II SA/Bd 218/09

Dnia 8 lipca 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Włodarska Sędziowie: sędzia WSA Wojciech Jarzembski sędzia WSA Elżbieta Piechowiak (spr.) Protokolant: Krzysztof Cisewski po rozpoznaniu w II Wydziale na rozprawie w dniu 8 lipca 2009 roku sprawy ze skargi K. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie zasiłku celowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] r. nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Decyzją z dnia [...] nr [...] działający z upoważnienia Prezydenta Miasta T. – Zastępca Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w T., na podstawie art. 151 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r., - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071, ze zm), po wznowieniu z urzędu postępowania postanowieniem z dnia [...] nr [...], orzekł o uchyleniu decyzji z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przyznania K. B. pomocy w formie zasiłku celowego i jednocześnie odmówił przyznania mu tej pomocy. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ wskazał, że-jak wynika z pisma Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w T. - w okresie od 16 kwietnia 2007r. do 13czerwca 2007r. K. B. był zatrudniony w firmie [...] z siedzibą w Ł., co oznacza, że fakt zatrudnienia go na podstawie umowy o pracę zataił pomimo pouczenia o obowiązku informowania organu o zmianie sytuacji osobistej, dochodowej i majątkowej. Organ I instancji ustalił również, że w czerwcu 2007r. wysokość łącznego dochodu strony wynosiła 708,12zł.,która to kwota przekraczała kwotę kryterium dochodowego dla osoby samotnie gospodarującej tj. kwotę 477 zł. Dokonując oceny istnienia przesłanek przyznania wnioskującemu pomocy w formie zasiłku celowego organ I instancji wskazał na treść art. 8 ust.1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2008r. Nr 115, poz. 728 ze zm.) i uznał, że przekroczenie kryterium dochodowego implikuje wydanie w tej sprawie decyzji odmownej. W odwołaniu od powyższej decyzji K. B. wniósł o jej uchylenie podnosząc, iż w czerwcu 2007r. jego jedyny dochód stanowił zasiłek chorobowy w kwocie 264zł. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, że organ I instancji błędnie ustalił dochód osiągnięty przez stronę w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku, t.j. w czerwcu 2007r. Jak wynika bowiem z przedłożonych przez K. B. wyciągów bankowych w dniu 11 czerwca 2007r. otrzymał on wynagrodzenie za miesiąc maj w kwocie 660,87zł., co łącznie stanowi kwotę 1104,87zł. W ocenie organu odwoławczego zaskarżone rozstrzygnięcie jest prawidłowe, ponieważ organ I instancji w oparciu o prowadzone postępowanie i zgromadzony w jego toku materiał dowodowy dokonał słusznej oceny istnienia przesłanek powołanych w podstawie prawnej decyzji przepisów ustawy o pomocy społecznej. Pomimo błędnego ustalenia wysokości dochodów uzyskanych przez stronę w czerwcu 2007r. potwierdzona została okoliczność, iż dochód odwołującego się z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku przekraczał ustawowe kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy K. B. wyraził niezadowolenie z zapadłych w jego sprawie rozstrzygnięć organów administracyjnych i wniósł o umorzenie postępowania w sprawie. W uzasadnieniu skargi podniósł, że z uwagi na przekroczenie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. terminów do rozpatrzenia sprawy, jego odwołanie winno zostać uwzględnione. Wskazał ponadto, że organy orzekające w sprawie winny rozważyć, czy nie zachodziły przesłanki do udzielenia skarżącemu specjalnego zasiłku celowego. W odpowiedzi na skargę organ, nie znajdując podstaw do jej uwzględnienia, wniósł o jej oddalenie wskazując, iż zarzuty podniesione w skardze były już przedmiotem postępowania wyjaśniającego i podjęte rozstrzygnięcie zostało umotywowane w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna, gdyż rozstrzygając sprawę dotyczącą uchylenia w trybie wznowieniowym decyzji, zarówno organ I jak i II instancji dopuściły się naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dla właściwego zrozumienia zasadności rozstrzygnięcia Sądu, podkreślenia wymaga okoliczność, iż przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest wydana w trybie wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. decyzja o uchyleniu decyzji z dnia z dnia 18 lipca 2007r. w przedmiocie przyznania K. B. pomocy w formie zasiłku celowego i jednocześnie odmawiająca przyznania mu tej pomocy. Instytucja wznowienia postępowania stwarza możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy zakończonej decyzją ostateczną. Po przeprowadzeniu przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia i stwierdzeniu wystąpienia pozytywnej przesłanki określonej w art. 145 § 1 K.p.a. organ zobowiązany jest do rozstrzygnięcia istoty sprawy, co wynika wprost z cyt. wyżej przepisu. Materialno - prawną podstawę rozstrzygnięcia w przedmiocie odmowy przyznania skarżącemu pomocy w formie zasiłku celowego stanowił przepis art. 39 ustawy o pomocy społecznej. Zgodnie z treścią ustępu 1 tego przepisu, w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. Zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu (art. 39 ust. 2 ustawy). Przy czym, prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, z zastrzeżeniem m. in. art. 40, przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochód na osobę nie przekracza kwoty 477 zł, zwanej "kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej", przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednego z powodów wymienionych w art. 7 pkt 2-15 lub innych okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy społecznej (art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy). W ocenie sądu, organ odwoławczy prawidłowo ustalił wysokość dochodu uzyskanego przez skarżącego w miesiącu czerwcu 2007r. Stosownie bowiem do treści art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych, składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach i kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób. Ustalając dochód K. B. za miesiąc czerwiec 2007r. na kwotę1104,87zł. organ odwoławczy słusznie przyjął, że przekraczał on wskazane wyżej kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej wynoszące 477 zł. Jednakże orzekające w sprawie organy pominęły regulację zawartą w art.41 pkt1 omawianej ustawy stanowiącym, że w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany specjalny zasiłek celowy w wysokości nieprzekraczającej odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodziny, który nie podlega zwrotowi. Taka konstrukcja prawna wskazanych form zaspokajania niezbędnych potrzeb bytowych osób korzystających z pomocy społecznej uzasadniała konieczność rozpatrzenia zgłoszonego wniosku pod kątem możliwości przyznania skarżącemu specjalnego zasiłku celowego. Tymczasem organy orzekające w sprawie wątek ten całkowicie pominęły i oparły się jedynie na kryterium dochodowym, nie dokonując ustalenia w oparciu o inne dostępne dowody, czy przypadek skarżącego jest szczególnie uzasadniony w świetle powyższego przepisu. Poprzez takie zaniechanie naruszony został określony w art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego obowiązek dokładnego wyjaśnienia sprawy. W ramach tego obowiązku organ I instancji winien ustalić z urzędu, czy istnieją przesłanki do przyznania przedmiotowego świadczenia. Za takim rozumieniem omawianych przepisów opowiadają się sądy administracyjne ( m.in. w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 stycznia 1999 roku, SA/Rz 569/97 (OSS 1999/2/45) i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 stycznia 2006 roku, I SA/Wa 917/05 (Lex Nr 194444). Ustosunkowując się do zarzutu zawartego w skardze wskazać należy, że wbrew twierdzeniom skarżącego, określone w art.35 § 3 K.p.a. terminy do załatwienia sprawy nie są terminami prawa materialnego. Z faktu naruszenia przez organy administracji publicznej terminów określonych w art.35 § 3 K.p.a nie wynika obowiązek uwzględnienia żądania strony. Pomijając nawet kwestię bezzasadności takiego zarzutu w stosunku do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T., to nie ma podstaw do podzielenia stanowiska K. B., że ze względu na bliżej nieokreślone przez niego przepisy Kodeksu postępowania cywilnego skarżącemu przysługuje prawo żądania odstąpienia przez organy administracji publicznej od merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Mając na uwadze poczynione wyżej rozważania, w toku ponownego rozpoznawania sprawy, organy orzekające winny szczegółowo i w sposób zindywidualizowany wskazać w oparciu o dostępne dowody, czy przypadek skarżącego jest szczególnie uzasadniony w świetle art. 41 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej. W tym stanie rzeczy stwierdzić należy, że organy administracji publicznej obu instancji, rozpoznając niniejszą sprawę naruszyły przepisy prawa procesowego co miało istotny wpływ na wynik sprawy i dlatego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270; z późn. zm.), orzeczono jak w sentencji wyroku. W oparciu o art. 152 wymienionej ustawy Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.