II SA/Bd 236/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Saniewski po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. L. o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2013 r., nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy postanawia odmówić przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Postanowieniem z dnia 15 marca 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy odrzucił skargę A. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2013 r., nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy z powodu nieuzupełnienia braków formalnych skargi. Pismem z dnia 2 kwietnia 2013 r. adwokat M. W.-Z. wniosła w imieniu A. L. wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi podnosząc, że nienadesłanie pełnomocnictwa było wynikiem przeoczenia, a niezamierzonym działaniem pracownika sekretariatu kancelarii, któremu to pełnomocnik skarżącego powierzył wykonanie czynności – uzupełnienie braków formalnych zgodnie z wezwaniem Sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek pełnomocnika strony skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia skargi nie zasługiwał na uwzględnienie. Podstawą prawną do przywrócenia terminu dla dokonania określonej czynności procesowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest przepis art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst. jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej – p.p.s.a.), który stanowi, że jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Zatem przy ocenie zachowania strony jako niezawinionego sąd powinien brać pod uwagę te okoliczności, na które strona nie miała jakiekolwiek wpływu, czyli takie które były od niej niezależne, a przeszkodziły jej w dokonaniu czynności procesowej w wyznaczonym przez sąd lub przepisy prawa terminie. Wymogi formalne takiego wniosku precyzuje treść art. 87 § 1 do § 4 p.p.s.a wprowadzając wymóg, by wniosek o przywrócenie terminu został złożony w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (§ 1); w jego treści zostały uprawdopodobnione okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminowi (§ 2); wniosek został złożony za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (§ 3) a wraz z nim by wnioskodawca dokonał czynności, której nie dokonał w terminie (§ 4). W stanie sprawy, pełnomocnik strony skarżącej dopełnił wymogu złożenia w dniu 2 kwietnia 2013 r. wniosku o przywrócenie terminu z zachowaniem siedmiodniowego terminu w rozumieniu art. 87 § 1 p.p.s.a. (który należało liczyć od daty doręczenia postanowienia o odrzuceniu skargi – data doręczenia postanowienia 25 marca 2013 r.). Wniosek strony nie mógł być pomimo tego rozpoznany pozytywnie z uwagi na niespełnienie ustawowej przesłanki przywrócenia wnioskowanego terminu (o charakterze merytorycznym), a mianowicie, braku zawinienia w uchybieniu terminowi. Do takiego uchybienia doszło bowiem, zdaniem Sądu, w następstwie okoliczności zawinionych przez pełnomocnika skarżącego. W dalszych rozważaniach należy podkreślić, iż zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie przyjmuje się bardzo rygorystyczne kryteria oceny postawy osoby, która dokonała czynności procesowej po terminie (por. poglądy przytoczone przez B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, 8 wydanie, Warszawa 2006, s. 334 i n.). W orzecznictwie utrwalił się pogląd, iż od strony dokonującej czynności procesowej wymagać należy zachowania szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 lutego 2003 r., sygn. akt II SA 4162/01; LEX nr 76309). Oceny w tym zakresie dokonuje się poprzez przyjęcie kryteriów idealnego wzorca osoby należycie dbającej o swoje interesy (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 stycznia 1972 r., sygn. akt II CRN 448/71, OSPiKA 1972, nr 7-8, poz. 144). W związku z powyższym "przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa" (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 października 2000 r., sygn. akt I SA/Gd 560/00; LEX nr 46437, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 maja 1997r., sygn. akt SA/Sz 630/96; LEX nr 30748). Kryteria oceny braku winy są zatem sformułowane surowo. W literaturze i orzecznictwie podkreśla się, iż "o braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. (...) W konsekwencji więc brak winy w uchybieniu terminu możemy przyjąć tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku" (E. Iserzon, J. Starościak, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, teksty, wzory i formularze, wydanie IV, Warszawa 1970, s. 136, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 października 2002 r., sygn. akt V SA 793/02; LEX nr 55832). Przybliżone wyżej kryteria ujmowane są jeszcze surowiej w odniesieniu do osób, które z racji wykonywanego zawodu występują jako pełnomocnicy stron (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 sierpnia 1999 r., sygn. akt I SA/Gd 745/98; LEX nr 42023). Osoby te zobowiązane są do zachowania podwyższonej staranności, jakiej można wymagać od profesjonalnych uczestników obrotu prawnego. Z ustaleń Sądu wynika jednoznacznie, że uzupełniając braki formalne skargi pełnomocnik skarżącego przedłożył jedynie potwierdzenie uiszczenia wpisu sądowego od skargi oraz pełnomocnictwo A. L. dla adwokata W. W. Nie przedłożył jednak pełnomocnictwa, o które wzywał Sąd. W tej sytuacji Sąd przyjął, że niedołączenie właściwego pełnomocnictwa A. L. dla M. W.-Z. a tym samym uchybienie terminu nastąpiło wskutek niedochowania należytej staranności przez pełnomocnika skarżącego, którego obowiązkiem było zapewnienie takiej organizacji pracy we wskazanej przez niego kancelarii, by przebieg korespondencji odbywał się w sposób nienaganny. W tym miejscu należy podkreślić, że błędy, bądź zaniechania ze strony osoby, której zlecono podjęcie określonych czynności, obciążają bezpośrednio zlecającego, o ile nie wynikają z przeszkód, które obiektywnie uznane zostałyby za niemożliwe do przezwyciężenia (por. post. WSA w Szczecinie z 24 stycznia 2006 r., sygn. akt I SA/Sz 431/05, post. NSA z 31 sierpnia 2010r., sygn. akt I GZ 291/10 – niepubl.). W rozpatrywanej sprawie pełnomocnik skarżącego ponosi więc odpowiedzialność za działania osoby upoważnionej do wykonania czynności w imieniu pełnomocnika. Adwokat jako profesjonalista podejmujący się reprezentowania stron przed organami Państwa oraz sądami, winien tak zorganizować pracę swojej kancelarii, aby swoim postępowaniem nie narazić klientów na negatywne konsekwencje związane z tokiem prowadzonych postępowań. Należy, więc przyjąć, że okoliczności przedstawione przez pełnomocnika skarżącego nie uprawdopodabniają braku winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Zdaniem Sądu "niespakowanie" właściwego pełnomocnictwa nie stanowi w tym wypadku podstawy uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu. Błąd tego rodzaju, skutkujący niedotrzymaniem ustawowego terminu, należy bowiem uznać za brak należytej staranności w prowadzeniu swoich spraw, w pełni obciążający stronę skarżącą. Nadto w ocenie Sądu pełnomocnik skarżącego nie dochował, zatem nie tylko należytej staranności, jakiej można wymagać od profesjonalnego pełnomocnika, ale i wręcz staranności minimalnej polegającej na uważnym pakowaniu koperty zgodnie z wezwaniem Sądu. Wobec powyższego można przypisać winę w uchybieniu terminu do złożenia skargi. Biorąc pod uwagę wskazane wyżej okoliczności w ocenie Sądu nie zostały spełnione wszystkie przesłanki przywrócenia terminu, o których mowa w art. 87 p.p.s.a., tzn. pełnomocnik strony skarżącej nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.