego uchylenie. W uzasadnieniu skargi wskazała w szczególności, że w zakresie pkt 1 zarządzenia całkowicie nie zgadza się z ustaleniami organu w zakresie pojazdów wykorzystywanych do przewozu odpadów. W ocenie Skarżącej ustalenia te organ oparł na całkowicie błędnych założeniach, które mają charakter co najwyżej przypuszczeń organu, niż faktów. Organ błędnie wyprowadził bowiem niekorzystne dla Skarżącej skutki prawne z faktu, że przewozy były wykonywane pojazdami, w stosunku do których od kilku lat nie były uiszczane składki z tytułu ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów oraz z odległości pomiędzy punktami, między którymi wykonywany był przewóz odpadów. Zdaniem Skarżącej całkowicie dobrowolne i arbitralne są ustalenia organu jakoby przewóz pojazdami nieobjętymi polisą ubezpieczeniową był przewozem fikcyjnym. Jak podkreśliła Skarżąca, z żadnej normy prawnej nie wynika bowiem by pojazd nieobjęty polisą ubezpieczeniową powinien być wycofany z eksploatacji. Z ustaleń tych wynika natomiast, jedynie to, że nie wykonano obowiązku ubezpieczenia posiadacza pojazdu polisą. Podobnie, za arbitralne i dobrowolne, Skarżąca uznała ustalenie organu, że nie jest możliwe by jakiś pojazd, którego nawet organ nie wskazał w zarządzeniu pokontrolnym, pokonał jakąś odległość. Przy czym, jak podkreśliła, organ nie uzasadnił w żaden sposób dlaczego wykonanie transportu jakimś pojazdem było w jego ocenie niemożliwe, jak również nie poparł swoich twierdzeń żadnymi dowodami. Nie ustalił zatem we właściwy sposób stanu faktycznego, nie zbadał tego w jakich okolicznościach, przez kogo i kiedy podawane były dane pojazdów do dokumentów odpadowych. Podejrzenie organu niepoparte dowodami nie jest natomiast wystarczającą przesłanką do tak daleko idącej oceny prawnej wobec Skarżącej. Odnośnie zaś pkt 2 zarządzenia pokontrolnego Skarżąca zakwestionowała je w całości, podnosząc, że organ w całkowicie nieuzasadniony sposób uznał, że współpracujący ze Spółką podmiot nie miał prawa przyjmowania określonych odpadów. Twierdzenie to, jak wskazała, organ oparł na arbitralnym przypuszczeniu, opierając się na pozyskanej wiedzy, której nie zweryfikował kierując odpowiednie zapytanie do podmiotu współpracującego ze Spółką lub do organu, który wydaje tego typu pozwolenia, tj. marszałka województwa. Jednocześnie Skarżąca wskazała, że sama skierowała zapytanie do marszałka i otrzymała odpowiedź, że podmiot współpracujący ze Spółką dysponował stosownym pozwoleniem. Jak podkreśliła, pomimo wielu wyjaśnień organ nie uwzględnił jednak tego stanowiska. Ponadto Skarżąca wraz ze skargą przedłożyła opinię ekspercką z lingwistyki kryminalistycznej.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości jako bezzasadnej. Odnosząc się do zarzutów skargi WIOŚ wyjaśnił, że Skarżąca całkowicie pomija wyjaśnienia organu odnośnie pojazdów bez ubezpieczenia OC zawarte w piśmie z dnia [...] stycznia 2025 r., a także zawarty w uzasadnieniu zarządzenia pokontrolnego szereg nieprawidłowości, których dopuściła się Skarżąca wystawiając kpo. Organ podkreślił, że wydał zarządzenie pokontrolne na podstawie ustaleń kontroli zawartych w protokole kontroli nr [...], w którym każde wskazane naruszenie poparte jest obszernym materiałem dowodowym załączonym do protokołu. Odnośnie pkt 2 zarządzenia, organ wyjaśnił natomiast, że zarówno w protokole kontroli jak i w piśmie z dnia [...] stycznia 2025 r. wskazano w jaki sposób organ pozyskał informację o braku zezwolenia na zbieranie odpadów dla [...] sp z o.o., ale i odniesiono się do starań strony w przedmiocie ustalenia czy ww. spółka takie zezwolenie posiada. Jednak, jak wskazał organ, fakt jest taki, że firma [...] sp z o.o. nie posiadała zezwolenia na zbieranie lub przetwarzanie odpadów o kodzie 19 12 12 w 2024 r. dla działalności prowadzonej w m. Ławy, a co za tym idzie – Skarżąca naruszyła wymóg z art. 27 ust. 2 pkt 1 ustawy o odpadach. Odnosząc się do wniesionej przez Skarżącą opinii z lingwistyki kryminalistycznej, organ wskazał że stanowi ona wykładnię języka polskiego i próbę interpretacji przepisów ustawy o odpadach. Brak jest w niej jednak dowodów przemawiających za brakiem naruszeń, a co za tym idzie brakiem konieczności wydania zarządzenia pokontrolnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie w części.
Kontrolując legalność zaskarżonego zarządzenia pokontrolnego, Sąd stwierdził, bowiem, że jest ono wadliwe w stopniu skutkującym koniecznością wyeliminowania go z obrotu prawnego w zakresie pkt 2.
Na wstępie wyjaśnić należy, że zaskarżone zarządzenie pokontrolne zostało wydane na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 u.i.o.ś. Przepis art. 12 ust. 1 pkt 1 u.i.o.ś. stanowi, że na podstawie ustaleń kontroli wojewódzki inspektor ochrony środowiska może wydać zarządzenie pokontrolne do kierownika kontrolowanej jednostki organizacyjnej lub osoby fizycznej. Zgodnie natomiast z art. 12 ust. 2 tej ustawy kierownik kontrolowanej jednostki organizacyjnej lub kontrolowana osoba fizyczna, w terminie wyznaczonym w zarządzeniu pokontrolnym, mają obowiązek poinformowania wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska o zakresie podjętych i zrealizowanych działań służących wyeliminowaniu wskazanych naruszeń.
W orzecznictwie utrwalone jest stanowisko, że zarządzenie pokontrolne jest innym aktem z zakresu administracji publicznej, dotyczącym uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. W przypadku zaskarżenia takiego aktu, podstawę uwzględnienia skargi stanowi art. 146 p.p.s.a., zgodnie z którym Sąd, uwzględniając skargę na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, uchyla ten akt, interpretację, opinię zabezpieczającą lub odmowę wydania opinii zabezpieczającej albo stwierdza bezskuteczność czynności. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 stosuje się przy tym odpowiednio, a sąd może w wyroku uznać uprawnienie lub obowiązek wynikające z przepisów prawa. Jeśli jednak sąd nie stwierdzi podstaw do uwzględnienia skargi, podlega ona oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Zarządzenie pokontrolne, o którym mowa w art. 12 ust. 1 pkt 1 u.i.o.ś. jest - obok decyzji administracyjnej wymienionej w pkt 2 tego przepisu i wszczęcia postępowania egzekucyjnego, którym mowa w pkt 3, jedną z kilku możliwych form działań wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska w związku ze sprawowaną kontrolą podmiotów korzystających ze środowiska (art. 2 ust. 1 ustawy). Wydawane jest w przypadku, gdy w wyniku przeprowadzonej kontroli stwierdzono naruszenie prawa.
Istotą kontroli prowadzonej przez właściwy organ inspekcji ochrony środowiska jest po pierwsze - zbadanie zgodności stanu istniejącego (stanu faktycznego) ze stanem postulowanym, czyli stanem spełniającym wymogi zgodności działania z tymi przepisami i regułami, które w prawie uznane są za warunki jego poprawności, po drugie - ustalenie zakresu i przyczyn rozbieżności między tymi stanami, a wreszcie po trzecie - przekazanie wyników tego ustalenia, podmiotowi kontrolowanemu. Innymi słowy, wydanie zarządzenia pokontrolnego ma na celu przeciwdziałanie i wyeliminowanie naruszeń stwierdzonych w wyniku przeprowadzonej kontroli poprzez zobowiązanie kierownika kontrolowanego podmiotu lub osoby fizycznej do zaprzestania naruszania prawa i poinformowania o działaniach, jakie kontrolowana jednostka podjęła, aby dalsza jej działalność nie naruszała prawa (vide: wyroki WSA w Opolu z dnia 25 marca 2008 r., sygn. akt II SA/Op 5/08 i z dnia 31 stycznia 2019 r., sygn. akt II SA/Op 497/18 – dostępne na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query).
