II SA/Bd 235/19

WyrokWSA w Bydgoszczy2019-06-11

Skład orzekający: Anna Klotz, Grzegorz Saniewski, Katarzyna Korycka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może wydać decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej wbrew orzeczeniu lekarskiemu jednostki orzeczniczej I i II stopnia, która nie rozpoznała choroby zawodowej, wskazując na pozazawodową przyczynę schorzenia?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej jest związany orzeczeniem lekarskim wydanym przez uprawnioną jednostkę orzeczniczą w zakresie rozpoznania lub braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. W przypadku braku rozpoznania choroby zawodowej przez lekarza orzecznika, organ nie może samodzielnie stwierdzić choroby zawodowej, nawet jeśli materiał dowodowy wskazuje na narażenie zawodowe. Decyzja organu musi opierać się na pozytywnym orzeczeniu lekarskim.
Stan faktyczny
Skarżący P.O. domagał się stwierdzenia u niego choroby zawodowej w postaci trwałego ubytku słuchu spowodowanego hałasem. Organy obu instancji, opierając się na orzeczeniach lekarskich Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy oraz Instytutu Medycyny Pracy, nie stwierdziły choroby zawodowej, wskazując na pozazawodową przyczynę niedosłuchu (przewlekłe zapalenie ucha środkowego i stan po operacjach). Skarżący kwestionował te ustalenia, twierdząc, że hałas w pracy miał znaczący wpływ na jego stan zdrowia. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Klotz Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Saniewski Asesor WSA Katarzyna Korycka (spr.) Protokolant Starszy sekretarz sądowy Jakub Jagodziński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi P.O. na decyzję [...] Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny ("PPIS") w I. nie stwierdził u skarżącego P. O. choroby zawodowej: obustronnego trwałego odbiorczego ubytku słuchu typu ślimakowego lub czuciowo-nerwowego spowodowanego hałasem, wyrażonego podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym, obliczonym jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1, 2 i 3 kHz, wymienionej w poz. 21 wykazu chorób zawodowych, określonego w przepisach w sprawie chorób zawodowych wydanych na podstawie art. 237 § 1 pkt 3-6 i 11 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 917 ze zm., dalej powoływanej też jako "kp"). W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, iż stosownie do regulacji kp oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. z 2013 r. poz. 1367, dalej powoływanego też jako "rozporządzenie RM"), podstawę rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy stanowiły orzeczenie lekarskie nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, wystawione przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w B., orzeczenie lekarskie nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, wystawione w postępowaniu orzeczniczym-odwoławczym przez Instytut Medycyny Pracy im. prof. J. Chorób Zawodowych i Zdrowia Środowiskowego w [...] oraz ocena narażenia zawodowego dotycząca skarżącego. Organ wyjaśnił, że w toku prowadzonego postępowania ustalił, że skarżący zatrudniony był: 1) w latach [...] w Cukrowni "[...]" w T. na stanowisku: pracownik fizyczny sezonowy; 2) w latach [...] w [...] w P. na stanowisku: oczyszczacz paździerzy, paździerzowy, piłowy, formierz płyt; 3) w roku [...] w [...] K. w D. (obecnie: A. P. S.A. Oddział w D. ) na stanowisku: maszynista taśmociągu; 4) w latach [...] w [...] na stanowisku: robotnik budowlany; 5) w latach [...] w [...] w J. (obecnie: [...] [...] S.A., [...] w J. ) na stanowisku: aparatowy procesów dyfuzyjnych, monter aparatury i urządzeń chemicznych, ślusarz, operator. Przy czym, jak wskazał organ I instancji, w przypadku dwóch pierwszych zakładów pracy, ocena narażenia zawodowego w tych zakładach nie została przeprowadzona, w związku z brakiem dokumentacji osobowej. Natomiast pozostałe z ww. zakładów pracy, przeprowadziły odpowiednie czynności związane z oceną narażenia zawodowego skarżącego oraz przesłały do PPIS odpowiednie dokumenty. Organ zaznaczył, iż w orzeczeniu lekarskim nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej wskazuje się, iż stwierdzony u skarżącego głęboki, obustronny niedosłuch przewodzeniowy jest typowy dla przewlekłego schorzenia ucha środkowego, że skarżący od wielu lat chorował na przewlekłe zapalenie uszu środkowych oraz, że właśnie to schorzenie uszu i stan po obustronnej radykalnej ich operacji jest podstawową przyczyną niedosłuch skarżącego. Natomiast w orzeczeniu lekarskim nr [...] – wydanym przez Instytut Medycyny Pracy im. prof. J. w [...], po odwołaniu się skarżącego od poprzedniego orzeczenia, wskazano iż charakter rozpoznanego u skarżącego obustronnego uszkodzenia słuchu typu mieszanego przewodzeniowo-odbiorczego, nie posiada cech klinicznych uszkodzenia słuchu spowodowanego skutkami biologicznego działania hałasu na narząd słuchu, który nie doprowadza do uszkodzeń słuchu typu mieszanego przewodzeniowo-odbiorczego. Stwierdzone uszkodzenie, jak zaznaczono, powstało w wyniku przewlekłego ropnego zapalenia ucha środkowego prawego i lewego, z powodu którego skarżący przeszedł dwukrotnie zabieg operacyjny (w [...] r. ucha środkowego prawego, w [...] r. ucha środkowego lewego). Mając powyższe na uwadze, powołując się na zgromadzony w sprawie materiał dowodowy oraz wynikający z przepisów prawa wymóg rozpoznania choroby zawodowej przez lekarza zatrudnionego w uprawnionej jednostce orzeczniczej, jako niezbędnej przesłanki stwierdzenia choroby zawodowej, organ I instancji wskazał, że w niniejszej sprawie brak było podstaw do wydania decyzji stwierdzającej u skarżącego choroby zawodowej, stanowiącej przedmiot zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej. Od powyższej decyzji skarżący wniósł odwołanie, domagając się jej uchylenia i ponownego przebadania, ponieważ w uznaniu strony zaskarżona decyzja wydana została bez dostatecznego zbadania materiału dowodowego i bez przeprowadzenia szczegółowego badania na ile uszkodzenie słuchu spowodowane zostało schorzeniami wewnętrznymi, a na ile występującym narażeniem zawodowym w środowisku pracy. Skarżący wskazał, iż w okresie od [...] stycznia 1978 r. do [...] grudnia 2012 r. pracował w warunkach narażenia zawodowego na utratę słuchu, gdzie występowały przekroczenia dopuszczalnych norm hałasu, które nie pozostawały bez wpływu na stan jego zdrowia. Podniósł, iż okoliczność chorowania przez niego na zapalenie ucha środkowego nie może być wyłączną przyczyną stwierdzonego przez lekarzy głębokiego upośledzenia słuchu, a zarazem podstawą do odmowy uznania choroby zawodowej. W jego uznaniu hałas panujący w pracy miał tak znaczący wpływ na uszkodzenie jego słuchu, że gdyby nie przebyte stany zapalne, to uszkodzenie słuchu i tak na pewno osiągnęłoby określone przepisami 45 dB. Podkreślił również, że pracownicy, którzy pracowali razem z nim na tych samych stanowiskach mają stwierdzoną chorobę zawodową z tego powodu. Po rozpatrzeniu ww. odwołania Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny ("PWIS") w B. decyzją z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy, powołując się na zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, uznał zaskarżoną decyzję za zgodną z prawem i podtrzymał wyrażone w niej stanowisko o braku podstaw do stwierdzenia u skarżącego przedmiotowej choroby zawodowej. Organ zaznaczył, że ze względu na uwagi i zarzuty strony do orzeczenia lekarskiego Instytutu Medycyny Pracy w [...] z dnia [...] lipca 2018 r., wystąpił on w toku postępowania odwoławczego do Instytutu Medycyny Pracy w [...] o wydanie opinii uzupełniającej. Jednostka orzecznicza II stopnia w opinii uzupełniającej z dnia [...] listopada 2018 r. wskazała, iż charakter uszkodzenia słuchu - stwierdzony w wyniku konsultacji laryngologicznej poszerzonej o badania audiologiczne w Instytucie Medycyny Pracy w [...], jak i widoczny w znajdujących się w dokumentacji lekarsko-orzeczniczej badaniach audiometrycznych (z lat: 2001, 2004, 2005, 2016) oraz wynikach badań audiometrycznych przesłanych przez skarżącego - nie posiada cech klinicznych uszkodzenia słuchu spowodowanego skutkami biologicznego działania hałasu na narząd słuchu. Biologiczne działanie hałasu na narząd słuchu nie doprowadziłoby do uszkodzenia słuchu typu mieszanego przewodzeniowo-odbiorczego. Stwierdzone uszkodzenie słuchu powstało natomiast w wyniku przewlekłego ropnego zapalenia ucha środkowego prawego i lewego, z powodu którego skarżący przeszedł dwukrotnie radykalny zabieg operacyjny. Wobec tego, orzeczenie lekarskie wydane przez Instytut Medycyny Pracy w [...] jest w pełni uzasadnione i brak jest podstaw do jego zmiany. Ponadto organ II instancji wskazał, że zarówno w jego ocenie, jak i w ocenie jednostki orzeczniczej II stopnia, okoliczność rozpoznania choroby zawodowej u innych pracowników, świadczących pracę w tych samych halach, nie daje podstaw aby rozpoznać chorobę zawodową u skarżącego, gdyż każde postępowanie w tej materii rozpatrywane jest indywidualnie, a o przebiegu schorzenia decyduje wrażliwość osobnicza, a nie wyłącznie warunki pracy. Organ II instancji podkreślił również, że w przedmiotowej sprawie udział brały dwie jednostki orzecznicze I i II stopnia, które wydały spójne orzeczenia i potwierdziły uszkodzenie słuchu o charakterze pozazawodowym. Jednocześnie PWIS nadmienił, iż określenie tego, w jakim stopniu praca zawodowa mogła się przyczynić do utraty zdrowia nie jest wymagane zapisami prawa, zwłaszcza w sytuacji rozpoznania pozazawodowej jednostki medycznej. Podniósł także, że organy inspekcji sanitarnej związane są orzeczeniem lekarskim i nie mają prawa do samodzielnej oceny dokumentacji medycznej. W tym warunkach, zdaniem PWIS, nie było w sprawie podstaw do stwierdzenia u skarżącego przedmiotowej choroby zawodowej. Na powyższą decyzję skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, wnosząc o jej uchylenie celem uzupełnienia materiału dowodowego poprzez przeprowadzenie dodatkowych badań lekarskich na okoliczność na ile uszkodzenie słuchu spowodowane zostało schorzeniami wewnętrznymi, a na ile występującym narażeniem zawodowym w środowisku pracy. Skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji: - naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że u skarżącego nie zostały spełnione wszystkie przesłanki uprawniające do wydania decyzji stwierdzającej chorobę zawodową; - naruszenie art. 7, art. 8, art. 77 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., dalej powoływanej jako "kpa"), poprzez niedostateczne wyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, co skutkowało wydaniem decyzji pomimo niedysponowania przez organy dostatecznym dowodem, że schorzenie niedosłuchu u skarżącego powstało wyłącznie wskutek choroby, a nie powstało w wyniku choroby i narażenia na hałas w okresie całego jego zatrudnienia; - nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego na okoliczność ustalenia rzeczywistego trwałego ubytku słuchu u skarżącego spowodowanego warunkami pracy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważyło, co następuje: Stosownie do treści przepisów art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.) w zw. z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej powoływanej jako "ppsa") sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, iż w ramach dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać legalność rozstrzygnięcia zapadłego w danym postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami prawa procesowego, nie mając uprawnienia do rozpoznania sprawy w oparciu o kryteriami słuszności czy sprawiedliwości społecznej. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w omawianym zakresie, Sąd stwierdził, że decyzje organów obu instancji odpowiadają prawu. Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia niniejszej sprawy stanowiły przepisy ww. rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych oraz Kodeksu pracy. W myśl art. 235ą kp za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Użyte w treści omawianych przepisów odniesienie do "wykazu chorób zawodowych" należy rozpatrywać z uwzględnieniem rozporządzenia RM, wydanego na podstawie delegacji ustawowej z art. 237 § 1 pkt 3-6 i § 1ą kp. Rozporządzenie to określa m.in. wykaz chorób zawodowych oraz sposób i tryb postępowania dotyczący zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmioty właściwe w sprawie rozpoznawania chorób zawodowych (§ 1). Wykaz chorób zawodowych, o którym mowa w § 1, określony został w załączniku do rozporządzenia (§ 2). Pod pozycją 21 tegoż załącznika wskazuje się, jako chorobę zawodową – obustronny trwały odbiorczy ubytek słuchu typu ślimakowego lub czuciowo-nerwowego spowodowany hałasem, wyrażony podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym, obliczony jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1, 2 i 3 kHz. Wskazana choroba zawodowa stanowiła w niniejszej sprawie przedmiot zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej. Z treści § 5 w zw. z § 6 ust. 1 rozporządzenia RM wynika, że właściwym do orzekania w zakresie chorób zawodowych, a więc do wydania orzeczenia o rozpoznaniu choroby zawodowej lub o braku podstaw do jej rozpoznania, jest wyłącznie lekarz spełniający wymagania kwalifikacyjne określone w przepisach dotyczących służby medycyny pracy, zatrudniony w jednej z wymienionych jednostek orzeczniczych I i II stopnia. Wskazany lekarz wydaje orzeczenie lekarskie o rozpoznaniu lub o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej na postawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika lub byłego pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudniania i oceny narażenia zawodowego (§ 6 ust. 1). Decyzję o stwierdzeniu lub o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje zaś właściwy państwowy inspektor sanitarny na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w ww. orzeczeniu lekarskim oraz formularza oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika (§ 8 ust. 1). Z treści przytoczonych przepisów wynika zatem, że wydanie decyzji stwierdzającej chorobę zawodową uwarunkowane zostało wymogiem: aby dana choroba była wymieniona w obowiązującym wykazie chorób zawodowych, aby została ona spowodowana działaniem czynników narażenia zawodowego oraz aby została ona rozpoznana przez lekarza zatrudnionego w jednostce orzeczniczej uprawnionej do rozpoznawania chorób zawodowych. W przedmiotowej sprawie prowadzone było postępowanie w kierunku podejrzenia wystąpienia u skarżącego choroby zawodowej wymienionej pod pozycją 21 załącznika do rozporządzenia RM, tj. obustronnego trwałego odbiorczego ubytku słuchu typu ślimakowego lub czuciowo-nerwowego spowodowanego hałasem, wyrażonego podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym, obliczonego jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1, 2 i 3 kHz. Okolicznością bezsporną w sprawie i potwierdzoną przez orzekające organy jest to, że skarżący - pracując w latach 1971-2012 na stanowiskach: pracownika fizycznego sezonowego, oczyszczacza paździerzy, paździerzowego, piłowego, formierza płyt, maszynisty taśmociągu, robotnika budowlanego, aparatowego procesów dyfuzyjnych, montera aparatury i urządzeń chemicznych, ślusarza, operatora, w pięciu różnych miejscach zatrudnienia lub wykonywania pracy - pracował w narażeniu na działanie hałasu, okresowo o natężeniu ponadnormatywnym, a w ostatnim miejscu pracy ([...] [...] S.A. w I.) w narażeniu na hałas ponadnormatywny, a więc że skarżący pracował w warunkach czynnika narażenia zawodowego. Konieczną przesłanką do stwierdzenia choroby zawodowej, jest jednak również, wymóg rozpoznania choroby zawodowej przez lekarza zatrudnionego w jednostce orzeczniczej uprawnionej do rozpoznawania chorób zawodowych. Zgodnie bowiem z treścią § 8 ust. 1 rozporządzenia RM, decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej lub o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularza oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika. Z przytoczonego przepisu wynika więc, że decyzja właściwego państwowego inspektora sanitarnego o stwierdzeniu lub braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej oparta jest na orzeczeniu lekarza zatrudnionego w jednostce orzeczniczej I lub II stopnia o rozpoznaniu lub braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Orzeczenie lekarskie jednostki właściwej do rozpoznania chorób zawodowych ma charakter opinii biegłego, która wiąże organ prowadzący postępowanie, gdyż (w tym znaczeniu że) tylko uprawniony lekarz, zatrudniony w jednostce orzeczniczej I lub II stopnia, jest właściwy do rozpoznania choroby zawodowej (§ 5 ust. 1 rozporządzenia RM), a orzeczenie lekarskie stanowi jedyny wiarygodny środek dowodowy służący stwierdzeniu przez organ choroby zawodowej, w tym sensie, że bez pozytywnej opinii lekarskiej lub sprzecznie z nią, organ administracji nie może dokonać we własnym zakresie rozpoznania choroby, nie ma on prawa do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia. W sytuacji zaś, gdy orzeczenie lekarskie nie wyjaśnia wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy (jest niewystarczające do wydania decyzji), organ może zażądać od lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie, dodatkowego uzasadnienia tego orzeczenia, wystąpić do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację lub podjąć inne czynności niezbędne do uzupełnienia materiału sprawy - § 8 ust. 2 rozporządzenia RM. Organ administracyjny nie ma więc uprawnienia do kontroli merytorycznej orzeczeń lekarskich uprawnionych jednostek orzeczniczych oraz do dokonywania własnych ustaleń, prowadzących do odmiennego rozpoznania jednostki chorobowej. Zakwestionowanie natomiast orzeczeń lekarskich może dotyczyć względów formalnych np. że orzeczenie zostało wydane w niewłaściwej formie, bez uzasadnienia lub bez właściwego (wyczerpującego, logicznego) uzasadniania, przez nieuprawnionego lekarza, a także może mieć ono miejsce w przypadku, gdy w materiale dowodowym znajdują się orzeczenia lekarzy zatrudnionych w uprawnionych do rozpoznawania chorób zawodowych jednostkach orzeczniczych, które zawierają różne ustalenia (rozpoznania chorobowe). Jednak nawet w tym ostatnim przypadku, ani organ ani sąd administracyjny, nie są uprawnieni do weryfikacji treści merytorycznej orzeczeń lekarskich, co najwyżej organ może żądać wydania kolejnych orzeczeń przez inne uprawnione jednostki w celu ujednolicenia stanowisk. W świetle powyższego, nie budzi wątpliwości, że do wydania decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej konieczne jest rozpoznanie choroby zawodowej przez lekarza zatrudnionego w uprawnionej jednostce orzeczniczej. W sprawie warunek ten nie został spełniony, gdyż orzekające w sprawie jednostki orzecznicze I i II stopnia nie rozpoznały u skarżącego choroby zawodowej wymienionej pod pozycją [...] załącznika do rozporządzenia RM. Podkreśli należy, że orzekające dwie uprawnione do rozpoznania chorób zawodowych jednostki orzecznicze, tj. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w B., jako jednostka orzecznicza I stopnia oraz Instytut Medycyny Pracy im. prof. N. w [...], jako jednostka orzecznicza II stopnia - wydały spójne orzeczenia o braku podstaw do rozpoznania u skarżącego choroby zawodowej. Obie jednostki wskazały, iż stwierdzony u skarżącego niedosłuch spowodowany jest przewlekłym zapaleniem ucha środkowego prawego i lewego, z powodu którego skarżący przeszedł dwa radykalne zabiegi operacyjne, czyli przyczyną pozazawodową. Jednostka orzecznicza II stopnia wprost stwierdziła, że uszkodzenie słuchu skarżącego nie posiada cech klinicznych uszkodzenia słuchu spowodowanego skutkami biologicznego działania hałasu. Co więcej, wskazała iż rozpoznane u skarżącego schorzenie w postaci obustronnego uszkodzenia słuchu typu mieszanego przewodzeniowo-odbiorczego nie może być spowodowane oddziaływaniem hałasu. Zaznaczyć też należy, że jednostka orzecznicza II stopnia, na wniosek organu odwoławczego skierowany do tej jednostki w związku z zarzutami odwołania i dołączoną do odwołania przez skarżącego dokumentacją lekarską (przesłanką w związku z tym przez organ do jednostki orzeczniczej II stopnia), wydała również opinię uzupełniającą, zgodną merytorycznie z wydanymi uprzednio orzeczeniami o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Zarówno w wydanych przez ww. jednostki orzeczeniach, jak i w opinii uzupełniającej, wskazuje się jednoznacznie na pozazawodową przyczynę spowodowania uszkodzenia słuchu skarżącego i wyraźnie określa się, że przyczyną tą jest przewlekłe zapalenie ucha środkowego prawego i lewego z powodu którego skarżący przeszedł dwa radykalne zabiegi operacyjne. Jednostka orzecznicza II stopnia w opinii uzupełniającej wyjaśniła, że stwierdzone u skarżącego uszkodzenie słuch (obustronne uszkodzenie słuchu typu mieszanego przewodzeniowo-odbiorczego spowodowane ropnym zapaleniem ucha środkowego prawego i lewego, nie posiada cech klinicznych uszkodzenia słuch spowodowanego działaniem hałasu), które nie figuruje w wykazie chorób zawodowych, zostało rozpoznane na podstawie hospitalizacji skarżącego w Instytucie Medycyny Pracy im. prof. N. w [...], gdzie przeprowadzono konsultację laryngologiczną poszerzoną o badanie audiologiczne, oraz badań audiometrycznych z lat 2001, 2004, 2005, 2016, załączonych do dokumentacji lekarsko-orzeczniczej. Zaznaczyła też, potwierdzają je również obecnie przesłane wyniki badań audiometrycznych. Wskazany materiał dowodowy, jak stwierdzono w opinii uzupełniającej, w pełni uzasadnia stanowisko określone w orzeczeniu jednostki orzeczniczej II stopnia. W tych okolicznościach, za bezpodstawne należy zatem uznać podnoszone przez skarżącego - w odwołaniu, a następnie w skardze oraz na rozprawie dnia [...] czerwca 2019 r. – zarzuty i wnioski dotyczące kwestii przeprowadzenia dodatkowych badań na okoliczność ustalenia rzeczywistego trwałego ubytku słuchu spowodowanego przez szkodliwe warunki pracy. Jednocześnie należy zaznaczyć, iż na rozprawie skarżący - zaznaczając jak istotne dla przedmiotowej sprawy są badania tomograficzne – wskazał, odpowiadając na pytanie Sądu, iż jednostki orzecznicze dysponowały dokumentami z tych badań. Wobec tego, Sąd podzielił stanowisko organu II instancji, że z uwagi na wyczerpanie możliwości diagnostycznych oraz dwuinstancyjności postępowania orzeczniczego, dowody zebrane w sprawie okazały się wystarczające, aby wydać w sprawie decyzję o brak podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wymienionej pod pozycją 21 załącznika do rozporządzenia RM. Przy czym podkreślenia wymaga – jak zaznaczono to wcześniej - że organy inspekcji sanitarnej są związane orzeczeniem lekarskim i nie mają prawa do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, pod kątem trafności diagnozy oraz sposobu prowadzenia przez te jednostki procesu diagnostycznego. Dlatego też, orzekające w przedmiotowej sprawie organy zakwestionować mogły jedynie ewentualne braki formalne lub rozbieżności w wydanych orzeczeniach lekarskich, co jednak w rozpatrywanym stanie faktycznym nie miało miejsca. Niemniej jednak, w wyniku wątpliwości wyrażonych przez skarżącego na etapie odwołania, PWIS zwrócił się dodatkowo o opinię uzupełniającą do jednostki orzeczniczej II stopnia, co świadczy o dążeniu organu do jak najpełniejszego wyjaśnienia rozpatrywanej sprawy. Odnosząc się natomiast do zarzutu skarżącego dotyczącego braku ustalenia w sprawie w jakim stopniu praca zawodowa (narażenie zawodowe) przyczyniła się do utraty zdrowia skarżącego, Sąd podziela stanowisko organ II instancji, że określenie wpływu czynników narażenia zawodowego na utratę zdrowia nie było w sprawie wymagane wobec rozpoznania pozazawodowej jednostki medycznej (uszkodzenia słuchu) i określenia przyczyny jej spowodowania, tj. obustronnego uszkodzenia słuchu typu mieszanego przewodzeniowo-odbiorczego spowodowanego ropnym zapaleniem ucha środkowego prawego i lewego, nie posiadającego cech klinicznych uszkodzenia słuch spowodowanego działaniem hałasu. Istotne i wystarczające w tych warunkach jest ustalenie poczynione w niniejszej spawie, że uszkodzenie słuchu stwierdzone u skarżącego nie zostało przez czynniki narażenia zawodowego spowodowane. Ani organ, ani jednostki orzecznicze nie są bowiem zobligowane do badania wpływu czynników pracy zawodowej pod kątem innym niż spowodowania choroby zawodowej, wymienionej w załączniku do rozporządzenia RM. Jednocześnie należy wyjaśnić, iż stwierdzenie zawarte w orzeczeniu jednostki orzeczniczej I stopnia, na które powołuje się skarżący, iż "nie można wykluczyć wpływu hałasu na rozwój niedosłuchu (...)", sygnalizuje jedynie, że czynniki narażenia zawodowego mogły mieć wpływ na rozwój niedosłuchu. Jednak nie świadczy to o jego "spowodowaniu", czego wymaga przepis art. 235ą kp, bowiem jako pozazawodową przyczynę, która spowodowała niedosłuch skarżącego obie jednostki orzecznicze I i II stopnia wskazały jednoznacznie na konkretne okoliczności, tj. przewlekłe zapalenie ucha środkowego i stan po obustronnej radykalnej operacji uszu. Obalone zostało tym samym domniemanie związku przyczynowego warunków pracy ze stwierdzonym schorzeniem, które – co istotne dla sprawy – nie jest nawet ujęte w wykazie chorób zawodowych, stanowiących załącznik do rozporządzenia RM. Ponadto, Sąd podzielił stanowisko organu II instancji, że bez znaczenia dla sprawy pozostaje okoliczność stwierdzenia choroby zawodowej u pracowników, pracujących razem ze skarżącym, gdyż każde postępowanie dotyczące stwierdzenia choroby zawodowej rozpatrywane jest indywidualnie, ze względu na wrażliwość osobniczą, a nie wyłącznie w oparciu o warunki pracy. Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że skoro w sprawie w procesie orzeczniczym brały udział dwie uprawnione jednostki orzecznicze i były one zgodne co do braku podstaw do rozpoznania u skarżącego przedmiotowej choroby zawodowej, to tym samym nie wystąpił w sprawie konieczny warunek stwierdzenia choroby zawodowej, jakim jest wymóg rozpoznania choroby zawodowej przez lekarza zatrudnionego w jednostce orzeczniczej uprawnionej do rozpoznania chorób zawodowych. W przedmiotowej sprawie orzekające organy wydały decyzje o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej na podstawie wyczerpująco zgromadzonego materiału dowodowego tj. zgodnych i spójnych orzeczeń lekarskich dwóch jednostek orzeczniczych, dodatkowej opinii uzupełniającej, a także przeprowadzonej oceny narażania zawodowego. W sprawie wszystkie zgłaszane przez skarżącego zastrzeżenia i wątpliwości były przez organy wyjaśniane, poprzez odnoszenie się do poszczególnych zarzutów skarżącego oraz dodatkowo wystąpienie do jednostki orzeczniczej o sporządzenie opinii uzupełniającej. Organy tym samym nie tylko w sposób wyczerpujący zgromadziły materiał dowodowy, ale również poddały go wnikliwej i szczegółowej analizie, a następnie zgodnie z przepisami prawa wydały odpowiednie decyzje. Wydane w sprawie decyzje o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej - jako oparte na zgodnych, wyczerpująco umotywowanych, logicznych, obiektywnych i przekonujących orzeczeniach lekarskich dwóch niezależnych jednostek orzeczniczych oraz dodatkowej opinii uzupełniającej - należy zatem uznać za zgodne z prawem. Skoro jednostki orzecznicze I i II stopnia wydały zgodne orzeczenia o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, a orzeczenia te nie budzą wątpliwości, są obiektywne, logiczne, przekonujące i wyczerpująco umotywowane, toteż w sprawie nie było warunków i podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej, z uwagi na brak rozpoznania choroby zawodowej przez uprawnionego lekarza zatrudnionego w jednostce orzeczniczej I lub II stopnia. Nie zostały tym samym spełnione wszystkie przesłanki konieczne do wydania decyzji stwierdzającej chorobę zawodową, wynikające z art. 2351 kp. W tym stanie rzeczy, uznając zarzuty skargi za bezpodstawne, Sąd na postawie art. 151 ppsa, orzekł o oddaleniu wniesionej w sprawie skargi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło