II SA/Bd 233/04
WyrokWSA w Bydgoszczy2004-07-08
Skład orzekający: Jan Grzęda, Marzenna Linska - Wawrzon, Ireneusz Fornalik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która nie rozpoznała zarzutów właścicieli sąsiednich nieruchomości dotyczących wpływu planowanej stacji paliw na ich prawo własności, jest nieważna?Ratio decidendi
Uchwała rady gminy dotycząca miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która nie rozpoznała zarzutów właścicieli sąsiednich nieruchomości co do wpływu planowanej inwestycji (stacji paliw) na ich prawo własności, narusza tryb postępowania określony w ustawie o zagospodarowaniu przestrzennym i podlega stwierdzeniu nieważności. Sąd uznał, że nierozpoznanie zarzutów stanowi naruszenie trybu postępowania, co skutkuje nieważnością uchwały.Stan faktyczny
Skarżący wnieśli skargę na uchwałę Rady Miasta G. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która przewidywała możliwość zabudowy usługowej (stacji benzynowej) na działkach sąsiadujących z ich nieruchomościami. Zarzuty skargi dotyczyły m.in. naruszenia procedury sporządzania planu, braku prognozy skutków dla środowiska oraz niewłaściwej lokalizacji stacji paliw. Rada Miasta w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie, twierdząc, że uchwała nie narusza prawa własności skarżących.Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały i zasądził od Rady Miejskiej w G. na rzecz skarżących zwrot kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 8 lipca 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Jan Grzęda (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Marzenna Linska - Wawrzon asesor WSA Ireneusz Fornalik l Protokolant: Krzysztof Cisewski sprawy ze skargi J. J., B. S., A. S., A. O., E. O. na uchwałę Nr [...] Rady Miasta G. z dnia [...] 2003 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta G. 1. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały 2. zasądza od Rady Miejskiej w G. na rzecz skarżących solidarnie 300,00 zł (trzysta złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych.
II SA/Bd 233/04
UZASADNIENIE
Rada Miejska G. [...] 2003 r. na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. Nr 142, poz. 1591) oraz art. 85 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80 poz. 717) w związku z uchwałą Nr [...] Rady Miasta G. z dnia [...] 2000 r. w sprawie przystąpienia do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta G. podjęła uchwałę Nr [...] w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta G. obejmującego lewobrzeżną część miasta. Plan obejmuje między innymi działki o numerach [...] i [...]. W stosunku do tych działek przewiduje możliwość zabudowy usługowej - budowy stacji benzynowej. Dotychczas działki te przewidziane były pod zabudowę mieszkaniową.
Niniejsza uchwała została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w trybie art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. (Dz.U. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) po uprzednim wezwaniu Rady Miasta do usunięcia naruszenia prawa.
Zarzuty skargi dotyczyły następujących kwestii:
1. naruszenia art. 14 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym poprzez zawarcie porozumienia z Koncernem O. z dnia [...] 2000 r.,
2. naruszenia procedury sporządzania planu poprzez to, że "w powtórnie wyłożonym projekcie planu do publicznego wglądu nie wprowadzono zmian wynikających z uwzględnienia protestu przez poprzednią radę miasta, przez co naruszono art. 25 i 27 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym"
3. naruszenia art. 18 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 7 lipca 1994 o zagospodarowaniu przestrzennym poprzez fakt nie wyłożenia wraz z planem prognozy skutków planu na środowisko przyrodnicze
4. naruszenia rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 20 września 2000 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać bazy i stacje paliw poprzez niewłaściwą lokalizację.
Rada Miasta G. w odpowiedzi na skargę J. J., B. i A. S., A. i E. O. na uchwałę z dnia [...] 2003 r., Nr [...] wniosła o oddalenie skargi.
Uzasadniając swoje stanowisko Przewodniczący Rady Miasta wyjaśnił, iż podpisane porozumienie z dnia 23 sierpnia 2002 r. zawarte pomiędzy Burmistrzem Miasta a zarządem O. dotyczyło kosztów modernizacji sieci kanalizacyjnej w części dotyczącej wykonania przyłącza do nowowybudowanej stacji paliw. Podpisane porozumienie nie jest sprzeczne z art. 14 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym. Zaznaczył jednak, że art.14 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym stanowi, że koszty sporządzania bądź zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obciążają budżet gminy, jednak nie wyklucza to możliwości wpłaty środków finansowych na pokrycie kosztów modernizacji sieci kanalizacyjnej oraz udziału w kosztach opracowania planu zagospodarowania przestrzennego. Ustawa o finansach publicznych stanowi podstawę przekazywania środków finansowych na rzecz gminy.
Odnosząc się do zawartego w skardze zarzutu wadliwej podstawy prawnej zaskarżonej uchwały wskazano, że jeżeli rada gminy stwierdzi konieczność dokonania zmian w przedstawionym do uchwalenia projekcie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, czynności, o których mowa wart. 18 ust. 2 ponawia się w zakresie niezbędnym do dokonania zmian.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skargę należało uwzględnić lecz z innych przyczyn niż podniesione w skardze.
Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych.
Niniejsza skarga została wniesiona w trybie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. Nr 142 z 2001 r., poz. 1591 ze zm.), który stanowi, że skargę na uchwałę organu gminy może wnieść każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą. W związku z tym należy w pierwszej kolejności rozważyć, czy zaskarżona uchwała narusza interes prawny lub uprawnienie skarżących.
Interes prawny lub uprawnienie jest to interes związany z prawem, a więc z przepisami prawa, z których dla określonego podmiotu wynikają jakieś prawa lub obowiązki. Naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia określonego podmiotu ma miejsce przede wszystkim wówczas, gdy nastąpi zmiana sfery prawnej tego podmiotu np. zostaną na ten podmiot nałożone nowe obowiązki, zostanie zmieniona treść dotychczasowych obowiązków, podmiot ten zostanie pozbawiony przysługujących mu uprawnień lub przysługujące uprawnienia zostaną zmienione. Naruszenie uprawnienia nastąpi też wówczas, gdy przysługujące określonemu podmiotowi w toku postępowania zmierzającego do podjęcia uchwały uprawnienia zostaną przez organ podejmujący uchwałę pogwałcone.
Jeżeli chodzi o uchwałę dotyczącą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, to uchwała tego rodzaju najmocniej wpływa na sferę prawną właścicieli nieruchomości objętych tym planem. Dzieje się tak dlatego, że zakres korzystania przez właściciela z rzeczy określony jest m.in. granicami ustalonymi w ustawach (Art. 140 k.c.), zaś art. 33 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym stanowi wprost, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego wraz z innymi przepisami prawa kształtuje sposób wykonywania własności nieruchomości. Uchwała taka, poprzez zwiększenie zakresu uprawnień właściciela nieruchomości, może też wpływać na sferę prawną właścicieli nieruchomości sąsiadujących z nieruchomościami objętymi planem zagospodarowania przestrzennego (art. 144 k.c.).
Plan zagospodarowania przestrzennego poza zmianami objętymi planem w zakresie uprawnień wynikających z wykonywania prawa własności nieruchomości pociąga za sobą także zmiany w sferze faktów. Ściślej rzecz ujmując zmiany takie są skutkiem późniejszych zdarzeń, mianowicie zrealizowanie obiektów budowlanych zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego. Zdarzenia te, o ile nie stanowią one na podstawie innych przepisów zdarzenia prawotwórczego, pozostają tylko w sferze faktów a nie w sferze prawa.
Rada Miasta G. uchwałą nr [...] z [...] 2003 roku odrzuciła protest skarżących z [...] 2003 roku.
W uzasadnieniu tej uchwały wskazano, że pismo z [...] 2003 r. zakwalifikowane jako protest mimo, że skarżący zatytułowali je jako zarzut. Rada stwierdziła, że ustalenia planu nie naruszają prawa własności osób składających zastrzeżenie. Realizacja stacji paliw na działkach o numerach geodezyjnych [...],[...], [...] nie należących do skarżących nie narusza ich prawa własności.
Zgodnie z przepisem art. 18 ust. 2 pkt 7 ustawy z 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym Zarząd Gminy, po podjęciu przez radę gminy uchwały o przystąpieniu do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w określonej kolejności przyjmuje zarzuty, o których mowa wart. 24 ust. 1 tej ustawy.
Zgodnie z przepisem art. 27 ust. l naruszenie trybu przygotowania oraz właściwość organów określonych w art. 18 powoduje nieważność uchwały rady gminy w całości lub w części.
Rada Miasta G. bezzasadnie stwierdziła, że pismo skarżących z [...] 2001 roku stanowi protest.
Sąd stwierdził, że nierozpoznanie zarzutu do chwili obecnej stanowi naruszenie trybu postępowania określonego w art. 18 ustawy. Zmiana planu zagospodarowania przestrzennego stanowi wkroczenie w uprawnienia właścicieli działek sąsiadujących z przedmiotowymi działkami o nr [...] i [...].
Ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym w przepisie art. 3 stanowi, że przeznaczenie terenu i jego zagospodarowanie wynikające z ustaleń planu miejscowego określają granice korzystania z prawa własności terenu i mają wpływ na interesy prawne właściciela. Zatem naruszenie praw i interesów właściciela stanowi podstawę do wniesienia zarzutów. Budowa czy też. rozbudowa stacji paliw na nieruchomościach sąsiadujących bezpośrednio z nieruchomościami skarżących ma wpływ bezpośrednio na realizację prawa własności tych ostatnich. Wpływa to przede wszystkim na sposób korzystania z własności, komfortu, bezpieczeństwa i wartości tych nieruchomości sąsiadujących z taką stacją. Brak podstaw do tego aby ograniczyć ocenę oddziaływania planu jedynie do nieruchomości, na których dane obiekty mają być budowane. Fakt istnienia stacji paliw nie oznacza, że jej rozbudowa nie spowoduje zmian w zakresie korzystania z własności sąsiednich działek. Organ winien rozpatrzyć zarzuty zgodnie z ich treścią, a nie dokonywać samowolnego ustalenia, że jest to sprzeciw.
Własność i jej zakres uregulowana jest zasadniczo przepisami kodeksu cywilnego (art. 140 i nast). Realizacja tego prawa wymagała zatem rozpatrzenia zarzutów i niedopuszczalnym było dowolne kwalifikowanie ich jako protest Należy zatem rozpatrzyć zarzuty składane przez skarżących aby może w dalszym postępowaniu dochować wszelkich czynności zgodnie z cytowanymi wyżej przepisami.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie przepisu 147 § 1 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach Sąd orzekł na zasadzie art. 200 cytowanej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło