II SA/Bd 254/18
WyrokWSA w Bydgoszczy2018-05-30
Skład orzekający: Leszek Tyliński, Grzegorz Saniewski, Joanna Janiszewska-Ziołek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo utrzymało w mocy decyzję odmawiającą przyznania zasiłku celowego, opierając się na fakcie utraty przez skarżącego statusu osoby bezrobotnej, mimo że skarżący złożył odwołanie od decyzji o utracie tego statusu, a organ odwoławczy nie wyjaśnił tej okoliczności?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organ odwoławczy naruszył przepisy postępowania administracyjnego, w szczególności obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Organ odwoławczy nie podjął czynności mających na celu wyjaśnienie, czy skarżący nadal posiada status osoby bezrobotnej, mimo złożenia przez niego odwołania od decyzji o utracie tego statusu. Brak takiego ustalenia uniemożliwił prawidłową ocenę postawy skarżącego i zasadności odmowy przyznania zasiłku celowego.Stan faktyczny
Skarżący Ł.W. złożył wniosek o przyznanie zasiłku celowego na zakup odzieży. Organ I instancji odmówił przyznania zasiłku, wskazując na brak spełnienia kryteriów dochodowych oraz utratę przez skarżącego statusu osoby bezrobotnej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Skarżący w skardze do sądu podniósł, że choruje, nie może pracować, a decyzja o utracie statusu bezrobotnego została przez niego zaskarżona i nie jest ostateczna.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Tyliński Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Saniewski (spr.) Sędzia WSA Joanna Janiszewska-Ziołek Protokolant Starszy sekretarz sądowy Jakub Jagodziński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 maja 2018 r. sprawy ze skargi Ł.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego uchyla zaskarżoną decyzję.
Decyzją z dnia [...] października 2017 r., nr [...] Wójt Gminy G., działając na podstawie art. 7, art. 39 ust. 1 i 2 i art. 106 ustawy z dnia [...].03.2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2015 r., poz. 163 ze zm.) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia [...] lipca 2015 r. (Dz.U. z 2015 r., poz. 1058), art. 104, art. 127a, art. 130 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku nr [...] z dnia [...].10.2017 r., odmówił przyznania skarżącemu Ł. W. zasiłku celowego z przeznaczeniem na zakup odzieży z powodu braku podstaw do udzielenia pomocy.
W uzasadnieniu decyzji orzekający organ podniósł, iż postępowanie wyjaśniające w sprawie wykazało, że wnioskodawca mieszka w domu jednorodzinnym dziadka, prowadzi oddzielne gospodarstwo domowe, nie posiada żadnego źródła dochodu. Kryterium dochodowe uprawniające do korzystania ze świadczeń pomocy społecznej dla osoby samotnej wynosi [...] zł, natomiast zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej, prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza [...] zł przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednego z powodów wymienionych w art. 7 pkt 2 - 15 lub innych okoliczności. Jak wynika z ustaleń dokonanych przez organ I instancji, wnioskodawca nie spełnia żadnej przesłanki z art. 7 pkt 2 - 15. Dotychczas kwalifikował się do pomocy ze względu na bezrobocie, jednak z pozyskanych informacji z Samorządowej Elektronicznej Platformy Informacyjnej (SEPI) wynikało, że wnioskodawca nie figuruje w rejestrze osób bezrobotnych w PUP w T., czyli jest nieaktywny.
W dniu [...] października 2017 r. do siedziby organu I instancji wpłynęło zaświadczenie z Powiatowego Urzędu Pracy w T., w którym potwierdzono informacje, iż skarżący nie figuruje jako osoba bezrobotna, gdyż status osoby bezrobotnej utracił w dniu [...] września 2017 r. z powodu niestawienia się i niepowiadomienia o uzasadnionej przyczynie niestawiennictwa.
Biorąc powyższe pod uwagę orzekający organ zwrócił uwagę, że osoby korzystające z pomocy społecznej powinny zmierzać do przezwyciężenia trudnej sytuacji życiowej, bowiem celem pomocy społecznej nie jest utrzymywanie osób i ich rodzin, które nie chcą podjąć trudu wyjścia z ciężkiej sytuacji życiowej. Pomoc społeczna nie może stanowić stałego źródła utrzymania, zwłaszcza gdy dotyczy osób, które mają wszelkie warunki do podjęcia pracy.
Ponadto organ I instancji nadmienił, że wnioskodawca systematycznie korzysta ze świadczeń pomocy społecznej.
W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący zwrócił uwagę, że dostarczył zaświadczenie lekarskie, z którego wynika, że długotrwale choruje. Ponadto zauważył, że zaszło nieporozumienie odnośnie wykreślenia z rejestru bezrobotnych, bowiem decyzja o wykreśleniu z rejestru została przez niego zaskarżona i w związku z tym nie jest ostateczna.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania, decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2017 r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, że organy pomocy społecznej zobowiązane są wspierać osoby w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb, jednak wspieranie nie może przybierać formy stałego utrzymywania i zaspokajania wszystkich potrzeb życiowych w zakresie wynikającym z żądania strony. W niniejszej sprawie ośrodek pomocy społecznej wspierał skarżącego w sposób znaczny w zaspokajaniu potrzeb, a podstawę odmowy wnioskowanej pomocy stanowił fakt wykreślenia z rejestru osób bezrobotnych.
Ponadto wskazano, że skoro - jak twierdzi skarżący, jest długotrwale chory, to winien wystąpić do Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności o ustalenie stopnia niepełnosprawności, co niewątpliwie w sposób nie budzący wątpliwości potwierdzi stan jego zdrowia.
Organ II instancji zwrócił też uwagę, że nie może przejąć na siebie całego ciężaru utrzymania skarżącego, gdyż przepis art. 2 ust. 1 cyt. ustawy stanowi, że pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężenie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb, a nie przyjmuje ich na swoje całkowite utrzymanie. Zatem, mając na uwadze zgłoszone w odwołaniu oczekiwania skarżącego na uzyskanie świadczeń z pomocy społecznej organ wyjaśnił, że instytucja pomocy społecznej ma na celu wspieranie osób i rodzin w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia ich potrzeb w ramach posiadanych środków, ale nie ich wyręczanie.
Ponadto zdaniem składu orzekającego Kolegium, organ I instancji powinien zaproponować skarżącemu z uwagi na to, iż jest osobą młodą (27 lat) nie tylko pomoc w formie finansowej, ale również możliwość podwyższenia swoich kwalifikacji zawodowych poprzez skierowanie na wszelkiego rodzaju kursy, co w późniejszym czasie pozwoli zaowocować podjęciem zatrudnienia.
Odnosząc się do argumentów strony zawartych w odwołaniu Kolegium wyjaśniło, że zgodnie z art. 2 ust. 1 i art. 3 ust. 1 powołanej ustawy pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa zmierzająca do umożliwienia osobom i rodzinom przezwyciężenie sytuacji życiowych, których nie są w stanie pokonać wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Celem pomocy społecznej jest wspieranie, a nie wyręczanie osób i rodzin w ich wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Sprawy z zakresu zasiłków celowych rozstrzygane są na zasadzie uznania administracyjnego, a kryterium wyboru rozstrzygnięcia są cele i zadania pomocy społecznej, a nie subiektywne oczekiwania osób uprawnionych, dlatego realizacja celów pomocy społecznej - co do zasady - nie rodzi roszczenia o przyznanie pomocy żądanej przez wnioskodawcę.
W skardze do sądu Ł. W., podobnie jak w odwołaniu od decyzji organu I instancji zwrócił uwagę, że dostarczył zaświadczenie lekarskie, z którego wynika, iż długotrwale choruje, nie może pracować, a pomimo tego zostały odebrane uprzednio przyznane dla niego zasiłki.
Ponadto skarżący zauważył, że uznanie jego postawy za roszczeniową, jest dla niego krzywdzące, bowiem uczestniczył w różnych kursach podnoszących kwalifikacje, jednak nie przedstawiono dla niego żadnej propozycji zatrudnienia.
Zwrócił też uwagę, że w najbliższej przyszłości wystąpi o uzyskanie stosownego do stanu zdrowia – stopnia niepełnosprawności.
W odpowiedzi na skargę organ, nie znajdując podstaw do jej uwzględnienia, wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi. Ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu.
Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 z późn. zm., dalej: Ppsa) sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Powyższe oznacza, że Sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze.
Oznacza to po stronie Sądu obowiązek zbadania, niezależnie od podnoszonych w skardze zarzutów, czy zaskarżony akt odpowiada prawu i uwzględnienie skargi, jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo skutkujące stwierdzeniem nieważności takiej decyzji, jeśli zachodzą przyczyny przewidziane w art. 156 Kpa lub w innych przepisach.
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Sąd doszedł do przekonania, że została ona wydana z naruszeniem prawa w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zasady przyznawania świadczeń z pomocy społecznej określają przepisy powołanej wcześniej ustawy z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej. Cele pomocy społecznej określone zostały w art. 2 ust. 1 i art. 3 ust. 1 u.p.s. jako wspieranie osób i rodzin w ich wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i przezwyciężania trudnych sytuacji życiowych, których nie są w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości, a także umożliwianie im życia w warunkach odpowiadających godności człowieka. Rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy (art. 3 ust. 3 u.p.s.). Potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej (art. 3 ust. 4 u.p.s.).
Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji był art. 39 ust. 1 u.p.s., zgodnie z którym zasiłek celowy może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej, w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Koniecznym warunkiem przyznania zasiłku celowego jest spełnienie kryterium dochodowego określonego w art. 8 u.p.s. i wystąpienie trudnej sytuacji życiowej, w szczególności z powodów wymienionych w art. 7 u.p.s. oraz niemożność samodzielnego jej przezwyciężenia.
Ocena zgodności z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia wymaga w pierwszej kolejności odwołania się do zasad ogólnych zawartych w powołanej ustawie, w tym przede wszystkim do ustawowej definicji pomocy społecznej określonej w art. 2 ust. 1 u.p.s. Zgodnie z powyższym przepisem pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości.
Z przywołanej definicji jednoznacznie wynika, że pomoc społeczna ma jedynie na celu wspieranie osób i rodzin w ich wysiłkach do zaspokojenia niezbędnych potrzeb, do życiowego usamodzielnienia i integracji społecznej, udzielane zaś świadczenia mają być adekwatne do sytuacji korzystających z pomocy, od których z kolei wymaga się współdziałania w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej. Podkreślić również należy, że pomoc społeczna spełnia jedynie funkcję subsydiarną, wymagając współdziałania adresata i beneficjenta udzielanej pomocy.
Należy wskazać, że zarówno rodzaj, jak i zakres świadczeń, o które wnioskował skarżący, nie jest kwestią najistotniejszą dla rozwiązania sporu powstałego na tle kontrolowanych decyzji, bowiem istnienie potrzeby przyznania jakichkolwiek świadczeń z pomocy społecznej wymaga zbadania nie tylko posiadanych środków i dochodów, ale również całokształtu warunków życia osób chcących skorzystać z pomocy społecznej. Spełnienie bowiem szczegółowych przesłanek warunkujących przyznanie poszczególnych świadczeń pomocowych nie jest wystarczającym uzasadnieniem i jednocześnie gwarancją uzyskania przez wnioskodawcę świadczenia. Uwaga ta odnosi się w pierwszej kolejności do świadczeń fakultatywnie przyznawanych, a więc takich, które organ może, ale nie ma prawnego obowiązku przyznać, pomimo spełnienia przez wnioskodawczynię szczegółowo przedstawionych w ustawie kryteriów (art. 3 ust. 4 u.p.s.). Co więcej ustawodawca sformułował dodatkowy obowiązek polegający na współdziałaniu osoby wnioskującej o przyznanie pomocy ze środków publicznych w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej, w której się znalazła (art. 4 u.p.s.).
Ustawa o pomocy społecznej formułuje podstawową zasadę, wedle której każda osoba ma obowiązek pełnego wykorzystania własnych uprawnień, zasobów i możliwości w celu pokonania trudnej sytuacji życiowej, a jeżeli nie wykonuje takiego obowiązku, to nie występuje podstawowa przesłanka udzielenia takiej osobie pomocy ze środków publicznych. Jednym z podstawowych celów określonych w omawianej ustawie jest aktywizacja świadczeniobiorców. Podkreślić należy, że pomoc przyznawana na gruncie omawianej ustawy – bez względu na jej rodzaj – ma charakter jedynie przejściowy i zakłada wykształcenie odpowiednich postaw u osób z niej korzystających, w celu pokonania życiowych trudności. Nie może ona w żadnym wypadku zamieniać się w stałe i jedyne źródło utrzymania dla osób o nią występujących.
Obowiązek współdziałania świadczeniobiorców z jednostkami i pracownikami pomocy społecznej jest niezwykle istotny i dlatego też został wielokrotnie zaakcentowany w ustawie. Przez współdziałanie osoby ubiegającej się o pomoc należy rozumieć gotowość do podjęcia współpracy z pracownikiem socjalnym oraz skorzystanie z jego uzasadnionych i rozsądnych propozycji pomagających osobie przezwyciężyć trudne sytuacje życiowe, w jakich się znalazła w celu "wyjścia" z systemu pomocy społecznej i umożliwienia samodzielnego i odpowiedzialnego życia w społeczeństwie. Egzekwowanie od podopiecznych pomocy społecznej obowiązku współdziałania z organem pomocowym jest istotne również z tego powodu, że pomoc ta nie może się sprowadzać do prostego rozdawnictwa świadczeń i tym samym wykształcania nieprawidłowych nawyków.
W związku z powyższym uzasadnione jest stwierdzenie, że bierna bądź roszczeniowa postawa podmiotów objętych pomocą społeczną może spowodować odmowę przyznania świadczenia, bądź wstrzymanie wypłaty świadczenia, o czym mowa w art. 11 u.p.s. Zgodnie z tym przepisem brak współdziałania osoby lub rodziny z pracownikiem socjalnym lub asystentem rodziny, o którym mowa w przepisach o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej, odmowa zawarcia kontraktu socjalnego, niedotrzymywanie jego postanowień, nieuzasadniona odmowa podjęcia zatrudnienia, innej pracy zarobkowej przez osobę bezrobotną lub nieuzasadniona odmowa podjęcia lub przerwanie szkolenia, stażu, przygotowania zawodowego w miejscu pracy, wykonywania prac interwencyjnych, robót publicznych, prac społecznie użytecznych, a także odmowa lub przerwanie udziału w działaniach w zakresie integracji społecznej realizowanych w ramach Programu Aktywizacja i Integracja, o których mowa w przepisach o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, lub nieuzasadniona odmowa podjęcia leczenia odwykowego w zakładzie lecznictwa odwykowego przez osobę uzależnioną mogą stanowić podstawę do odmowy przyznania świadczenia, uchylenia decyzji o przyznaniu świadczenia lub wstrzymania świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej.
Kwestią wymagającą rozstrzygnięcia w rozpoznawanej sprawie jest zasadność odmowy przyznania wnioskowanego świadczenia wobec uznania, że postawa skarżącego, który utracił status osoby bezrobotnej z dniem [...] września 2017 r. z powodu niestawienia się i niepowiadomienia o uzasadnionej przyczynie niestawiennictwa, świadczy o braku chęci współpracy z organami pomocowymi. Uprawniało to zdaniem organu odwoławczego do stwierdzenia, że organ I instancji nie przekroczył granic uznania administracyjnego, gdyż podjęto wszelkie niezbędne kroki do wyjaśnienia stanu faktycznego, a decyzji wydanej w tej sprawie nie można określić jako nacechowanej dowolnością.
Jednak ocena zasadności zgłoszonego wniosku o przyznanie pomocy w postaci zasiłku celowego z przeznaczeniem na zakup odzieży, musi mieć oparcie w przepisach prawa oraz ustalonym wszechstronnie stanie faktycznym sprawy.
Przeprowadzone w sprawie postępowanie wyjaśniające w zakresie ustalenia przesłanki braku chęci współpracy z organami pomocowymi wobec ustalenia, że skarżący utracił status osoby bezrobotnej z dniem [...] września 2107 r. z powodu niestawienia się i niepowiadomienia o uzasadnionej przyczynie niestawiennictwa - jest wadliwe. Niewątpliwie z akt sprawy wynika, że skarżący nie figuruje w rejestrze osób bezrobotnych ze względu na wykreślenie z dniem [...] września 2017 r. (k. 2, k. 4 akt administracyjnych). Jednak w odwołaniu sporządzonym z datą późniejszą, niż zaświadczenie o wykreśleniu z rejestru bezrobotnych (k. 2), skarżący wyraźnie wskazał na istotną dla rozstrzygnięcia okoliczność, iż złożył odwołanie od decyzji pozbawiającej go statusu bezrobotnego i że jego odwołanie zostało przyjęte do rozpatrzenia. Pomimo to organ odwoławczy nie podjął żadnych czynności odnośnie wyjaśnienia tej okoliczności. Tymczasem to rzeczą organu - a nie sądu, jest czynienie tak istotnych w sprawie ustaleń jak to, czy rzeczywiście skarżący jest pozbawiony statusu bezrobotnego, czy też wskutek odwołania nie doszło do pozbawienia go statusu bezrobotnego.
Brak dokonania ustaleń w powyższym zakresie uzasadnia stwierdzenie przez Sąd uchybienia przez organ odwoławczy obowiązkowi dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz dokonania oceny całości materiału dowodowego, co stanowi naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i 80 k.p.a. W przypadku organu odwoławczego prowadziło to również do naruszenia wyrażonej w art. 15 k.p.a. zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego i obowiązku ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy przez ten organ.
W tej sytuacji za przedwczesne, bo nie poprzedzone dokonaniem prawidłowego ustalenia stanu faktycznego oraz zebraniem i oceną całości materiału dowodowego należy uznać stanowisko organu odwoławczego, że skarżący utracił status osoby bezrobotnej z dniem [...] września 2107 r. z powodu niestawienia się i niepowiadomienia o uzasadnionej przyczynie niestawiennictwa.
W tym miejscu zwrócić należy uwagę, że organy zobligowane są do wszechstronnej analizy i oceny postawy beneficjenta pomocy społecznej pod kątem istnienia woli współdziałania w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej, a także pozostałych przesłanek, których wystąpienie pozwala na odmowę przyznania świadczenia, tudzież ewentualnego wstrzymania jego wypłaty. Dla każdego postępowania kluczowe znaczenie ma ustalenie stanu faktycznego sprawy, bowiem tylko w takim przypadku możliwe jest prawidłowe ustalenie praw i obowiązków strony tego postępowania. Ustalenie stanu faktycznego przesądza bowiem o sposobie załatwienia sprawy. Organ ustalając zakres postępowania wyjaśniającego zobowiązany jest zatem do ustalenia okoliczności faktycznych nie tylko mających znaczenie prawne dla realizacji interesu społecznego, ale w równej mierze okoliczności faktycznych mających znaczenie prawne dla realizacji interesu indywidualnego. Nie może zatem w tym ostatnim zakresie pozostawać bierny wyłącznie oczekując na inicjatywę dowodową strony, a przypadku powzięcia jakiejkolwiek informacji mogącej mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, winien przeprowadzić stosowne postępowanie mające na celu ustalenie jej istnienia. Jednostronność postępowania wyjaśniającego, uwzględniająca tylko okoliczności faktyczne mające znaczenie prawne dla interesu społecznego, stanowi naruszenie zasady uwzględniania słusznego interesu obywatela, a więc jest działaniem naruszającym prawo (vide: B. Adamiak, J. Borkowski - Kodeks Postępowania Administracyjnego, Komentarz wyd. 11 wyd. C.H. Beck).
Tylko dla prawidłowo ustalonego stanu faktycznego można zastosować przepisy prawa materialnego skutkujące powstaniem praw i obowiązków strony postępowania administracyjnego. Stanowisko zbieżne z powyższym wyraził WSA w Poznaniu w wyroku z dnia 16 lipca 2014 r., sygn. akt IV SA/Po 482/14. Nadto Sąd ten w wyroku z dnia 21 maja 2014 r., sygn. akt IV SA/Po 25/14 stwierdził, z czym nie sposób się nie zgodzić, że dla wykazania faktu braku współpracy skarżącego z pracownikiem socjalnym, nie jest wystarczające samo stwierdzenie organu. Obowiązek współdziałania musi być dostosowany do konkretnej sytuacji i osoby. Powołana okoliczność braku współpracy powinna znajdować potwierdzenie w zgromadzonym w aktach sprawy materiale i powinna mieć rzeczywisty charakter, a uzasadnienie decyzji odmawiającej udzielenia pomocy społecznej z tego powodu powinno zawierać nie tylko wskazanie przyczyn uznania braku współpracy, ale także analizę i ocenę sytuacji wnioskującego w odniesieniu do braku współpracy i rodzaju wnioskowanej pomocy.
Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że zaskarżona decyzja narusza prawo i jako taka podlegała uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" Ppsa.
W ponownym postępowaniu organ winien rozstrzygnąć sprawę po uzupełnieniu i rozpatrzeniu materiału dowodowego, stosownie do powyższego stanowiska Sądu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło