II SA/Bd 215/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Renata Owczarzak Sędziowie: Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Asesor WSA Anna Klotz (spr.) Protokolant Elżbieta Brandt po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2007 r. sprawy ze skargi [...]Centrali Zaopatrzenia Medycznego "Z." Sp. z o.o. w Z. na uchwałę Rady Powiatu w Ż. z dnia [...] 2006 r. nr [...] w przedmiocie zmiany uchwały w sprawie likwidacji szpitala oddala skargę II SA/Bd 215/07 Uzasadnienie Centrala Zaopatrzenia Medycznego "Z." Sp. z o.o. w Z. działając w sprawie przez ustanowionego pełnomocnika, po uprzednim wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na uchwałę Rady Powiatu w Ż. z dnia [...] 2006 r. nr [...] o zmianie uchwały w sprawie likwidacji Szpitala Powiatowego w Ż. Zaskarżoną uchwałą na podstawie art. 12 pkt 8 lit. i ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2001r. nr 142, poz. 1592 ze zm.) oraz art. 36, art. 43, art. 53 a ust. 2 i art. 60 ust. 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej (Dz. U. Nr 91, poz. 408 ze zm.) w uchwale Nr [...] Rady Powiatu w Ż. z dnia [...] 2004 r. w sprawie likwidacji Szpitala Powiatowego w Ż. w § 6 ust. 2 nadano brzmienie: "2. Ustala się zakończenie czynności likwidacyjnych na dzień 31 grudnia 2008 r." Powyższą zmianę uzasadniono tym, iż na dzień 31 grudnia 2006 r. (wcześniejszy termin likwidacji) istnieje wysoki poziom zadłużenia przekraczający dopuszczalne wskaźniki z ustawy o finansach publicznych. Dlatego organ uznał za konieczne przedłużenie terminu likwidacji podmiotu. Zgodnie z planem finansowym likwidatora na dzień 31 grudnia 2006 r. wszelkie zobowiązania i należności zostaną przekazane Powiatowi Ż. Organ wskazał, że jeszcze w trakcie procesu likwidacji, po wyemitowaniu obligacji w kwocie 7 mln zł Zarząd przystąpił do spłaty części zobowiązań likwidowanego zakładu na podstawie art. 519 k.c. tj. poprzez przejecie zobowiązań SPZOZ w likwidacji i spłatę zadłużenia na podstawie zawartych ugod. Organ wykazał w uzasadnieniu uchwały w kwotach zmniejszenie poziomu zobowiązań. W dalszej części uzasadnienia uchwały organ stwierdził, że pomimo spłaty części zobowiązań, w 2006 r. Powiat Ż. musiałby z dniem 1 stycznia 2007r. przejąć poziom zobowiązań w wysokości 17.858.793,79 zł, a kwota ta z uwzględnieniem pozostałych zobowiązań Powiatu przekracza dopuszczalne wskaźniki z ustawy o finansach publicznych, gdyż poziom zadłużenia przekracza 67,01%, a dopuszczalny poziom zadłużenia wynosi 60%. Nadto w uzasadnieniu organ wskazał na istnienie możliwości umorzenia części zobowiązań publicznych wobec ZUS. Jest to jednak możliwe po zakończeniu procesu likwidacji po stwierdzeniu przez Komornika Sądowego całkowitej nieściągalności. Za przedłużeniem terminu likwidacji podmiotu zdaniem organu przemawia również niepewność co do zachowania wierzycieli po przejęciu zobowiązań na rzecz Powiatu, którzy mają prawo dochodzić swoich należności w pełnej wysokości kierując sprawy do Komornika, a to może zakłócić prawidłowe funkcjonowanie pozostałych jednostek. Organ wskazał, iż bardzo istotnym argumentem jest utrata możliwości uzyskania należności z tyt. tzw. "ustawy 203" , gdyż przed Sądem Okręgowym w B. toczy się proces z powództwa likwidowanego SPZOZ w likwidacji o zasadzenie od NFZ kwoty 4.680,622,7 zł. Proces ten będzie miał wpływ na przejecie przez Powiat zadłużenia, gdyż przejmie on tylko należności bezsporne. W skardze do Sądu skarżąca Spółka zarzuciła zaskarżonej uchwale naruszenie art. 60 ust. 6 ustawy o zakładach opieki zdrowotnej oraz art. 2 i art. 7 Konstytucji, a także uprawnienia skarżącej polegającego na możliwości dochodzenia należności niewypłacalnego szpitala bezpośrednio od Powiatu począwszy od dnia 1 stycznia 2007r. Jednocześnie skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej uchwały i zasądzenie kosztów postępowania sądowego. W ocenie skarżącej byt szpitala utrzymywany jest celem odwleczenia terminu spłaty długów i nie ma żadnych merytorycznych podstaw do przedłużenia postępowania likwidacyjnego. Skarżąca podkreśliła, że Szpital zakończył faktyczną działalność już w 2004 r. i wszystkie jego obowiązki z leczeniem ludzi przejęła inna jednostka. Zdaniem Spółki zaskarżona uchwała narusza jej interes prawny polegający na tym, iż gdyby nie zaskarżona uchwała to już od 1 stycznia 2007 r. Spółka z mocy prawa stałaby się stroną stosunku prawnego z innym dłużnikiem. Strona skarżąca podniosła również, że w sprawie nie będzie miał zastosowania pogląd wyrażony w orzecznictwie tj. w wyroku NSA z dnia 9 lipca 2004 r. GSK 637/04. Zdaniem strony skarżącej, warta natomiast uwagi jest uchwała Sądu Najwyższego z dnia 14 lipca 2005 r. sygn. akt III CZP 34/05 , z której wynika, że kontrola terminu likwidacji podmiotu podlega kontroli w trybie postępowania administracyjnego i wierzyciele mogą z tej drogi skorzystać. W udzielonej odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko o zmianie terminu likwidacji Szpitala i wniósł o oddalenie skargi jako nieuzasadnionej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto, stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpatrując sprawę w świetle powyższych kryteriów, stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie Sąd zauważa, że uchwała SN z dnia 14 lipca 2005 r. III CZP 34/05 OSNC 2006/6/97, na którą powołuje się skarżący w treści skargi, została podjęta w związku z zagadnienie prawnym : "Czy przejęcie przez organ założycielski, na podstawie art. 60 ust. 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej (Dz. U. z dnia 14 października 1991 r.), zobowiązań i należności samodzielnego publicznego zakładu opieki zdrowotnej postawionego w stan likwidacji następuje z - określoną w rozporządzeniu lub uchwale o likwidacji - datą zaprzestania udzielania przez ten zakład świadczeń zdrowotnych, czy też z datą zakończenia czynności likwidacyjnych?" Sąd Najwyższy podjął uchwałę w której stwierdził, że: "Zobowiązania i należności postawionego w stan likwidacji samodzielnego publicznego zakładu opieki zdrowotnej stają się zobowiązaniami i należnościami jego organu założycielskiego z dniem zakończenia czynności likwidacyjnych, określonym w uchwale o likwidacji (art. 60 ust. 6 w związku z art. 60 ust. 4b pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej, Dz. U. Nr 91, poz. 408 ze zm.)". Przedmiotem powyższej uchwały nie było zagadnienie dotyczące zmiany terminu likwidacji zakładu na podstawie art. 60 ust. 6 ustawy o zakładach opieki zdrowotnej. Ustalenie terminu likwidacji zakładu podlega kontroli w trybie postępowania administracyjnego, co też zaznaczył SN w powyższej uchwale. Wierzyciele korzystając jednak z drogi postępowania administracyjnego powinni mieć na uwadze przepis art. 87 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1592 ze zm.), który umożliwia każdemu, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą podjętą przez organ powiatu w sprawie z zakresu administracji publicznej - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżenie uchwały do sądu administracyjnego. Przedmiotem skargi, jest uchwała Rady Powiatu w Ż. przedłużająca termin zakończenia likwidacji Szpitala Powiatowego w Ż. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego powszechnie przyjmuje się, że posiadanie interesu prawnego w postępowaniu administracyjnym oznacza de facto ustalenie przepisu prawa powszechnie obowiązującego, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby. Źródłem interesu prawnego lub uprawnienia jest zatem norma prawna kształtująca sytuację prawną wnoszącego skargę. Cechami interesu prawnego jest to, że ma on charakter indywidualny, konkretny, aktualny i sprawdzalny obiektywnie, a jego istnienie znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, będących przesłankami zastosowania przepisów prawa materialnego. Interes prawny oprócz tego, że musi wynikać bezpośrednio z konkretnej normy prawnej, musi mieć także realny charakter, a związek pomiędzy zaskarżoną uchwałą a własną indywidualną sytuacją prawną musi istnieć obecnie a nie w przyszłości i powodować następstwo w postaci ograniczenia lub pozbawienia konkretnych uprawnień albo nałożenia obowiązków. Skarżąca spółka jest wierzycielem likwidowanego zakładu opieki zdrowotnej. W skardze i piśmie procesowym z dnia 11 kwietnia 2007 r. wskazała, że przesunięcie daty zakończenia likwidacji szpitala uniemożliwia realizację uprawnień związanych z wykonaniem nakazu zapłaty wydanym przez Sąd Rejonowy w Ż. Skarżący jako wierzyciel dochodzi bowiem należności w postępowaniu egzekucyjnym od likwidowanego podmiotu, jednak bezskutecznie, ze względu na brak majątku dłużnika. Swój interes prawny wywodzi z art. 60 ust. 6 ustawy o zakładach opieki zdrowotnej . Zdaniem Sądu należy zwrócić uwagę na wcześniejszy przepis art. 60 ust. 4b ustawy o zakładach opieki zdrowotnej, który wskazuje niezbędne składniki likwidacji, oznaczenie dnia otwarcia likwidacji, określenie sposobu i trybu zadysponowania składnikami materialnymi i niematerialnymi, wskazanie podmiotu, który przejmie prawa i obowiązki likwidowanego zakładu oraz określenie zakresu tych praw i zobowiązań, a także oznaczenie dnia zakończenia czynności likwidacyjnych. Powyższy przepis nie zakazuje dokonywania zmian w zakresie terminu likwidacji zakładu, zobowiązuje jedynie, by data zakończenia likwidacji była wyraźnie wskazana. W ocenie Sądu zaskarżona uchwała czyni zadość temu wymogowi, nie sposób zarzucić jej więc naruszenia wskazanego wyżej przepisu, a tym samym naruszenia interesu prawnego wierzyciela. Taki interes nie wynika też z art. 60 ust. 6 ustawy o zakładach opieki zdrowotnej wskazującego, że zobowiązania i należności samodzielnego publicznego zakładu opieki zdrowotnej po jego likwidacji stają się zobowiązaniami i należnościami Skarbu Państwa lub właściwej jednostki samorządu terytorialnego, lub odpowiednio publicznej uczelni medycznej albo publicznej uczelni prowadzącej działalność dydaktyczną i badawczą w dziedzinie nauk medycznych, lub Centrum Medycznego Kształcenia Podyplomowego. Przesunięcie terminu zakończenia likwidacji szpitala, a w rezultacie przesunięcie daty przejęcia jego zobowiązań przez Powiat Ż. dotyczy względów ekonomicznych i narusza wyłącznie interes faktyczny skarżącego. Nie stanowi podstawy do wyprowadzenia interesu prawnego art. 60 ust. 6 powołanej ustawy o zakładach opieki zdrowotnej, nie reguluje bowiem praw i obowiązków administracyjnoprawnych jednostki. Przedmiotem regulacji art. 60 ust. 6 jest unormowanie spraw zobowiązań i należności cywilnoprawnych, które dochodzone są przed sądem powszechnym. Regulacją administracyjnoprawną jest regulacją trybu likwidacji samodzielnego publicznego zakładu opieki zdrowotnej. Sąd podziela pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 lutego 2006 r. II OSK 946/05 LEX nr 193988 : " Art. 60 ust. 4b, jak i art. 60 ust. 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej (Dz. U. Nr 91, poz. 408 ze zm.), nie stanowią podstawy prawnej do wyprowadzenia interesu prawnego wierzycieli na mocy orzeczeń sądu powszechnego do takiego określenia dnia zakończenia czynności likwidacji, która umożliwiłaby im dochodzenia wierzytelności od właściwej jednostki samorządu terytorialnego". W świetle powyższego orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).