W orzecznictwie podkreśla się przy tym, że dla oceny dopuszczalności i zasadności skierowanych do adresata zarządzeniem pokontrolnym zaleceń co do wyeliminowania naruszeń stwierdzonych w wyniku kontroli istotne i decydujące znaczenie ma protokół kontroli. Skoro zarządzenie, o jakim mowa w art. 12 ust. 1 pkt 1 u.i.o.ś., jest wydawane na podstawie ustaleń kontroli, w związku z tym obowiązek zawarty w zarządzeniu pokontrolnym stanowi konsekwencję stwierdzonych w trakcie kontroli nieprawidłowości. Stąd szczególne znaczenie dla oceny legalności wydanego zarządzenia ma stwierdzenie, czy wyniki przeprowadzonej kontroli dają podstawę do uznania, że kontrolowany podmiot narusza prawo (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lutego 2018 r., sygn. akt II OSK 1876/17 – dostępny jw.).
Przy czym, podkreślić należy, że postępowanie w przedmiocie wydania zarządzenia pokontrolnego toczy się w oparciu o przepisy ustawy, a zatem stan faktyczny sprawy zostaje ustalony na podstawie wyników kontroli oraz protokołu kontroli, który ma odzwierciedlać przebieg kontroli na miejscu. W postępowaniu tym Sąd dokonując oceny nie bada natomiast legalności ustaleń faktycznych ujętych w protokole kontroli, w tym poczynienia tych ustaleń w zgodzie z art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Wówczas przedmiotem kontroli nie byłoby bowiem zarządzenie pokontrolne, ale dokument w postaci protokołu kontroli.
Mając na uwadze powyższe rozważania oraz sformułowane przez Skarżącą zarzuty, wskazać należy zatem, że w okolicznościach sprawy przeanalizowania wymaga w szczególności to, czy wyniki przeprowadzonej kontroli dały organowi podstawę do uznania, że kontrolowany podmiot narusza prawo i w konsekwencji do sformułowania zaskarżonego zarządzenia pokontrolnego. Spółka zakwestionowała bowiem obydwa punkty zarządzenia, wskazując że organ – w oparciu o ustalenia kontroli – nie miał podstaw do stwierdzenia, że Skarżąca dopuściła się określonych w nich naruszeń.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że Sąd po przeanalizowaniu przedłożonych akt, a w szczególności protokołu kontroli, stwierdził że w zakresie pkt 2 zaskarżonego zarządzenia organ dopuścił się istotnego naruszenia prawa, tj. art. 12 ust. 1 pkt 1 u.i.o.ś., poprzez wydanie rozstrzygnięcia, które pozbawione jest podstaw w ustaleniach kontrolnych. Skarga w tym zakresie zasługuje więc na uwzględnienie.
W pkt 2 zarządzenia, WIOŚ stwierdził bowiem, że Skarżąca dopuściła się przekazywania odpadów z naruszeniem art. 27 ust. 2 ustawy o odpadach, powołując się w tym zakresie przede wszystkim na uzyskaną od Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w W. informację o ustaleniach kontroli przeprowadzonej wobec [...] sp. z.o.o., która wykazała m.in. że w związku ze zmianą stanu prawnego [...] z dniem [...] stycznia 2024 r. prawa i obowiązki wynikające z decyzji Starosty [...] z dnia [...] grudnia 205 r. zmienionego decyzją z dnia [...] stycznia 2017 r. przeszły na inną spółkę i tym samym [...] nie posiadała zezwolenia na zbieranie odpadów dla działalności prowadzonej przy ul. [...] w [...], gm. R.. Na tej podstawie kotrolujący wskazał w protokole, że skoro zgodnie z informacją przesłaną przez MWIOŚ, [...] nie posiada zezwolenia na zbieranie odpadów, które uprawniałoby ją do przyjmowania przekazywanych przez Skarżącą odpadów o kodzie 19 12 12, to tym samym Spółka – która w okresie od [...] stycznia 2024 r. do dnia zakończenia kontroli przekazała [...] 144,46 Mg odpadów o kodzie 19 12 12 - dopuściła się naruszenia.
Jak już wyjaśniono powyżej, wydawane w trybie art. 12 ust. 1 pkt 1 u.i.o.ś, zarządzenie, jako akt pokontrolny, musi jednak pozostawać w ścisłym związku z ustaleniami faktycznymi wynikającymi z protokołu kontroli. Tymczasem w niniejszej sprawie organ przypisał kontrolowanemu podmiotowi naruszenie art. 27 ust. 2 ustawy o odpadach, polegające na przekazywaniu odpadów nieuprawnionemu podmiotowi, pomimo że ustalenie to nie znajduje potwierdzenia w protokole kontroli. W zakresie tego naruszenia w protokole wskazano jedynie na uzyskaną od innego organu informację o utracie przez MPK zezwolenia, jednak nie wykazano w protokole kontroli by w toku czynności kontrolnych okoliczność tę jakkolwiek zweryfikowano, np. poprzez żądanie od tego podmiotu przedłożenia zezwolenia, czy też udzielenia wyjaśnień, tym bardziej, że – jak wskazano w informacji od WIOŚ w W. - zmianie uległ stan prawny spółki [...], co wiązało się z przeniesieniem zezwolenia na inną spółkę. Nie ma zatem podstaw, by uznać, że naruszenie zostało "stwierdzone" podczas kontroli, czego wymaga art. 12 ust. 1 pkt 1 u.i.o.ś. Powołanie się na uzyskaną informację, bez jej zweryfikowania i wyjaśnienia, a ponadto - bez przedłożenia chociażby pisma MWIOŚ zawierającego tę informację, w celu potwierdzenia jej uzyskania – nie może zdaniem Sądu zostać uznane za okoliczność stwierdzoną podczas kontroli, skutkującą stwierdzeniem naruszenia. Niedołączenie uzyskanej informacji jako załącznika do protokołu, uniemożliwia weryfikację jej treści, zakresu oraz wiarygodności. Wprowadza to istotną wątpliwość co do tego, czy w ogóle istniały jakiekolwiek podstawy do przyjęcia, że omawiana spółka nie posiadała zezwolenia.
Ponadto, podkreślić należy, że pośród załączników do protokołu kontroli znajduje się oświadczenie prezesa spółki [...] z [...] marca 2024 r., że podmiot ten posiada zezwolenie na zbieranie odpadów, a ponadto – z uwagi na konieczność dostosowania zezwolenia do obowiązujących przepisów – został złożony wniosek o jego zmianę. WIOŚ miał zatem świadomość, że postępowanie dotyczące zmiany zezwolenia było w toku i nie zakończyło się wydaniem decyzji, co dodatkowo podważa tezę, jakoby spółka MPK działała bez wymaganego zezwolenia. Wręcz przeciwnie, z protokołu kontroli, w tym załączników do tego protokołu wynika, że spółka MPK posiadała zezwolenie i aktywnie dążyła do jego aktualizacji.
Podczas kontroli u Skarżącej, nie wyjaśniono zatem jednoznacznie kluczowych okoliczności z punktu widzenia zarzucanego w pkt 2 naruszenia, tj. czy podmiot, który w ocenie organu był podmiotem nieuprawnionym, posiadał zezwolenie w okresie objętym kontrolą, czy zezwolenie to przeszło na podmiot powstały w wyniku przekształcenia, czy też zostało wygaszone. Z ustaleń protokołu kontroli nie wynika również by zweryfikowano czy informacja organu przekazującego informację o braku zezwolenia była aktualna i pełna. Powyższe oznacza, że organ oparł się na informacji uzyskanej z urzędu, pomijając niezbędne w toku kontroli czynności wyjaśniające i nie ustalając rzeczywistego stanu faktycznego dotyczącego zezwolenia. Podkreślić należy przy tym, że dokładne wyjaśnienie powyższej kwestii, mogło skutkować stwierdzeniem braku naruszenia, bądź stwierdzeniem że do naruszenia w istocie doszło, ale też stwierdzeniem naruszenia w innym zakresie - np. wadliwego ewidencjonowania, w przypadku gdyby okazało się, że kontrolowana Spółka współpracuje z podmiotem po przekształceniu, który jest podmiotem uprawnionym i posiada zezwolenie na zbieranie odpadów, ale zmieniły się jego dane.
W konsekwencji powyższego, stwierdzić należy że zarządzenie pokontrolne zostało wydane z istotnym naruszeniem art. 12 ust. 1 pkt 1 u.i.o.ś., ponieważ organ przypisał skarżącej naruszenie niewynikającej z ustaleń poczynionych w toku kontroli, oparte na niezweryfikowanej i niewłączonej do akt informacji. Ustalenie naruszenia w oparciu o niejednoznaczny, niekompletny oraz wewnętrznie sprzeczny protokół kontroli, musi skutkować uchyleniem zarządzenia w omawianym zakresie, tj. w części pkt 2 zarządzenia pokontrolnego.
Odnosząc się natomiast do pkt 1 zarządzenia pokontrolnego, Sąd uznał, że w tym zakresie stwierdzone naruszenie znajduje oparcie w ustaleniach protokołu kontroli, podczas której wykazano nieprawidłowości dotyczące transportu odpadów do spółek [...] Na podstawie analizy dokumentów, w szczególności poszczególnych kpo, które dołączono do protokołu jako załączniki, organ stwierdził bowiem, że wielokrotnie jeden środek transportu wykorzystywany był do realizacji kilku transportów, które z uwagi na odległość dzielącą miejsce załadunku i odbioru, nie mógł być zrealizowany w czasie, jaki wynika z kpo – np. rozpoczęcie przez jeden pojazd transportu o godzinie 11:01 i 13:10 w dniu [...] marca 2022 r. i zakończenie ich w godzinach 13:34 i 13:37 w dniu [...] marca 2022 r., podczas gdy na trasie [...] – O. jest odległość 422-426 km, a czas przejazdu wynosi co najmniej 5 godzin. Dodatkowo stwierdzono, że pojazdy przypisane do kpo to pojazdy osobowe, lub takie do których na przestrzeni kilku lat nie było wykupione obowiązkowe OC. Organ oceniając powyższe wprowadzone do ewidencji dane stwierdził, że nie jest możliwe by Skarżąca przekazywała odpady zgodnie z danymi zapisanymi w kpo, co świadczy o prowadzeniu ewidencji odpadów niezgodnie ze stanem rzeczywistym. Powyższe ustalenia, poparte zostały dowodami w postaci poszczególnych kpo, w których wykryto nieprawidłowości oraz protokoły przesłuchania M. D., K. S. oraz Ł. F. – tj. osób generujących kpo, w których stwierdzono wskazane nieprawidłowości. Przy czym, jak wynika z protokołów przesłuchania ww. osób Ł. F. wskazał, że w jego ocenie poszczególne transporty wpisane w kontrolowane kpo, wydają się być niemożliwe, M. D. – że nie jest w stanie wytłumaczyć tego, że dany pojazdy wykonał tego samego dnia dwa kursy na trasie [...], K. S. – że na podstawie analizy przedłożonego jej kpo uważa, że wpisany tam przejazd jest niemożliwy, jednak nie jest ona w stanie go wytłumaczyć.
Skarżąca, kwestionując pkt 1 zarządzenia pokontrolnego, wskazała, że ustalenia organu w tym zakresie są dobrowolne i arbitralne, ponieważ stwierdzenie braku objęcia pojazdów realizujących transport odpadów polisą ubezpieczeniową świadczy jedynie o niedopełnieniu tego obowiązku, nie zaś o tym że przewozy były fikcyjne. Natomiast w zakresie stwierdzonego przez organ braku możliwości zrealizowania przez jeden pojazd dwóch transportów w określonym czasie na trasie, na której czas przejazdu trwa co najmniej 5 godzin – Skarżąca zarzuciła, że organ nie zbadał należycie statusu weryfikowanych pojazdów, przez kogo i kiedy podawane były dane pojazdów do dokumentów odpadowych, a przede wszystkim nie wykazał dlaczego w jego ocenie pokonanie jakimś pojazdem danej odległości jest niemożliwe.
Odnosząc się do tak sformułowanych zarzutów, wskazać należy, że wbrew twierdzeniom Skarżącej, z protokołu kontroli oraz dołączonych do niego załączników, jednoznacznie wynika, że do skontrolowanych kpo wpisano przejazdy, które zgodnie z zasadami logiki oraz doświadczenia życiowego były niemożliwe. Brak możliwości wykonania przez jeden pojazd dwukrotnie trasy z B. do O. w ciągu dwóch dni w godzinach wskazanych w kontrolowanych kpo (np. rozpoczęcie transportu w godzinach 11:52 i 16:51 – [...] stycznia 2021 r. i zakończenie transportu w godzinach 22:59 oraz 23:07 w dniu [...] stycznia 2021 r.) nie wymaga zdaniem Sądu dodatkowych wyjaśnień z uwagi na oczywistość tej tezy. Brak możliwości realizacji analizowanych przejazdów potwierdzili również przesłuchani pracownicy, generujący kpo – co wynika z protokołów ich przesłuchań dołączonych do protokołu kontroli. W tych okolicznościach, zdaniem Sądu nie było więc potrzeby poszukiwania dodatkowych dowodów na wykazanie braku możliwości wykonania poszczególnych przejazdów przez jeden pojazd. Przedmiotowe wpisy dotyczące przejazdów w kpo, stanowią bowiem nieprawidłowości, które – z uwagi na swoją oczywistość – można stwierdzić bez konieczności dodatkowego analizowania oraz wykazywania tego dodatkowymi dowodami. Wobec tego, Sąd uznał, że stwierdzone nieprawidłowości w zakresie wpisów dotyczących transportów w kpo, na które wskazano w protokole kontroli, uzasadniają wydanie pkt 1 zarządzenia pokontrolnego z uwagi na dostrzeżone prowadzenie przez Skarżącą ewidencji ilościowo-jakościowej odpadów niezgodnie ze stanem rzeczywistym.
Wobec powyższych ustaleń, stwierdzić należy również, że bez wpływu na rozstrzygnięcie, pozostaje argumentacja Skarżącej odnośnie braku polis ubezpieczeniowych pojazdów wykonujących poszczególne transporty. Co prawda, jak zasadnie wskazano w skardze, sam brak polisy nie świadczy o tym, że transport nieubezpieczonym pojazdem był fikcyjny i nie odbył się. Jednak wobec bezspornego stwierdzenia, na podstawie kpo, że u Skarżącej stwierdzono przejazdy, które nie były możliwe z uwagi na odległość między dwoma miejscami oraz czas przejazdu na tej trasie, uznać należy że organ miał wynikające z ustaleń kontroli podstawy do stwierdzenia naruszenia, skutkującego wydaniem pkt 1 zarządzenia pokontrolnego.
Dodać należy również, że z punktu widzenia niniejszego postępowania bez znaczenia pozostaje kwestia podmiotowa nieprawidłowego wprowadzania danych do ewidencji przez Skarżącą – tj. czy było to działanie umyślne czy nieumyślne, spowodowane np. omyłką. Istotą zarządzenia pokontrolnego jest bowiem wyłącznie wyeliminowanie obiektywnie stwierdzonych naruszeń, odbiegających od stanu rzeczywistego.
Kończąc, Sąd wyjaśnia, iż oddalił wniosek Skarżącej o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z przedłożonej opinii z zakresu lingwistyki kryminalistycznej przeprowadzonej w wersji ostatecznej przy piśmie z dnia [...] sierpnia 2025 r. oraz dokumentów dołączonych do pisma procesowego z dnia [...] lipca 2025 r. – tj. pisma Marszałka Województwa M. w W. oraz stanowiska Skarżącej wyrażonego w piśmie z dnia [...] grudnia 2024 r. Wskazać należy, że istotą sądowej kontroli administracji publicznej jest badanie legalności zaskarżonego do sądu aktu według stanu prawnego i faktycznego sprawy z daty jej podjęcia, a zatem Sąd orzeka na podstawie materiału dowodowego zebranego przez organy w chwili wydania zaskarżonego aktu – co w okolicznościach sprawy stanowią ustalenia protokołu kontroli wraz z załącznikami. Zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a. "sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie". Wskazać również trzeba, że w orzecznictwie jednolicie wskazuje się, że przepis art. 106 § 3 p.p.s.a. nie służy do zwalczania ustaleń faktycznych, z którymi strona się nie zgadza (por. np. wyrok NSA z 25 lutego 2016 r" sygn. akt II OSK 1592/14; wyrok NSA z 20 stycznia 2010 r., sygn. akt II FSK 1306/08). W okolicznościach sprawy, nie pojawiły się jednak istotne wątpliwości, dla których wyjaśnienia niezbędnym byłoby przeprowadzenie dowodu z dokumentów przedłożonych przez stronę. Wobec tego Sąd nie uwzględnił wniosku o przeprowadzenie dowodu.
W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a., uchylił pkt 2 zaskarżonego zarządzenia pokontrolnego, o czym orzeczono w pkt 1. sentencji wyroku. W pozostałym zakresie, w pkt 2. sentencji wyroku, skargę oddalono na podstawie art. 151 p.p.s.a.
O zwrocie na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania orzeczono w pkt 3. sentencji wyroku, na podstawie w art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. zasądzając na rzecz Skarżącej kwotę 697 zł.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło