II SA/Bd 209/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Grzegorz Saniewski (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Sędzia WSA Grażyna Malinowska-Wasik Protokolant Elżbieta Brandt po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 23 września 2009 r. sprawy ze skargi T. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy terenu oddala skargę. T. D. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta W. z dnia [...] marca 2008 r., Nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla zamierzenia inwestycyjnego polegającego na zmianie konstrukcji dachu (na odcinku trzech metrów od granicy z działką nr [...]) i nadbudowie budynku mieszkalnego (na pozostałej części budynku) na terenie działki nr [...] położonej przy ul. B. [...] we W.. Do wydania zaskarżonej decyzji organu II instancji doszło w następującym stanie faktycznym: W dniu [...] listopada 2006 r. P. Z. i B. Z. wystąpili do Prezydenta Miasta W. z wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy inwestycji polegającej na nadbudowie i zmianie konstrukcji dachu budynku mieszkalnego na terenie działki nr [...] położonej przy ul. B. [...] we W. Prezydenta Miasta W. decyzją z dnia [...] marca 2007 r., Nr [...] ustalił warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla wnioskowanego zamierzenia polegającego na zmianie konstrukcji dachu i nadbudowie (na odcinku trzech metrów od granicy z działką nr [...]) i nadbudowie budynku mieszkalnego (na pozostałej części budynku) na terenie działki nr [...] położonej przy ul. B. [...] we W. Odwołując się od powyższego rozstrzygnięcia T. D. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji wskazując, iż nie wyraża zgody na planowaną inwestycję, bezpośrednio graniczącą z jego posesją, gdyż rozbudowa budynku mieszkalnego zagraża jego posesji. Nadmienił także, iż istniejący już budynek inwestora i tak jest już wyższy o ponad 1 metr od jego budynku, co już spowodowało pęknięcia w murach i inne uszkodzenia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W., po rozpatrzeniu odwołania T. D. decyzją z dnia [...] kwietnia 2007 r., Nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Uzasadniając swoje stanowisko organ odwoławczy uznał, że decyzja została wydana w sposób prawidłowy, z uwzględnieniem istniejącego stanu faktycznego i obowiązujących przepisów prawa wskazując, iż zgodnie z art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717; z późn. zm.; zwanej w skrócie "p.z.p."), zmiana zagospodarowania terenu w przypadku braku planu miejscowego, polegająca na budowie obiektu budowlanego lub wykonaniu innych robót budowlanych, a także zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, z zastrzeżeniem art. 50 ust. 1 i art. 86 p.z.p., wymaga ustalenia, w drodze decyzji, warunków zabudowy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. wyrokiem z dnia [...] sierpnia 2007 r., sygn. akt. II SA/Bd 488/07 stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta Włocławek z dnia [...] marca 2007 r., Nr [...] wskazując, że rozstrzygnięcia te zapadły bez dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy. W szczególności organ nie dokonał oceny, czy zrealizowanie planowanej inwestycji da się pogodzić z zasadą dobrego sąsiedztwa określoną w przepisach p.z.p., a ponadto skierował decyzję do M. D., która w dniu wszczęcia postępowania nie żyła, a zatem nie mogła być stroną postępowania. Wobec tego postępowanie powinno toczyć się z udziałem jej spadkobierców. W wyniku kontynuacji postępowania po wyroku Sądu Prezydent Miasta W. decyzją z dnia [...] marca 2008 r. Nr [...] ustalił warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla wnioskowanego zamierzenia polegającego na zmianie konstrukcji dachu i nadbudowie (na odcinku trzech metrów od granicy z działką nr [...]) i nadbudowie budynku mieszkalnego (na pozostałej części budynku) na terenie działki nr [...] położonej przy ul. B. [...] we W. Prezydenta Miasta stwierdził, że wnioskowane zamierzenie inwestycyjne stanowi kontynuację istniejącej w obszarze analizowanym funkcji mieszkaniowej. Istniejąca a sąsiednich działkach zabudowa powala zaś na określenie wymagań dla nowej zabudowy na działce inwestorów. Z dokonanej analizy cech zabudowy i zagospodarowania terenu wynika, że zamierzenie objęte wnioskiem odpowiadać będzie charakterystyce urbanistycznej (kontynuacja funkcji, parametrów, cech i wskaźników zabudowy oraz zagospodarowania terenu) i architektonicznej (gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych) zabudowy już istniejącej. Od wskazanej wyżej decyzji odwołanie złożyli G. O. i T. D., zarzucając organowi pierwszej instancji stronniczość oraz brak uwzględnienia istniejącej sytuacji faktycznej. Organ nie uwzględnił bowiem, że dom odwołujących się - w przeciwieństwie do innych położonych w pobliżu inwestycji - jest domem bliźniaczym, a ponadto teren nie jest płaski (różnica poziomu terenu od ul. Ż. do końca ul. B. wynosi ok. 7 m). Odwołujący podnieśli, że nie zawiadomiono ich o postępowaniu w NSA w Warszawie w 2005 r., a ponadto stosownie do wyroku tegoż Sądu z [...] marca 1994 r. dom mieszkalny, na którym ma być nadbudowa, powinien być rozebrany do fundamentów. Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. decyzją z dnia [...] maja 2008 r., Nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję podzielając ustalenia faktyczne i prawne organu pierwszej instancji. SKO uznało, że planowana inwestycja stanowi kontynuację istniejącej na tym obszarze funkcji i spełnia warunek tzw. dobrego sąsiedztwa, jest bowiem kontynuacją zabudowy mieszkaniowej istniejącej na działkach sąsiednich, dostępnych z tej samej drogi, zarówno w zakresie funkcji jak i parametrów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. wyrokiem z dnia [...] września 2008 r., sygn. akt. II SA/Bd 510/08 uchylił zaskarżoną decyzję wskazując, że niniejsze rozstrzygnięcie zapadło bez dostatecznego wyjaśnienia sprawy, co mogło mieć istotny wpływ na jej wynik. W szczególności podkreślił, że organ pierwszej instancji uzyskał informację z Sądu Rejonowego we W., że nie toczyło się postępowanie spadkowe po zmarłej M. D., a tym samym nie nastąpiło ustalenie kręgu spadkobierców w sposób przewidziany prawem i nie można jednoznacznie przyjąć, że tylko G. Z. O. jest spadkobiercą zmarłej. Po wyroku Sądu Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. po ponownym rozpatrzeniu odwołania G. O. i T. D. decyzją z dnia [...] lutego 2009 r., Nr [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta W. z dnia [...] marca 2008 r., Nr [...] SKO, po przeprowadzeniu dodatkowego postępowania ustaliło, że osobą zarządzającą spadkiem po M. D. jest T. D., a tym samym zachodzi podstawa do zastosowania art. 30 § 5 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zdaniem Kolegium planowana inwestycja spełnia warunek tzw. dobrego sąsiedztwa, jest bowiem kontynuacją zabudowy mieszkaniowej istniejącej na działkach sąsiednich, przez które należy rozumieć wszystkie działki znajdujące się w wyznaczonym obszarze analizowanym. Odnosząc się poszczególnych cech sąsiedniej zabudowy, ujętych w analizie urbanistycznej, Kolegium uznało, że planowana inwestycja także w tym zakresie stanowi kontynuację istniejącej zabudowy mieszkaniowej. W skardze do Sądu skarżący T. D. zarzucił organowi, iż nie uwzględnia, że budynek inwestorów (przy ul. B. [...]) jest domem bliźniaczym w stosunku do jego domu przy ul. Ż. [...], który jest jednokondygnacyjny (zabudowa niska). Skarżący zwrócił uwagę, że na działce przy ul. B. [...] był już wzniesiony budynek wielokondygnacyjny, jednakże w wyniku jego sprzeciwu oraz wyroku NSA w Warszawie z dnia [...] marca 1994 r. (sygn. akt IV SA 642/93) został on rozebrany. W udzielonej odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Istotną kwestią w sprawie jest rozstrzygnięcie, czy okoliczność, że istniejący jednokondygnacyjny budynek inwestorów (który według ich zamiaru ma być w części nadbudowany) przylega ścianą usytuowaną na granicy nieruchomości do jednokondygnacyjnego budynku skarżącego – powinna wykluczyć możliwość ustalenia warunków zabudowy dla zamierzonej inwestycji (nadbudowy). Zdaniem Sądu rozwiązanie tego problemu należy powiązać z treścią art. 61 ust. 1 pkt 1 p.z.p., z którego wywodzi się tzw. warunek "dobrego sąsiedztwa." Zgodnie ze wskazanym przepisem wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe jedynie w przypadku spełnienia warunku, że co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej, jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu. Sąd podziela stanowisko organu, że przez "działkę sąsiednią", o której mowa w cytowanym przepisie, jest każda działka znajdująca się w obszarze analizowanym, a nie tylko działka (działki) bezpośrednio sąsiadującego z działką inwestora. Wynika to stąd, że ratio legis art. 61 p.z.p. jest ochrona ładu przestrzennego. Przepis ten ma na celu powstrzymanie zabudowy nie dającej się pogodzić z zabudową już istniejącą, na terenach gdzie nie ma planu zagospodarowania przestrzennego. Nie powinno to jednak doprowadzić do nadmiernego jej ograniczenia. Za szerokim rozumieniem pojęcia działki sąsiedniej przemawia zarówno ochrona prawa własności, jak też deklarowana w art. 6 ust. 2 pkt 1 p.z.p. zasada wolności zagospodarowania terenu. Dlatego też przez pojęcie działki sąsiedniej nie można rozumieć wyłącznie działki graniczącej, ale należy odnieść to pojęcie do nieruchomości, terenów położonych w okolicy, tworzącej pewną urbanistyczną całość (por. wyrok NSA z dnia 22 lutego 2006r., sygn. akt II OSK 551/05, opubl. w Systemie Informacji Prawnej LEX pod nr 194346). W konsekwencji organy zasadnie oparły swoje rozstrzygnięcia na analizie funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu obejmującej teren wykraczający poza działki przylegające bezpośrednio do działki inwestora, a tym samym – teren położony dalej niż działka skarżącego. Z analizy tej, a zwłaszcza z jej części graficznej, wynika że na "działkach sąsiednich" (w wyżej zaakceptowanym przez Sąd rozumieniu) występują budynki jedno- jak też dwukondygnacyjne, w tym bezpośrednio z sobą sąsiadujące. W tej sytuacji ustalenie w zaskarżonej decyzji maksymalnej wysokości planowanego budynku na 8 m (i to tylko w części znajdującej się dalej niż 3 m od budynku skarżącego) – nie narusza art. 61 ust. 1 pkt 1 p.z.p. Mając na względzie podnoszone przez skarżącego argumenty dotyczące bezpieczeństwa jego nieruchomości w związku z oddziaływaniem budynku sąsiada (pęknięcia w murach) należy podkreślić, że ustalenie warunków zabudowy ma w istocie tylko takie znaczenie, że określa przyszłemu inwestorowi, jaką bryłę przestrzenną może stworzyć (i w jaki sposób ma być w przyszłości użytkowana). Nie oznacza to jednak przesądzenia, iż wykonanie takiej bryły przestrzennej będzie możliwe ze względów techniczno – budowlanych. Ta kwestia - w tym kwestia zapewnienia, by wznoszona nowa bryła budynku (lub jego części) nie oddziaływał negatywnie na sąsiednie budynki, a zwłaszcza na bezpieczeństwo ich użytkowania – jest rozstrzygana w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę. Ze względu na powyższe, uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270; z późn. zm.), Sąd oddalił skargę.