II SA/Bd 224/10
WyrokWSA w Bydgoszczy2010-06-30
Skład orzekający: Sędzia WSA Wojciech Jarzembski, Sędzia WSA Anna Klotz, Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji może odmówić ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego (budowy stacji bazowej telefonii komórkowej) ze względu na naruszenie ładu przestrzennego, pomimo że inwestycja jest zgodna z przepisami odrębnymi?Ratio decidendi
Organ administracji może odmówić ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego, nawet jeśli jest ona zgodna z przepisami odrębnymi, jeżeli narusza ona wymogi ładu przestrzennego, w tym urbanistyki i architektury oraz walory architektoniczne i krajobrazowe. Ocena zgodności z ładem przestrzennym jest obowiązkiem organu i stanowi integralną część postępowania w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego.Stan faktyczny
Spółka P. S.A. wniosła o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego polegającej na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej. Prezydent Miasta odmówił ustalenia lokalizacji, uznając, że planowana inwestycja o wysokości 32 metrów stanowi dysonans przestrzenny w stosunku do istniejącej niskiej zabudowy (do 12 metrów) i narusza ład przestrzenny. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy, podzielając argumentację o naruszeniu ładu przestrzennego. Spółka wniosła skargę do WSA, argumentując, że inwestycja jest zgodna z przepisami odrębnymi i służy zaspokojeniu zbiorowych potrzeb mieszkańców.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wojciech Jarzembski (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Anna Klotz Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Protokolant Asystent sędziego Bartosz Kornalewicz po rozpoznaniu na rozprawie w Wydziale II w dniu 30 czerwca 2010 r. sprawy ze skargi P. S.A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego oddala skargę.
II SA/Bd 224/10
Uzasadnienie
P. S.A. w W. wnioskiem z dnia [..] uzupełnionym w dniach [..] i [..] wystąpiła o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego polegającej na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej P. S.A. nr [..] wraz z zasilaniem elektrycznym na nieruchomości o nr ew. [..] położonej przy ul. S. w B., obejmującej wieżę kratową o wysokości 32 m wraz z antenami sektorowymi i parabolicznymi oraz kontener technologiczny zlokalizowany u podstaw wieży.
Prezydent Miasta B. decyzją z dnia [..] znak: [..] na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2, art. 1 ust. 2 pkt 1, 2 art. 2 pkt 1, 4 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 z późn. zm.) w zw. z art. 6 pkt 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. – o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r., Nr 46, poz. 543 z późn. zm.) i art. 104 Kpa odmówił ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego dla wnioskowanego przedsięwzięcia. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że miejscowy plan szczegółowy stracił moc prawną z dniem 1 stycznia 2003 r., stąd ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego następuje w oparciu o przepisy ww. ustawy. Organ stwierdził, że zamierzenie inwestycyjne jest inwestycją celu publicznego. Wskazano, że informacja o planowej inwestycji w obszarze istniejącej zabudowy wywołała protesty. Organ dokonał analizy warunków i zasad zagospodarowania terenu oraz warunków zabudowy wynikających z przepisów odrębnych, stanu faktycznego i prawnego terenu oraz w zakresie zgodności inwestycji z przepisami ww. ustawy z 27 marca 2003 r. Przedmiotowa działka położona jest na obszarze o mieszanej funkcji zabudowy: zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, wielorodzinnej, usługowej oraz w znikomym stopniu produkcyjnej. Jest to zabudowa niska o wysokości 1-3 kondygnacji i nie więcej niż 11,5 m. Tak wysoki obiekt jakim jest planowana budowa o wysokości 32 m porównać można z 10 kondygnacyjnym budynkiem, który pośród niskiej zabudowy stanowić będzie wyraźny dysonans przestrzenny, agresywną dominantę w istniejącej strukturze przestrzennej i dlatego uznano, że zamierzenie inwestycyjne jest sprzeczne w wymogami dotyczącymi ładu przestrzennego.
Odwołanie wniósł pełnomocnik domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji, zarzucając naruszenie art. 56 ww. ustawy z 27 marca 2003 r., podnosząc, że nie przedstawiono argumentów mogących być podstawą odmowy. Zarzut dot. wysokości wieży i przyrównanie jej do obiektu typowo kubaturowego i wskazanie na dysonans przestrzenny między istniejącą zabudową w otoczeniu wieży jest bezpodstawny z uwagi na jej lekką konstrukcję oraz jej usytuowanie na skraju zabudowy, kilkadziesiąt metrów od "ściany lasu" przy którym ażurowa konstrukcja wieży wtapia się w krajobraz. Inwestycja spełnia więc wymogi ustawy. Ponieważ inwestycja została przez organ zakwalifikowana i zaakceptowana jako lokalizacja inwestycji celu publicznego bezpodstawnym jest stwierdzenie, że "godzi w interes publiczny." Łączność publiczna związana z projektowaną inwestycją, będzie służyła nie tylko osobom w bezpośrednim sąsiedztwie (protestującym), lecz w promieniu kilkuset metrów od miejsca jej lokalizacji, a działając w sieci umożliwia komunikację w całej Europie. Społeczność lokalna dzięki planowanej inwestycji otrzyma możliwość i polepszenie jakości komunikowania, co nie pozostanie bez wpływu na kwestie związane z bezpieczeństwem i ochroną zdrowia.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z [..] ([..]) na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa, art. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001 r., Nr 79, poz. 856 ze zm.), art. 1 ust. 2 pkt 1 i 2, art. 2 pkt 1 i 4, art. 4 ust. 2 pkt 1, art. 50 ust. 1 ww. ustawy z dnia 27 marca 2003 r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Wg organu ustawa o samorządzie terytorialnym upoważnia gminę do decydowania w kwestiach ładu przestrzennego i gospodarki terenami. W art. 1 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy ustawodawca, jako wartości wysoko cenione uwzględniane w planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym m.in. wymienił: wymagania ładu przestrzennego, w tym urbanistyki i architektury, walory architektoniczne i krajobrazowe. SKO na podstawie analizy urbanistycznej, sporządzonej przez osobę z odpowiednimi uprawnieniami, ustaliło, że istniejący ład przestrzenny w obszarze otaczającym teren inwestycji wyznaczony jest głównie przez zabudowę jednorodzinną wolnostojącą i wielorodzinną, usługową, usługowo - handlową i w małym zakresie produkcyjną. Gabaryt wysokościowy zabudowy jest od 1 do 3 kondygnacji, nie przekracza 12 metrów. Planowana inwestycja stanowić będzie bardzo wyraźny dysonans przestrzenny, agresywną dominantę wśród niskiej zabudowy. W ocenie SKO lokalizacja zamierzenia inwestycyjnego o wysokości 32 m o parametrach odbiegających od dominujących w otoczeniu parametrów wysokościowych nie wkomponowuje się w ład przestrzenny, będzie wprowadzała dysharmonię w istniejący sposób zagospodarowania obszaru i będzie sprzeczna z wymogami takiej wartości wysoko cenionej jak ład przestrzenny. Nadto liczne protesty mieszkańców sąsiednich nieruchomości świadczą, że lokalizacja inwestycji nie spotkała się z aprobatą społeczną.
W skardze P. S.A. podniosła, że strona skarżąca nie zgadza się z zaskarżoną decyzją i nie podziela jej uzasadnienia, które nie ma oparcia w obowiązujących przepisach. Wskazano na art. 56 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, wg którego nie można odmówić ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego, jeżeli zamierzenie inwestycyjne jest zgodne z przepisami odrębnymi. Zamierzona inwestycja nie wymaga wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Ustawa o samorządzie terytorialnym upoważnia gminę do decydowania w kwestiach ładu przestrzennego i gospodarki terenami, ale należy zwrócić uwagę na konieczność podejmowania przez gminę działań na rzecz zaspokojenia zbiorowych potrzeb, rozwój infrastruktury, dbania o bezpieczeństwo obywateli. Rozwój infrastruktury telekomunikacyjnej wpisuje się w te zadania. Podniesiono, że Spółka działa w imieniu i na rzecz mieszkańców tego rejonu B. Stacje bazowe są urządzeniami niezbędnymi dla uruchomienia telefonii komórkowej, a telefony komórkowe są obecnie usługą podstawą i powinny być dostępne dla każdego mieszkańca gminy. Wg Spółki w związku z realizacją tej inwestycji rośnie atrakcyjność tego rejonu B. Inwestycja poprawi warunki stale mieszkających oraz przebywających czasowo w danym rejonie, umożliwi nawiązanie łączności telefonicznej w sprawach pilnych i w wielu przypadkach pomoże ratować życie. Zdaniem Spółki oba organy kwalifikują inwestycję, jako kontrowersyjną, informując o wniesionych protestach i uznają brak aprobaty społecznej, kiedy inwestycja po wybudowaniu będzie służyć wielu mieszkańcom. Inwestycja nie będzie negatywnie oddziaływać na środowisko, nie wprowadza jakichkolwiek utrudnień w sposobie korzystania z terenów sąsiednich, a eksploatacja terenu stacji nie spowoduje przekroczenia standardów jakości środowiska poza terenem, do którego prowadzący inwestycje posiada tytuł prawny. Oddziaływanie inwestycji zamyka się w granicach działki i jest zgodna z ustawą o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz przepisami odrębnymi.
Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji wnosząc o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:
Stosownie do przepisów art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności organów administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, iż zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie zgodności zaskarżonej decyzji z przepisami zarówno prawa materialnego jak i procesowego w odniesieniu do stanu faktycznego istniejącego w chwili wydania zaskarżonej decyzji.
Natomiast zgodnie z treścią przepisu art. 133 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn zm.) sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy.
Z akt sprawy tymczasem wynika, że dla terenu objętego wnioskiem wszczynającym postępowanie administracyjne zakończone zaskarżoną decyzją brak jest miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Nie ulega też wątpliwości, że w świetle obowiązujących przepisów planowane zamierzenie jest inwestycją celu publicznego. Przepis art. 50 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym reguluje sytuację lokowania inwestycji celu publicznego, a kompetencje do wydania decyzji w sprawach inwestycji celu publicznego wynikają z art. 51 ust. 1 pkt 2 tej ustawy.
Ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego możliwe jest w myśl przepisów przywoływanej ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym tylko wówczas, gdy spełnione są kumulatywnie dwie przesłanki, a mianowicie:
1) warunek zgodności inwestycji celu publicznego z przepisami odrębnymi,
2) warunek zgodności tej inwestycji z przepisami ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Jednym z naczelnych zadań gminy jest dbanie o należyte kształtowanie i ochronę ładu przestrzennego. Z art. 2 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wynika natomiast, że pod pojęciem ładu przestrzennego należy rozumieć takie ukształtowanie przestrzeni, które tworzy harmonijną całość oraz uwzględnia w uporządkowanych relacjach wszelkie uwarunkowania i wymagania funkcjonalne, społeczno- gospodarcze, środowiskowe kulturowe oraz kompozycyjno – estetyczne.
W aktach sprawy znajduje się analiza urbanistyczna sporządzona przez osobę z odpowiednimi uprawnieniami. Wynika z niej między innymi, że istniejący ład przestrzenny w obszarze otaczającym teren zamierzonej inwestycji wyznaczony jest głównie przez zabudowę jednorodzinną wolnostojącą i wielorodzinną, usługową, usługowo-handlową i w małym zakresie produkcyjną. Gabaryt wysokościowy tej zabudowy jest od 1 do 3 kondygnacji i nie przekracza 12 metrów. Zestawienie powyższych danych z danymi dotyczącymi planowanej inwestycji czyni w przekonaniu Sądu zasadną ocenę organu wyrażoną w zaskarżonej decyzji, że "... lokalizacja zamierzenia inwestycyjnego o wysokości 32 metrów o parametrach odbiegających od dominujących w opisanym wyżej rejonie parametrów wysokościowych nie wkomponowuje się ład przestrzenny, będzie wprowadzała dysharmonię w istniejący sposób zagospodarowania obszaru ...", co stanowić będzie naruszenie zdefiniowanego przez ustawodawcę ładu przestrzennego.
Przywołanego przez stronę skarżącą (która z jego naruszenia czyni zasadniczy zarzut swej skargi) przepisu art. 56 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym stanowiącego, że "Nie można odmówić lokalizacji inwestycji celu publicznego, jeżeli zamierzenie jest zgodne z przepisami odrębnymi" nie można interpretować i stosować bez uwzględnienia treści pozostałych przepisów tej ustawy; a więc przywołanego art. 2 ust. 1 zawierającego legalną definicję ładu przestrzennego, ale także i art. 1 ust. 1 określającego cele ustawy i art. 1 ust. 2 określającego kryteria, które winny być stosowane w planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Przepisy te stanowią między innymi, że ustawa ta określa:
1) zasady kształtowania polityki przestrzennej przez jednostki samorządu terytorialnego i organy administracji rządowej,
2) zakres i sposoby postępowania w sprawach przeznaczenia terenów na określone cele oraz ustalania zasad ich zagospodarowania i zabudowy
- przyjmując ład przestrzenny i zrównoważony rozwój za podstawę tych działań oraz że w planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym uwzględnia się zwłaszcza: wymagania ładu przestrzennego, w tym urbanistyki i architektury oraz walory architektoniczne i krajobrazowe.
W orzecznictwie sądowo-administracyjnym (np. między innymi vide wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 24 lutego 2009 r. w sprawie II SA/Gd 842/08) podkreślono, że w postępowaniu związanym z wydaniem decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, organ nie może zaniechać oceny planowanej inwestycji z punktu widzenia spełnienia wymogów ładu przestrzennego. Przepisy Rozdziału 5 ustawy dotyczące ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego i ustalenia warunków zabudowy w odniesieniu do innych inwestycji winy być stosowane i interpretowane w powiązaniu z celem tej ustawy i Przepisami ogólnymi uregulowanymi w Rozdziale 1 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Obowiązek taki wynika z wykładni celowościowej tej ustawy. W postępowaniu związanym z wydaniem decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, organ nie może więc zaniechać oceny planowanej inwestycji z punktu widzenia spełnienia wymogów ładu przestrzennego. Stanowiłoby to oczywiste naruszenie przepisów tej ustawy. Rozmieszczenie masztów antenowych stacji bazowych telefonii komórkowych na terenach miejskich, w tym zabudowy mieszkaniowej, winno więc uwzględniać walory krajobrazowe i architektoniczne przestrzeni miejskiej i ich wpływ na te aspekty zagospodarowania przestrzeni.
Powyższe nakazuje sądowi stwierdzenie, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji nie doszło do naruszenia przepisów ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
W toku postępowania administracyjnego nie doszło także do naruszenia innych przepisów obowiązującego prawa, a w szczególności przepisów ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego wskazanych w skardze czy też innych przepisów tej ustawy. Z analizy akt sprawy wynika bowiem w ocenie Sądu, że stronom postępowania w tym także stronie skarżącej umożliwiono udział w postępowaniu, a przed wydaniem decyzji zapoznanie się z aktami sprawy i wypowiedzenie się w sprawie. Tak więc wszystkie strony postępowania mogły zapoznać się z zebranymi dokumentami stosownie do zasady czynnego udziału stron w każdym stadium postępowania. Przeprowadzono także pełne postępowanie dowodowe realizując treść przepisów art. 7, 75 § 1, 77 § 1 oraz 80 Kpa. Z akt administracyjnych sprawy nie wynika natomiast, żeby udzielono stronom, na jakimkolwiek etapie postępowania błędniej informacji w sprawie lub odmówiono udzielenia informacji mających znaczenie dla sprawy. Zarówno zaskarżona decyzja jak i poprzedzającą ją decyzja organu pierwszej instancji w pełni odpowiadają dyspozycji art. 107 § 1 -3 Kpa.
Skoro więc zaskarżona decyzja (jak i poprzedzającą ją decyzja organu pierwszej instancji) nie narusza obowiązującego prawa i nie zachodzą przesłanki wskazane w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – na podstawie art. 151 tej ustawy skargę jako bezzasadną i chybioną oddalono.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło