II SA/Bd 220/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Anna Klotz Sędzia WSA Jarosław Wichrowski Protokolant Katarzyna Korycka po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 11 maja 2011 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego we W. na uchwałę Rady Gminy K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie utrzymania czystości i porządku na terenie gminy 1. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały, 2. stwierdza, że zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu. II SA/Bd 220/11 UZASADNIENIE Prokurator Rejonowy we Włocławku wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na uchwałę Nr XXX/142/06 Rady Gminy Kowal z dnia 27 kwietnia 2006 r. w sprawie przyjęcia regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Kowal. Regulamin stanowi załącznik do wyżej wymienionej uchwały. W skardze Prokurator zarzucił "naruszenie przepisów art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 13 września 1996 roku o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (tekst jednolity: Dz. U. Nr 236, poz. 2008; z 2005 roku ze zm., § 135, § 137, § 146, § 147 Rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 roku w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" (Dz. U. Nr 100, poz. 908; z 2002 roku) w związku z art. 4 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 13 września 1996 roku o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (tekst jednolity: Dz. U. Nr 236, poz. 2008; z 2005 roku ze zm.) i wniósł o stwierdzenie nieważności Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Lubanie stanowiącego załącznik do Uchwały nr XXX/142/06 Rady Gminy Kowal z dnia 27 kwietnia 2007 roku." W uzasadnieniu skarżący wskazał, że Rada Gminy Kowal uchwalając Regulamin utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Kowal, nie zasięgnęła opinii państwowego powiatowego inspektora sanitarnego, naruszając tym samym przepis art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 13 września 1996r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminie (cyt. wyżej). Poza tym Rada Gminy naruszyła przepis § 137 Rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 roku w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" (cyt. wyżej) powtarzając w regulaminie definicje ustawowe i dokonując własnych definicji. Prokurator wskazał, iż w Regulaminie dokonano powtórzenia następujących definicji ustawowych: • "odpady komunalne" (§ 4 pkt 2 regulaminu) – zdefiniowane w art. 3 ust. 3 pkt 4 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (tekst jedn. Dz. U. z 2007 r. Nr 39, poz. 251) oraz wprowadzono własne definicje odpadów pkt 3,4 i 8; • "odpady niebezpieczne" (§ 4 pkt 6 regulaminu) – zdefiniowane w art. 3 ust. 1 i 2 ustawy o odpadach; • "odpady medyczne" (§4 pkt 7 regulaminu) – zdefiniowane w art. 3 ust. 3 pkt 5 ustawy o odpadach; • "zbieranie, gromadzenie odpadów" (§ 4 pkt 9 regulaminu) uprzednio zdefiniowane w art. 3 ust. 23 ustawy o odpadach; • "zbiorniki bezodpływowe (§4 pkt 10 regulaminu) uprzednio zdefiniowane w art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy utrzymaniu czystości; • "nieczystości ciekłe" (§ 4 pkt 11 regulaminu) – zdefiniowane w art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy o utrzymaniu czystości; • "składowisko odpadów" (§ 4 ust. 12 regulaminu) – zdefiniowane w art. 3 ust. 3 pkt 16 ustawy o odpadach; • "stacje zlewne" (§ 4 pkt 13 regulaminu) uprzednio zdefiniowane w art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy o utrzymaniu czystości • "właściciel nieruchomości" (§ 4 ust. 15 regulaminu) – zdefiniowany w art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy o utrzymaniu czystości; • "zwierzęta domowe" (§ 4 ust. 16 regulaminu) – zdefiniowane w art. 4 pkt 17 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (tekst jedn. Dz. U. Nr 106, poz. 1002 ze zm. – dalej powoływana jako ustawa o ochronie zwierząt); • "zwierzęta gospodarskie" (§ 4 ust. 17 regulaminu) – zdefiniowane w art. 4 pkt 18 ustawy o ochronie zwierząt; W uzasadnieniu skargi Prokurator podniósł również, że uchwalony regulamin określa obowiązki, które wynikają już z odrębnych aktów rangi ustawowej lub wykraczają poza upoważnienie ustawowe zawarte w art. 4 ust. 2 pkt 1 – 8 ustawy o utrzymaniu czystości. W szczególności skarżący wskazał na nieuzasadnione, w jego ocenie, wymienienie następujących obowiązków w treści zaskarżonej uchwały: • określonego w § 23 ust. 2 regulaminu obowiązku zgłaszania wymiany pokrycia budynków przez właścicieli budynków pokrytych eternitem. Dopuszczono przy tym wymianę pokryć dachowych zawierających azbest we własnym zakresie, mimo że materia ta została uregulowana szczegółowo w § 6 Rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 2 kwietnia 2004 r. w sprawie sposobów i warunków bezpiecznego użytkowania i usuwania wyrobów zawierających azbest (Dz.U. Nr 71, poz. 649 z 2004 r.); • określonych w § 36 obowiązków nałożonych na organizatorów imprez masowych, nie będących z reguły właścicielami nieruchomości; • określonego w § 37 regulaminu obowiązku utrzymania czystości i porządku na drogach publicznych, nałożonego na zarządców dróg, mimo iż obowiązek ten wynika, zdaniem skarżącego, z art. 5 ust. 4 ustawy o utrzymaniu czystości. • określonego w § 38 regulaminu obowiązku utrzymania czystości i porządku na terenie budowy, nałożonego na kierownika budowy lub właściciela terenu – mimo że obowiązek ten wynika z art. 5 ust.2 ustawy o utrzymaniu czystości • określonego w § 39 obowiązku oczyszczania przystanków komunikacyjnych ze śniegu, błota, lodu oraz odpadów komunalnych, nałożonego na ich właściciela lub użytkownika, mimo iż materia ta została uregulowana w art. 5 ust. 3 ustawy o utrzymaniu czystości. • określonego w § 40 obowiązku utrzymania i pielęgnacji zieleni w pasie drogowym, nałożonego na zarządcę drogi – mimo że materia ta została uregulowana w art. 5 ust. 4 ustawy o utrzymaniu czystości. W odpowiedzi na skargę Rada Gminy stwierdziła, że przedstawione w skardze zarzuty są uzasadnione. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Stosownie do treści przepisu art. 1 ustawy z dnia 25.07.2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269; z późn. zm.), Sąd sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Rozpoznając niniejszą sprawę w świetle powyższych kryteriów, należało uznać, iż skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż kwestionowana uchwała została podjęta z naruszeniem prawa. Materialnoprawną podstawę kwestionowanej uchwały stanowi przepis art. 40 ust. 1 i art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. 142, poz. 1591 ze zm.) oraz art. 4 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. Nr 236, poz. 2008 ze zm.) – zwanej dalej ustawą o utrzymaniu czystości. Powołany art. 4 ust. 1 ustawy o utrzymaniu czystości przyznaje radzie gminy kompetencje do uchwalania regulaminu czystości i porządku na terenie gminy. W myśl tego przepisu rada gminy, po zasięgnięciu opinii państwowego powiatowego inspektora sanitarnego, uchwala regulamin utrzymania czystości i porządku na terenie gminy. Do wyrażenia opinii przez państwowego powiatowego inspektora sanitarnego stosuje się przy tym regulacje art. 98 ust. 1 i 2 ustawy o samorządzie gminnym, które wskazują, że jeżeli prawo uzależnia ważność rozstrzygnięcia organu gminy od zaopiniowania przez inny organ, to zajęcie stanowiska przez ten organ winno nastąpić nie później niż w ciągu 14 dni od daty doręczenia tego rozstrzygnięcia lub jego projektu. W odniesieniu do uchwały z art. 4 ustawy chodzi o projekt regulaminu sporządzony przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta), co wynika z konstrukcji przepisu art. 4, który nie pozostawia wątpliwości, że rada gminy wydaje uchwałę po zasięgnięciu opinii powiatowego inspektora sanitarnego. Obowiązkiem wójta (burmistrza, prezydenta miasta) jest zatem przekazanie projektu regulaminu państwowemu powiatowemu inspektorowi sanitarnemu z wnioskiem o opinię i oczekiwanie 14 dni na wyrażenie opinii. Jeżeli w tym terminie inspektor opinii nie wyrazi, to uznaje się, iż projekt regulaminu został zaakceptowany – art. 98 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym. Konsekwencją niezachowanie trybu przewidzianego w art. 4 ustawy o utrzymaniu czystości będzie zaś istotne naruszenie prawa pociągające za sobą nieważność uchwały. W niniejszej sprawie, w świetle treści odpowiedzi na skargę, bezsporne pozostaje, że Regulamin utrzymania czystości i porządku na terenie gminy Kowal przyjęty uchwałą Rady Gminy Kowal z dnia 27 kwietnia 2006 r., Nr XXX/142/06 nie został przedstawiony do zaopiniowania właściwemu państwowemu inspektorowi sanitarnemu. W tym stanie rzeczy należało stwierdzić, iż zaskarżona uchwała została podjęta z pominięciem art. art. 4 ust. 1 ustawy o utrzymaniu czystości. Powyższe istotne naruszenie prawa uzasadniało wyeliminowania omawianej uchwały z obrotu prawnego. Stosownie bowiem to treści art. 147 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Dodać należy, iż ze względu na powyższe ustalenia, wskazujące na to, iż w niniejszej sprawie doszło do istotnego naruszenia prawa, uzasadniającego stwierdzenie nieważności uchwały w całości, nie istniała, zdaniem Sądu, konieczność odnoszenia się do pozostałych zarzutów strony skarżącej dotyczących niezgodności z prawem poszczególnych przepisów omawianego Regulaminu. Mając powyższe rozważania na uwadze, Sąd na podstawie art. 147 § 1 oraz art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.