II SA/Bd 22/11

WyrokWSA w Bydgoszczy2011-03-23

Skład orzekający: Jerzy Bortkiewicz, Anna Klotz, Grażyna Malinowska-Wasik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego prawidłowo odmówił podjęcia czynności legalizacyjnych lub rozbiórkowych inwestycji zrealizowanej z nieistotnymi odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego?
Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego obowiązany jest do dokonania szczegółowej analizy odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego pod kątem ich istotności, w tym porównania z dokumentacją projektową. Brak takiej analizy oraz nieuwzględnienie aktualnych przepisów prawa budowlanego skutkuje naruszeniem prawa materialnego i proceduralnego, co uzasadnia uchylenie decyzji odmownej i stwierdzenie jej niewykonalności.
Stan faktyczny
Skarżący S. K. złożył wniosek o podjęcie czynności legalizacyjnych lub rozbiórkowych dotyczących linii kablowej zrealizowanej na jego działkach. Inwestycja została wykonana w 2001 roku na podstawie pozwolenia na budowę wydanego przez Starostę Powiatu. Organy nadzoru budowlanego odmówiły podjęcia czynności, uznając, że zmiany w trasie kabla nie stanowią istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu. Skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego i proceduralnego, wskazując na brak właściwej analizy istotności odstępstw.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego i stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Anna Klotz Sędzia WSA Grażyna Malinowska-Wasik Protokolant Katarzyna Korycka po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 23 marca 2011 r. sprawy ze skargi S. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podjęcia czynności w celu legalizacji lub rozbiórki inwestycji 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu G. nr [..] z dnia [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. U z a s a d n i e n i e: W dniu [...].2008 r., skarżący, S. K. wystąpił z wnioskiem w sprawie podjęcia czynności celem legalizacji lub rozbiórki inwestycji polegającej na realizacji w/w linii kablowej na jego działkach nr [...] (obecnie [...]) w [...]. Złożenie przedmiotowego wniosku było poprzedzone postępowaniem administracyjnym prowadzonym w innej sprawie z wniosku poprzedniego właściciela w/w działek, M. K., która wniosła o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie zgodności z projektem budowlanym tej samej inwestycji, lecz postępowanie to zostało prawomocnie zakończone decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...]2007 r., uchylającą w całości decyzję organu pierwszej instancji i umarzającą postępowanie pierwszej instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z [...]2007 w sprawie II SA/Bd 791/07, oddalił skargę M. K., złożoną na powyższą decyzję. Kontrola Sądu w niniejszej sprawie, obejmowała działalność organów nadzoru budowlanego podjętą w sprawie prowadzonej w związku ze złożeniem wniosku z [...].2008 r., o podjęcie czynności przez nowego właściciela w/w działek – S. K., w której stan faktyczny przedstawia się następująco: Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu [...], decyzją z [...].2010 r., odmówił podjęcia czynności nakazującej rozbiórkę przedmiotowej inwestycji, odmówił podjęcia czynności dotyczącej istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego przedmiotowej inwestycji oraz umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...], decyzją z [...].2010 r., uchylił w/w zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu [...], decyzją z [...]2010 r., na podstawie art. 104 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. Nr 98 z 2000r. poz.1071 z późn. zm.), dalej powoływanej jako: kpa oraz art. 51 ust.1 pkt 3 w związku z art. 51 ust. 7 oraz art. 81 ust.1 pkt 2 , art. 83 ust.1, ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz.U. Nr 156 z2006r., poz.1118 z późn. zm.), działając na wniosek skarżącego, odmówił podjęcia czynności celem legalizacji lub rozbiórki inwestycji, polegającej na realizacji linii kablowej [...] zasilającej oczyszczalnię ścieków w [...] gm. [...] przechodzącej przez działki nr [...] (aktualnie [...]) w [...]. Powyższe rozstrzygnięcie organ oparł o następujące ustalenia i rozważania: W dniu [...].2008 r. skarżący wystąpił z wnioskiem w sprawie podjęcia czynności celem legalizacji lub rozbiórki inwestycji polegającej na realizacji linii kablowej [...], zasilającej oczyszczalnię ścieków w [...] gm. [...] na podstawie pozwolenia na budowę znak [...] z dnia [...].2001 r. wydanego przez Starostę Powiatu [...]. Zgodnie z zapisami w dzienniku budowy roboty, rozpoczęto w dniu [...].2001 r. i zakończono [...].2001 r. Zawiadomienie o zakończeniu budowy zostało złożone zgodnie z obowiązującym wówczas prawem budowlanym (art. 54 ust 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo Budowlane w brzmieniu obowiązującym w dniu złożenia zawiadomienia) do organu administracji architektoniczno-budowlanej w dniu [...].2001 r. (inwestycja nie wymagała uzyskania pozwolenia na użytkowanie). Do zawiadomienia o zakończeniu budowy były dołączone dokumenty wymagane art. 57 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo Budowlane (w brzmieniu obowiązującym w dniu złożenia zawiadomienia), w tym również mapa poinwentaryzacyjna z naniesioną trasą wykonanego kabla uwzględniającą jego rzeczywisty przebieg w terenie. Spełniono również wymogi obowiązującego w dniu zawiadomienia art. 57 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo Budowlane (w brzmieniu obowiązującym w dniu złożenia zawiadomienia) potwierdzając zawiadomienie o zakończeniu budowy przez projektanta i inspektora nadzoru. Stwierdzone zmiany w przebiegu trasy linii kablowej uznano tym samym jako zmiany nieodstępujące w sposób istotny od zatwierdzonego projektu. Inwestor spełnił również zapisy § od 14 do 16 Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 2 kwietnia 2001 r. (obowiązującego od 17.05.2001 r.) w sprawie geodezyjnej ewidencji sieci uzbrojenia terenu (Dz.U. Nr 38 z 2001 r. poz. 455) przedkładając mapę z wynikami inwentaryzacji właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej. Organ administracji architektoniczno-budowlanej, jakim był w okresie budowy i przystąpienia do użytkowania Starosta Powiatu [...], nie wniósł (zgodnie z art. 54 ust 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo Budowlane w brzmieniu obowiązującym w dniu złożenia zawiadomienia) w drodze decyzji sprzeciwu w terminie 14 dni po otrzymaniu zawiadomienia o zakończeniu budowy i zamiarze przystąpienia do użytkowania, w związku z powyższym należy uznać, że budowa została zakończona zgodnie z przepisami prawa obowiązującego w tym czasie. Występująca w obowiązującej w czasie budowy ustawie prawo budowlane, interpretacja zapisów "istotne odstąpienie" i "zmiany nie odstępujące w sposób istotny" była formą uznaniową i należała do kompetencji inwestora oraz organu jakim był Starosta Powiatu [...], z której to formy skorzystano przy budowie przedmiotowej linii kablowej, uznając budowę jako zgodną z obowiązującym prawem, a dokonane podczas wykonywania robót zmiany w trasie kabla uznano jako zmiany nie odstępujące w sposób istotny od zatwierdzonego projektu budowlanego i warunków pozwolenia na budowę. Wzięto pod uwagę również wyjaśnienia kierownika budowy E. C., który wskazał, że na trasie inwestycji znajdowały się niezainwentaryzowane przeszkody terenowe oraz, że trasę linii od słupa SN do budynku mieszkalnego znajdującego się na terenie cegielni skorygowano w uzgodnieniu z pełnomocnikiem właściciela i na tym odcinku kabel poprowadzono prostoliniowo w stosunku do planowanej trasy likwidując jego załamania pod kątem ostrym. Oględziny terenu oraz inwentaryzacje geodezyjne potwierdziły, że kabel poprowadzono ze zmianami od zatwierdzonej dokumentacji. Tutejszy organ nie znalazł podstaw prawnych do oceny poczynionych zmian od planowanej trasy kabla oraz złożonych dokumentów przy zawiadomieniu o zakończeniu budowy jako niezgodnych z prawem. Tym samym nie znalazł podstaw prawnych do zastosowania art.51 ust.1 pkt 3 w związku z art. 51 ust. 7 ustawy Prawo budowlane. Oceny takiej dokonano biorąc pod uwagę co następuje okoliczności: Przedmiotowy kabel zrealizowano na podstawie pozwolenia na budowę i przebiega on na terenie działek objętych dokumentacją zatwierdzoną w decyzji pozwolenia na budowę. Wprowadzone zmiany w żaden sposób nie wpływają na parametry techniczne obiektu istotne dla jego właściwości eksploatacyjnych. Zmianę trasy uzasadniały przeszkody, przy czym zmiany te według oświadczeń osób realizujących inwestycję na bieżąco uzgadniane były z pełnomocnikiem właściciela, a dokonane w trakcie postępowania oględziny w 2009 r. wykazały zmiany w ukształtowaniu terenu dokonane przez właściciela terenu (rozebrano część budynków, uporządkowano teren, podniesiono rządną terenu poprzez nawiezienie ziemi), co uniemożliwia rzetelną oceną warunków terenowych realizacji inwestycji w 2001 r., Analizowano dziennik budowy stwierdzając, że w dzienniku brak zapisów dotyczących wytyczenia trasy kabla i brak zapisów dotyczących sprecyzowania zmian od trasy kabla znajdującej się w projekcie. W dzienniku znajduje się jednak końcowe oświadczenie kierownika budowy E. C. dotyczące wykonania przedmiotowego kabla zgodnie ze sztuką budowlaną i warunkami pozwolenia na budowę, przepisami i Polskimi Normami, a także o wprowadzeniu zmian w obiekcie w toku wykonywania, - na podstawie pozwolenia na budowę znak [...] z dnia [...].2001 r. wydanego przez Starostę Powiatu [...] stwierdzono, że inwestor posiadał pisemną zgodę właściciela działek. Po zakończeniu prac budowlanych pełnomocnik właściciela, potwierdził w dniu [...].2001 r. przywrócenie terenu do stanu pierwotnego w miejscu ułożenia kabla. Tym samym na tym etapie nie wniósł sprzeciwu i zastrzeżeń. Według posiadanych dokumentów informacja o zmianie właściciela na S. K. wpłynęła do Starostwa Powiatowego w [...] w dniu [...].2001 r. (wpis do ksiąg wieczystych dotyczący zmiany właściciela przedmiotowych działek z dnia [...].2001 r.) tj. po zakończeniu wykonywania robót na tych działkach. W złożonym od tej decyzji odwołaniu, skarżący zarzucił jej obrazę prawa materialnego, tj. art. 51 ust. 7 w zw. z art. 51 ust. 3 i art. 50 ust. i ustawy Prawo budowlane, poprzez przyjęcie, iż przedmiotowa inwestycja została zrealizowana z nieistotnymi odstępstwami od dokumentacji zatwierdzonej decyzją o pozwoleniu na budowę. Podnosił, że zgodnie z orzecznictwem NSA, odstępstwo od warunków pozwolenia na budowę w postaci odmiennego od określonego w dokumentacji projektowej usytuowania obiektu, odpowiada pojęciu istotnych odstępstw o jakich mowa w art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego. W ocenie strony, naruszenie granic działek nastąpiło wskutek nienależytej inwentaryzacji geodezyjnej teren, względnie z jej pominięciem, albowiem inwestor miał świadomość, że czyni odstępstwo od projektu, skoro usprawiedliwia je przebiegiem innych urządzeń, a aktualnym stanem terenu. Skarżący wywodził, że na ocenę "istotnego odstępstwa", wbrew twierdzeniom organu, ma również wpływ przeznaczenie gruntu i okoliczność, iż inwestor winien restrykcyjnie podchodzić do przebiegu kabla w obrębie, gdzie nie przebiega on na Jego gruncie. Trudno bowiem domniemywać, iż zgoda skarżącego na dysponowanie gruntami, obejmowała również zgodę na odstępstwo od projektu. Warunkiem zgody na inwestycję było zachowanie warunków projektu, a w zakresie uzgodnienia przebiegu linii co do wszystkich działek warunkiem było uzgodnienie odszkodowana. Skarżący zaprzeczył by był informowany i brał czynny udział w procesie budowy polegającej na ułożeniu kabla na przedmiotowych działkach, albowiem nie wiedział o rzeczywistym miejscu przebiegu przedmiotowego kabla. Uważał, iż jego położenie jest zgodne z decyzją Starosty Powiatu [...] z dnia [...]2001 roku zezwalającą na realizację inwestycji i dlatego nie mógł wnieść żadnych uwag co do trasy kabla lub ewentualnych odstępstw, a nawet jakby wniósł je, to i tak nie zostałyby one rozpatrzone, gdyż nie posiadał statusu strony. Dlatego też bezprzedmiotowe jest stwierdzenie organu, iż zastrzeżenia co do przebiegu linii kablowej zostały złożone dopiero po [...] roku od zakończenia inwestycji. Zdaniem skarżącego, żaden przepis prawa nie definiuje pojęcia "istotne odstępstwo". Dlatego też powinna być to ocena organu sporządzona w konfrontacji wykonanych robót budowlanych do warunków pozwolenia na budowę i przepisów obowiązujących podczas ich realizacji. Skarżący zarzucił również, że organ nie odniósł się do pisma wnioskodawcy z dnia [...]2010 r., w którym zauważono, iż organ pozostaje bierny w zakresie braku uzgodnień wymaganych prawem co do znacznej części inwestycji (część zaznaczona kolorem zielonym na mapie dołączonej do pisma z dnia [...]2010 r.). [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...], decyzją z [...] 2010 r., na podstawie art. 104 w związku z art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 81 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Powyższe rozstrzygnięcie organ odwoławczy oparł o następujące ustalenia i rozważania: Organ nadzoru budowlanego I instancji, odmawiając podjęcia czynności, mającej na celu legalizację lub rozbiórkę spornej linii kablowej [...], przechodzącej przez działki nr [...] (obecnie [...]) w [...], kierował się faktem, że przedmiotową linię kablową zrealizowano w roku 2001 r. na podstawie pozwolenia na budowę z [...]2001 r. oraz że zrealizowana linia przebiega na terenie działek objętych dokumentacją zatwierdzoną w decyzji pozwolenia na budowę, a także, że wprowadzone zmiany w żaden sposób nie wpływają na parametry techniczne obiektu, istotne dla jego właściwości eksploatacyjnych. Dokonane w trakcie realizacji inwestycji zmiany trasy linii uzasadniały przeszkody terenowe, wymienione szczegółowo w zaskarżonej decyzji. Wszystkie te zmiany, wg oświadczeń osób realizujących inwestycję były na bieżąco uzgadniane z pełnomocnikiem właścicielki działek tj. z p. S. K. Według oświadczenia, złożonego przez kierownika budowy, zmiana trasy kabla na działkach, będących własnością p. M. K. nastąpiła za zgodą właściciela (pełnomocnika) za dodatkową opłatą. Po zakończeniu prac budowlanych, pełnomocnik właściciela potwierdził w dniu [...].2001 r. przywrócenie terenu do stanu pierwotnego w miejscu ułożenie kabla, tym samym nie wnosząc na tym etapie sprzeciwu i żadnych zastrzeżeń. Jak wynika ze znajdujących się w aktach sprawy dokumentów, od początku procesu budowlanego istnieje konflikt w sprawie wysokości odszkodowania za zgodę na ułożenie kabla na terenie będącym własnością p. M. K. Rozstrzygnięcie tego konfliktu nie leży w kompetencji organów nadzoru budowlanego i nie może stanowić podstawy do dokonania zmian w zrealizowanej i użytkowanej od [...] lat inwestycji. W skardze złożonej do Sądu, poczyniono zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. art. 51 ust. 7 w zw. z art. 51 ust. 3 i art. 50 ust. 1 ustawy Prawo budowlane poprzez przyjęcie, iż przedmiotowa inwestycja została zrealizowana z nieistotnymi odstępstwami od dokumentacji zatwierdzonej decyzją Starosty Powiatu [...] z dnia [...]2001 r. Skarżący podtrzymał argumentację zawartą już wcześniej w odwołaniu. W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko zajmowane w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Ocena zaskarżonej decyzji przeprowadzona w zakresie wynikającym z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 134 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", wykazała, że w toku postępowania administracyjnego uchybiono przepisom prawa materialnego oraz przepisom postępowania, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Na wstępie należy zauważyć, że poprzednio prowadzone postępowanie administracyjne zakończone decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...]2007 r., uchylającą w całości decyzję organu pierwszej instancji i umarzającą postępowanie pierwszej instancji, nie było prowadzone w tej samej sprawie, albowiem dotyczyło innej strony postępowania, a mianowicie M. K., poprzedniej właścicielki nieruchomości, przez którą przebiega kabel energetyczny. Z uwagi na powyższe, jak i umorzenie poprzedniego postępowania przed I instancją, Sąd w niniejszym postępowaniu nie może wprost oprzeć się na wywodach zawartych w wyroku WSA w [...] z [...] 2005 r. (sygn. akt II SA/Bd 42/05), nie będąc nimi związany. Umorzenie poprzedniego postępowania nie stwarza też stanu rzeczy osądzonej. Organy administracji obu instancji, uznając, że brak jest podstaw do podjęcia czynności celem legalizacji lub rozbiórki inwestycji, powoływały się w głównej mierze na takie okoliczności jak: - dopełnienie po wykonaniu inwestycji, wszystkich czynności określonych w przepisach art. 54, art. 57 Prawa budowlanego oraz w § 14 - 16 Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 2 kwietnia 2001 r. (obowiązującego od 17.05.2001 r.), oraz - brak wniesienia sprzeciwu na podst. art. 54 ust 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo Budowlane przez organ administracji architektoniczno-budowlanej, po otrzymaniu zawiadomienia o zakończeniu budowy i zamiarze przystąpienia do użytkowania, Trzeba zauważyć, że rzeczywiście, kierując do Starostwa Powiatowego w [...] w dniu [...]2001 r. zawiadomienie o zakończeniu robót związanych z budową linii kablowej [...] dla zasilania podstawowego oczyszczalni ścieków, Zakład Energetyczny w [...] dołączył do niego wszystkie wymagane przepisem art. 57 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.) dokumenty, a oświadczenie kierownika budowy o wprowadzeniu zmian w stosunku do zatwierdzonego projektu w związku z rzeczywistym stanem urządzeń podziemnych innych branż i aktualnym stanem terenu (dawna cegielnia), które to zmiany naniesiono na mapy poinwentaryzacyjne, zostało stosownie do cyt. przepisu potwierdzone przez projektanta i inspektora nadzoru robót elektrycznych. Jednakże fakt, iż po zapoznaniu się z przedłożoną dokumentacją, właściwy ówcześnie w tym zakresie organ administracji architektoniczno-budowlanej tj. Starosta Powiatowy w [...], nie skorzystał z prawa zgłoszenia sprzeciwu co do przystąpienia do użytkowania zrealizowanej linii kablowej, jest w przedmiotowej sprawie okolicznością nieistotną. Złożony przez skarżącego wniosek w przedmiocie podjęcia czynności celem legalizacji lub rozbiórki inwestycji, obligował organ pierwszoinstancyjny do przeprowadzenia czynności typowych dla zgłoszenia o wykonaniu obiektu budowlanego niezgodnie z wydanym pozwoleniem na budowę, a więc zbadania sprawy pod kątem możliwości zastosowania przepisu art. 51 Prawa budowlanego. Jakkolwiek w okresie zakończenia inwestycji, tj. [...]2001 r., brak było regulacji prawnych pozwalających na stosowanie powyższego przepisu do robót budowlanych, które były już zakończone, to jednak ustawodawca, nowelizując Prawo budowlane, ustawą z dnia 27 marca 2003 r., o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. z dnia 10 maja 2003 r.), przyjął regulację, aktualnie oznaczoną jako art. 51 ust. 7, zobowiązującą właściwy organ do wydania nakazów i obowiązków określonych w ust. 1 pkt 1-3 tego artykułu, które należy stosować odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48 albo art. 49b - zostały wykonane (zakończone) w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1, tj. bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia lub w sposób mogący spowodować zagrożenie ludzi, mienia, środowiska lub na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1 lub w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach. Aktualne brzmienie art. 51 ust. 7 zostało wprowadzone ustawą z dnia 16 kwietnia 2004 r., o zmianie ustawy - Prawo budowlane (Dz. U. z dnia 30 kwietnia 2004 r.). W jej art. 2 ust. 1 przyjęto generalną regułę, że do spraw wszczętych a niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy, stosuje się przepisy niniejszej ustawy, co oznacza, iż tym bardziej do spraw jeszcze nie wszczętych, należy stosowac nową regulację. Dlatego też pomimo okoliczności, że w momencie zakończenia inwestycji brak było podstaw prawnych na dokonywanie jej oceny pod kątem przepisu art. 51 Prawa budowlanego, to w momencie złożenia wniosku przez skarżącego w przedmiotowej sprawie, podstawy takie istnieją. W konsekwencji rzeczą organów było dokonanie ustaleń, czy roboty budowlane prowadzone w ramach omawianej inwestycji zostały wykonane w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach. By dokonać takiej oceny prawnej, organ winien, mając na uwadze treść art. 51 ust. 7 w związku z art. 50 ust. 1 pkt 4 ocenić charakter oraz zakres poczynionych w trakcie układania kabla odstępstw od jego trasy, wynikających z zatwierdzonego pozwoleniem na budowę z dnia [...]2001 r. projektu. Odstępstwa bowiem od projektu budowlanego nie będące istotnymi, nie mogą stanowić podstawy do ingerencji organu budowlanego. Brak jest w prawie budowlanym definicji "istotnego odstępstwa". Jednakże pomocna może tu być treść art. 36 lit.a ust. 5 Prawa budowlanego. Przepis ten zawiera katalog istotnych odstępstw, i mimo że użyta technika legislacyjna doprowadziła do ujęcia katalogu tych odstępstw od strony negatywnej, to należy stwierdzić, że istotne odstąpienie ma miejsce wówczas, gdy dotyczy: 1) zakresu objętego projektem zagospodarowania działki lub terenu; 2) charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego: kubatury, powierzchni zabudowy, wysokości, długości, szerokości i liczby kondygnacji; 3) zapewnienia warunków niezbędnych do korzystania z tego obiektu przez osoby niepełnosprawne; 4) zmiany zamierzonego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części; 5) ustaleń wynikających z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu; 6) jak również wtedy, gdy wymaga uzyskania opinii, uzgodnień, pozwoleń i innych dokumentów, wymaganych przepisami szczególnymi. Jednym z czynników decydujących o kwalifikacji istotnego odstępstwa jest charakter inwestycji. W sytuacji gdy realizowana jest inwestycja położenia linii kablowej, oczywistym jest, że badanie charakteru odstępstw musi rozpocząć się od zbadania rozbieżności, w stosunku do projektu, w zakresie głębokości położenia kabla i linii jego przebiegu. Te wartości powinny zostać wyraźnie i szczegółowo wskazane w decyzji administracyjnej lub do tychże parametrów decyzja winna odsyłać poprzez wskazanie konkretnej dokumentacji, z której z łatwością parametry te można odczytać. W przedmiotowej sprawie sytuacja taka jednak nie występuje. Organy nie opisały badanych odstępstw, nie podając wartości liczbowych odstąpienia od linii i głębokości położenia kabla na poszczególnych działkach, ani też nie wskazały dokumentacji, która zawiera powyższe dane. Uchybienie to jest tym bardziej istotne, skoro nie dokonano analizy poczynionych odstępstw w kontekście zestawienia ich z danymi zawartymi w projekcie budowlanym. Rola projektu budowlanego jest tu szczególnie istotna, albowiem ustawa nowelizująca z [...].2005 r. wprowadziła regulację, którą należy uznać za novum, że kwalifikacji, czy zamierzone odstąpienie jest istotne, czy nie, dokonuje projektant, a czynność ta sprowadza się do zamieszczenia w projekcie budowlanym odpowiednich informacji (rysunku i opisu) dotyczących tego odstąpienia (art. 36a ust. 6). Prawidłowe rozpatrzenie przedmiotowej sprawy wymaga więc przez organy podjęcia analizy spornego zagadnienia w kontekście powyżej wskazanych kwestii, albowiem bez jej dokonania nieuprawnionym było dojście w zaskarżonej decyzji do konkluzji, że wprowadzone zmiany w żaden sposób nie wpływają na parametry techniczne obiektu, istotne dla jego właściwości eksploatacyjnych. Należy też zauważyć, że organy (szczegółowy wywód w decyzji pierwszoinstancyjnej) szczególny nacisk położyły na zagadnienie, że występująca w obowiązującej w czasie budowy ustawie prawo budowlane, interpretacja pojęcia "istotne odstąpienie" i "zmiany nie odstępujące w sposób istotny", uznawała formą uznaniową i należała do kompetencji inwestora oraz organu, jakim był Starosta Powiatu [...], z której to formy skorzystano, uznając budowę jako zgodną z obowiązującym prawem, a dokonane podczas wykonywania robót zmiany w trasie kabla uznano jako zmiany nie odstępujące w sposób istotny od zatwierdzonego projektu budowlanego i warunków pozwolenia na budowę. Należy jednak stwierdzić, że organy obowiązane są stosować aktualnie obowiązującą interpretację pojęcia istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego. Trzeba bowiem przypomnieć, że przepis art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r., o zmianie ustawy - Prawo budowlane (Dz. U. z dnia 30 kwietnia 2004 r.), jako zasadę wprowadził stosowanie aktualnych przepisów, więc również nowej redakcji przepisu art. 36 lit. a Prawa budowlanego. Przy stosowaniu zresztą poprzedniej wersji przepisu art. 36 lit. a, obowiązującej w momencie zakończenia inwestycji, nie sposób byłoby dokonać analizy w zakresie stwierdzenia, czy doszło do istotnych odstępstw od projektu budowlanego, bez wnikliwego porównania stwierdzonych odstępstw z projektem budowlanym, a w szczególności ze znajdującym się w projekcie budowlanym projektem zagospodarowania działki. W przypadku stwierdzenia odstępstw przebiegu położenia kabla z projektem zagospodarowania działki, obowiązkiem organu byłoby uznanie, iż zachodzi w sprawie istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego. Analizy takiej jednak brak. Organy skupiły się natomiast na zagadnieniach drugorzędnych, w tym na dokonywaniu nieistotnych dla sprawy ustaleń, czy odstępstwa od przebiegu trasy linii kablowej były uzgadniane z poprzednim właścicielem działek. W kontekście powyższego należało dojść do konkluzji, że skarga jest zasadna, choć nie dotyczy to jej zarzutów nieistotnych dla sprawy, jak wspomniane już zagadnienie uzgadniania odstępstw z poprzednim właścicielem działek. Uzyskanie takiej zgody jest konieczne przy dokonywaniu odstępstw istotnych w przewidzianym do tego trybie postępowania. Niedokonanie w kontrolowanych przez Sąd decyzjach ustaleń w zakresie przesłanek do zastosowania art. 51 prawa budowlanego jest równoznaczne z naruszeniem funkcjonującej w postępowaniu administracyjnym, znajdującej odzwierciedlenie w art. 7 i 77 kpa zasady prawdy obiektywnej, nakładającej na organy administracji publicznej obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy zgodnie z rzeczywistością. Biorąc pod uwagę powyższe rozważania, wobec naruszenia wskazanych przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) oraz c) w zw. z art. 135 p.p.s.a. orzeczono jak w pkt pierwszym sentencji wyroku. O wykonalności wyroku orzeczono na podstawie art. 152 p.p.s.a. Ponownie rozpatrując sprawę, organ wyeliminuje stwierdzone uchybienia przepisów postępowania, oraz prawa materialnego.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło