II SA/Bd 215/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Brzezińska po rozpoznaniu w dniu 13 sierpnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym skargi R. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2025 r., nr [...] w przedmiocie obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko postanawia: I. odrzucić skargę, II. zwrócić ze Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. na rzecz R. B. kwotę 100 (sto) złotych uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi. Pismem z [...] lutego 2025 r. [...] w B. ([...]) zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2025 r. nr [...], uchylające postanowienie Wójta [...] B. z [...] grudnia 2024 r., nr [...], nakładające na P. N. (inwestora) obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia polegającego na wykonaniu urządzenia wodnego do poboru wód podziemnych na działce nr [...], obr. Rejna; gospodarowania wodą w rolnictwie polegającego na melioracji terenów znajdujących się na obszarach objętych formami ochrony przyrody i wykonanie urządzeń melioracji wodnych – systemu nawodnień ciśnieniowych w celu nawadniania upraw na dz. nr [...], obr. [...]. i przekazujące sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu. Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi sąd administracyjny bada zachowanie terminu oraz warunków formalnych skargi oraz jej dopuszczalności. Zgodnie z art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r., poz. 935 - dalej "p.p.s.a.") do wniesienia skargi uprawnionym jest każdy, kto ma w tym interes prawny, a także prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. W myśl § 2 ww. przepisu uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi Pojęcie interesu prawnego oznacza prawo do wniesienia skargi do sądu administracyjnego, czyli żądania dokonania przez ten sąd oceny zgodności zaskarżonego aktu lub czynności z obiektywnym porządkiem prawnym. Jednocześnie skarżący musi mieć w złożeniu skargi interes prawny pojmowany jako istnienie związku między sferą jego indywidualnych praw i obowiązków a zaskarżonym aktem lub czynnością (vide: Kabat Andrzej [w:] Dauter Bogusław, Kabat Andrzej, Niezgódka-Medek Małgorzata, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. IX, publ. WKP 2024 - oraz powołana tam literatura). Pojęcie strony, jak słusznie stwierdził NSA w wyroku z dnia 10 marca 2011 r., sygn. II OSK 439/10 (dostępny na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl), jest kategorią prawa materialnego i dlatego interes prawny w postępowaniu administracyjnym wynikać musi z prawa materialnego, natomiast w postępowaniu sądowoadministracyjnym może wynikać także z przepisów prawa procesowego lub ustrojowego. Skarga w niniejszej sprawie została wniesiona przez R. B., który nie brał udziału w postępowaniu administracyjnym zakończonym wydaniem zaskarżonej decyzji w charakterze strony. W trakcie postępowania, w którym wydano zaskarżone postanowienie, [...] działał na podstawie art. 77 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (j.t. Dz.U. z 2024 r. poz. 1112 – dalej "u.i.o.ś."), a więc jako organ uzgadniający warunki realizacji przedsięwzięcia objętego wnioskiem inwestora. Organ uzgadniający działa w ramach współdziałania, o którym mowa w art. 106 § 1 k.p.a. ["jeżeli przepis prawa uzależnia wydanie decyzji od zajęcia stanowiska przez inny organ (wyrażenia opinii lub zgody albo wyrażenia stanowiska w innej formie), decyzję wydaje się po zajęciu stanowiska przez ten organ"]. Powołany art. 77 ust. 1 pkt 1 u.i.o.ś. nie nadaje regionalnemu dyrektorowi ochrony środowiska przymiotu strony w tym postępowaniu administracyjnym, ani nie daje mu legitymacji do wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego w tej sprawie na podstawie art. 50 § 2 p.p.s.a.. Pogląd, że organ "współdziałający" nie jest uprawniony do wniesienia skargi na decyzję wydaną w tym postępowaniu przez organ załatwiający sprawę, jest w orzecznictwie oraz w nauce prawa już ugruntowany, przy czym dotyczy on także wydawanych w toku takiego postępowania postanowień (vide: wyrok NSA z 12 stycznia1994 r., sygn. akt II SA 1971/93, Wokanda 1994, nr 6, s. 34; postanowienie WSA w Gliwicach z 24 lipca 2008 r., sygn. akt II SA/Gl 383/08; A. Kabat [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Kraków 2006, s. 129; J. Borkowski [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2006, s.496). Organ współdziałający, działający w trybie art. 106 k.p.a., przy podejmowaniu decyzji przez organ właściwy do rozpatrzenia sprawy głównej, nie staje się przez to stroną tego postępowania administracyjnego, bowiem sprawa administracyjna nie dotyczy jego praw i obowiązków (zob. A. Wróbel w: M. Jaśkowska, A. Wróbel Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Zakamycze 2000, s. 591). Zauważyć należy, że o ile w przepisie art. 76 ust. 8 u.i.o.ś. mowa jest o tym, iż regionalnemu dyrektorowi ochrony środowiska przysługują prawa strony w postępowaniu administracyjnym lub postępowaniu przed sądem administracyjnym, to przepis ten znajduje zastosowanie jedynie w sytuacjach opisanych w art. 76 ust. 1, 3 i 4 u.i.o.ś., a więc w sprawach, w których RDOŚ uprzednio skorzystał z "wystąpienia" do właściwego organu wobec stwierdzenia nieprawidłowości w sprawach dotyczących wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Wskazanie w art. 76 ust. 8 ustawy, że w sprawie nieprawidłowości w wydaniu decyzji środowiskowej i skierowania wystąpienia, RDOŚ przysługują prawa strony także w postępowaniu przed sądem administracyjnym, oznacza tyle, że ustawodawca przewidział udział tego organu (zarówno jako uczestnika postępowania, jak i podmiotu skarżącego) w postępowaniu ze skargi na decyzję bądź postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, toczącym się na skutek wystąpienia w trybie art. 76 ust. 1 u.i.o.ś. RDOŚ może zatem kierować wystąpienie do organów wskazanych w art. 75 ust. 1 pkt 2-4 u.o.o.ś. lub organów wyższego stopnia w stosunku do tych organów, na każdym etapie zwykłego i nadzwyczajnego postępowania administracyjnego, może także takie postepowania skutecznie zainicjować . Podkreślenia jednak wymaga, że postepowania sądowoadministracyjne nie jest kontynuacją postępowania administracyjnego. Żaden przepis prawa nie legitymuje RDOŚ do realizacji uprawnienia wynikającego z ww. przepisu w formie złożenia skargi do sadu administracyjnego. W niniejszej sprawie postępowanie, w którym wydano zaskarżone postanowienie, nie zostało zainicjowane wystąpieniem, o którym mowa w art. 76 ust. 1, 3 i 4 u.i.o.ś. RDOŚ występował w postępowaniu w zupełnie innej roli procesowej (organ uzgadniający) i nie może kwestionować w drodze skargi do sądu rozstrzygnięcie organu odwoławczego orzekającego w postępowaniu głównym. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że strona skarżąca nie ma interesu prawnego we wniesieniu skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Skarga podlega zatem odrzuceniu jako niedopuszczalna na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. O zwrocie uiszczonego wpisu od skargi orzeczono z urzędu na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.