II SA/Bd 264/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Grzegorz Saniewski (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Wiesław Czerwiński Sędzia WSA Małgorzata Włodarska Protokolant Elżbieta Brandt po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 lipca 2010 r. sprawy ze skargi K. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie oddala skargę. K. G. został skierowany na podstawie decyzji Starosty B. z dnia [...] listopada 2009 r. (Nr [...]) na badania lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi kategorii A, B, B1 i T. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r. (Nr [...]), po rozpatrzeniu odwołania, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Starosty. Kwestionując zasadność skierowania na badania lekarskie, K. G. wniósł skargę do tutejszego Sądu. Postępowanie administracyjne w sprawie zastrzeżeń co do stanu zdrowia posiadającego uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi K. G. zostało wszczęte w związku otrzymanym przez Starostę B. wnioskiem Prokuratora Rejonowego w B. z dnia 6 października 2009 r. (k. 23 akt administracyjnych organu I instancji). We wniosku prokurator wyjaśnił, że w toku sprawy karnej prowadzonej przeciwko K. G., podejrzanemu o dokonanie kradzieży, został on poddany badaniu sądowo - psychiatrycznemu oraz psychologicznemu. W wyniku tychże badań rozpoznano u podejrzanego zespół zależności od alkoholu. W ocenie Prokuratora uzasadnia to wszczęcie postępowania w sprawie ustalenia zdolności do kierowania pojazdami silnikowymi przez K. G. W toku prowadzonego postępowania, w odpowiedzi na pismo Starosty (k. 27 akt administracyjnych organu I instancji) Prokurator przedstawił odpis opinii sądowo -psychiatrycznej oraz odpis opinii psychologiczno-sądowej (k. 29 akt administracyjnych organu I instancji) dotyczących K. G. Decyzją z dnia [...] listopada 2009 r. Starosta B., z uwagi na powzięcie wiarygodnej informacji o zastrzeżeniach w stanie zdrowia, na podstawie art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm., dalej jako: "Prawo o ruchu drogowym") skierował K. G. na badanie lekarskie. Wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. utrzymało w mocy decyzję Starosty B. W uzasadnieniu decyzji Kolegium, wskazując na treść pisma Prokuratora z dnia 6 października 2009 r. stwierdziło, że Starosta, miał wszelkie podstawy ku temu, by skierować K. G. na badania lekarskie potwierdzające jego zdolność do kierowania pojazdami. Zdaniem Kolegium skierowanie takie jest zasadne w przypadku uzyskanie wiarygodnej informacji nasuwającej zastrzeżenia co do stanu zdrowia osoby posiadającej uprawnienie do kierowania pojazdem lub pojazdami określonymi w prawie jazdy. W rozpatrywanej sprawie informacja o zastrzeżeniach co do stanu zdrowia pochodziła z wiarygodnego źródła tj. od prokuratora – funkcjonariusza publicznego, którego zadaniem jest strzeżenie praworządności. Ponadto informacja ta była poddana weryfikacji – zwrócono się do Prokuratury i otrzymano odpisy opinii sądowo – psychiatrycznej i psychologicznej. Kolegium podkreśliło, że strona miała zapewniony czynny udział w toczącym się postępowaniu, poprzez zawiadomienie jej o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów (przy wszczęciu postępowania) oraz o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów (w zawiadomieniu o zakończeniu postępowania). W obu przypadkach strona z przysługującego jej uprawnienia nie skorzystała. W skardze do tutejszego Sądu, K. G. zakwestionował, w kontekście art. 182 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej jako: "k.p.a.") istnienie stanu niezgodnego z prawem tj. złamanie prawa karnego, które by uzasadniały potrzebę wnioskowania przez prokuratora o wszczęcia postępowania administracyjnego w jego sprawie. Podniósł, że nie była zawiadamiany o żadnych czynnościach prokuratorskich poprzedzających złożenie wniosku, przez co nie mógł odnieść się do podstaw złożenia wniosku przez Prokuratora. Skarżący podkreślił, że przed uzyskaniem prawa jazdy przeszedł stosowne badania lekarskie i nie stwierdzono przeciwwskazań do kierowania pojazdami. Skarżący przyznał, że został poddany badaniu psychiatrycznemu, jednakże jego zdaniem opinia ta nie stwierdza u niego zespołu zależności od alkoholu. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. wniosło o jej oddalenie i powołało się na argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W postępowaniu sądowoadministracyjnym w charakterze uczestnika postępowania brał udział Prokurator Rejonowy w Brodnicy, który w piśmie procesowym z dnia 2 lipca 2010 r., zatytułowanym "odpowiedź na skargę", ustosunkował się do twierdzeń skarżącego. Pismo prokuratora doręczono pełnomocnikowi skarżącego na rozprawie w dniu 13 lipca 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Stosownie do art. 184 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, Naczelny Sąd Administracyjny oraz inne sądy administracyjne sprawują, w zakresie określonym w ustawie, kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest, zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) pod względem zgodności z prawem. Zatem kognicja sądów administracyjnych została zawężona przez ustawodawcę do kryterium legalności. Zgodnie natomiast z art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Zaznaczyć przy tym należy, że ocena zgodności zaskarżonej decyzji z prawem dokonywana jest biorąc pod uwagę stan sprawy w chwili jej rozstrzygania przez organy administracji publicznej. Prawo o ruchu drogowym w art. 87 ust.1 pkt 1 określa, że kierującym może być osoba która osiągnęła wymagany wiek i jest sprawna pod względem fizycznym oraz posiada wymagane umiejętności do kierowania w sposób niezagrażający bezpieczeństwu ruchu drogowego i nienarażający kogokolwiek na szkodę a także wymagany dokument stwierdzający uprawnienie do kierowania pojazdem. Dokumentem stwierdzającym uprawnienie do kierowania pojazdem określonego rodzaju jest prawo jazdy właściwej kategorii (art. 88 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym). Jednym z warunków otrzymania prawa jazdy jest uzyskanie orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem i orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem, o ile jest ono wymagane (art. 90 ust. 1 pkt 2 Prawa o ruchu drogowym). Z powyższego wynika, że odpowiedni stan zdrowia – sprawność pod względem fizycznym i psychicznym, jest nieodzownym warunkiem, aby posiadać uprawnienie do kierowania pojazdem, potwierdzone wydanym prawem jazdy. Jako uzależnienie możliwości posiadania prawa jazdy od stanu zdrowia danej osoby należy interpretować zdaniem Sądu także wymóg art. 91 pkt 1 Prawa o ruchu drogowym, zgodnie z którym prawo jazdy nie może być wydane osobie, u której w wyniku badania lekarskiego stwierdzono aktywną formę uzależnienia od alkoholu lub środka działającego podobnie od alkoholu. Uzależnienie od alkoholu jest bowiem niewątpliwie jedną z cech "stanu zdrowia". Wydanie prawa jazdy na czas nieokreślony nie oznacza, że kierujący uzyskał uprawnienie do kierowania pojazdem silnikowym "na zawsze". Oczywistym jest bowiem, że stan zdrowia człowieka jest procesem dynamicznym. Fakt, że w momencie wydania prawa jazdy u uprawnionego nie było przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami nie oznacza, że w późniejszym okresie jego stan zdrowia nie pogorszy się w taki sposób, iż powyższy wymóg ustawowy nie będzie już spełniany. W szczególności nie można wykluczyć, że kierujący, który już posiada prawo jazdy, popadnie w uzależnienie od alkoholu. W przypadku zaś, jeżeli zaistnieją przeciwwskazania zdrowotne, co zostanie stwierdzone orzeczeniem lekarskim, z woli ustawodawcy wydaje się decyzję o cofnięciu prawa jazdy (art. 140 ust. 1 pkt 1 Prawa o ruchu drogowym). W celu sprawdzenia stanu zdrowia kierującego w okresie po otrzymaniu prawa jazdy art. 122 ust. 1 pkt 4 Prawa o ruchu drogowym upoważnia starostę do wydawania decyzji administracyjnych o skierowaniu kierującego pojazdem, w przypadkach nasuwających zastrzeżenia co do stanu zdrowia, na badania lekarskie. Z powyższego wynika, że błędne jest stanowisko skarżącego, iż skoro był już poddawany badaniu lekarskiemu przed wydaniem prawa jazdy, prawo to otrzymał na czas nieokreślony – to o ile nie dopuści się naruszeń prawa, brak jest podstaw do badania, czy nadal spełnia warunek odpowiedniego stanu zdrowia. Trzeba przy tym podkreślić, że samo skierowanie na badania lekarskie nie pozbawia jeszcze kierującego pojazdem uprawnień. Dopiero ewentualne orzeczenie komisji lekarskiej jest podstawą stosownej decyzji w tym zakresie, stosownie do wyżej powołanego art. 140 ust. 1 pkt 1 Prawa o ruchu drogowym. W ocenie Sądu skierowanie skarżącego na badanie lekarskie zostało orzeczone z zachowaniem określonego w art. 122 ust. 1 pkt 4 Prawa o ruchu drogowym warunku wystąpienia przypadku nasuwającego zastrzeżenia co do stanu zdrowia. Ze zgromadzonego przez organy materiału dowodowego wynika bowiem z dużą dozą prawdopodobieństwa, że w stosunku do kierującego mogą występować przeciwwskazania zdrowotne co do jego dalszego udziału w ruchu drogowym. Zarówno w powołanej przez Kolegium opinii sądowo – psychiatrycznej z dnia 10 września 2009 r. (część "opinia i wnioski") jak też w opinii psychologiczno – sądowej z dnia 10 września 2009 r. (część "opinia i wnioski") biegli wyraźnie wskazali na występujący u skarżącego zespół zależności od alkoholu. W opiniach nie stwierdzono wprawdzie, czy owa zależność jest w formie aktywnej, tym niemniej sam fakt występowania u skarżącego uzależnienia od alkoholu, co zostało stwierdzone w oponii lekarskiej, wymaga sprawdzenia tej okoliczności, co wymaga przeprowadzenia dalszych stosownych badań lekarskich. Tylko bowiem osoby dysponujące wiadomościami specjalnymi z zakresu medycyny są w stanie udzielić odpowiedzi na pytanie czy istnieją przeciwwskazania zdrowotne aby skarżący kierował pojazdami silnikowymi na drogach publicznych (odnośnie znaczenia opinii sądowo – psychiatrycznej por. wyrok Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 16 października 2008 r., III SA/Gd 138/08, opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dostępnej na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Należy przy tym zaznaczyć, że wbrew temu, co można wywodzić z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, wystarczającą przesłanką podjęcia decyzji o skierowaniu na badania lekarskie nie jest okoliczność złożenia wniosku w tym przedmiocie przez prokuratora (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 sierpnia 2009 r., sygn. akt I OSK 1074/09, opubl. w Systemie Informacji Prawnej LEX pod nr 552270 oraz w Centalnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). W świetle powyższego przesłane przez Prokuratora przy jego piśmie procesowym z dnia 2 lipca 2007 r. (zatytułowanym "odpowiedź na skargę") dokumenty w postaci odpisu aktu oskarżenia przeciwko skarżącemu oraz odpisu wyroku Sądu Rejonowego w Brodnicy z dnia 27 listopada 2009 r. skazującego skarżącego, w którym m.in. zobowiązano go do powstrzymywania się od nadużywania alkoholu – nie mogły się przyczynić do wyjaśnienia istotnych wątpliwości w sprawie. Dokumenty zgromadzone przez organy administracji przed wydaniem zaskarżonej decyzji (w postaci ww. opinii) są bowiem wystarczającym materiałem dowodowym dla oceny zasadności zastosowania przepisu art. 122 ust. 1 pkt 4 Prawa o ruchu drogowym. Nie zaistniała zatem potrzeba przeprowadzenia uzupełniających dowodów z dokumentów (art. 106 § 3 p.p.s.a.) przedstawionych przez Prokuratora, o co zresztą sam Prokurator nie wnosił. Zarzuty skarżącego odnośnie "tajności" postępowania prokuratora przed złożeniem wniosku o wszczęcie postępowania w sprawie ustalenia zdolności do kierowania pojazdami silnikowymi nie mają znaczenia w sprawie. Zarzuty te nie dotyczą bezprawnego działania organu administracji w ramach postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją, ale działania podmiotu niezależnego od organu administracji, poprzedzającego wszczęcie postępowania administracyjnego. Rozstrzyganie w tym zakresie pozostaje zatem poza kognicją sądu administracyjnego. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd, nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi, stosownie do art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.